Dịch thơ ở chợ Bắc Qua

[Geobic]

Листья словно шепчут мне: "прощай"
и на улице осенняя погода;
только ты, прошу, не улетай
в прошлое, как это время года...

Trên phố lá reo:
“Phắn đây!” - thu đến.
Gượm đã, cô em
Mặc thu, đừng biến!

[Geobic]

<table><tr><td valign="top"> ПАРУС

Белеет парус одинокой
В тумане моря голубом!..
Что ищет он в стране далекой?
Что кинул он в краю родном?..

Играют волны - ветер свищет,
И мачта гнется и скрыпит...
Увы, - он счастия не ищет
И не от счастия бежит!

Под ним струя светлей лазури,
Над ним луч солнца золотой...
А он, мятежный, просит бури,
Как будто в бурях есть покой!

1832


</td><td valign="top">CÁNH BUỒM

Buồm trắng lấp ló
Biển sương xanh rờn
Buồm tìm chi đó,
Mà đi tha hương ?

Sóng thần cuộn dâng
Cột buồm cót két
Mặt ngươi xanh lét
Chẳng buồn, chẳng vui...

Dưới buồm nước biếc
Trên buồm nắng vàng
Ngươi cầu bão tố
Như tìm bình an !
</td></tr></table>
Đọc xong bài này ở chợ Bắc Qua xong, Geo chợt nhớ, bác Thúy Toàn từng dịch bài thơ nổi tiếng này của Lermontov đã lâu lắm:

<table><tr><td valign="top"> ПАРУС

Белеет парус одинокой
В тумане моря голубом!..
Что ищет он в стране далекой?
Что кинул он в краю родном?..

Играют волны - ветер свищет,
И мачта гнется и скрыпит...
Увы, - он счастия не ищет
И не от счастия бежит!

Под ним струя светлей лазури,
Над ним луч солнца золотой...
А он, мятежный, просит бури,
Как будто в бурях есть покой!

1832

</td><td valign="top">CÁNH BUỒM

Buồm trắng dần xa mờ lẻ chiếc
Trùng dương mặt biển lạt màu sương !
Buồm hướng tìm chi nơi đất khách ?
Có gì bỏ lại chốn quê hương ?

Sóng cồn gió rít, buồm lướt tới
Và cột buồm trèo trẹo vặn mình.
Chao ôi buồm đâu tìm hạnh phúc
Cũng đâu lìa hạnh phúc tha phương !

Dưới buồm làn nước xanh như ngọc
Trên buồm vàng nắng rộm từng không...
Nhưng buồm day dứt đòi bão tố,
Dường trong bão tố có bình yên.

1832
</td></tr></table>

Biết là bác Thúy Toàn đã dịch bài này ít nhất từ 30 năm trước, nhưng học tập tinh thần gan góc “lạng lách” giờ tan tầm của Butgai, Geo cũng liều “múa rìu qua mắt thợ” một bài đây:

<table><tr><td valign="top"> ПАРУС

Белеет парус одинокой
В тумане моря голубом!..
Что ищет он в стране далекой?
Что кинул он в краю родном?..

Играют волны - ветер свищет,
И мачта гнется и скрыпит...
Увы, - он счастия не ищет
И не от счастия бежит!

Под ним струя светлей лазури,
Над ним луч солнца золотой...
А он, мятежный, просит бури,
Как будто в бурях есть покой!

1832

</td><td valign="top">CÁNH BUỒM

Thấp thoáng trắng cánh buồm đơn chiếc
Trong mờ xanh sương sớm biển khơi;
Buồm tìm chi ở chốn xa xôi?
Bỏ lại gì nơi cố hương thân thiết?…

Sóng cuồn cuộn trào dâng, gió rít,
Cột buồm cót két, ngả nghiêng...
Ôi, hạnh phúc - buồm không chạy trốn,
Cũng không tha thiết kiếm tìm!

Dưới buồm luồng biếc trong như ngọc,
Trên buồm tia nắng rực tựa vàng...
Nhưng nó sục sôi đòi bão tố,
Dường như trong bão có bình an.

