Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng

[chaika]

Gần đến ngày Lễ lớn 30/4, kỷ niệm ngày Giải phóng miền Nam, Thống nhất đất nước, CK muốn chia sẻ với các bạn cảm xúc vỡ òa vui sướng của 33 năm về trước khi nghe tin "Miền Nam đã được hòan tòan giải phóng!", niềm xúc động tột cùng này sẽ còn đọng lại mãi trong trái tim hàng triệu người Việt nam. Nhưng thật là khó viết lên một điều lớn lao như thế "Ba mươi năm đấu tranh giành tòan vẹn non sông, ba mươi năm dân chủ cộng hòa kháng chiến đã thành công!".

Tự nhiên câu hát này cứ âm vang trong lòng, rộn rã náo nức, thúc dục CK tìm đọc bài viết về nó, bài hát "Như có Bác trong ngày vui đại thắng" của nhạc sĩ Phạm Tuyên. CK đã tìm đươc câu chuyện của nhạc sĩ đăng trên Báo điện tử Đảng Cộng sản VN, bởi vì nó mang nhiều ý nghĩa lịch sử và nhân văn, CK xin chia sẻ với các bạn để cùng đọc và cảm nhận.(Bài viết của tác giả Lê Ngọc Tòan)

“Như có Bác Hồ...” trong ngày vui đại thắng



Trong âm hưởng hào hùng lên đường cứu nước của cả dân tộc, của những đoàn quân trùng điệp tiến về Sài Gòn ngày 30/4 có tiếng reo vui “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng”. Nhớ bài ca “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng” là nhớ tới nhạc sĩ Phạm Tuyên - Tác giả bài hát. Sau 33 năm giải phóng miền Nam, sức sống của ca khúc vẫn thôi thúc chúng tôi đến với tác giả để được trò chuyện với ông, cùng ông ôn lại những thời khắc cách mạng thiêng liêng và cũng là thời khắc ra đời của khúc ca reo vui, hào hùng ấy.

Đón chúng tôi bằng nụ cười đôn hậu, khi quay lại câu chuyện về sự ra đời của bài hát “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng”, ông sôi nổi: ừ, kỷ niệm ấy đã trôi qua 33 năm rồi, nhưng đó là một kỷ niệm sâu sắc gắn liền với một sự kiện trọng đại của đất nước nên nó luôn đi cùng cuộc đời sáng tác âm nhạc của tôi. Sau chiến thắng Buôn Ma Thuột của chiến dịch Tây Nguyên, tin chiến thắng dồn dập và vang dội khắp nơi từ Trị Thiên Huế, Đà Nẵng, Nha Trang, Phan Rang… và chiến dịch Hồ Chí Minh mở ra, các cánh quân của ta đồng loạt tiến về Sài Gòn, ai cũng nô nức rồi hồi hộp theo dõi từng ngày… Theo bước chân dồn dập của những đoàn quân chiến thắng vào những ngày tháng Tư năm ấy, cánh nhạc sĩ chúng tôi ai cũng nao lòng và ôm ấp ý tưởng sáng tác một ca khúc để ca ngợi chiến thắng vĩ đại của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ đầy khó khăn gian khổ này. Khi đó, tôi đang làm Trưởng ban biên tập âm nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam. Lãnh đạo Đài cũng động viên anh chị em nhạc sĩ cố gắng sáng tác. Khoảng đầu tháng 4-1975, anh Trần Lâm, Giám đốc Đài TNVN bảo tôi: sắp thắng to rồi, sắp giải phóng miền Nam rồi, anh hãy sáng tác một bàn hợp xướng thật hoành tráng để mừng ngày chiến thắng. Tôi cũng đã phác thảo một bản hợp xướng bốn chương, nhưng vẫn thấy còn thế nào ấy. Còn đang băn khoăn, do dự thì ngày 28-4-1975, có tin một phi công nguỵ đã ném bom sân bay Tây Sơn Nhất (mà sau này ta biết đó là anh hùng quân đội Nguyễn Thành Trung). Tôi nghĩ, thế này thì ngày giải phóng miền Nam đến gần lắm rồi, phải viết ngay một bài hát, một bài hát reo vui, nức lòng, cùng mọi người đổ ra đường trong niền vui sướng mừng ngày toàn thắng.

Thế là tôi bắt tay ngay vào viết bài hát theo ý tưởng đó. Tôi nghĩ bài hát viết ngắn gọn, có tính cộng đồng, dễ đến với mọi người, nhưng phải cụ thể và có tính bao quát về 30 năm kháng chiến gian khổ giành lại non sông của dân tộc ta. Nghĩ đến ngày chiến thắng hoàn toàn, trong đầu tôi lại hiện ra hình ảnh Bác Hồ, lãnh tụ vĩ đại luôn gắn với sự lớn mạnh của Đảng và thắng lợi của dân tộc ta. Với những tình cảm dồn nén, từ lúc 21h30 đến 23h đêm ngày 28-4-1975, tôi đã viết xong bài hát “Như có Bác Hồ…” mà sau này không sửa một chữ nào. Tôi thở phào nhẹ nhõm như vừa trả xong một món nợ đeo đuổi tôi đã lâu rồi.

