Thơ và nhạc - dịch lời một số bài hát Nga

[Nina]

Bác chudu1980 ơi, rất hoan nghênh các bản dịch của bác. Nina chỉ có góp ý nhỏ về cách bác dịch khổ thơ đầu:

Уже зима близка И нету ни листка на деревце. И всё же я молчу, И всё же я хочу надеяться.

Tiết thu đã về rồi Cây gầy trơ trụi lá, Em vẫn đợi chờ hoài Vẫn hy vọng không nguôi.

Thì có vẻ bác làm mất cái ý - em vẫn im lặng của tác giả. Điều này làm cho ý tứ bài thơ mất đi một chút.

Chưa kể câu đầu nói là mùa đông gần tới. Tức là tác giả nhấn mạnh hơn đến chủ thể mùa đông. Tất nhiên về ngữ nghĩa thì có nghĩa là đang mùa thu. Nhưng mà đổi chủ thể cũng... không hay lắm, theo ý kiến của Nina là thế.
Dù rằng trong một nhạc phẩm, thì âm nhạc luôn quan trong hơn. Nhưng mà trong thể loại ca khúc, thì ca từ cũng khá quan trọng. Bác xem xem có sửa được không nhé!

[Nhật Minh]

Tôi rất thích bài hát Песенка Первоклассника. Thời sinh viên chúng tôi hay hát bài hát này, bài hát được tìm thấy trong một tạp chí Nga tình cờ đọc được trên thư viện, nhưng chúng tôi hát theo phong cách người lớn (tình ca) và cứ đinh ninh vậy (hồi chúng tôi học đại học chưa có Internet ạ, có được vào Cục thống kê thực tập đục lỗ cho cái máy tính to bằng tòa nhà ạ. Tình cờ sau này lên youtube và N3 mới biết được bài hát này được trình bày bới "Người đàn bà hát" Alla Pugashova và hát theo phong cách lớp một ạ. Nhà tôi có cháu sắp học lớp một, tôi muốn nhồi sọ văn hóa Nga cho nó, nên nhờ các bác dịch lời bài hát giúp cho ạ. Tôi thì chỉ hiểu lõm bõm rằng lớp một cũng khó như đại học, rằng thầy cô giao bài về làm cũng vất vả như ai. Không rànhtiếng Nga mà vốn từ cũng rơi rụng gần hết, nên nhờ các bác dịch giúp thật sát nghĩa ạ.
Phần "phangtizi" tôi tự làm ạ.
Cảm ơn nhiều. Lời bài hát gốc đây ạ:
Э. Ханок - И. Шаферан
Песенка Первоклассника

Нагружать все больше нас стали почему-то
Нынче в школе первый класс
Вроде института
Нам учитель задает с иксами задачи
Кандидат наук и тот над задачей плачет
То ли еще будет то ли еще будет
То ли еще будет ой-ой-ой
А у нас стряслась беда сочиненье снова
Лев Толстой в мои года не писал такого
Не бываю я нигде не дышу озоном
Занимаюсь на труде синхрофазотроном
То ли еще будет то ли еще будет
То ли еще будет ой-ой-ой
Нагружать все больше нас стали почему-то
Нынче в школе первый класс
Вроде института
Я ложусь в двенадцать спать
Силы нет раздеться вот бы сразу
Взрослым стать отдохнуть от детства
То ли еще будет то ли еще будет
То ли еще будет ой-ой-ой

[chudu1980]

Nina viết

Bác chudu1980 ơi, rất hoan nghênh các bản dịch của bác. Nina chỉ có góp ý nhỏ về cách bác dịch khổ thơ đầu:



Thì có vẻ bác làm mất cái ý - em vẫn im lặng của tác giả. Điều này làm cho ý tứ bài thơ mất đi một chút.

Chưa kể câu đầu nói là mùa đông gần tới. Tức là tác giả nhấn mạnh hơn đến chủ thể mùa đông. Tất nhiên về ngữ nghĩa thì có nghĩa là đang mùa thu. Nhưng mà đổi chủ thể cũng... không hay lắm, theo ý kiến của Nina là thế.
Dù rằng trong một nhạc phẩm, thì âm nhạc luôn quan trong hơn. Nhưng mà trong thể loại ca khúc, thì ca từ cũng khá quan trọng. Bác xem xem có sửa được không nhé!

