Thơ của Alexander Blok

[USY]

Bác BT rút không bàn, nhưng em vẫn chưa ưng cứ muốn bàn thêm chút nữa.
Em nhất trí thơ thì phải hiểu "kiểu thơ", giống như Esenin từng viết là nhà thơ thì "hôn như nhà thơ", chẳng cần giống ai, chẳng phải bắt chước ai cả. Tuy nhiên nếu dịch thơ thì trước hết là tôn trọng nguyên tác đã, chứ không thì thành "phỏng dịch" mất rồi. Sau đó là đến vần điệu, nếu "giông giống" (về độ dài ngắn của câu thơ) thì tốt, hạn chế thơ câu dài dịch thành ngắn, câu ngắn dịch quá dài ra. Còn lục bát là thể thơ đặc biệt của Việt Nam, dịch thơ nước ngoài ra lục bát mà giữ được nghĩa trong nguyên bản đã là rất giỏi, nếu thành lục bát hay nữa thì là tuyệt vời. Nhưng riêng em nghĩ là khi đọc một bản dịch theo thể lục bát thì ta thấy cái hay của tiếng Việt nhiều hơn là cảm nhận cái hay của thơ nguyên bản.

Vấn đề thứ hai xin lạm bàn thêm với bác BT chút nữa. Đọc câu:
...Нежная девушка Зорька
Ивушке, плачущей горько,
Слёзы кудрями сотрет.
đơn thuần về ngữ nghĩa thì em chỉ có thể hiểu "кудри" là của Bình Minh, chứ không thể là của Liễu, vì ở đây chủ ngữ là Bình Minh, theo logic ngữ pháp thì câu này không thể hiểu là Bình Minh lấy "кудри" của ai đó khác để lau nước mắt cho Liễu được, kể cả bác có dịch là: "Chờ Ban mai rạng chân trời,/ Dịu dàng suối tóc lau trôi lệ buồn" hay "Lau lệ buồn bằng suối tóc trôi" thì cũng hiểu là "tóc của Bình Minh" chứ không thể hiểu là "tóc Liễu". Còn chuyện "tóc Bình minh" nó không thẳng theo nguyên tắc tia sáng truyền theo đường thẳng mà lại trở thành "кудри" thì em nghĩ ở đây cụ Blok đã nhìn sự vật trên thực tế mà làm thơ, chứ không như các nhà khoa học, nói chi cũng phải xuất phát từ các luận điểm khoa học. Cụ thấy nắng rung rinh trên nhành liễu xoăn, làm khô những giọt sương đêm, làm lá liễu vui trở lại, không còn "não nuột, ủ rũ" nữa nên cụ viết vậy thôi. Chính vì vậy nên em nghĩ MU dịch "dịu dàng lọn nắng làm vơi lệ buồn" là tuyệt vời. Trước đó em có dịch "Bình Minh dịu dàng/ run run lọn nắng/ lau khô lệ nàng" so với ph. án của MU còn kém mấy bậc :-) về mặt cấu trúc câu và sự cô đọng của từ ngữ.

Mong bác BT tham gia nhiều nữa cho topic "thơ thẩn" vui trở lại bác nhé!
(Còn riêng về thơ HXH, thì em nghĩ các bác nam giỏi tiếng Nga như bác đâu có ngại gì mà không phân tích cái hay của Bà chúa thơ nôm Việt Nam ra cho các đấng mày râu của Nga hiểu được! Chắc bác vẫn "ngoại giao" quá đấy thôi :-) )