Kỷ niệm 92 năm Cách mạng Tháng Mười Nga(7-11-1917/7-11-2009)

[Cartograph]

Nếu không có các thầy phi công Nga...


Tiểu đội học viên Việt Nam ở Trường Primorsk-Akhtarsk (Nguyễn Hồng Nga ở hàng đứng thứ hai từ bên trái).
Đại tá Nguyễn Hồng Nga, nguyên Phó Tham mưu trưởng Đoàn Phòng không B72, Quân chủng Phòng không-Không quân, đang nghỉ hưu ở số nhà 90, Duy Tân (Đà Nẵng). Ba lần đi học lái máy bay chiến đấu với gần 8 năm ở xứ sở bạch dương đã để lại cho ông bao ấn tượng khó quên về những thầy giáo phi công Nga.

“Tôi được tuyển làm phi công rất tình cờ. 17 tuổi, học xong cấp 3, gia đình nghèo, không có điều kiện lên đại học, tôi đi làm công nhân ở Nhà máy gang thép Thái Nguyên. Hai năm sau, Bệnh viện 108 về tuyển phi công cho quân đội, sau rất nhiều vòng khám khắt khe về thể lực, sức chịu đựng, nhất là độ tinh tường của đôi mắt, tôi trúng tuyển, rồi tiếp tục được gọi về Hà Nội thử thách vòng 2. Năm 1967, tôi chính thức tập trung dự khóa bay của không quân với khoảng 100 học viên. Chúng tôi học trong nước một năm sau đó thì đi Liên Xô. Năm đầu tiên chúng tôi học ngoại ngữ và sơ cấp ở thành phố Primorsko-Akhtarsk. Từ vùng quê lam lũ ra đi trong khi đất nước đang có chiến tranh, chúng tôi đều xúc động trước sự ưu ái mà đất nước Liên Xô dành cho mình. Ở Primorsko-Akhtarsk và sau này ở trường đào tạo phi công thành phố Krasnodar cũng thế, chúng tôi được bố trí ở trong những điều kiện tốt nhất có thể có. Quả thật, một cuộc sống mà mới trước đó một năm lũ chân đất chúng tôi còn chưa mơ tưởng tới.

Cánh chim đại bàng Ô-rlốp

Người thầy đầu tiên giúp chúng tôi làm quen với máy bay, đưa tôi lên bầu trời là thầy Ô-rlốp (Orlov). Cánh chim đại bàng dũng mãnh (tên của thầy dịch nghĩa là đại bàng) luôn là nguồn cổ vũ chúng tôi vươn lên. Đó là một người thầy có kinh nghiệm lâu năm trong nghề, nghiêm khắc, có lúc nóng tính nhưng rất tận tụy, tỉ mỉ. Chúng tôi đã có với thầy hơn 100 chuyến huấn luyện bên chiếc L29. Mặc dù mới chỉ học cơ bản, chưa tiếp xúc với máy bay chiến đấu nhưng thầy luôn liên hệ về các loại máy bay mà Mỹ dùng đánh Việt Nam cho chúng tôi dễ hình dung, tạo động lực cho chúng tôi học tập thật tốt để chiến đấu bảo vệ đất nước. Chúng tôi đã cố gắng hết sức để không phụ công thầy.

Với học viên phi công mới, không có gì khó hơn là kĩ thuật hạ cánh. Vượt qua khâu này coi như đã làm chủ máy bay. Bởi vậy, qua thời gian, 7 học viên trong nhóm chỉ còn lại 2 người là tôi và anh Cao Tiến (sau ngày là đại tá, trưởng phòng Trinh sát Quân chủng, nay anh đã nghỉ hưu) được tiếp tục theo học. Ngày tôi được bay đơn (bay một mình không có người kèm) là một ngày trọng đại nhất trong đời tôi và hình như với cả thầy. Thầy dặn dò tỉ mỉ, động viên, ánh mắt dõi theo ấm áp. Khi tôi vừa hạ cánh an toàn, thầy chạy thật nhanh ra cầu thang máy bay, đỡ tôi xuống và ôm thật chặt biểu lộ sự vui mừng không tả xiết.

Nụ cười Ta-ra-kan-nốp

Kết thúc khóa sơ cấp, tôi về nước phục vụ chiến đấu. Đầu năm 1973, tôi lại đến thành phố Krasnodar để làm quen với loại máy bay chiến đấu MIG - 21. Bốn học sinh trong nhóm gồm tôi, Mai Văn Minh, Đỗ Viết Nhã, Vi Ánh Sáng được đại úy Ta-ra-kan-nốp hướng dẫn. Đó là một phi công tầm tuổi 30, cao to, đẹp trai, nụ cười rất tươi. Khác với tính cách của thầy Ô-rlốp, thầy Ta-ra-kan-nốp rất vui vẻ và hay nói chuyện thân mật với các học viên. Tôi còn nhớ lần đầu tiên thầy kể cho cả bọn nghe về câu chuyện phi công Nga luôn nhận lương ngày 13 hằng tháng, cái ngày mà người châu Âu luôn cho là ngày xấu. “Chúng tôi lấy ngày không may mắn làm ngày hạnh phúc”. Thầy kết luận thế, rồi nheo nheo đôi mắt thật vui. Tưởng thầy nói đùa, sau tìm hiểu thì đúng là như vậy.