Cảm ơn chị Nina về ý kiến đóng góp rất xác đáng. Tôi xin sửa lại thế này, mặc dù sát ý hơn song vẫn có gì đó không được trôi chảy lắm. Mong chị cho thêm ý kiến.
TB. 20 năm trước tôi chỉ mới 24, nên chắc còn kém tuổi chị Nina. Được gọi là bác, e tổn thọ mất.


Những ngày thu

Mùa đông đã gần kề
Cây gầy trơ trụi lá,
Niềm tin em vẫn giữ
Trong âm thầm lặng câm.

Công viên nay hoang vắng
Còn chi để mất đâu
Riêng mình em u sầu
Chờ anh chờ anh mãi

Những ngày thu quạnh quẽ
Những đêm dài miên man
Trên bến sông vắng vẻ
Tiếng còi tàu trầm buồn

Ôi ngày thu lạnh lẽo
Ôi đêm thu thở than
Nỗi buồn sao dài thế
Niềm vui thoáng đã tàn

Em vẫn đợi chờ anh
Như lá vàng bậc cửa
Dẫu ngày còn dài nữa
Em vẫn đợi vẫn chờ

Lại sắp mùa đông nữa
Đường đi lầy lội thay
Đến bên nhau mình sẽ
Rũ bỏ khúc mắc này

Đến với em đi anh
Mặc thế gian châm chọc
Em vẫn tin một ngày
Mình bên nhau hạnh phúc.

[Nina]

Úi trời, em còn tưởng bác sinh năm 1980 ấy chứ! Còn nếu như tuổi của bác như thế thì... em xin được xưng là em cho đỡ tổn thọ ạ

Riêng câu cuối thì em hiểu như thế này. И зря не возводи напраслины - có nghĩ là không cần phải phản đối một cách vô ích làm gì. Bác dịch thành "Mặc thế gian châm chọc" thì cũng ổn về nghĩa, nhưng hơi mất đi cái duyên dáng. Là ý kiến riêng của em thôi, bác tham khảo nhé.

[Nina]

Có thể là em chưa xem phim này, nên không cảm được cái hay của bài hát. Cũng có thể là do chất lượng thu âm của clip không tốt lắm. Mặt khác, khi đọc lời thì em cũng hơi mất cảm tình vì việc dùng chữ "деньки" - nghe nó suồng sã thế nào ấy.

Tuy nhiên, xin góp vui với bác chudu1980 bản dịch sau nhé:

ОСЕННИЕ ДЕНЬКИ М. Матусовский Уже зима близка И нету ни листка на деревце. И всё же я молчу, И всё же я хочу надеяться. Сады пусты опять, Уже теперь терять им нечего. Хоть, грустная пора, Я жду тебя с утра до вечера. Осенние деньки, осенние деньки ... На пристани речной - Прощальные гудки. Осенние деньки, осенние деньки ... В беде вы так длинны, А в счастье коротки. Тебя всё буду ждать, От листьев обметать ступени я. На это хватит мне Достаточно вполне терпения. Опять гулять пойдет У самых у ворот распутица. А если мы дружны, То все узлы должны распутаться. Ко мне ты приходи И зря не возводи напраслины. Я верю лишь в одно, Что будем всё равно мы счастливы.

NHỮNG NGÀY MÙA THU M. Matusovsky Giờ mùa đông đã gần bước đến Và đã không còn lá trên cành. Nhưng dù sao em vẫn hằng im lặng, Vẫn muốn dành quyền hy vọng cho mình. Giờ đây vườn lại trở nên trơ trụi Nào có còn gì để đánh mất trong vườn. Dù thời khắc thật là buồn bã Em vẫn chờ anh, từ sáng đến chiều buông. Những ngày mùa thu, những ngày mùa thu... Bến tàu thủy ven sông - Những hồi còi tàu ngân lên giã biệt. Những ngày mùa thu, những ngày mùa thu... Trong đau khổ sao dài da diết Mà khi vui sao ngắn ngủi vô cùng. Nhưng dù sao em vẫn đợi anh Giờ bậc thềm vẫn vương lá rụng Em vẫn nhủ mình - cần kiên nhẫn Và âm thầm quét lá bên thềm. Thời khắc giao mùa làm lầy lội mặt đường Mưa đưa bùn lầy đến tận bên cánh cổng Ôi, nếu như chúng ta hòa thuận Thì nút thắt nào cũng sẽ được gỡ ra Hãy đến bên em nhé anh ơi Đừng phản đối bằng những lời vô ích Em chỉ tin một điều duy nhất Rằng chúng ta sẽ hạnh phúc mà thôi.