1832
</td></tr></table>

[butgai]

Trước mặt toàn "thợ" cả,
Em lại không có rìu
Thôi cứ múa liu tiu
Kiểu tay không bắt giặc

Có gì bác Geo-bịc *
Lượng thứ cho em nghe!
Hay dở bác cứ phê
Em chỉ mong học hỏi...

*Em chỉ thêm dấu nặng cho vần thôi ạ... Bác Bic đừng bịc em nhé)

<table><tr><td valign="top">

ПАРУС

Белеет парус одинокой
В тумане моря голубом!..
Что ищет он в стране далекой?
Что кинул он в краю родном?..

Играют волны - ветер свищет,
И мачта гнется и скрыпит...
Увы, - он счастия не ищет
И не от счастия бежит!

Под ним струя светлей лазури,
Над ним луч солнца золотой...
А он, мятежный, просит бури,
Как будто в бурях есть покой!

1832
</td><td valign="top"><font size="3">

CÁNH BUỒM

Cánh buồm trắng dần trôi lẻ bóng
Vào thẳm xanh biển rộng mù khơi!...
Tìm chi thế ở đất trời xa xôi?
Bỏ lại gì chốn quê nhà thân thuộc?

Sóng đùa giỡn- gió reo từng đợt
Cột buồm xô kẽo kẹt ngả nghiêng
Ôi, chẳng tìm hạnh phúc thần tiên
Cũng không rời hạnh phúc buồm trốn chạy

Ở trên đầu ánh mặt trời vàng cháy
Dưới cánh buồm dòng nước ngọc xanh trong
Mà cánh buồm sôi sục đòi bão giông
Dường như có bình yên trong bão tố
</td></tr></table>

Chữ скрыпит trong câu мачта гнется и скрыпит bị gõ sai chính tả hay sao các bác ạ: скрепит chứ nhỉ,

Phương án rút gọn:
<table><tr><td valign="top">

ПАРУС

Белеет парус одинокой
В тумане моря голубом!..
Что ищет он в стране далекой?
Что кинул он в краю родном?..

Играют волны - ветер свищет,
И мачта гнется и скрыпит...
Увы, - он счастия не ищет
И не от счастия бежит!

Под ним струя светлей лазури,
Над ним луч солнца золотой...
А он, мятежный, просит бури,
Как будто в бурях есть покой!

1832
</td><td valign="top"><font size="3">

CÁNH BUỒM

Buồm trắng trôi lẻ bóng
Thẳm xanh biển mù khơi!...
Tìm chi chốn xa xôi?
Bỏ gì nơi thân thuộc?

Sóng đùa - gió từng đợt
Buồm kẽo kẹt ngả nghiêng
Ôi, hạnh phúc chẳng tìm
Buồm cũng không trốn chạy

Trên, mặt trời vàng cháy
Dưới, dòng nước xanh trong
Mà buồm đòi bão giông
Tìm bình yên trong bão


</td></tr></table>

Còn đây, một góc nhìn khác của Butgai về Cánh buồm, có lẽ hợp với phong cách chợ Bắc qua <table><tr><td valign="top">

ПАРУС

Белеет парус одинокой
В тумане моря голубом!..
Что ищет он в стране далекой?
Что кинул он в краю родном?..



Играют волны - ветер свищет,
И мачта гнется и скрыпит...
Увы, - он счастия не ищет
И не от счастия бежит!



Под ним струя светлей лазури,
Над ним луч солнца золотой...
А он, мятежный, просит бури,
Как будто в бурях есть покой!

1832
</td><td valign="top"><font size="3">

CÁNH BUỒM

Buồm trắng trôi lẻ bóng
Thẳm xanh biển mù khơi!...
Sao bỏ cái mâm xôi?
Tham chi đi tìm đĩa?

(Tham đĩa bỏ mâm)

Chiều nào mà gió chĩa
Buồm chiều ấy ngả nghiêng
Hạnh phúc chẳng đi tìm
Cũng chẳng ra trốn chạy

(Gió chiều nào, che chiều ấy)

Trên đầu toàn vàng đấy
Ngọc vô kể dưới chân
Mà cứ đòi bão giông
Lấy bình yên trong bão

(Được voi đòi … cả sở thú)

</td></tr></table>

[Tanhia]

Hồi em mới thi đại học xong, một người bạn thân đã chép tặng em bản dịch như thế này, tiếc là bạn em đã không viết rõ bản dịch của ai:

Cánh buồm

Cánh buồm trắng cô đơn
Trên biển xanh bao phủ...
Tìm gì chốn xa xôi?
Bỏ chi nơi quê cũ?

