"Chiến tranh và Hòa bình"-tác phẩm kinh điển và đồ sộ.

[ndkcz]

bachyen viết: ''tôi ghép thử vào 6 bản phim cả Avi và MKV, thì thật kỳ cục, trên Aegisub tôi chỉnh thời gian rất chính xác, vậy mà ghép vào phim không thể được, chữ luôn chậm hơn lời nói. Điều này tôi chưa từng gặp, và không biết tiếp tục xử lý ra sao''

- Tôi sẽ bày cho bachyen và mọi người cách chỉnh thời điểm xuất hiện của phụ đề sao cho khớp với phim một cách rất đơn giản.
- Rất cảm phục Chim Én Trắng - một nữ nhi thật sự nhiệt tình, có hobby rất thanh tao (nam giới chúng tôi thua xa) trong việc soạn phụ đề, vừa giỏi máy tính lại thành thạo ngoại ngữ Nga - Anh - Pháp.

[bachyen]

Các bạn thân mến!

Đến hôm nay tôi mới chỉnh xong time cho phụ đề “Chiến tranh và Hoà bình” - phần 1. Đây thật sự là một công việc rất vất vả và tốn thời gian, vì tôi chỉnh hoàn toàn thủ công, nghĩa là nghe từng câu một để chỉnh. Nhiều bạn có ý tốt hướng dẫn tôi chỉnh bằng nhiều phần mềm khác nhau, song mỗi lần thử làm theo một phần mềm mới là tôi lại mất trọn cả ngày đó để chỉnh sửa, rút cuộc vẫn không thể làm nổi. Bản phụ đề rút từ DVD ra sai loạn xạ cả lên, cứ được vài câu đúng time, thì vài câu tiếp theo sai đi hàng giờ. Chỉnh xong được 10 lines, thì 7 lines sau lại chạy tít tận đâu đâu, rất vất vả. Có đoạn phụ đề Anh có thì trên phim không có, đoạn phụ đề Nga đủ, khớp với lời trên phim thì không có phụ đề Việt. Hơn 1000 lines cho 1 bộ phim dài 2 tiếng – đó quả thật là sự thử thách lòng kiên nhẫn của tôi. Sau hơn 10 ngày, đến hôm nay tôi mới chỉnh time hoàn chỉnh cho phần 1.

Sang đến phần chỉnh nội dung cũng có rất nhiều vấn đề. Nhiều chỗ sai đại từ nhân xưng, nhiều chỗ thiếu câu thoại, điều đó không nói làm gì. Song nhiều chỗ dịch sai hẳn ý của phim, không biết sai từ bản tiếng Anh hay người dịch cũ hiểu sai. Tôi xin đưa vài ví dụ:

28
00:09:30,360 --> 00:09:35,070
По-моему, вечный мир возможен,
но я не умею, как это сказать,

29
00:09:35,560 --> 00:09:40,315
но только не политическим равновесием.

75
03:08:41,407 --> 03:08:43,773
I think the eternal peace is
possible,

76
03:08:43,976 --> 03:08:46,672
but, I don't know how to express it,

77
03:08:46,912 --> 03:08:49,005
only not through political balance.

Bản cũ:

76
00:09:24,360 --> 00:09:29,150
Tôi nghĩ Hòa bình vĩnh cửu
là điều có thể...

77
00:09:29,400 --> 00:09:31,940
nhưng...tôi không biết nói sao,

78
00:09:32,090 --> 00:09:34,760
mà không động chạm đến chính trị.

Tôi sửa:

77
00:09:29,400 --> 00:09:31,940
Theo tôi, Hòa bình vĩnh cửu là điều có thể...

78
00:09:32,090 --> 00:09:34,760
nhưng... không biết nên diễn đạt thế nào,

79
00:09:34,860 --> 00:09:37,010
dù sao cũng không phải nhờ thế quân bình chính trị.

