Dịch "Chiều Mátxcơva"

[hungmgmi]

Old Tiger viết

Theo tôi:

Cây phi lao và cây dương (dương liễu) thường được coi là một. Nhưng không phải là thùy dương (ý tôi đang nói quê tôi không dùng thế). Tiếng Nga Казуарина

Cây liễu, hay thùy dương có thể là 1 chăng? Tiếng Nga ива

Em thì thấy cây dương không phải cây dương liễu như bác Hổ đã viết.
Cây dương chính là cây tô-pôn, như bạn Siren đã viết trên. Bài thơ nổi tiếng Улетели листья của Николай Рубцов mà chúng ta đã dịch trên NNN cách đây gần 4 năm, cũng như trước đó các bản dịch trên tạp chí Văn học nước ngoài của Hội nhà văn VN (năm 1992 hay 1993 gì đó), cây tô-pôn trong câu Улетели листья с тополей được nhiều người chọn dịch là cây dương. Bác ở bên Nga mãi rồi, chắc không lạ gì loài cây thân cao lớn, và lá nó không dài và rủ xuống.
Còn dương liễu thì chính là cây...liễu, lá rủ thường trồng trong công viên, bờ hồ.
Cây phi lao thì không chỉ quê em đâu, mà nhiều địa phương khác đã gọi nó là thuỳ dương. Trong các bài Suối mơ của cụ Văn Cao và Ngậm ngùi của Huy Cận cũng có nhắc đến thuỳ dương đấy bác ạ.
Còn cây liễu và thuỳ dương thì em cho rằng không phải là một như bác Hổ viết, mà cây liễu với cây dương liễu mới là một, như bác Geo đã viết trên đây. Thêm từ dương đằng trước, là để chỉ họ của loài cây này thôi.
Nói gì thi nói, việc biến cây thanh lương trà của Nga thành cây thuỳ dương hay phi lao cũng vậy của VN đã là một sự "sáng tạo" của người dịch. Và sự sáng tạo này đã thành công, vì bài hát vẫn có sức sống và được người Việt ta hát đến tận giờ, và cũng không hề bận tâm nó chính là cây gì.