Tinh tế trong tiếng Nga (тонкости русского языка).

[Dmitri Tran]

Một vấn đề khá rắc rối khi dịch Nga-Việt và Việt-Nga là dịch tên riêng các tổ chức, các khái niệm cơ bản. Tôi thấy rãi rác trên một số forum có đụng đến vấn đề này nên đưa ra bàn ở đây để có phương pháp và hướng chung.

Trường hợp 1: Theo tôi, cần phải thêm bổ ngữ. Vì tiếng Nga chặt chẻ nên khi dịch tên nhiều tổ chức của ta sang tiếng Nga, nếu không thêm thì người Nga không rõ.
Ví dụ hay gặp: “Bộ Giáo dục và Đào tạo”. Nếu dịch sang tiếng Nga theo từng từ thì sẽ là: “Министерство образования и подготовки”. Nhưng tiếng Nga không nói cụt lủn vì “подготовка чего?” – cán bộ khoa học, dụng cụ học tập hay là gì... Cho nên phải dịch là “Министерство образования и подготовки кадров”.
(Nói thêm: Trước kia chỉ có “Bộ Giáo dục" thì dịch là "Министерство Просвещения". Nay thêm chữ Đào tạo nên hay dùng "Министерство образования...". Theo tôi hiểu, nếu nói cho cùng thì 2 từ đó cũng có tý xíu khác nhau)
Trường hợp 2: Tôi nghĩ là đôi lúc cần cắt bớt. Ví dụ: “Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn”. Nếu dịch đúng thì phải là “Министерство сельского хозяйства и развития сельских местностей”. Nhưng dài quá, cho nên trong một số văn bản tôi dịch là “Министерство сельского хозяйства и сельского развития”.
Trường hợp 3: Giữ nguyên bản bằng tiếng Anh (vì là tiếng quốc tế và chữ cái gần với tiếng Việt) hoặc phiện tiếng Nga theo chữ cái.
Ví dụ dịch nhóm “Зонтичная группа” tôi có trình bày cụ thể ở đây

Dmitri Tran viết

Trước kia tôi có gặp tên gọi Зонтичная группа khi dịch.

Theo tôi hiểu, khi dịch tên riêng các tổ chức, các khái niệm cơ bản... thì ta phải tuân theo dịch ở các văn bản chính thức của Nhà nước, không thể theo nghĩa từ (mặc dù ta có thể hiểu đúng nghĩa hơn) hoặc cách hiểu của cá nhân.

Trong nhiều văn bản tôi dịch theo cách hiểu cá nhân (tự nhận là đôi lúc không nhất quán và có tính “tùy tiện”), e rằng có sai sót gì chăng... Xin các bác góp ý thêm nhé!.