_______________

Hay khi nói về tay giáo sĩ:

81
03:09:01,794 --> 03:09:03,694
He must be a Freemason anyway.

Bản cũ:

82
00:09:44,160 --> 00:09:49,340
Đằng nào cũng phải vào
Hội Tam điểm mới được.

Tôi sửa:

83
00:09:49,540 --> 00:09:51,480
Hắn chắc chắn là người của Hội Tam điểm!

___________

Lão Công tước nói với vợ Công tước Andrey:


353
61:15:06,552 --> 61:15:10,682
You should walk as much as possible.

Bản cũ:

357
00:43:20,760 --> 00:43:22,590
Ông nên đi bộ càng nhiều càng tốt.

Tôi sửa:

366
0034,760 --> 0039,380
Con nên đi bộ càng nhiều càng tốt.

___________

Pierre suy nghĩ về việc vợ ngoại tình:

793
460:43:36,387 --> 460:43:40,289
Your wife's liaison with Dolokhov
is a secret to no one but yourself.

49
00:10:43,480 --> 00:10:48,679
Связь Вашей жены с Долоховым -
есть тайна для одного Вас.

Bản cũ:

799
01:51:11,120 --> 01:51:16,080
Việc ngoại tình của vợ mình với
Dolokhov thì ai cũng đã quá rõ!

Tôi sửa:

799
01:51:11,120 --> 01:51:16,080
Việc ngoại tình của vợ ngươi với
Dolokhov chỉ mình ngươi là chưa biết!

…vv…vv… ( Các bạn để ý thời gian trên bản phụ đề cũ, sai đến vài giờ đồng hồ)

Vì thế, để có thể đưa ra một bản phụ đề theo cảm nhận của tôi là ít nhiều hoàn chỉnh hơn bản cũ, tôi phải nghe và chỉnh từng câu một. Có thể nói, công việc này vất vả chẳng kém gì dịch mới, lại có phần buồn tẻ hơn. Song tôi biết việc làm của mình không uổng phí, chắc chắn công việc đó sẽ giúp cho mọi người có được một bản phim kinh điển với chất lượng phụ đề tốt. Lần này tôi nhất định làm đến cùng, sau đó mới làm những phim khác.

Hy vọng vài hôm tới tôi sẽ hoàn thành và gửi đến các bạn phụ đề phần 1 của tác phẩm kinh điển đồ sộ “Chiến tranh và Hoà bình” 1966-1967.

[bachyen]

Tôi xin gửi gửi link torrent bản phim tôi đang khớp phụ đề. Bản này khá đẹp, và kéo rất nhanh. Chừng hơn 1 giờ là xong.

Link torrent "Chiến tranh và Hoà bình"

Voyna i mir.torrent

[ndkcz]

Chả có cách nào khác là phải duyệt (xem và nghe) cái video ấy để nó chạy cùng với cái phụ đề của mình đang soạn để mà hiệu chỉnh phụ đề thôi. Không duyệt thì sẽ bị nhầm ngay; ví dụ như là các đại từ nhân xưng I, You. Không xem không biết giới tính nhân vật, sẽ ''cắm râu ông vào cằm bà'' thì thật tệ.

Việc ngồi ôm máy tính như ''nhện ôm trứng'' để làm cho xong một cái phụ đề có độ 1.000 câu quả là ''yêu máy tính hơn yêu người kia'' hay là ''yêu NNN hơn yêu người kia''. Hết sức công phu, đòi hỏi phải có tố chất kiên trì, cẩn thận, tỷ mỷ, khéo léo. Còn không có ngoại ngữ thì thì đương nhiên là không làm được gì ngay từ câu đầu tiên.

Ngồi xem (thưởng thức, ''nhấm nháp'') cả tập phim với phụ đề Việt đã hoàn chỉnh 101% do minh làm ra (hoặc do người khác làm) là đã mất rất nhiều thời gian, chưa nói đến nếu mới được 001% thì con đường sẽ phải ''cuốc'' là rất dài. Không kiên trì thì chỉ có mà ''đánh trống bỏ dùi''. Còn đòi hỏi phải được người nhà thông cảm cho và hết sức ủng hộ.