[chudu1980]

Một lần nữa cảm ơn Nina.
Mình thực sự ngạc nhiên và hơi bất ngờ khi biết bạn còn trẻ như vậy. Thực đúng là tuổi trẻ tài cao! Vì theo suy nghĩ nông cạn của mình, một người am hiểu tiếng Nga và có những bài viết chuyên môn sắc xảo trong lĩnh vực này thì phải tầm trung tuổi là hợp lý.
Song thực sự là đáng mừng là vẫn còn những người trẻ tuổi đầy nhiệt huyết và tình yêu đối với đất nước Nga như bạn.
Nhân bạn nói về bộ phim "Nhà tập thể cho người độc thân", mặc dù ko phải là nhà phê bình điện ảnh, mình xin bạo gan có vài lời chia sẻ cảm nghĩ về bộ phim như thế này:
Đây là câu chuyện về một khu nhà tập thể của chị em công nhân nhà máy trong thời kỳ nước Nga Xô Viết. Do điều kiện công tác, những chị em này khó có thể tìm hiểu và tìm kiếm hạnh phúc riêng tư. Nhân vật chính của bộ phim là một phụ nữ trung tuổi, đôn hậu, một thành viên của nhà tập thể. Qua thư từ (hồi đó điện thoại di động và internet vẫn chưa ra đời), chị đã tìm cách mai mối, tác thành hạnh phúc cho các chị em. Từ đó xảy ra những tình huống hài hước, cười ra nước mắt: bên cạnh những cặp đôi hạnh phúc thì có những trường hợp cô gái bị chồng trả lại vì ko biết nội trợ, có cô gái bị hắt hủi phải một mình ôm con quay về ký túc xá, có anh chàng đến tìm hiểu 1 cô gái lại nảy sinh tình cảm với bà mối v.v.
Bài hát này cất lên trong buổi chiều sau giờ đi làm. Một đám các cô gái cô đơn, người thì bị hắt hủi phải quay về, người thì cô đơn ngồi đó trông đợi có người đến tìm hiểu. Phim kết thúc có hậu, giống như mọi bộ phim điện ảnh cũ thời Liên Xô.
Hehe, hồi đó mình xem mà tức mấy tay đàn ông kia lắm. Toàn các cô công nhân xinh thế mà đối xử với họ chẳng ra gì. Lại tưởng tượng là nếu mà có điều kiện thì mình yêu hết tất cả các cô ấy luôn một thể.
Phim này cũ lắm rồi, chắc không thể hấp dẫn các bạn trẻ. Đây là một trong các đường link bộ phim, nếu bạn nào có thời gian rảnh thì thử tìm hiểu xem cuộc sống bao cấp của Liên Xô hồi đó thế nào nhé.
http://kinopod.ru/video.html?id=7552

À, còn về bản dịch của bạn mình thấy rất ổn. Tuy nhiên, mình cảm giác như bài dịch bám sát nội dung gốc một cách thái quá, sát nghĩa đến 99%, nên có cảm tưởng là hơi bị gò bó.
Mình rất thích quan điểm của một dịch giả (mình quên mất tên rồi, nếu biết thì nhắc mình với): "dịch thơ là một hoạt động sáng tạo lần thứ hai".
Với quan điểm ấy thì với mình, thể hiện được 80% nội dung bài thơ là đã mãn nguyện lắm rồi, cái mà mình quan tâm nhất là cố gắng diễn đạt sao cho nó thơ nhất, có hồn nhất có thể (nghe chém gió quá nhỉ ).
Còn về quan điểm của bạn về cách dùng từ, cái từ "деньки" mà bạn bảo là suồng xã ấy, mình lại nghĩ nó đầy chất thơ đấy chứ.
Không biết có đúng không, nhưng hình như trong tiếng Nga có cách thể hiện làm mềm ngôn từ, cho nó gần gũi và trìu mến hơn, chẳng hạn: "дом"- "домик", "машина"-"машинкa", "мама"- "мамочка", "день"- "деньки" v.v.
Mình ko phải là chuyên gia ngôn ngữ, nên ko dám múa rìu qua mắt thợ. Thế nhưng chẳng may nếu có ngày lỡ miệng gọi bạn là "Ниночка" thì mong bạn hiểu đó chỉ là một biểu hiện quí mến thôi, chứ không có ý suồng xã hay gì khác nhé.
Mình rất mong sớm nhận được lời góp ý của bạn.
Thân chào!

