Đố vui

[Dmitri Tran]

nguyentiendungrus_83 viết

Dịch thơ và văn học là phạm trù quá khó! Đặc biệt lại dịch ngược từ tiếng việt thế! em nghĩ không ai nếu có chắc chỉ 1, 2 người có thể làm đc việc dịch ngược văn thơ!Vấn đề này chắc chỉ người bản ngữ mới có thể làm đc thôi! Giống như ta dịch văn học từ tiếng nga sang tiếng việt!

Có mấy mức độ khi học và đi sâu vào tiếng Nga. Bước đầu tiên, như sinh viên học ở Nga sau năm thứ 3 hay 4, thấy trong từ điển Nga-Việt rât nhiều từ thiếu chính xác, và bắt đầu dùng từ điển giải nghĩa tiếng Nga. Đến mức cao hơn, có thể diễn đạt, dùng thoải mái các kiễu câu của tiếng Nga (оборот речи), khi đó có thể dịch "ngược" được. Nếu thường xuyên tiếp xúc với người Nga thì dần dần khái niệm dịch "ngược" hay "xuôi" không có ý nghĩa nữa, và cũng không nhất thiết người bản ngữ mới có thể dịch được.

Tuy nhiên, gặp những câu nổi tiếng, quan trọng thì không chỉ 1 người dịch, nó là công trình tập thể. Ví dụ, khi tôi dịch phim "Đường Hồ Chí Minh - huyền thoại và hiện thực" (Дорога Хошимин – легенда и реальность), sau câu mở đầu phim: "История спасения страны в эпоху Хошимина полна легендарными и героическими страницами. «Тропинка Хошимин» - один из самых ярких символов, отражающих непокорную волю нации. Это было ясно и твердо подтверждено словами Дяди Хо..." là câu của Bác Hồ "Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một; sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý ấy không bao giờ thay đổi". Để có được câu tiếng Nga này, trong những năm 70, cần 3 lần dịch (người Việt dịch, người Nga chỉnh lại, và người Việt sửa lại): «Вьетнам - одна страна, вьетнамцы - один народ; реки могут высохнуть, горы могут разрушиться, но эта истина не изменится никогда».
Công phu như vậy, cho nên cũng không nhiều người dịch văn học....