Rất cảm phục bạn Chim Én Trắng.

[bachyen]

Các bạn thân mến!

Sau gần 1 tháng cặm cụi, hôm nay tôi đã hoàn thành phụ đề phần Một của bộ phim sử thi vĩ đại "Chiến tranh và Hoà bình”. Đây là một công việc hết sức tỉ mỉ, nhẫn nại, đòi hỏi ở tôi sự kiên trì và rất nhiều thời gian.

Khác với những phụ đề trước, lần này tôi có 2 cơ sở để tham khảo: Đó là bản dịch cũ rút từ DVD và bản dịch tác phẩm văn học của NXB Văn học. Song việc nào cũng có vất vả riêng của nó. Bản phụ đề rút từ DVD dịch khá hay, song nhầm lẫn ở danh từ và đại từ nhân xưng rất nhiều. Tôi suy luận, có lẽ người dịch rất giỏi tiếng Anh, nhưng bản tiếng Anh khi chuyển từ tiếng Nga sang, đã khác đi về cách xưng hô, ví dụ “Công nương” chứ không phải “Công chúa”, “Công tước” chứ không phải “Hoàng tử” (có lẽ người chuyển sang phụ đề Anh đã không chuyển đúng từ đó). Thứ hai, rất có thể người dịch chỉ mới xem phim, chứ chưa đọc tác phẩm văn học, nên quan hệ giữa các nhân vật hay bị nhầm lẫn. Ví dụ: Đại Công tước Bolkosky có 2 người con: Công tước Andrey (anh trai) và Công nương Maria (em gái), song người dịch lại nhầm tưởng khi thì là chị, khi thì là mẹ của Andrrey, nên nhiều chỗ dịch lẫn lộn, lẫn lộn luôn cả trong quan hệ với vợ Công tước Andrey là Công tước phu nhân Liza…

Một chỗ khác, khi Hai vị Hoàng đế Nga và Áo duyệt binh trên sa trường, lính tráng tung hô thì phải là “Hoàng thượng vạn tuế!”, nhưng bản dịch cũ lại là “Xin chào Tướng quân!”… hay câu đầu khi vào phim, bản dịch cũ là “người hầu của Nữ hoàng”, tôi phải sửa lại là “Ngự tiền phu nhân , người thân cận nhất của Hoàng hậu” (Nữ hoàng và Hoàng hậu khác hẳn nhau về ý nghĩa và vai trò).

Còn nhiều chỗ sai về nghĩa như khi ra lệnh cho Đại uý Tushin rút lui, thì bản dịch lại ngược lại, là chính Đại uý ra lệnh rút lui… Chính vì thế, ban đầu tôi chỉ định chỉnh sửa thời gian và đại từ, nhưng sau đó đành rà lại từng câu, và cuối cùng đành phải dịch lại, vì dịch còn nhanh hơn sửa.

Việc tham khảo tác phẩm văn học là rất cần thiết, song cũng cực kỳ vất vả, vì mạch phim không làm theo mạch truyện, và không thể đầy đủ như truyện. Có nhiều chỗ bí, tôi phải lục đến mười mấy chương của truyện mới tìm được đúng câu đó. Tính đến hết tập Một, tôi cũng đồng thời phải đọc song song 6 phần với mấy chục chương của truyện (cũng may vì đây là tác phẩm tâm đắc của tôi, nên tôi rất nhớ các chi tiết, lục lại cũng không khó, chỉ mất công thôi). Vì vậy, có lẽ những phần sau, tôi sẽ tự dịch, đồng thời lấy bản DVD và tác phẩm văn học để tham khảo.