[Nina]

Gửi bác chudu1980 - em biết là bản dịch của em hầu như có mỗi một ưu điểm - là sát nghĩa. Chính vì thế, những chỗ tối nghĩa em sẽ đổ vấy cho tác giả

Còn cái chỗ уменшительные слова - thì có thể là có sự khác biệt giữa thân mật và suồng sã. Ví dụ nếu tên một cô gái là Елена, thì đến 99% khả năng - bác có thể gọi cô ấy là Лена mà sẽ không gặp phản đối. Nhưng Ленка thì lại là chuyện khác ạ.

Tiếp theo chủ đề xin phỏng dịch bài thơ của bác Nhật Minh đã post

Нагружать все больше нас стали почему-то Нынче в школе первый класс Вроде института Нам учитель задает с иксами задачи Кандидат наук и тот над задачей плачет То ли еще будет то ли еще будет То ли еще будет ой-ой-ой А у нас стряслась беда сочиненье снова Лев Толстой в мои года не писал такого Не бываю я нигде не дышу озоном Занимаюсь на труде синхрофазотроном То ли еще будет то ли еще будет То ли еще будет ой-ой-ой Нагружать все больше нас стали почему-то Нынче в школе первый класс Вроде института Я ложусь в двенадцать спать Силы нет раздеться вот бы сразу Взрослым стать отдохнуть от детства То ли еще будет то ли еще будет То ли еще будет ой-ой-ой

Chả hiểu vì sao học càng ngày càng nặng Thậm chí chúng em ở lớp một đấy thôi Chương trình học chẳng khác gì đại học Bài tập thầy cho có cả x, y rồi Có là tiến sĩ thì cũng ngồi mà khóc Biết ngày mai rồi thế nào đây nhỉ Biết thế nào, ôi ôi ôi ôi Lại có thêm tai họa – bài văn ấy Lev Tolstoi ở tuổi em cũng chả viết nào Em chẳng ở đâu, chẳng thở ô zôn Chỉ chạy thử máy tăng tốc phô tôn Biết ngày mai rồi thế nào đây nhỉ Biết thế nào, ôi ôi ôi ôi Chả hiểu vì sao học càng ngày càng nặng Thậm chí chúng em ở lớp một đấy thôi Chương trình học chẳng khác gì đại học Mười hai giờ đêm em mới ngủ Sức đâu thay quần áo – giá như Thành người lớn ngay, thoát tuổi thơ vất vả. Biết ngày mai rồi thế nào đây nhỉ Biết thế nào, ôi ôi ôi ôi

[Tanhia]

Thế chương trình toán lớp 1 ở Nga có x-y thật à các bác? Lại còn cả Lev Tolstoi nữa cơ à? Hay là chỉ bài hát thế cho vần các bác nhỉ.

Các bác tốt bụng dịch hộ em bài Luna-luna ra tiếng Việt làm sao để hát được với, em nêu nguyện vọng mấy năm rồi mà chưa ai dịch... Hồi xưa em nhớ mang máng có câu "Thế giới thiên thần dưới ánh trăng thanh xiết bao dịu êm..."

[SSX]

Tanhia viết

Thế chương trình toán lớp 1 ở Nga có x-y thật à các bác? Lại còn cả Lev Tolstoi nữa cơ à? Hay là chỉ bài hát thế cho vần các bác nhỉ.

Các bác tốt bụng dịch hộ em bài Luna-luna ra tiếng Việt làm sao để hát được với, em nêu nguyện vọng mấy năm rồi mà chưa ai dịch... Hồi xưa em nhớ mang máng có câu "Thế giới thiên thần dưới ánh trăng thanh xiết bao dịu êm..."

Trước có bác mỳ chả đã dịch Luna-luna là Trăng ới trăng ời đấy!!!

