Dịch thơ ở chợ Bắc Qua

[Geobic]

micha53 viết

Đúng là FORY điểm đúng tâm tớ.
Có điều yếu quá đâu dám ra gió.

Phải nói thêm một điều là các Mama của 3N cái quái gì cũng giỏi.

Ai là Mama Tổng Quản nhỉ?

[USY]

Bên kia bác Geo đã đưa lên 1 bài thơ của Bà chúa thơ nôm. Em không dịch nổi, chỉ dám mạn phép bà đọc giấu đọc diếm ở chợ Bắc Qua này thôi, mong bà thứ lỗi cho người ở chợ mê thơ của bà nhé:

* * * Анна Ахматова Ты пришел меня утешить, милый Ты пришел меня утешить, милый, Самый нежный, самый кроткий... От подушки приподняться нету силы, А на окнах частые решетки. Мертвой, думал, ты меня застанешь, И принес веночек неискусный. Как улыбкой сердце больно ранишь, Ласковый, насмешливый и грустный. Что теперь мне смертное томленье! Если ты еще со мной побудешь, Я у Бога вымолю прощенье И тебе, и всем, кого ты любишь. 5-1913

* * * Anna Akhmatova Lão đến an ủi ta, đồ khỉ gió, Lão đến an ủi ta, đồ khỉ gió, Đồ khỉ đáng yêu, dịu ngọt nhất đời... Ta chẳng còn sức mà nhỏm dậy, Mà ngoài kia dày song cửa, than ôi. Chắc lão nghĩ sẽ thấy ta chết hẳn Nên mang vòng hoa giả dối đến thăm Nụ cười lão dịu buồn, giễu cợt Làm tim ta đau quá, lão hâm. Sao ta thấy người lả như chết thật! Nếu lão bên ta còn lưu lại phút giây, Thì cầu Chúa thứ tha cho lão Cho cả bọn đàn bà mà lão đang say. 5-1913

[Nina]

* * * Анна Ахматова Ты пришел меня утешить, милый, Самый нежный, самый кроткий... От подушки приподняться нету силы, А на окнах частые решетки. Мертвой, думал, ты меня застанешь, И принес веночек неискусный. Как улыбкой сердце больно ранишь, Ласковый, насмешливый и грустный. Что теперь мне смертное томленье! Если ты еще со мной побудешь, Я у Бога вымолю прощенье И тебе, и всем, кого ты любишь. 5-1913

* * * Anna Akhmatova Ái chà, ngươi đến an ủi Trông dịu dàng đấy, hiền lành Ta không nhấc đầu dậy nổi Ngoài cửa đầy bọn lính canh Ngươi chắc là gặp người chết Nên mang vòng hoa phòng hờ Nụ cười - trông đau tim quá Lừa mị, giễu cợt, mơ hồ Bây giờ cóc sợ chết nữa Cứ thử đứng lại với ta Dẫu ngươi có yêu hàng tá Ta cũng xin Chúa thứ tha 5-1913

[Geobic]

Nina viết

Có lẽ Nina đã động tới cái thần của bài thơ rồi. Có điều, năm 1913 thì chắc là Anna chưa chịu cảnh tù tội. Geo cho là USY có lý, khi nghĩ khi đó bà ốm nặng... Nếu ai có điều kiện tìm hiểu thêm về xuất xứ bài này thì hay quá...

[USY]

Geobic viết

Có lẽ Nina đã động tới cái thần của bài thơ rồi. Có điều, năm 1913 thì chắc là Anna chưa chịu cảnh tù tội. Geo cho là USY có lý, khi nghĩ khi đó bà ốm nặng... Nếu ai có điều kiện tìm hiểu thêm về xuất xứ bài này thì hay quá...

Thưa bác Geo, em ngồi lục tung cả anh Yandex lên mới tìm hiểu được đôi chút về bài thơ nói trên, và khá nhiều về những người liên quan mật thiết đến Bà chúa Anna.

