Đôi điều về Gulag

[USY]

Nina viết

Mình đã nói rồi, người Nga có dùng cụm từ "nâng cốc tưởng nhớ ...", nhưng dùng ít hơn nhiều so với nghĩa "nâng cốc uống mừng". Cho nên khi đọc cả bài thơ, gồm rất nhiều cụm từ "tôi nâng cốc vì...", thì cảm nhận của Nina là sắc thái mỉa mai đậm nét trong bài thơ. Mình cũng cảm thấy, chính khía cạnh mỉa mai làm cho những hình ảnh trong bài thơ trở nên chua chát và cay đắng hơn.

Mình thì thấy bài thơ này không có tính chất mỉa mai. Cay đắng thì có. Mà cũng không phải là nâng cốc tưởng niệm, nhưng cũng không hẳn là nâng cốc uống mừng. Mà là nâng cốc trân trọng, trân trọng những con người đã ngã xuống và những con người đang phải chịu những nỗi đau thể xác và tinh thần đến tận cùng kia. Và liệu có phải tác giả nâng cốc uống mừng cuộc sống, "mừng bầu trời cao, mừng con sông chảy" - cũng có nghĩa là mừng cho ý chí con người đã vượt lên tất cả những cảnh địa ngục ấy để sống, để còn có thể thấy được bầu trời và dòng sông?