Đùa chứ dịch bài ấy khó cỡ ông bà ông vải. Thôi cứ hát nguyên bản cho nó lành!

[SSX]

ЛУНА ЛУНА - TRĂNG LÊN “СОФИЯ РОТАРУ”
Музыка - Матецкий В. Слова - Шабров М.

День промчался незаметно – выпит до дна.
День промчался. До рассвета в небе луна.
В лунном свете чище краски, с виду просты
Стали нежней и прекрасней цветы.

Ngày vụt qua nhanh chẳng thấy hình- uống cho cạn ly.
Ngày vụt qua nhanh. Trên trời cao chỉ còn trăng sáng đến bình minh.
Trong ánh trăng bao màu sắc thật tinh nguyên, thật giản đơn
Trở thành những bông hoa dịu dàng, diệu kỳ hơn.

Мир волшебный полон тайны, светит луна.
Час влюбленных, час свиданий, он и она.
Час влюбленных – с ними вечно доля одна,
Рядом цветы и, конечно, луна.

Dưới ánh trăng vàng, thế gian huyền bí chất đầy bao bí ẩn,
Thời giờ của các tình nhân, giờ hẹn hò, em và anh
Thời giờ của các tình nhân- cùng với họ mãi chung một số phận thôi,
Cùng kề bên với ngàn bông hoa, đương nhiên là ánh trăng.

Припев:
Луна, луна, цветы, цветы.
Нам часто в жизни не хватает друзей и доброты.
Луна, луна, цветы, цветы.
Все, кто влюблен, им доверяют надежды и мечты.

Dưới ánh trăng vàng cùng ngàn hoa.
Trong đời ta vẫn thiếu bao bạn bè và nhân hậu.
Hỡi ánh trăng vàng cùng ngàn hoa.
Hãy trao ước mơ và hy vọng, cho những ai đang tuổi yêu đương.

Жизнь чудесна, если миром правит любовь.
Надо, чтобы всюду было море цветов.
Жизнь чудесна, если где-то песня слышна,
Если горит до рассвета луна.

Cuộc đời ta đẹp tuyệt trần, tình yêu ngự trị muôn phần thế gian.
Mong sao cho khắp muôn nơi, quanh ta rực rỡ biển trời đầy hoa.
Cuộc đời tươi đẹp của ta, ngân vang những bản tình ca rộn ràng,
Cầu mong cho khắp nhân gian, vẫn luôn có ánh trăng vàng chiếu soi.

Припев
Луна, луна, цветы, цветы.
Нам часто в жизни не хватает друзей и доброты.
Луна, луна, цветы, цветы.
Все, кто влюблен, им доверяют надежды и мечты.

Dưới ánh trăng vàng cùng ngàn hoa.
Trong đời ta vẫn thiếu bao bạn bè và nhân hậu.
Hỡi ánh trăng vàng cùng ngàn hoa.
Hãy trao ước mơ và hy vọng, cho những ai đang tuổi yêu đương.

TP. Hồ Chí Minh 11.02.2010
Minh Nguyệt dịch

http://minhhankiev.blogspot.com/2012...ia-rotaru.html

[Nhật Minh]

Nina viết

Tiếp theo chủ đề xin phỏng dịch bài thơ của bác Nhật Minh đã post

Cảm ơn bác Nina rất nhiều. Xin chia sẻ với các bác bài hát này do các ca sĩ nhí trình bày.

[Nina]

Bản dịch của bác Minh trong link của SSX dẫn ấy, thoáng qua thì ổn, nhưng đọc kỹ thì không ổn lắm

[SSX]

Nina viết

Bản dịch của bác Minh trong link của SSX dẫn ấy, thoáng qua thì ổn, nhưng đọc kỹ thì không ổn lắm

Nhà em cũng thấy thế, chỉ là dịch nghĩa thôi chứ đố bác nào hát được đấy!

