Thành ngữ Nga

[Мужик]

Dmitri Tran viết

Bản thân nghĩa của thành ngữ ấy đẹp và phong phú hơn nhiều. Xuất xứ tôi nêu trên để hiểu rõ nguồn gốc (nếu không tin thì xin xem các trang web chuyên về ngôn ngữ), cho nên người Nga dùng nó chủ yếu để mĩa mai, đùa bóng gió. Xin dẫn ra vài trường hợp dùng nó:
- «Точно, в ногах правды нет!» - покритиковали форварда, не забивщего с одного метра в пустые ворота. (dùng khi phê phán tiền đạo cách 1 mét đá không vào gôn)
- В ногах правды нет, она где-то между! (đùa với mấy cậu con trai)
- В ногах правды нет, она где-то выше! (đùa với mấy cô gái)
Hoặc trong đối thoại này:
Толстый мужчина готов уступить женщине место:
- Садитесь - в ногах правды нет!
А женщина к нему:
- Простите, но не думаю, что в заднице правды больше!.

Vâng, trong ngôn ngữ học, nguồn gốc rất quan trọng, giúp hiểu được nhiều điều về tiếng nói hiện đại. Có cả một ngành chuyên nghiên cứu về lĩnh vực này (этимология). Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, nhiều đơn vị ngôn ngữ xa dần, thậm chí mất hẳn mối liên hệ với nguồn gốc của mình.

Cảm ơn bác Dmitri Tran đã cung cấp xuất xứ của thành ngữ "В ногах правды нет". Em không biết sự tích này, giờ được ngẫm nghĩ, thấy vô cùng thú vị.

Em dịch ra tiếng Việt, dựa trên lời giải thích sau (nguồn: www.rusaying.ru/russkie-posloviczy-i-pogovorki):

В ногах правды нет - Говорится при приглашении сесть, особенно, если предстоит длинная беседа,
О Чего ж мы стоим? — спохватился Харламов.— В ногах правды нет. Давайте сядем (А. Листовский, Конармия).— Да вы садитесь, чего стоять-то... В ногах правды нет! (В. Шишков, Емельян Пугачев).— - Присаживайтесь, Григорий Петрович,— с преувеличенно вежливой улыбкой сказал Весельчаков,— в ногах правды нет (А. Чаковский, У нас уже утро).— Товарищ капитан,— сказал он [Алёхин] помощнику коменданта,— в ногах правды нет. Кто знает, сколько здесь еще придётся пробыть... Прошу,—он указал на плащ-палатку,— устраивайтесь со мной (В. Богомолов, В августе сорок четвёртого).

Vì vậy, em mới đưa ra câu nói tương đương có sắc thái hài hước trong tiếng Việt hiện đại. Theo em, nghĩa của câu "В ногах правды нет" chắc đã có những thay đổi so với nguồn gốc ban đầu và nó gần với nghĩa "Ngồi đi, có ai đánh thuế chỗ đâu!". Những ví dụ được đưa ra đều do các nhà văn Nga (Xô viết) khá nổi tiếng sử dụng.