Tư liệu về bài thơ "Anh đến an ủi tôi.." rất ít, đâu đâu cũng chỉ có mỗi đoạn duy nhất sau đây, cho rằng bài thơ nói về Mikhail Leonidovich Lozinsky (1886-1955), một người bạn của bà http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%...A%D0%B8%D0%B9:

"Ты пришел меня утешить, милый…" - В одном из автографов (РГАЛИ) обозначено, что стихотворение написано на Крестовском острове, - там в доме № 12 по набережной Средней Невки жил отец Ахматовой, Андрей Антонович Горенко (1848-1915). По-видимому, обращено к М.Л.Лозинскому, в архиве которого имеется автограф другой редакции стихотворения: из одной строфы с подписью Ахматовой:
Ты пришел меня утешить, милый,
Гость мой нежный, гость мой редкий.
Ах, уже давно глядеть не стало вилы,
Как в окне под ветром плачут ветки.
Ахматова жила в квартире отца во время его болезни в мае 1913 г.; в 1910 - 1915 гг. эпизодически навещала его.

Xét về thời gian thì dịp A.A ở trên đảo Krestovski hè năm 1913 (như bà đã đề sau bài thơ - "Đảo Krestovski, 5-1913", để chăm bố ốm, và sau khi cụ mất thì bà cũng ốm nặng) thì trong số nhũng người bạn quen thân chỉ có M.L.Lozinsky thường ghé qua thăm A.A. Trong 1 tài liệu còn có lưu bức thư của Lozinsky gửi V.K Shileyko nói rằng A.A., bị ốm nặng và rất muốn gặp ông này. Có lẽ vì vậy mà bài thơ làm trong thời điểm nói trên, ngoài lý do có 1 bài thơ khác giống về bút pháp được A.A. tặng Lozinsky (trùng câu đầu tiên với bài trên lưu trong sổ của Lozinsky có thủ bút của A.A) được cho là dành nói về Lozinsky chăng?

Quan hệ của A.A. với Lozinsky, mà quan hệ ấy trong thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 20 dược các nhà "A.A học" phân tích là một tình bạn đẹp chen chút hương vị của tình yêu ("легкий роман"), có thể nói là một tình bạn khăng khít và vĩnh cửu, kể từ năm 1911 cho cả đến sau khi Lozinsky mất (1955) sau này:

С Лозинским Ахматова познакомилась в 1911 году, когда он пришел на одно из первых заседаний «Цеха поэтов». Остались стихи Ахматовой, посвященные Лозинскому и его - посвященные Анне Андреевне; среди них и шуточное, написанное в 1912 году для коллективного стихотворного экспромта, сочиненного на одном из последних заседаний «Цеха поэтов»:
«Я - Ахматовой покорен.
Шарм Анеты необорен.
Милой цеховой царевны
Анны дорогой Андревны».
Но были и серьезные стихи. В том же 1912 году, когда, вероятно, между ними был легкий роман, Лозинский пишет:
«Я знаю - есть покой, и я хочу
Тебя любить и быть тобой любимым».
Дружбу они сохранили до конца - до смерти Лозинского. Ахматова на вечере его памяти говорила: «Я горда тем, что на мою долю выпала горькая радость принести и мою лепту памяти этого неповторимого, изумительного человека, который сочетал в себе сказочную выносливость, самое изящное остроумие, благородство и верность дружбе».

Trong cuốn hồi ký của A.A mà bà chưa viết xong, có cả 1 chương về Lozinsky, với tất cả sự quý mến, lòng trân trọng và cảm phục của bà đối với ông. http://www.akhmatova.ru/prose/loz.html

Cần nói thêm rằng trong số ba người bạn kết thân với A.A vào thời gian đó thì 2 người đã từng là chồng A.A - N.S.Gumilev (kết hôn 1910, ly dị năm 1918) và V.K.Shileyko (kết hôn 1918, ly dị 1926), duy chỉ có Lozinsky mãi là người bạn tốt.