Sóng dồn và gió cuộn
Buồm rên rỉ ngả nghiêng...
Ôi, hạnh phúc không tìm,
Mà cũng không trốn chạy!

Trên buồm nắng rực rỡ
Dưới buồm nước trong xanh...
Buồm vẫn đòi bão tố,
Mơ trong bão yên lành!

Lermontov- 1832.

[butgai]

Tanhia viết

Hồi em mới thi đại học xong, một người bạn thân đã chép tặng em bản dịch như thế này, tiếc là bạn em đã không viết rõ bản dịch của ai:

Cánh buồm

Cánh buồm trắng cô đơn
Trên biển xanh bao phủ...
Tìm gì chốn xa xôi?
Bỏ chi nơi quê cũ?

Sóng dồn và gió cuộn
Buồm rên rỉ ngả nghiêng...
Ôi, hạnh phúc không tìm,
Mà cũng không trốn chạy!

Trên buồm nắng rực rỡ
Dưới buồm nước trong xanh...
Buồm vẫn đòi bão tố,
Mơ trong bão yên lành!

Lermontov- 1832.

Bác Tanhia ơi, em hỏi khí không phải. Ngày xưa bác học trường nào, khóa mấy?

Hỏi thế là vì nhìn cái bản dịch bác post nó quen quen.
Quen đến không ngờ! Ngay cả cái chỗ đảo trên, dưới ở khổ 3: trong tư duy của em luôn là như vậy, trên trước, dưới sau. Bây giờ dịch cũng vẫn thế... Mà cái bản rút gọn của em (bỏ đi 3 chữ trong mỗi câu của bản chính) thì nó lại ra gần giống cái bản mà ai đó tặng bác hồi xưa đấy

Em thì không bao giờ lưu các bản dịch của mình vì thường dịch là do yêu cầu của ai đó nên đưa luôn cho người đó là xong. (hồi sinh viên, cách đây gần 20 năm rồi, đã làm gì có máy tính với lại máy photocopy)

[Tanhia]

Mặc dù mình đọc bản dịch của Butgai với bản dịch bạn mình tặng thì mình chẳng thấy giống nhau mấy đâu, thật đấy. Nhưng mà biết đâu bạn mình lại được Butgai tặng cho một bản và bạn mình có thêm thắt, chỉnh sửa chút xíu chẳng hạn, có thể lắm!
Butgai thử về lục lại trí nhớ xem có tặng cho một nữ đồng chí nào sinh năm 1974 học khoa Nga, đại học tổng hợp Hà nội không? Khóa mấy thì mình không nhớ, vì mình không học cùng đại học với bạn mình (bạn hàng xóm từ thời mẫu giáo ấy mà). Bạn mình học sớm 1 năm nên có thể học cùng với các đồng chí 73.

[butgai]

Tanhia viết

Mặc dù mình đọc bản dịch của Butgai với bản dịch bạn mình tặng thì mình chẳng thấy giống nhau mấy đâu, thật đấy. Nhưng mà biết đâu bạn mình lại được Butgai tặng cho một bản và bạn mình có thêm thắt, chỉnh sửa chút xíu chẳng hạn, có thể lắm!
Butgai thử về lục lại trí nhớ xem có tặng cho một nữ đồng chí nào sinh năm 1974 học khoa Nga, đại học tổng hợp Hà nội không? Khóa mấy thì mình không nhớ, vì mình không học cùng đại học với bạn mình (bạn hàng xóm từ thời mẫu giáo ấy mà). Bạn mình học sớm 1 năm nên có thể học cùng với các đồng chí 73.