[Nina]

@Tanhia - lời bài hát này thậm xưng lên ấy mà, chủ yếu là than thở - mới lớp 1 mà đã phải học lắm thế. Thực ra trong lời gốc chỉ có x, tớ thêm y vào cho nó xuôi tai hơn thôi

[Nina]

Là bác Minh bác ấy dịch không chính xác lắm ấy SSX ạ. Ví dụ thế này

В лунном свете чище краски, с виду просты
Стали нежней и прекрасней цветы.

mà bác ấy dịch thành

Trong ánh trăng bao màu sắc thật tinh nguyên, thật giản đơn
Trở thành những bông hoa dịu dàng, diệu kỳ hơn.

thì hoàn toàn không ổn. Nghĩa của câu này phải là

Trong ánh sáng trăng thì màu sắc trong trẻo hơn.
Những bông hoa thoạt nhìn đơn giản, thì trở nên dịu dàng hơn, đẹp hơn

Những lỗi như thế không ít, nên mình chỉ tham khảo thôi

[SSX]

Cái bài hát này vẫn chưa ai đụng đến, có lẽ phải nhờ chị Nina đây!

По диким степям Забайкалья
Русская народная песня

(Bản lời này có đôi chỗ hơi khác bài hát trên, như khổ 2)


По диким степям Забайкалья,
Где золото роют в горах,
Бродяга, судьбу проклиная,
Тащился с сумой на плечах.

Бежал из тюрьмы темной ночью,
В тюрьме он за правду страдал.
Идти дальше нет уже мочи –
Пред ним расстилался Байкал.

Бродяга к Байкалу подходит,
Рыбацкую лодку берет
И грустную песню заводит,
Про Родину что-то поёт.

Бродяга Байкал переехал,
Навстречу родимая мать.
«Ах, здравствуй, ах, здравствуй, родная,
Здоров ли отец мой и брат?»

«Отец твой давно уж в могиле,
Землею засыпан лежит,
А брат твой давно уж в Сибири,
Давно кандалами гремит».

По диким степям Забайкалья,
Где золото роют в горах,
Бродяга, судьбу проклиная,
Тащился с сумой на плечах.

[chudu1980]

SSX viết

Cái bài hát này vẫn chưa ai đụng đến, có lẽ phải nhờ chị Nina đây!

По диким степям Забайкалья
Русская народная песня

(Bản lời này có đôi chỗ hơi khác bài hát trên, như khổ 2)


По диким степям Забайкалья,
Где золото роют в горах,
Бродяга, судьбу проклиная,
Тащился с сумой на плечах.

Бежал из тюрьмы темной ночью,
В тюрьме он за правду страдал.
Идти дальше нет уже мочи –
Пред ним расстилался Байкал.

Бродяга к Байкалу подходит,
Рыбацкую лодку берет
И грустную песню заводит,
Про Родину что-то поёт.

Бродяга Байкал переехал,
Навстречу родимая мать.
«Ах, здравствуй, ах, здравствуй, родная,
Здоров ли отец мой и брат?»

«Отец твой давно уж в могиле,
Землею засыпан лежит,
А брат твой давно уж в Сибири,
Давно кандалами гремит».

По диким степям Забайкалья,
Где золото роют в горах,
Бродяга, судьбу проклиная,
Тащился с сумой на плечах.

Chào các bạn.
Thời sinh viên mình cũng đã thử dịch bài hát "По диким степям Забайкалья" ra tiếng Việt. Nay cố nhớ để chép lại góp vui với các bạn.
Bài hát này mình nhớ là dài lắm, phải hàng chục đoạn. Bởi vì nó là dân ca nên ai thích thêm thắt bao nhiêu là tùy ý.
Cả nhà xem và góp ý nhé.
1
По диким степям Забайкалья,
Где золото роют в горах,
Бродяга, судьбу проклиная,
Тащился с сумой на плечах.
2
Идёт он густою тайгою,
Где пташки одни лишь поют,
Котёл его сбоку тревожит,
Сухие коты ноги бьют.
3
На нём рубашонка худая,
И множество разных заплат,
Шапчонка на нём арестанта
И рваный тюремный халат.
4
Бежал из тюрьмы тёмной ночью,
В тюрьме он за правду страдал.
Идти дальше нет уже мочи —
Пред ним расстилался Байкал.
5
Бродяга к Байкалу подходит,
Рыбацкую лодку берёт
И грустную песню заводит,
Про Родину что-то поёт.
6
«Оставил жену молодую
И малых оставил детей,
Теперь я иду наудачу,
Бог знает, увижусь ли с ней!»
7
Бродяга Байкал переехал,
Навстречу — родимая мать.
«Ах, здравствуй, ах, здравствуй, мамаша,
Здоров ли отец мой да брат?»
8
«Отец твой давно уж в могиле,
Сырою землёю зарыт,
А брат твой давно уж в Сибири,
Давно кандалами гремит».
9
«Пойдём же, пойдём, мой сыночек,
Пойдём же в курень наш родной,
Жена там по мужу скучает,
И плачут детишки гурьбой».