Trong số 6 bài thơ A.A. tặng Lozinsky có 1 bài mà các bác đã dịch, chính là bài:

Не будем пить из одного стакана
Ни воду мы, ни сладкое вино,
Не поцелуемся мы утром рано,
А ввечеру не поглядим в окно.
Ты дышишь солнцем, я дышу луною,
Но живы мы любовию одною.

Со мной всегда мой верный, нежный друг,
С тобой твоя веселая подруга.
Но мне понятен серых глаз испуг,
И ты виновник моего недуга.
Коротких мы не учащаем встреч.
Так наш покой нам суждено беречь.

Лишь голос твой поет в моих стихах,
В твоих стихах мое дыханье веет.
О, есть костер, которого не смеет
Коснуться не забвение, ни страх.
И если б знал ты, как сейчас мне любы
Твои сухие розовые губы!
1913

Vậy nên nếu coi bài "Anh đến an ủi tôi..." dành nói về Lozinsky thì cũng không có gì là mâu thuẫn cả. Tâm hồn nhà thơ - Bà chúa thơ Nga mà!

Xin gửi các bác 1 số link tham khảo về A.A.:
http://starlight2.narod.ru/verses/chetki/pr_chetki.htm (sơ lược về xuất xứ các bài thơ trong tập "Чётки")
http://www.peoples.ru/art/literature.../history1.html (Статья: ЛЮБИМЫЕ МУЖЧИНЫ АННЫ АХМАТОВОЙ)
http://www.acapod.ru/3537.html (A.A. và quà tặng cho bạn bè)

[Geobic]

USY viết

Thưa bác Geo, em ngồi lục tung cả anh Yandex lên mới tìm hiểu được đôi chút về bài thơ nói trên, và khá nhiều về những người liên quan mật thiết đến Bà chúa Anna.

......................

Vậy nên nếu coi bài "Anh đến an ủi tôi..." dành nói về Lozinsky thì cũng không có gì là mâu thuẩn cả. Tâm hồn nhà thơ - Bà chúa thơ Nga mà!

Xin gửi các bác 1 số link tham khảo về A.A.:
http://starlight2.narod.ru/verses/chetki/pr_chetki.htm (sơ lược về xuất xứ các bài thơ trong tập "Чётки")
http://www.peoples.ru/art/literature.../history1.html (Статья: ЛЮБИМЫЕ МУЖЧИНЫ АННЫ АХМАТОВОЙ)
http://www.acapod.ru/3537.html (A.A. và quà tặng cho bạn bè)

Cảm ơn USY rất nhiều về bài tìm hiểu công phu và chia sẻ với mọi người. Giờ thì có thể tự tin hơn dịch bài này, không chỉ để đọc ở chợ Bắc Qua. Qua đây cũng cảm ơn cư dân Bắc Qua... nhiều nhiều... Nhưng Geo đang bận quá, sẽ dành việc này cho thời gian tới.

[USY]

Sau khi nghe Nina phân tích, em sửa 1 câu (còn nếu mà tìm hiểu về xuất xứ bài thơ chắc em không dịch thế này, mà sẽ hoàn toàn khác, kể cả để đem đọc ở Bắc Qua):

* * *
Anna Akhmatova

Lão đến an ủi ta, đồ khỉ gió,
Lão đến an ủi ta, đồ khỉ gió,
Đồ khỉ đáng yêu, dịu ngọt nhất đời...
Ta chẳng còn hơi sức đâu nhỏm dậy,
Mà ngoài kia dày song cửa, than ôi.

Chắc lão nghĩ sẽ thấy ta chết hẳn
Nên mang vòng hoa giả dối đến thăm
Nụ cười lão dịu buồn, giễu cợt
Làm tim ta đau quá, lão hâm.

Giờ với ta - mệt lả là "đinh" nhé!
Nếu lão bên ta còn lưu lại phút giây,
Thì cầu Chúa thứ tha cho lão
Cho cả bọn đàn bà mà lão đang say.

