Dịch từ Nga sang Việt - hỏi đáp và trao đổi

[Duc]

Мужик viết

Vâng. Em không mấy khi dịch thơ, chỉ "đá gà, đá vịt" vớ vẩn thôi và đồng tình với nhận định của bác Bộ không (viết tắt của Bộ trưởng không bộ).

Theo em, dịch thơ là cần giữ ý của bản gốc và thể hiện sao cho hay nhất bằng các phương tiện ngôn ngữ, luật thơ của ngôn ngữ dịch. Có như vậy người thưởng thức thơ (nhiều người không biết ngôn ngữ gốc) mới thấy hay. Nhiều tác phẩm thơ dịch được đánh giá hay hơn bản gốc. "Chinh phụ ngâm" chẳng hạn. Bản gốc tiếng Hán của Đặng Trần Côn ít người biết nhưng bản dịch Nôm của Đoàn Thị Điểm thì rất nổi tiếng, nhiều người thuộc lòng. Thậm chí có ý kiến cho rằng: Tác phẩm của Đặng Trần Côn có thể hoàn toàn bị quên lãng nếu không có bản dịch của Đoàn Thị Điểm.

Bài thơ "Đợi anh về em nhé" (Жди меня) của K.Симонов tiếng Nga rất hay rồi, nhưng em thấy bản dịch tiếng Việt của nhà thơ Tố Hữu còn hay hơn, mặc dù được dịch từ tiếng Pháp.

Em rất ngưỡng mộ bản dịch lục bát của bác Anh Thư!

Bác Muzik có rất nhiều ý kiến chí lý, tuy nhiên những ý kiến trong post này hình như hơi chí lúy... Khó đánh giá được Chinh phụ ngâm bản Hán văn của Đặng trần Côn và bản Việt văn của Phan Huy Ích (hoặc Đoàn Thị Điểm theo một số ấn phẩm) bản nào hay hơn. Người Việt không biết tiếng Hán thì bảo bản dịch hay, nhưng những người biết Hán văn họ nói bản Hán văn là tuyệt bút (do người Việt sáng tác, mà chủ yếu lượm lặt, pha chế từ cổ thi TQ, đúc rút từ những tinh hoa của người TQ).

Những người am hiểu thơ Hán và tất nhiên cả thơ Việt thì cho rằng Tỳ bà hành là áng thơ dich kiệt xuất nhất của người Việt. Tất nhiên cũng chỉ là ý kiến của một số người am tường Hán văn. Họ cho rằng dịch giả đã dịch từng từ Hán sang Việt (không thiếu, không thừa chữ nào) mà vẫn ra thơ hay. Ở đây là đánh giá bản dịch giỏi và hay. Các bạn có thể tìm hiểu thêm...

Tương tự như vậy với Đợi anh về của Ximonov. Người Nga chẳng bao giờ (trừ tác giả Ximonov) khen bản dịch của Tố Hữu cả Còn người Việt không biết tiếng Nga thì tất nhiên là khen bản dịch rồi. Có nghe người Nga đọc Жди меня mới thấy họ hâm mộ bài đó như thế nào, và bài đó có vị trí thế nào trong cuộc chiến tranh vệ quốc của họ...