Lời dịch

Lang thang bước trên thảo nguyên hoang dã
Rặng núi xanh rì, nơi bao mỏ báu châu
Gã khoác trên vai chiếc ba lô tơi tả
“Mẹ cha đời…” miệng không ngớt lầu bầu

Gã lặn lội qua tai ga rậm rạp
Não nề thay tiếng chim cất bên tai
Cà mèn rách treo bên người vướng víu
Mỗi bước chân đi đều vướng đụng hoài.

Chiếc áo mỏng khoác trên người tàn tạ
Với cơ man là miếng vá, miếng may
Đội trên đầu mũ tù nhân kỳ lạ
Áo nhà lao rách rưới đắp thân gày.

Gã vượt ngục trong một đêm tăm tối
Sự thật kia phải đánh đổi giá cao
Cạn sức rồi, chẳng thể nào bước nổi
Bỗng Baikan hiện trước mắt khi nào.

Gã lần tìm đến mặt hồ xanh biếc
Kiếm thuyền chài để vượt sóng băng qua
Và bỗng đâu lời ca buồn da diết
“Quê hương ơi …” từ miệng đắng bật ra.

“Để vợ trẻ cùng đàn con nhỏ dại
Nơi quê nhà, ôi xa cách trùng xa
Lạy Chúa lòng thành, liệu còn gặp lại
Người vợ hiền sau ngần ấy phong ba”.

Vượt Baikan, chặng đường dài mệt mỏi
Bóng mẹ hiền đứng đón phía xa xa
“Mẹ yêu ơi, mẹ yêu ơi, con hỏi
Anh và cha vẫn mạnh giỏi ở nhà?”


“Cha con đã lâu rồi yên nghỉ
Dưới mồ xanh nơi lòng đất quê này,
Anh trai con đã lâu rồi phát vãng
Xứ Xi-bia với cùm xích trên tay”

“Nào đi thôi, con trai yêu bé bỏng,
Về nhà thôi, căn lều nhỏ thân thương,
Vợ của con đang chờ chồng héo hắt
Tiếng khóc đàn con côi cút giữa đời thường”.

[Nhật Minh]

Nhà em nhờ các bác trong 4rum tìm lời và dịch nghĩa luôn bài hát я буду жить для тебя hay là уходи и двери закрой răng đó cho em với, vì nghe tên bài hát "hiến dâng" quá... rằng thì là "Anh sẽ sống cho em", và vì rằng con gái em nó nói ông ngoại hoài niệm quá hóa cổ hủ, tức khí mở nghe nhạc Nga pop - rock style, thấy cũng khoroso.
Hy vọng "sẽ sống cho em" thôi chứ không phải "muốn sống bên em trọn đời".
Rất mong các bác rộng lượng thông cảm nếu cảm thấy nhà em được voi đòi tiên (đã tìm lời Nga còn dịch sang tiếng Việt nữa).
Cảm ơn nhiều ạ.

[Nina]

Ngày trước, thời sinh viên, chả hiểu sao mà mình có cái đĩa nhựa gồm các bài hát của Alla Pugacheva hát nhạc của Igor Nikolaev (thì chắc thừa hưởng của năm trên). Bài đầu tiên trong đĩa ấy là bài ПАРОМЩИК - Ông lái đò. Thú thực là hồi đó đĩa ấy mình nghe cũng nhiều lần, và cũng thấy khá thích.