Chỉ có thể nói là "thôi chết rồi!", còn nhớ thì chịu, không nhớ nổi. Mới đây, Butgai được (bị) một bạn gái, cũng học Tổng hợp Hà nội khoa Nga, nhưng sinh năm 69, gửi lại một bài thơ , nói là do Butgai tặng cách đây 18 năm. Chớ phở, vì Butgai cũng không có bản gốc! Nhưng vì còn biết bạn gái đó là ai, hơn nữa thơ do mình làm nên còn nhớ được. Thơ dịch (không phải ý tưởng của mình) thì rất ngẫu hứng nên chịu thôi, không nhớ đuợc.

Hơn nữa nếu là bạn nữ thì lại càng khó, bởi Butgai nhớ là chỉ hay dịch hộ cho các bạn nam các bài thơ Nga để các bạn ấy đi ... tặng ai đó hoặc làm gì thì không biết. Kiểu "chân gỗ" thôi, chứ không "chân thật" tặng trực tiếp. Butgai vẫn tự nhận là "dịch giả theo yêu cầu" mà, không dịch thật.

Mà bài Cánh buồm này thì Butgai nhớ là khi còn học phổ thông đã bị cô giáo dạy môn tiếng Nga bắt lên đọc diễn cảm trước lớp. Đọc xong, butgai đã ngẫu hứng dịch miệng luôn. Khi đọc và dịch xong, cô giáo bảo, tôi cho em 5 điểm!!! Butgai giật bắn mình vì sợ là mình bị sai cái gì nên mới chỉ được 5. Rồi thở phào khi nghe cô nói: 5 là điểm cao nhất theo bậc điểm của Nga. Vì thế nên mới nhớ...

Nhân tiện, bài thơ thật kia thì thế này: (mái trường năm xưa ấy chính là ĐHTH đấy)

SẮC MÀU - MÙA THU (Moscow 1991)

Cơn gió nào đưa ta tới nơi đây
Để lại sau lưng một khoảng trời thương nhớ.
Ta đến đây chiều thu vàng rực rỡ
Để lại trong ai một mùa thu lá bay ?

Người ta nói màu vàng – màu của đổi thay
Chỉ màu tím mới là màu nhung nhớ
Ta đứng giữa một rừng vàng lá đổ
Vẫn nhớ về một nhành tím xa xôi.

Lời nói yêu thương đọng lại trên môi
Biết bao lần bên em sao chưa nói
Để giờ đây xa rồi chỉ còn chờ và đợi
Thầm mong em hai tiếng ấy ĐỢI - CHỜ.

Thời gian vẫn trôi từng khắc từng giờ
Cây vẫn vàng đi trên từng tán lá
Ta vẫn bước dẫu đời nhiều buốt giá
Và vẫn yêu em trong sắc nắng thu vàng.

Để rồi đây cứ mỗi độ thu sang
Lại nhớ về mái trường năm xưa ấy
Ta đã tìm và lẽ nào chỉ thấy
Nắng vàng rơi trên lá vàng rơi ???

[Geobic]

butgai viết

Hơn nữa nếu là bạn nữ thì lại càng khó, bởi Butgai nhớ là chỉ hay dịch hộ cho các bạn nam các bài thơ Nga để các bạn ấy đi ... tặng ai đó hoặc làm gì thì không biết. Kiểu "chân gỗ" thôi, chứ không "chân thật" tặng trực tiếp. Butgai vẫn tự nhận là "dịch giả theo yêu cầu" mà, không dịch thật.

Mà bài Cánh buồm này thì Butgai nhớ là khi còn học phổ thông đã bị cô giáo dạy môn tiếng Nga bắt lên đọc diễn cảm trước lớp. Đọc xong, butgai đã ngẫu hứng dịch miệng luôn. Khi đọc và dịch xong, cô giáo bảo, tôi cho em 5 điểm!!! Butgai giật bắn mình vì sợ là mình bị sai cái gì nên mới chỉ được 5. Rồi thở phào khi nghe cô nói: 5 là điểm cao nhất theo bậc điểm của Nga. Vì thế nên mới nhớ...

Giờ mới biết Butgai đã dịch thơ có thâm niên như thế. Còn Geo gần như "tò te": Dịch bài thơ đầu tiên năm 1999, nghĩa là chưa được chục năm.

