Ngã mạn

[USY]

Lần sau đề nghị phuongnn nói gì thì nói cho nó dễ hiểu một chút! Khốn khổ thân tôi phải biến thành "ni cô" trong mấy tiếng để tìm hiểu từ "ngã mạn" là gì
Xem đến dăm trang web về Phật học, mới chọn ra được 1 trang tương đối hiểu được đôi chỗ, xin trích nguyên văn ra đây cho bà con ta đỡ phải tìm:

http://www.buddhanet.net/budsas/uni/...v/dhp-cm01.htm

- Ngã-mạn (màna): ví như cha.
Lẽ thường cha + mẹ => sinh ra con. Cũng vậy Ái được Ngã-mạn trợ giúp nên có đủ sức mạnh cuốn trôi chúng sanh trong vòng luân hồi.
Ngã Mạn: nghĩa ngắn ngọn là "cái tôi" hay "đời sống của tôi".
Ngã Mạn là trạng thái phấn khởi của tâm, Đức Phật dạy: "Hãy hạ cờ Ngã-Mạn" (Tăng Chi Kinh). Cờ gặp gió tung bay phần phật như thế nào, tâm khi nghĩ đến điều mình có được sẽ hừng lên như thế ấy.
Có lần Đức A-nậu-đà-la (Anuruddha) có nói với Đức Xá-lợi-Phất rằng:
- Này Hiền giả Xá-lợi-Phất, với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, tôi nhìn thấy ngàn thế giới như nhìn một vật trong lòng bàn tay.
- Này Hiền giả A-nậu-đà-la, ý nghĩ: "với thiên nhãn thuần tịnh... trong lòng bàn tay" đó là kiêu mạn của Hiền giả.
Ngã Mạn là trạng thái so sánh mình với người qua sự hơn - bằng - thua.
Thí dụ như một giảng sư có bằng Tiến-sĩ và một giảng sư có bằng Cử-nhân. Cả hai điều diễn thuyết rất hay, vị giảng sư Tiến-sĩ nghĩ rằng: "Ta và vị giảng sư ấy đều diễn thuyết hay, nhưng ta có bằng Tiến-sĩ còn vị ấy chỉ có bằng Cử-nhân". Đây là cách so sánh hơn so với bằng.
Ngoài ra còn có cách tự ty mặc cảm như: tôi dốt, tôi nghèo, tôi dỡ mặc kệ tôi, xin đừng nói đến tôi.Tóm lại, Ngã-mạn có hai trạng thái: tự cao tự thị và tự ty mặc cảm.
Xét cho cùng ngã-mạn cũng nương sanh từ ái, tức là yêu thích cái tôi (ái-ngã). Ngã-mạn ví như hơi thở của ái, bao giờ Ái diệt thì Mạn cũng diệt, ngược lại bao giờ Mạn diệt thì Ái cũng diệt.
Bậc Thánh Bất-lai (A-na-hàm) vẫn còn Ngã mạn và Ái (là ái sắc và ái vô-sắc) nên còn tái sinh vào cõi Sắc hay cõi Vô-sắc.
Khi thành đạt quả vị A-la-hán bấy giờ mới diệt trừ trọn vẹn Ái và Mạn.

Còn nữa: Theo thiển ý của mình thì Ngã mạn trong Phật Giáo là chỉ về cái Ta, cái Tôi nằm trong mỗi con người chúng ta, ví dụ như thế này:
Nếu có một ai đó làm một việc gì mà bạn không hài lòng hoặc nói một câu nào đó làm bạn phải giận điên lên và muốn đáp trả lại người kia bằng hành động hoặc lời nói của mình thì chính ngay lúc ấy là bạn đang thể hiện cái Ta của mình đấy, hay nói cách khác đó là Ngã mạn.
Còn ngạo mạn tức là mình luôn coi mình hơn người khác, bất cứ trong lĩnh vực nào, luôn coi mình là hơn cả và mọi người đều phải phục tùng mình. Đó là ngạo mạn.
Vài dòng lạm bàn.

Cụ thể các dạng của bệnh "cái tôi":

"Mạn trong sáu bản hoặc nếu chia ra thì có bảy thứ: http://www.buddhahome.net/kinhsach/c...iettuymien.htm
1. Mạn , có tâm cao mạn so sánh, đối với người thua mình, tự cho mình hơn; đối với người bằng mình, tự cho mình bằng.
2. Quá mạn , có tâm cao mạn. Ðối với người bằng mình lại cho mình hơn; đối với người hơn mình lại cho mình bằng.
3. Mạn quá mạn , có tâm cao mạn, đối với người hơn mình lại cho mình hơn.
4. Ngã mạn , có tâm chấp ngã, ngã sở rồi sanh ra cao mạn, dương dương tự đắc, dù không công nhiên so sánh hơn thua với người.
5. Tăng thượng mạn , chưa học, chưa tu, chưa chứng lại tự cho đã học, đã tu, đã chứng.
6. Tà mạn , có tâm cao mạn. Tự thị về những kiến giải và cách tu tập tà vạy mà khinh khi lấn lướt người khác.
7. Ty liệt mạn , có tâm cao mạn, mình thua người nhiều, lại tự cho là chỉ thua chút ít, không chịu phục tùng người hơn; hoặc tự mãn với chút ít học thức, đạo đức mà không cầu tiến. "

Đúng là "toát mồ hôi"!