Vài nét chấm phá về đảo Phú Quốc - Штрихи к острову Фукуок

[Dmitri Tran]

Saomai viết

Khi bác viết : "có loại ghẹ trong loài Ghẹ Carcinus maenas" thì có 2 cái không được:
1) Carcinus maenas là 1 loài cua chứ không phải ghẹ. Nên không có loại ghẹ nào trong loài cua đó được.
2) Dưới cấp loài (ví dụ Carcinus maenas) thì chỉ còn cấp phụ loài. Nhưng chắc chắn con ghẹ ở Hàm Ninh không thể là phụ loài của con Cua biển kia được.

Giải thích thêm: Cái tên khoa học Carcinus maenas này chỉ loài cua như đã phân tích ở trên, và loài này thuộc giống Carcinus. Tên loài bắt buộc phải là tên kép, vì dụ loài người là Homo sapiens vậy.

Không phải là nhà sinh vật học nhưng nói thêm 1 tí cho rõ suy luận của tôi khi viết như trong bài về PQ.

Trong tiếng Việt, theo quan niệm thường ngày, Cua là cua, Ghẹ là ghẹ (không tương ứng như Linh trưởng và Người), người Việt không nhầm. Cũng như trong tiếng Nga, Cua là Крабы, Ghẹ là Крабы-плавунцы, khi dịch ngược từ tiếng Nga hay các tiếng khác sang tiếng Việt cho các bài viết phổ thông, theo tôi, ta cần giữ ranh giới phân biệt đó.
- Trên trang web "Наша Природа - Все о животных и растениях" giải thích về Ghẹ: Семейство КРАБЫ-ПЛАВУНЦЫ (Portunidae). У видов семейство последние членики уплощены, ими крабы отталкиваются от воды, когда плавают.
(nguồn: http://ours-nature.ru/family/1038.html)
- Trên Viki tiếng Nga, có nhiều tài liệu tham khảo nghiêm túc cho từng ý kiến của bài, nói rõ: Carcinus maenas là loài dạng Cua thuộc họ Portunidae... Chúng có màu rất thay đổi, nâu, xám và đỏ... Thông thường, khi bị ức chế rụng lông chúng có màu xanh lá cây.
Nguyên văn: "Carcinus maenas (лат.) — вид ракообразных из семейства Portunidae. Родом с северо-востока Атлантического океана и Балтийского моря; колонизировал схожие среды в Австралии, Южной Африки, Южной Америки и атлантические и тихоокеанские прибрежные участки Северной Америки.....
Окраска раков сильно варьируется, они могут быть коричневыми, серыми или красными[3]. Эта изменчивость в частности зависит от среды обитания. Обычно раки, которые задерживают линьку, становятся зелёными, редко красными...."
(nguồn: http://ru.wikipedia.org/wiki/Carcinus_maenas)
- Còn trên Viki tiếng Việt, viết khá sơ lược, không có tài liệu tham khảo, thì viết: "Họ Cua bơi hay họ Cua ghẹ (danh pháp khoa học: Portunidae) là một họ chứa các loài cua bơi trong bộ giáp xác mười chân. Nó bao gồm nhiều loài cua sống ven biển được nhiều người biết đến, chẳng hạn cua xanh châu Âu (Carcinus maenas)..." chỉ đề cập đến loại cua xanh ở châu Âu.
(nguồn: http://vi.wikipedia.org/wiki/Họ_Cua_bơi )

Cho nên, theo các nguồn trên, dùng "Cua xanh châu Âu" để chỉ Carcinus maenas là không hợp lý - chúng sống không chỉ ở châu Âu, và màu cũng chẳng cứ gì xanh!
Vì chúng là 1 loài của Ghẹ (Portunidae) nên trong cách nói thông thường, nên gọi chúng là ghẹ mà không là cua. Chúng phổ biến nhất trên thế giới, cả ở vùng châu Úc, ven Thái Bình Dương..., có nhiều màu sắc khác nhau (màu xanh lại không đặc trưng), nên tôi coi ghẹ của ta trong số đó. Ghẹ Phú Quốc tôi viết là 1 loại (không là loài theo phân loại trong sinh vật), như ta dùng từ "loại" khi nói: Gà nuôi vườn là một loại gà nhà nuôi thả tự do trong vườn...