Nhân nói về lá vàng Nga, xin post theo đây đoạn kết 1 bài thơ anh bạn tôi học ở Nga về, nghèo quá, tặng cho cháu 1 chiếc lá vàng mang ở Nga về kèm bài thơ "Lá vàng" ấy:

...Lá vàng là lá vàng rơi
Mùa thu là của những người yêu nhau

Quà nghèo chẳng có gì đâu
Hãy cầm cháu nhé, mai sau hiểu nhiều
Đây là tình cậu nuông chiều
Đây là nỗi nhớ, niềm yêu hóa vàng.

[osen]

Topic này rất hay mà lâu nay không thấy các bạn dịch tiếp. Tôi rất thích đọc những vần thơ vui vui như thế này.

[USY]

Hì hì, "khuyến mại" các bác thêm 1 tác phẩm thơ mini nữa của nhà thơ Asadov nhé. Để thấy ngoài những lời thơ da diết về phụ nữ ông còn có những triết lý khác nữa:. Bài này có lẽ rất hợp để đọc ở chợ Bắc Qua trước Tết đây!

В женщине качеств - полным-полно В женщине качеств - полным-полно: Хитрость, любовь, красота, веселье. Женщина в сущности - то же вино: Пить хорошо. Тяжело похмелье.

Đàn bà có rất nhiều phẩm chất Đàn bà ấy - có biết bao phẩm chất: Ranh mãnh, yêu thương, vui vẻ, dịu dàng. Đàn bà đó - thật ra như rượu: Uống thì hay. Say thì thật kinh hoàng.

[Nina]

Hehe, bài này vui quá, nhưng chị USY lấy hết vần rồi

В женщине качеств - полным-полно Эдуард Асадов В женщине качеств - полным-полно: Хитрость, любовь, красота, веселье. Женщина в сущности - то же вино: Пить хорошо. Тяжело похмелье.

Phụ nữ phẩm chất có nhiều Eduard Asadov Phụ nữ phẩm chất có nhiều: Sắc đẹp, ranh mãnh, tình yêu, vui cười Phụ nữ cũng giống rượu thôi Uống thì tốt lắm. Say rồi mới gay

[hungmgmi]

Xin đua với 2 chị em nhà này phát, đúng tinh thần Bắc Qua nhé

Chị em tụ hội đủ điều
Đẹp xinh, láu cá, tình yêu, nụ cười
Chị em-là rượu thôi rồi
Uống thì thích thú, say đời đi tong.

[Geobic]

Я вас любил

Я вас любил: любовь еще, быть может,
В душе моей угасла не совсем;
Но пусть она вас больше не тревожит;
Я не хочу печалить вас ничем.

Я вас любил безмолвно, безнадежно,
То робостью, то ревностью томим;
Я вас любил так искренно, так нежно,
Как дай вам бог любимой быть другим.

Tui yêu em

Tui yêu em: bây trừ có lẽ
Lửa tình chưa tắt lụi trong tim.
Nhưng nỏ muốn trộ em nhỏ lệ
Để em yên, tui phắn lẹ trong đêm.

Tui yêu em, vô vọng, lặng im
Nhút nhát, ghen tuông, tim nát.
Tui yêu em êm dịu, cuồng điên…
Trời chứng giám: chính tui yêu em nhất.

[Nina]

Hihi, em góp với bác Geobic một bản dịch ngoài chợ nữa nhé

Có thời tôi cũng yêu nàng
Hỡi ôi, lửa tắt than tàn còn đâu
Nhưng tôi không muốn nàng đau
Tình tôi không muốn nàng sầu, nàng ơi
Yêu nàng tuyệt vọng không lời
Ghen tuông nhút nhát làm tôi khổ lòng
Chân tình tôi chỉ dám mong
Sau này nàng được ông chồng như tôi

[USY]

Vâng đầu xuân nói chuỵên tình yêu, mà lại đọc thơ của đại thi hào ngoài chợ Bắc Qua thì.... hơi quá. Nhưng mà nhà em gần chợ, vẫn phải ra chợ đã, mà vẫn muốn đọc thơ thì làm thế nào? Vậy chỉ còn biết xin "các bậc" thể tất cho thôi!

