Vài nét chấm phá về đảo Phú Quốc - Штрихи к острову Фукуок

[Saomai]

Dmitri Tran viết

Riêng loài ghẹ tôi đã tìm kỹ, chúng có hàng chục loại, tôi lấy tên khoa học loại phổ biến nhất (được đánh bắt nhiều nhất trên thế giới). Ở bài tôi đã sửa thành "trong vùng nước quanh làng chài Hàm Ninh có loại ghẹ trong loài Ghẹ Carcinus maenas" để khỏi hiểu nhầm. Còn nếu viết "...một loài cua biển" thì sẽ sai.

Vâng, bác Trần có thể giữ ý kiến của mình.

Nhưng SM xin nói thêm một ý nhỏ: Loài Carcinus maenas mà bác dẫn tên khoa học chính xác là cua chứ không phải ghẹ. Mà loài này tuy khá phổ biến trên thế giới, nhưng nó lại không có ở Đông Nam Á, và tất nhiên ở biển VN không có. Nó mang nhiều tên khác nhau, nhưng khá phổ biến là tên Cua lục châu Âu (European green crab), hoặc Cua bãi biển châu Âu (European shore crab). Đây là hình ảnh tiêu biểu của loài này:







Bác xem kỹ xem có giống con mà bác đã ăn không:



Con mà bác đã ăn chính xác là con ghẹ, phân biệt với cua quá dễ.

Xin nói thêm về sự "đúng", "sai" trong comment của bác: Nếu muốn gọi chính xác con ghẹ trong tiếng Nga thì phải dùng: плавающий краб (thuộc họ Portunidae). Nhưng nếu không cầu kỳ (vì không phải công trình khoa học), người ta dùng tên chung, ở cấp phụ bộ, thì tất cả cua và ghẹ đều thuộc phụ bộ CUA. Bọn sống ở biển thì gồm cua biển và ghẹ. Nên SM bảo có thể bảo ghẹ là một loại loài cua biển theo nghĩa đó (xét ở góc độ phụ bộ). Giống như người ta nói Rùa Hồ Gươm vậy. Xét theo giống thì nó chẳng phải rùa. Nhưng xét cấp phân loại cao hơn, cấp họ, thì gọi nó là rùa là đúng.

Người ta chỉ dẫn ra tên khoa học của 1 loài khi đã xác định được nó đến cấp loài (đòi hỏi rất cao), chứ biết chung chung thì gọi tên chúng cấp cao hơn (cấp giống, cấp họ, cấp bộ, cấp lớp... - tùy hiểu biết của mình tới đâu). Không ai bảo mình sai khi nói "Chúng ta là loài Linh trưởng biết nói..." còn bọn vượn là loài Linh trưởng leo trè rất giỏi"...

Khi bác viết : "có loại ghẹ trong loài Ghẹ Carcinus maenas" thì có 2 cái không được:
1) Carcinus maenas là 1 loài cua chứ không phải ghẹ. Nên không có loại ghẹ nào trong loài cua đó được.
2) Dưới cấp loài (ví dụ Carcinus maenas) thì chỉ còn cấp phụ loài. Nhưng chắc chắn con ghẹ ở Hàm Ninh không thể là phụ loài của con Cua biển kia được.

Giải thích thêm: Cái tên khoa học Carcinus maenas này chỉ loài cua như đã phân tích ở trên, và loài này thuộc giống Carcinus. Tên loài bắt buộc phải là tên kép, vì dụ loài người là Homo sapiens vậy.