Chuyển tự danh từ riêng từ tiếng Trung sang tiếng Nga

[Thao vietnam]

@Nina: để lúc nào rỗi tôi xem, ông anh lại đang mượn từ điển Trung Việt.

Ngày nay dân trí đã khá hơn nhiều, người ta không còn dị ứng với những cái tên nước ngoài viết dài liền tù tì nữa. Khi chúng ta đã có chữ viết như hiện nay mà còn cố gắng Việt hoá tên riêng nước ngoài là sai lầm. Theo tôi, tên riêng tiếng Trung Quốc chỉ nên viết theo phiên âm La tinh, lúc đầu có thể gây khó chịu nhưng có lẽ dùng mãi rồi công chúng sẽ quen và chấp nhận.
Nếu biết âm Hán Việt thì có thể thêm trong ngoặc đơn, bởi một số cái tên cũng có một ý nghĩa nào đó. Nếu không biết thì cũng không sao, bởi đó là tên nước ngoài mà, ví như không phải ai cũng biết ông Gusev, ông Rakin có “họ hàng” với ngỗng, với tôm.

Hiện nay việc chuyển tên riêng tiếng Trung Quốc sang âm Hán Việt không hẳn là cần thiết, nhất là với những văn bản mới. Chúng ta không hiếm gặp những cái tên đại loại như “tỉnh Hubei, thành phố Chongqing, Shenzhen, tỉnh Shanxi, …” trên báo chí Việt Nam có vẻ rất xa lạ, nếu viết là “tỉnh Hồ Bắc, thành phố Trùng Khánh, Thâm Quyến, tỉnh Sơn Tây, …” chúng ta sẽ thấy dễ hiểu hơn. Hay những cái tên của các cầu thủ bóng chuyền nữ Trung Quốc trên VTV chẳng hạn, nghe rất lạ tai.

Viết tên riêng theo âm Hán Việt thì văn bản có vẻ thuần Việt hơn, nhưng nếu không kèm theo chữ Hán nguyên bản hay phiên âm La tinh thì chúng ta sẽ rất khó khăn để tra cứu, có tra cứu thì cũng chỉ được kết quả bằng tiếng Việt.

Đấy là chưa kể những sai sót trong việc dùng âm Hán Việt, như việc dùng sai chữ Thẩm Quyến trong một thời gian dài. Nhưng đó chỉ là sai với số ít người biết âm Hán Nôm, với số đông thì có sao đâu. Với nhiều người thì chữ Thâm với chữ Thẩm là một nhưng ca thì có hai loại, loại có đuôi và loại có cuống, phải không các bác.
Nhiều người Việt biết tiếng Trung Quốc nhưng chỉ biết một số ít âm Hán Nôm (Hán Việt), nhất là giới trẻ, đối với họ thứ đó không cần lắm.

Âm Hán Việt là một đặc sản của tiếng Việt nhưng chính thứ đặc sản này lại là vật cản đối với chúng ta trên con đường hội nhập. Không biết tiền nhân của chúng ta sáng tạo ra thứ ngữ âm này dựa trên cơ sở nào, có người nói đó là tiếng Hán cổ, nhưng không ít chữ Hán mà đọc lên theo âm Hán Việt thì hoàn toàn xa lạ với cả người Việt Nam lẫn người Trung Quốc. Ví dụ như bác MU đã nói ở trên. Những chữ thông thường thì không sao nhưng với tên riêng thì hệ quả là nhiều rắc rối. Chúng ta biết Mã Khắc Tư hay Tư Đại Lâm, Nã Phá Luân là ai nhưng chưa biết người Pháp gọi tên ông Bá Đa Lộc như thế nào.

Tiếng Hán rất hay, Hán Nôm hay Hán Việt cũng rất hay, xin được trao đổi thêm ở chỗ khác nếu có dịp.
Nghĩ đâu viết đấy, vấn đề lại quá rộng, vài dòng tản mạn xin được trao đổi.