Các bạn thân mến! Trong suốt thời gian học và làm việc ở bên Nga, tôi đã từng 2 lần được đi tham quan Điền trang Yasnaya Polyana, nơi ở của nhà văn Nga vĩ đại Lev Tolstoi. Một lần vào mùa Đông, một lần vào mùa Hè. Nói về cảm nhận thì nhiều vô cùng! Cảm nhận của tôi cũng trùng với cảm nhận của hầu hết những ai đã đặt chân đến nơi đó, đã rụt dè dừng trước bậc thềm nhà, xỏ chân vào đôi dép mềm rộng bản đi trong nhà, rồi giữa dòng người đông đúc nhưng cực kỳ trật tự, im lặng rón rén đi qua từng gian phòng, mê mải ngắm nhìn từng kỷ vật của người quá cố. Ngoài tiếng thuyết minh của cô hướng dẫn viên, không còn nghe thấy bất kỳ âm thanh nào khác, dường như ai cũng chìm đắm vào không gian riêng của nhà văn.

Mùa Đông và mùa Hạ ở đó mỗi mùa đều tuyệt đẹp và hùng vĩ theo một kiểu. Khi đó tôi chỉ là một cô học sinh mới bước vào đời, tâm hồn tràn đầy mơ mộng, khát khao những điều lớn lao, cao đẹp. Gần 30 năm sau, giờ đây được ngồi làm phụ đề cho “Chiến tranh và Hoà bình”, tôi cảm động hơn bao giờ hết, vinh dự hơn bao giờ hết… Sở dĩ tôi tâm sự với các bạn điều này, để muốn nói một điều: Tôi không hề có ý muốn chê bai hay bắt bẻ sức lao động của người khác, ngược lại, tôi rất cám ơn những người đi trước, đã bỏ thời gian và công sức để giới thiệu đến người xem một bộ phim kinh điển. Những nhược điểm tôi sửa hôm nay, rất có thể mai kia sẽ có người giúp tôi chỉnh lại trong bản phụ đề của tôi. Mong muốn duy nhất của tôi vẫn chỉ là mang đến cho người xem một bản phụ đề nghiêm chỉnh, để chúng ta có thể cảm nhận và thưởng thức bộ phim hay tuyệt này!

Để xem và hiểu được phim là điều khá khó với những ai chưa từng làm quen với tác phẩm văn học, chưa hình dung hết các tuyến nhân vật và mối quan hệ chồng chéo trong đó. Về lịch sử những trận đánh trong phim cũng rất phức tạp, Đại tướng Tổng tư lệnh Kutuzov với tài quân sự xuất chúng đã chỉ huy quân đội Nga đánh thắng quân Pháp hùng mạnh, song chiến lược của ông, những khó khăn ông gặp phải khi vấp phải sự bảo thủ ì trệ của giới quý tộc Nga, thế cân bằng và mất cân bằng giữa quân Pháp với quân Đồng minh, những mệnh lệnh sai lầm của bề trên đã dẫn đến cái chết của hàng vạn người… đó là những điều đến tận ngày nay vẫn còn được các nhà sử gia phân tích.

Trong đời sống xã hội, những nhân vật quý tộc tiêu biểu, những dạ tiệc, những lừa lọc gian trá, các mối quan hệ phức tạp với cơ man tình tiết rắc rối có lẽ khiến người xem khó hiểu và theo dõi. Song thiên nhiên Nga thì hùng vĩ và đẹp tuyệt vời, có những cảnh quay cực hiếm, cực đắt đã làm nên giá trị của bộ phim, Các điền trang, cung điện, sự phồn hoa của đời sống quý tộc Nga cũng được xây dựng hết sức công phu. Tuy được làm từ cách đây hơn 40 năm, chưa có kỹ xảo vi tính, song mức độ hoành tráng của phim trong những đại cảnh chiến trường là những cảnh quay rất tiêu biểu, giá trị nghệ thuật rất cao, được khẳng định cho đến tận ngày nay.