5-1913

[Geobic]

USY viết

Thưa bác Geo, em ngồi lục tung cả anh Yandex lên mới tìm hiểu được đôi chút về bài thơ nói trên, và khá nhiều về những người liên quan mật thiết đến Bà chúa Anna.

Nhận tiện, liệu USY có tìm giúp được có văn liệu nào bên Nga gọi Anna là "Bà chúa thơ tình Nga" hay một cái tên nào tương tự như thế không? Hay đó lại là danh hiệu do người hâm mộ Việt Nam phong tặng cho bà?
(Tên "Mặt trời thi ca Nga" của Puskin thì rõ rồi).

[USY]

Geobic viết

Nhận tiện, liệu USY có tìm giúp được có văn liệu nào bên Nga gọi Anna là "Bà chúa thơ tình Nga" hay một cái tên nào tương tự như thế không? Hay đó lại là danh hiệu do người hâm mộ Việt Nam phong tặng cho bà?
(Tên "Mặt trời thi ca Nga" của Puskin thì rõ rồi).

Thưa bác, em vẫn thấy trong tiểu sử hoặc các bài luận tôn vinh A.A. là "Nữ hoàng Thế kỷ bạc" - «королева серебряного века» hay "Nữ hoàng thi ca Nga": "Анна Ахматова до конца своих дней оставалась королевой русской поэзии" - http://www.rcio.rsu.ru/webp/class3/p...biografia2.htm . Tất nhên đó chỉ là sự ngưỡng mộ và công nhận của độc giả, không phải "danh xưng" hay "danh hiệu" gì đó chính thức, nhưng có lẽ chính như vậy sự tôn vinh đó mới mãi mãi trường tồn.

[Nina]

Bài thơ này của Esenin nói thật là em dịch ... chẳng theo thể loại gì, mang tạm ra chợ vậy

* * * Сергей Есенин Не криви улыбку, руки теребя, Я люблю другую, только не тебя. Ты сама ведь знаешь, знаешь хорошо — Не тебя я вижу, не к тебе пришел. Проходил я мимо, сердцу все равно — Просто захотелось заглянуть в окно. 4-5/10/1925

* * * Sergey Esenin Đừng cười, đừng vặn tay mềm Ta yêu, nhưng chẳng yêu em chút nào Hẳn em biết rõ tại sao Ta không nhìn, chẳng ghé vào nhà chơi Trái tim lạnh dửng dưng cười Chẳng qua ta muốn nhìn chơi trong phòng. 4-5/10/1925

[Nina]

A.A.Fet luôn luôn gợi cho Nina cảm nhận về sự sến, tất nhiên là không thể so sánh được với các ngôi sao sến nói chung và ở đâu đó nói riêng. Mà đã sến thì tôt nhất nên đem ra chợ

* * *
A.A. Фет

Не избегай; я не молю
Ни слез, ни сердца тайной боли,
Своей тоске хочу я воли
И повторять тебе: «люблю».

Хочу нестись к тебе, лететь,
Как волны по равнине водной,
Поцеловать гранит холодный,
Поцеловать — и умереть!

* * *
A.A.Fet

Lảng tránh làm gì;
Ta nào van xin
Dù là nước mắt,
Hay cơn đau tim.

Chẳng qua ta muốn
Giải thoát sầu riêng.
Và muốn lặp lại:
"Yêu em, yêu em"

Muốn bay muốn chạy
Để đến bên em,
Như cơn sóng nhỏ
Trên mặt đầm sen.

Và muốn được hôn
Phiến đá granit
Lạnh lẽo vô cùng.
Hôn xong thì chết!

[FORYTCHIA]

Trở lại trường phái chợ Bắc Qua, thì nhớ ngay đến chị RIA và Nina.

Bác Geo thì cầm tin con bận bịu, chả biết tháng 12 này có quà mới cho 3N không?

[BelayaZima]

FORYTCHIA viết

Trở lại trường phái chợ Bắc Qua, thì nhớ ngay đến chị RIA và Nina.

Bác Geo thì cầm tin con bận bịu, chả biết tháng 12 này có quà mới cho 3N không?

