Cuộc chiến kinh tế Nga

[SSX]

Các cuộc tranh tụng về NHTW đều đi đến vấn đề mấu chốt: chi phí tái cấu trúc tài chính quá cao, do đó lợi nhuận của mọi sản phẩm giảm, chi phí cao thậm chí đắt đỏ trong tín dụng, vay vốn đi vào giá sản phẩm, lợi nhuận của nhà sản xuất không còn, không có lĩnh vực kinh tế nào có nổi mức lợi nhuận 15-20% để trang trải đủ gánh nặng nợ nần, họ không thể phát triển được trong điều kiện lãi suất tín dụng cao như vậy – chi phí đắt đỏ quá mức bình thường. Trong điều kiện đó, nền kinh tế trở thành “xuất khẩu thô” vì không thể tái đầu tư chiều sâu. Ví dụ như chỉ thuần túy xuất khẩu dầu mỏ, chi phí để khai thác 1 thùng dầu ở Nga quá rẻ, chỉ cỡ 16 đô la và xuất khẩu với giá 116 đô la.

Việc NHTW áp đặt chính sách tín dụng “lạ lùng” kìm hãm phát triển kinh tế Nga đã bị các lãnh đạo cấp cao nhất chú ý, vấn đề đó sớm trở thành công khai không chỉ trên các diễn đàn kinh tế mà cả các cuộc họp chính phủ. Cả các tạp chí lớn như “Эксперт” và các kênh TV của họ cũng bắt đầu tranh luận về chính sách lãi suất cao của NHTW, nhưng họ chịu ảnh hưởng từ quan điểm liberals nên không kỳ vọng gì nhiều, chưa kể họ bị lobby từ NHTW. Nhưng cũng có những tỷ phú trong ngành công nghiệp đứng về phía quan điểm phải hạ lãi suất, ví dụ như Deripaska, hay ông German Oskarovich Gref, một con người rất thông minh làm bộ trưởng KT-TM cũng ủng hộ ý kiến này.


Phó chủ tịch NHTW Alexey Ulyukayev

Thế nhưng Alexey Ulyukayev, hiện là bộ trưởng KT-PT lại không đồng tình với quan điểm này. Ông phát biểu khi còn làm phó chủ tịch NHTW, như Ria Novosty đã dẫn:

Làm mềm chính sách tiền tệ ở Nga không dẫn đến tăng tốc phát triển kinh tế. Theo Ulyukayev, giảm lãi suất sẽ là phản tác dụng và có thể làm cho mất cân bằng trong kinh tế và tích tụ những rủi ro mới. Những hy vọng vào một mức lãi suất chấp nhận được tắt ngấm. Ngược lại, những phát biểu của các quan chức NHTW vẫn luôn úp mở về khả năng tăng giảm lãi suất và những dự đoán tăng giảm chỉ số kinh tế. Theo Interfax, Ulyukayev cũng nói ông ta cân nhắc một hành lang tốt nhất của lãi suất, tại thời điểm đưa ra phát biểu này (1-2013), ông lưu lý lạm phát nửa cuối năm sẽ về trong mức 5-6% và để so sánh NHTW tiếp tục duy trì chính sách lãi suất cũ không thay đổi 8,25%. Đúng là lạm phát trong 2012-2013 đã giảm, nhưng không phải nhờ chính sách của NHTW. Ulyukayev đã không chỉ ra, hạ lãi suất liên hệ với rủi ro và mất cân bằng theo công thức nào.

Phát biểu như Ulyukayev là rất chuẩn mực và thường lệ. Điều đó làm người ta ít chú ý và nếu không kể đến thời điểm phát biểu thì kiểu phát biểu như thế có thể thấy ở mọi thời điểm, mọi quan chức NHTW. Họ liên tục lặp lại “rủi ro” hạ lãi suất như súng máy. Dường như là “công thức” tính toán rủi ro và mất cân bằng là đến từ một chiếc máy tính chứ không phải từ trí não các quan chức NHTW. Nếu như vậy thì trả lương cho họ để làm gì. Người ta chỉ cần 1 chiếc máy tính là đủ. Đã có nhầm lẫn gì chăng?

Không sợ tham nhũng, không sợ đút lót hối lộ! Có lẽ cũng nên thay cả chính phủ bằng 1 cái máy tính! Thậm chí người ta đã nghĩ đến điều đó từ tận thời Liên Xô, dự án OGAS cuối thập kỷ 1960 (Общегосударственная автоматизированная система управления хозяйством). Ngày nay, khi máy tính càng mạnh thì các ông quan chức NHTW càng nhàn nhã.

Từ khi Putin tuyên bố trở lại chức vụ TT, lạm phát đã giảm, tình cờ hay không tình cờ? Thật khó nói. Trong 1 phát biểu hồi tháng tư 2013, Putin nói lạm phát ở Nga vẫn còn cao và kết quả trong năm 2013 có thể vượt quá 6%.

Putin: “Chúng ta biết về các vấn đề của mình và nhằm vào tất cả các vấn đề một cách có chủ đích, kể cả lạm phát, mà vẫn còn cao ở chúng ta. Năm ngoái nó là 6,2-6,3%”.

"Мы знаем о наших проблемах и целенаправленно таргетируем все проблемы, в том числе и инфляцию, которая остается пока у нас еще высокой. В прошлом году она была где-то 6,2-6,3%.”