[bachyen]

Trong phim có rất nhiều cảnh nội tâm của các nhân vật, với những giằng xé trong tư tưởng, những quan niệm, triết lý nhân sinh, sự trải nghiệm và giác ngộ từ lý thuyết sang thực tế...vv.. đều là những đoạn rất khó làm phụ đề. Tuy tham khảo tác phẩm văn học, song ngôn ngữ văn học và ngôn ngữ phụ đề không giống nhau, nhiều chỗ phải rút ngắn đến mức tối thiểu mới có thể khớp được câu nói của nhân vật. Vì thế, có thể nói, đây là một trong những bộ phim rất khó làm phụ đề. Tôi chỉ là một người làm phụ đề nghiệp dư, tình yêu điện ảnh và văn học đã khiến tôi theo đuổi công việc này. Tuy nhiên, khả năng chỉ có hạn, những điều tôi làm hôm nay chưa chắc đã khiến cho nhiều người hài lòng, có thể nhiều bạn còn yêu cầu cao hơn nữa. Song tôi luôn tâm niệm: cố làm hết khả năng của mình, miễn sao giúp cho cộng đồng được bao nhiêu tốt bấy nhiêu.
Hy vọng đợt tới nếu có thời gian, tôi sẽ tóm tắt truyện để các bạn dễ theo dõi.

Xin gửi các bạn phụ đề phần Một “Chiến tranh và Hoà bình”. Tôi đã add vào bản Avi để đưa lên Mediafire và Youtube cho những bạn không có thời gian kéo phim. Mong rằng bạn nào giỏi vi tính, ghép phụ đề vào DVD rồi chia sẻ cho cộng đồng, tôi xin chân thành cám ơn!

Chúc các bạn xem phim vui vẻ!

[bachyen]

Chiến tranh và Hoà bình - phần Một - Voyna i mir I - Andrey Bolkonskiy (1965)

Link phụ đề trên Subscene:

http://v2.subscene.com/vietnamese/vo...le-650669.aspx

[bachyen]

Tôi gửi các bạn "Chiến tranh và Hoà bình" phần 1 trên Mediafire và Dailymotion.

Chiến tranh và Hoà bình" phần 1 trên Mediafire:

My Files

Chiến tranh và Hoà bình" phần 1 trên Dailymotion:

Chiến tranh và Hoà bình 1966 Vietsub Tập 1 phần 1 - Video Dailymotion

Chiến tranh và Hoà bình 1966 Vietsub Tập 1 phần 2 - Video Dailymotion


Khi add phụ đề vào bản 2h20' ( theo torrent ở trên) để đưa lên mediafire và Dailymotion, phim bị lỗi nên không thể add được. Tôi phải lấy bản phim 1h40 để add, vì thế cũng chỉnh lại phụ đề theo bản đó. Tôi đã bổ sung bản đầy đủ trên subscene, xin gửi link cho các bạn.

Phụ đề "Chiến tranh và Hoà bình" phần 1 - bản 2h20':

Vietnamese Voyna i mir I: Andrey Bolkonskiy subtitle - By bachyen - Subscene

[rung_bach_duong]

Không thể kể hết vui mừng khi được đón nhận sub Việt của bộ phim kinh điển "Chiến tranh và hòa bình". Em mong sub Việt rời của bộ phim này lâu lắm rồi, hiện tại có bản của Mỹ (1956) kèm sub Việt nhưng dứt khoát em không xem bộ của Mỹ trước khi xem bộ "Chiến tranh và hòa bình" của Liên Xô do Bondarchuk làm. Cảm ơn chị nhiều và chúc chị mạnh khỏe nhé