Yêu đằng ấy - Tới nay vẫn thế,
Trong lòng đây lửa đã tắt đâu;
Nhưng kệ xác cái tình si dó,
Đây chẳng mong làm đấy thêm sầu.

Đây cảm đấy, lặng câm, vô vọng,
Ghen giống Hoạn Thư, nhát tựa... cu li (con cu li ấy các bác nhé, suốt ngày rúc đầu không dám nhìn ai)
Trồng cây si, đây thật thà, nhũn nhặn,
Cầu Trời có ai rước hộ đấy đi đi!

[Nina]

Nếu thơ Pushkin đã đem ra chợ, thì tại sao phải ngại ngần với thơ Lermontov?

Зови надежду сновиденьем Михаил Лермонтов Зови надежду сновиденьем, Неправду - истиной зови, Не верь хвалам и увереньям, Но верь, о, верь моей любви! Такой любви нельзя не верить, Мой взор не скроет ничего; С тобою грех мне лицемерить, Ты слишком ангел для того. 1831

Hy vọng cứ gọi nằm mộng Mikhail Lermontov Hy vọng cứ gọi nằm mộng Giả dối cứ bảo tiên đề Nhưng đừng tin lời nịnh hót Mà hãy tin tính tớ đê! Sao lại không tin được nhỉ? Mắt tớ chẳng giấu mảy may Tuyệt đối chân thành với cậu Cậu là thiên thần, ô hay! 1831

[USY]

Зови надежду сновиденьем Михаил Лермонтов Зови надежду сновиденьем, Неправду - истиной зови, Не верь хвалам и увереньям, Но верь, о, верь моей любви! Такой любви нельзя не верить, Мой взор не скроет ничего; С тобою грех мне лицемерить, Ты слишком ангел для того. 1831

Trông mong - coi là mộng mị Mì-chả Lê-mãn-tộc Trông mong - coi là mộng mị, Rởm mà bảo thật - có sao, Chớ tin thề bồi đường mật, Nhưng tình đây - tin đi nào! Tình đây đố dám không tin, Mắt đây không thèm dấu giếm; Vờ vịt với đấy được sao, Như tiên, đấy làm đây "rén". Bắc Qua thị, An Nam xứ, 1831

[FORYTCHIA]

Geobic viết

Я вас любил

Я вас любил: любовь еще, быть может,
В душе моей угасла не совсем;
Но пусть она вас больше не тревожит;
Я не хочу печалить вас ничем.

Я вас любил безмолвно, безнадежно,
То робостью, то ревностью томим;
Я вас любил так искренно, так нежно,
Как дай вам бог любимой быть другим.

Tui yêu em

Tui yêu em: bây trừ có lẽ
Lửa tình chưa tắt lụi trong tim.
Nhưng nỏ muốn trộ em nhỏ lệ
Để em yên, tui phắn lẹ trong đêm.

Tui yêu em, vô vọng, lặng im
Nhút nhát, ghen tuông, tim nát.
Tui yêu em êm dịu, cuồng điên…
Trời chứng giám: chính tui yêu em nhất.

Năm mới For mới vào chợ Bắc Qua, cảm ơn bác Geo nhiều về bản dịch rất giọng Huế. Tuy nhiên chữ "trừ" là do chủ ý "nói ngọng" hay là thế nào mà For đang hìhì một mình.

[FORYTCHIA]

USY viết

tại Bắc Qua thị, An Nam xứ, dịch giả RIA đã làm anh chàng Mì- Chả Lê - Mãn- Tộc thích quá cười như nghé vào hợp tác.
Giấu giếm vờ vịt đấy làm đây"rén" nhưng sao mà khoái cái lỗ nhĩ thế này.
PS: Cảm ơn chị nhiều em đã nhận được mấy cái lưu niệm hôm cafe.

[micha53]

FORYTCHIA viết

tại Bắc Qua thị, An Nam xứ, dịch giả RIA đã làm anh chàng Mì- Chả Lê - Mãn- Tộc thích quá cười như nghé.

Đúng là FORY điểm đúng tâm tớ.
Có điều yếu quá đâu dám ra gió.

Phải nói thêm một điều là các Mama của 3N cái quái gì cũng giỏi.