Thầy tìm hiểu hoàn cảnh từng đứa, cả quê quán, sở thích. Thầy quan tâm sâu sắc tình hình chiến sự Việt Nam. Thầy vẫn nói: “Đào tạo chúng mày vất vả thế này, lỡ chiến đấu hi sinh, không gặp lại, tao tiếc lắm”. Thầy luôn coi chúng tôi như người em và tạo những bất ngờ thú vị. Chúng tôi hay đến nhà thầy chơi ở khu tập thể, được nếm các món ăn ngon từ tay vợ thầy nấu. Con trai thầy, cháu Páp-lích lúc ấy mới mấy tháng tuổi dễ thương như một thiên thần. Chúng tôi giành nhau bế cháu, chọc cho cháu cười. Nhớ nhất những lần đi tắm biển vào dịp hè. Thầy hầu như chưa bao giờ vắng mặt trong các cuộc vui đó. Chúng tôi hát hò, ăn uống đến tối mịt mới về. Học về máy bay chiến đấu nhưng chúng tôi có tâm trạng rất thoải mái và có lẽ nhờ vậy nên đầu óc cũng bớt căng thẳng.

Một tháng trước khi tốt nghiệp, rời trường, chúng tôi còn gặp thầy đôi ba lần nữa. Thấy chúng tôi từ xa, thầy đã giơ tay chào, cặp mắt nheo nheo trìu mến, nụ cười thân thương quá đỗi. Vậy mà hai năm sau, khi đã về nước, tôi được nghe tin thầy hi sinh trong một chuyến bay thử nghiệm loại máy bay chiến đấu mới. Bàng hoàng quá đỗi, tôi lại trách mình quá đoảng, sao hai năm gần gũi, chúng tôi đã không chụp chung với thầy một vài tấm ảnh để nhớ và hình dung những giây phút bên thầy.

Sát cánh cùng các chuyên gia

Kỉ niệm về các thầy giáo Nga còn là kỉ niệm về các chuyên gia phi công mà tôi được tiếp xúc rất nhiều. Khi công tác tại Đoàn B71, tôi gặp lại thầy giáo đã dạy một số môn chiến thuật ở Krasnodar. Gặp lại thầy ở Nội Bài, cả thầy và trò vô cùng mừng rỡ. Chúng tôi đã có những giờ sát cánh bên nhau trong huấn luyện và cả những phút thân tình sau buổi tập. Cuối năm 1979, khi tôi trở lại Nga lần thứ 3 để học loại MIG - 21 cải tiến, thầy gửi quà nhờ đem về cho vợ con của thầy và tôi đã trao tận tay trong niềm vui của gia đình thầy. Những năm huấn luyện ở sân bay Phù Cát hay về Đà Nẵng chúng tôi cũng thường xuyên bay cùng các chuyên gia, cố vấn Nga. Kĩ thuật của bạn và kinh nghiệm đã qua tôi luyện chiến đấu của chúng tôi đã tạo nên những bài học sống động, thực tế, đào tạo chất lượng nhiều lớp phi công trẻ cho quân đội sau này.

Bốn mươi năm quân ngũ, trong đó có nhiều năm được học tập, đào tạo trên đất bạn và bay cùng các chuyên gia Nga là quãng thời gian khó quên đối với tôi. Tôi thấy mình thật may mắn và luôn nhớ về những năm tháng ấy với những kỉ niệm đẹp đẽ nhất của đời mình. Mỗi khi kỉ niệm Cách mạng Tháng Mười Nga, khi đâu đây vang lên những bản tình ca Nga da diết: "Đôi bờ", "Chiều Mát-xcơ-va”, "Dòng Vôn-ga"… tôi lại nhớ vô cùng trường Krasnodar, nhớ vẻ đẹp Nga, văn hóa Nga, nhớ chiếc đàn ác-coóc-đê-ông và pi-a-nô đặt ở mỗi tầng tại kí túc xá mà chúng tôi thường chơi sau một ngày học nhọc nhằn. Nhớ thầy Ta-ra-kan-nốp với nụ cười ấm áp, cái ôm thật chặt của thầy Ô-rlốp. Đúng như nhiều người bảo phi công chúng tôi có bộ não vững như thép, cứng như đồng, nhưng, đã có những lúc chúng tôi thấy mình thật yếu đuối khi nghĩ cuộc sống đã cho chúng tôi quá nhiều ơn nghĩa, nhất là nước Nga. Nếu không có những người thầy phi công Nga thì làm sao con một người nông dân nghèo như tôi lại có thể chinh phục được bầu trời, vững vàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc trong mọi tình huống. Nước Nga luôn sống mãi trong tôi dù năm tháng trôi qua…

HỒNG VÂN (ghi)
Nguồn: Báo Quân đội nhân dân

P/S:Cho dù có rất nhiều thứ đã thay đổi theo thời gian. Nhưng cũng có những điều không thể thay đổi. Và tình yêu với nước Nga là một trong những điều ấy. Cái gì cũng có lý do của nó mà....