Khi bộ "Chiến tranh và hòa bình" của Mỹ ra đời Nhà nước Liên Xô cũng quyết tâm dành một lượng ngân sách lớn để dành cho dự án làm phim "Chiến tranh và hòa bình" của riêng mình và giao cho Bondarchuk chịu trách nhiệm. Vì được làm sau khi Mỹ đã triển khai bấm máy bộ phim này nên khi làm "Chiến tranh và hòa bình", Bondarchuk phải chịu đựng một sức ép tâm lý lớn đến mức ông đã suýt... mất mạng. Chuyện là khi phim "Chiến tranh và hòa bình" đang xúc tiến thì Bộ Văn hóa Liên Xô lệnh cho Bondarchuk ngừng bấm máy, tập trung hoàn thiện gấp tập 1 trong một tuần để kịp chiếu trong dịp khai mạc Liên hoan phim Quốc tế tại Moskva. Bondarchuk đã cố gắng hết sức và đáng lẽ đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ nếu như đúng vào ngày hạn cuối cùng, ông không bị nhồi máu cơ tim. Tim ông đã ngừng đập tới 4 phút, nhưng cuối cùng ông đã thoát chết.

Lại còn chuyện trường đoạn quay đại cảnh trận Brodino với 1.500 diễn viên quần chúng, sử dụng tới 23 tấn thuốc nổ, 40.000 lít dầu hỏa để làm khói lửa đã quay xong, nhưng khi đem đi tráng thì được trả lời là phim hỏng! Bondarchuk gần như phát điên lên. Ông đành bấm bụng quay lại đại cảnh đó...

Bộ phim được khởi quay ngày 7/9/1967 bên tường tu viện Novodevichy. Xưởng phim Mosfilm đã phải thành lập cả trung đoàn kỵ binh để phục vụ cho việc dựng cảnh. Theo yêu cầu của đạo diễn bộ phim, Bộ Nông nghiệp đã phải cung cấp 900 con ngựa các loại. Khung cảnh các trận chiến được quay vào tháng 12 tại thành phố Mukachevo ở vùng Cacpat.

Đối với các cảnh quay của trận chiến Borodino, Bộ quốc phòng đã huy động bổ sung vài chục nghìn binh sĩ tham gia. Bộ Công nghiệp nhẹ, Bộ Thương mại, Ủy ban kế hoach nhà nước đã phải tăng số lượng nguyên vật liệu cần thiết để may các loại áo bành-tô của quân đội thời đó, bởi vì các loại quần áo phục trang lịch sử hiện có không đủ để trang bị cho các diễn viên chính và diễn viên quần chúng. Các khẩu súng đại bác được bắn bằng đạn cao su và tỏa khói đen như trong các cuộc chiến đấu thực sự.

Một số cảnh quay buộc phải làm đi làm lại 30 - 40 lần do chất lượng của phim không cao. Do độ nhạy của phim kém, cho nên nhiều khi phải chiếu sáng trường quay ngay cả ban ngày.

Tuy nhiên không phụ công con người, bộ phim đã nhận được rất nhiều giải thưởng, trong đó có cả giải Oscar và giải thưởng cao trong liên hoan phim Moscow. Thậm chí còn được ghi tên vào sách kỷ lục Guinness thế giới. Số người tham gia trong các trận chiến đấu được quay trong phim, lên đến hơn 120.000 người và đây là số người tham gia đóng diễn đông nhất trong cảnh quay một trận chiến đấu của bộ phim khi đó.

Tác phẩm điện ảnh này được phát hành tại 117 nước trên thế giới và tại Liên-xô có hơn 135 triệu người đã xem bộ phim này. Bộ phim “Chiến tranh và Hoà bình” cũng được công chiếu nhiều lần ở các rạp chiếu phim và trên truyền hình tại Việt Nam./.

[bachyen]

Được sự góp ý của Danngoc, tôi đã chỉnh lại những lỗi sai trong bản phụ đề trước. Xin gửi các bạn bản đã chỉnh:

Phụ đề "Chiến tranh và Hoà bình" phần 1 - bản 2h20' đã chỉnh:

http://subscene.com/subtitles/voyna-...tnamese/656152

Danngoc và các bạn thân mến!