Chà, nghe đến quà là BZ có mặt ngay . Mà cũng sắp Noël rồi mà bác For . HN đang rét 12 độ, còn ở trỏng chắc vẫn ấm ấp bác nhỉ?

Đoạn này đọc vui ghê chị Nina ạ. Mang mẹt thơ ra bày ở chợ Bắc Qua thật nhiều thú vị, dễ hiểu hơn, đỡ hàn lâm hơn...

Muốn bay muốn chạy
Để đến bên em,
Như cơn sóng nhỏ
Trên mặt đầm sen.

[FORYTCHIA]

@ BZ: Sao bảo HN ấm 9 độ C? Trong này rét lắm, 30 độ cơ quần tà lỏn áo moay ơ vẫn thấy rét.

Không khí Noel chộn rộn lắm rồi, chợ Bình tây tấp nập lắm nhưng chưa chắc đã bằng chợ Bắc Qua.hic,hic.

[Nina]

Ngẫu nhiên có người rủ cùng đọc lại bài thơ cũ... Dưng mà thời gian đã thay đổi quá nhiều...

* * * Анна Ахматова Я спросила у кукушки, Сколько лет я проживу... Сосен дрогнули верхушки. Желтый луч упал в траву. Но ни звука в чаще свежей... Я иду домой, И прохладный ветер нежит Лоб горячий мой.

* * * Anna Akhmatova Cúc cu ngự ở trong rừng! Hỏi ta còn sống được chừng bao lâu? Ngọn thông xanh khẽ lắc đầu Nắng vàng ngã xuống rầu rầu cỏ xanh. Nhưng trong rừng vẫn lặng thinh... Thôi mình về lại với mình mà thôi, Gió đâu lạnh thế hả giời! Hay mình đang sốt mất rồi? Nguy tai!

[vidinhdhkt]

Ух ты! Cама перевела, что ли?

[USY]

vidinhdhkt viết

Ух ты! Cама перевела, что ли?

Ах Вы, а мы с Ниной не думали, что Вы этот топик еще не изучали! Как обидно, а?!

[Cartograph]

Цифровые стихи!

(читать вслух, с выражением)

Пушкин
17 30 48
140 10 01
126 138
140 3 501

Маяковский
2 46 38 1
116 14 20!
15 14 21
14 0 17

Есенин
14 126 14
132 17 43.
16 42... 511
704 83.
170! 16 39
514 700 142
612 349
17 114 02

Веселые:
2 15 42
42 15
37 08 5
20 20 20!
7 14 105
2 00 13
37 08 5
20 20 20!

Грустные:
511 16
5 20 337
712 19
2247

Частушки:
117 117
19 9 5!
117 117
48 35!))

[USY]

Hay tuyệt, bác Bản Đồ ạ! Em đọc lên thấy du dương ra phết!
Để hôm nào ọp em đọc các bác nghe nhé!

[Cartograph]

USY viết

Hay tuyệt, bác Bản Đồ ạ! Em đọc lên thấy du dương ra phết!
Để hôm nào ọp em đọc các bác nghe nhé!

Mình cũng thấy là lạ, lôi về chợ giới thiệu mặt hàng mới với bà con!
Một số khổ thơ còn ...phỏng dịch hẳn hoi đây bác USY! Cơ mà đọc khe khẽ thôi, kẻo ông xã cho là từ ngày làm ở Bank, bu các cháu mắc "bệnh nghề nghiệp" nhá!

Маяковского цифры

2 46 38 1
116 14 20!
15 14 21
14 0 17

Я достаю из широких штанин
Дупликат бесценного груза
Читайте, завидуйте, я- гражданин
Советского Союза!

Пушкин

17 30 48
140 10 01
126 138
140 3 501

Я помню чудное мгновенье:
Передо мной явилась ты,
Как мимолетное виденье,
Как гений чистой красоты

............
Lý thuyết bác xem ở đây.

Những đoạn khác ở đây.