Có thể là thời gian khiến cho cảm xúc chai dần đi, mình cũng quên dần bài hát đó. Tự dưng sáng nay đọc những dòng cảm xúc của một người bạn mình, nên mình cũng hứng chí dịch liều...


http://youtu.be/TwD4yoOr0zY

Алла Пугачева - Паромщик

ПАРОМЩИК Игорь Николаев Упала ранняя звезда, в полях прохлада, Плывет паром, поет вода о чем-то рядом. И там, где светится река у тихой рощи Соединяет берега седой паромщик. Разлук так много на земле и разных судеб, Надежду дарит на заре паромщик людям, То берег левый нужен им, то берег правый, Влюбленных много, он один у переправы. Струится время без конца у тихой рощи, Венчает новые сердца седой паромщик, Но нас с тобой соединить паром не в силах, Нам никогда не повторить того, что было. Разлук так много на земле и разных судеб, Надежду дарит на заре паромщик людям, То берег левый нужен им, то берег правый, Влюбленных много, он один у переправы.

ÔNG LÁI ĐÒ Igor Nikolaev Sao mai tắt, hơi lạnh trên đồng ruộng Đò đang bơi, nước đang hát lơ thơ, Nơi con sông bên rừng lấp lánh, Ông lái đò tóc bạc nối đôi bờ. Đời nhiều chia ly, cũng nhiều số phận, Ông lái đò trao hy vọng cho người, Lúc bờ trái người cần, khi bờ phải, Tình nhân rất nhiều, ông chỉ có một thôi. Thời gian vẫn trôi hoài bên rừng lặng, Bao trái tim đò đưa đến bên nhau, Nhưng ông không kết nối hai ta được, Những gì đã qua không lặp lại được đâu. Đời nhiều chia ly, cũng nhiều số phận, Ông lái đò trao hy vọng cho người, Lúc bờ trái người cần, khi bờ phải, Tình nhân rất nhiều, ông chỉ có một thôi.

[Nina]

Bài hát mình giới thiệu ở đây là một bài hát Ukraine viết về thành phố Kiev. Thực sự trong những năm tháng ở Ukraine thì mình chỉ gắn bó với Odessa là chính, nên không thực sự cảm được Kiev (thỉnh thoảng mới tới Kiev, lần nào cũng vài ngày thôi mà). Tuy nhiên, ngẫu nhiên được một người bạn giới thiệu bài hát hay, nên mình hứng chí dịch thôi.

Bài hát thể hiện tình yêu vô bờ đối với thành phố Kiev do nhạc sĩ Samo phổ nhạc bài thơ của Lutsenko vào năm 1962 nhân dịp Ngày kỷ niệm thành lập Kiep 27 tháng Năm. Bài hát lần đầu tiên được ra mắt công chúng đúng vào ngày 27/5/1962. Nhạc sĩ Samo say sưa viết nhạc bài hát này chỉ trong 1 đêm. (cám ơn bạn Lê Hương Lan cho biết).

Đây là version của Yuri Gulaiev, một giọng nam trung có tiếng thời đó của Nhà hát opera và ballet Kiev.

http://youtu.be/eBPYxCH-z0w

ЯК ТЕБЕ НЕ ЛЮБИТИ, КИЄВЕ МІЙ! Музыка: Игорь Шамо Слова: Дмитрий Луценко Грає море зелене, Тихий день догора. Дорогими для мене Стали схили Дніпра, Де колишуться віти Закоханих мрій... Як тебе не любити, Києве мій! В очі дивляться канни, Серце в них переллю. Хай розкажуть коханій, Як я вірно люблю. Буду мріяти й жити На крилах надій... Як тебе не любити, Києве мій! Спить натомлене місто Мирним, лагідним сном. Ген вогні, як намисто, Розцвіли над Дніпром. Вечорів оксамити, Мов щастя прибій... Як тебе не любити, Києве мій!

Sao không yêu người được, Kiev của ta! Nhạc: Igor Samo Lời: Dmitri Lutsenko Biển lá xanh xào xạc Ngày thanh bình trên cao Những sườn đồi Dnepr Thật thân thuộc biết bao Nơi cành cây lay động Tình yêu ước mơ xa Sao không yêu Người được Ôi Kiev của ta! Ta trao trái tim mình Cho những hoa canna Hoa hãy cho nàng biết Tình yêu trái tim ta Ta sẽ mơ và sống Cùng hy vọng bay xa... Sao không yêu Người được Ôi Kiev của ta! Mệt mỏi thành phố ngủ Giấc mơ thật thanh bình. Ánh đèn như chuỗi ngọc Trên Dnepr long lanh. Sóng hạnh phúc vỗ bờ Màn đêm nhung êm ả... Sao không yêu Người được Ôi Kiev của ta!