Bản phụ đề này tôi chỉnh dựa trên bản rút từ DVD của một bạn chắc là người miền Nam dịch, vì thế không thể tránh khỏi việc khập khiễng về văn phong và ngôn từ. Tôi rất cố gắng tôn trọng lao động của người đi trước, chỉ chỉnh những chỗ cảm thấy sai hẳn về nội dung. Tuy nhiên vì phụ đề quá dài, khi đọc lướt, khó phát hiện hết, nên thiếu sót là không tránh khỏi, mong được các bạn góp ý thêm cho hoàn chỉnh.

Mặt khác, vì những gì dính đến quân sự thì tôi rất non nớt, nên cứ nhầm lẫn lung tung. Ví dụ "tiểu đoàn" và "đại đội" tôi cứ coi như nhau cả (hì hì). Danngoc à, vậy mà hôm nay kiểm tra trên vnthuquan, họ còn "nhầm" thê thảm hơn chị, cho đạo quân của Bagration gồm 4000 người thành "chi đội" (chương 14 - phần 2 trên vnthuquan).

Vì thế, có lẽ từ phần sau tôi sẽ tự dịch cho văn phong thống nhất, chỉ tham khảo thêm bản cũ và tác phẩm văn học. Rất mong được sự cổ vũ của mọi người. Xin chân thành cám ơn Danngoc rất nhiều và mong em luôn sát cánh cùng chị nhé!

[danngoc]

Bản dịch trên vnthuquan là của cụ Nguyễn Hiến Lê, NXB Lã Bối 1969. Cá nhân em đánh giá không cao tất cả các bản dịch của cụ Nguyễn, do nhiều yếu tố.

Riêng về việc dùng từ "chi đội" của bản Lã Bối dùng cho đội quân 4000 người của công tước Bagration trong trận Schöngrabern (bản dịch Cao Xuân Hạo-Nhữ Thành-Hoàng Thiếu Sơn-Trường Xuyên, NXB Văn học 1976 có khi dịch là "chi đội" [trang 450], có khi dịch là "đạo tiền quân" [trang 448]; có lẽ cụ Cao đã có tham khảo bản Nguyễn Hiến Lê) thì em nghĩ không sai. Từ chi đội vẫn thường để áp dụng cho các đội quân hỗn hợp làm nhiệm vụ đặc biệt và cụ thể. Nguyên văn ở đây là từ reargard (đội hậu quân) của thiếu tướng công tước Bagration. Như vậy thì riêng trường hợp này cách dùng từ của cụ Nguyễn lại chính xác hơn. Cá nhân em thì tùy trường hợp ta có thể dùng là "đạo hậu quân" hay "chi đội" cho đội quân này.

Tính em cầu toàn, có gì chị đừng cáu nhé.

[bachyen]

Hoá ra là vậy! Chị cứ tưởng chi đội là bé nhất (như sinh hoạt đoàn đội ngày xưa ấy mà! Cái chức chi đội trưởng là bét dĩ rồi còn gì!) Thôi, sau này cứ gặp đoạn nào dính dáng đến chức tước hay lĩnh vực quân sự, chị sẽ tham khảo ý kiến em trước rồi mới đưa lên cho đỡ mất công chỉnh! Rất cám ơn Danngoc!

[Мужик]

bachyen viết

Hoá ra là vậy! Chị cứ tưởng chi đội là bé nhất (như sinh hoạt đoàn đội ngày xưa ấy mà! Cái chức chi đội trưởng là bét dĩ rồi còn gì!)

Theo em được biết thì dưới "chi" còn có "tổ". Dưới "tổ" còn có "nhóm".
Cảm ơn lòng nhiệt huyết của bác!

[Dzũng mèo]

Vậy là để ghép lại phụ đề phim. Chị Chim Én Trắng hãy tiếp tục nhé. Cám ơn chị.