Sáng 29-4, tôi đưa bài hát cho Hội đồng duyệt âm nhạc của Đài. Xem xong, có anh em bảo, sao anh viết bài hát đơn giản thế, như “bài hát cho thiếu nhi” ấy ! Và mọi người lại có ý kiến luôn: Thôi ta để lại dựng chương trình kỷ niệm ngày chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5) sắp tới.

Trưa 30-4, anh Trần Lâm điện cho tôi nói như reo lên: Chiến thắng rồi đấy, giải phóng miền Nam rồi đấy, xem có bài gì nữa không…? Anh lên Đài ngay, Đài đang cần bản hợp xướng cho sự kiện trọng đại này. Tôi vội vã lên Đài ở 58 Quán Sứ. Gặp Giám đốc ở cầu thang, trong bầu không khí vừa vui vẻ, vừa gấp gáp, tôi hát luôn: “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng. Lời Bác nay đã thành chiến thắng huy hoàng…”. Tôi vừa hát xong, Giám đốc Trần Lâm reo to: Thế thì được rồi, còn gì nữa! Rồi ông bảo : phải dàn dựng thu thanh ngay; phải thu trước 4 giờ chiều để mời các anh lãnh đạo Ban Tuyên huấn Trung ương nghe trước, vì 5 giờ chiều 30-4 Đài sẽ công bố tin chiến thắng ra toàn thế giới.

Lập tức, anh chị em dàn đồng ca và hợp xướng dàn dựng và tập gấp gáp. Có lẽ sự sung sướng xúc động quá lớn trước giờ phút chiến thắng mà cả ban nhạc, từ nhạc công đến ca sĩ vừa đàn, vừa hát, vừa khóc! Cuối giờ chiều ngày 30-4, bài hát đã được truyền đi trên hệ thống phát thanh Đài Tiếng nói Việt Nam. Âm hưởng của bài hát “Như có Bác Hồ…” vang lên làm tôi vô cùng xúc động.

Tâm sự về câu chuyện có “hậu” của bài ca, nhạc sĩ Phạm Tuyên rủ rỉ: Khi viết xong bài hát này, tôi cũng không thể nghĩ “đời sống” của nó sẽ như thế nào mà đơn giản là chỉ muốn góp một tiếng reo vui cùng mọi người khi chiến thắng đang đến từng ngày. Sáng 1-5 khi cùng mọi người ùa ra đường phố Hà Nội để ăn mừng chiến thắng, tôi thấy trên mấy xe ô tô đi cổ động, đội kèn đồng của anh em quân nhạc thổi vang “Như có Bác Hồ …”. Hỏi: sao các anh đã có bản nhạc này thì anh em bảo, chúng tôi đã có bài hát trên tay đâu, nhưng chiều hôm qua, nghe trên Đài Tiếng nói Việt Nam liên tục phát bài hát này thì anh em chúng tôi ghi lại rồi… cùng nhau tập và “chơi” thôi!.

Sau chiến tháng 30-4 năm ấy, trong các buổi mít tinh, kỷ niệm, gặp mặt, biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp, văn nghệ quần chúng… mừng thắng lợi vĩ đại của dân tộc, mọi người cùng hát vang bài ca “Như có Bác Hồ…”.

Tiếp câu chuyện những kỷ niệm về bài hát, nhạc sĩ Phạm Tuyên kể: Sau năm 1985, tôi vào công tác ở tỉnh Tây Ninh có đến thăm gia đình anh Bảy Nứ, Giám đốc Sở Văn hoá-Thông tin. Vừa ngồi, anh dắt con gái đến bảo “con chào bác Phạm Tuyên đi”, rồi quay ra nói với tôi: Đây là cháu gái mà bác đã đặt tên cho nó đấy! Tôi còn đang ngỡ ngàng, chưa hiểu đầu đuôi ra sao thì anh Bẩy Nứ nói luôn: Chả là sau năm 1975, nhà tôi sắp sinh cháu đầu, vợ chồng tôi bàn nhau, nếu sinh con trai thì đặt tên là Đại Thắng và nếu là con gái thì hãy tìm một chữ nào trong bài hát cho phù hợp với con gái – và đó là Huy Hoàng, như đã có trong bài hát “Như có Bác Hồ…”. Tôi thật sự xúc động dù đó chỉ là một chi tiết nhỏ khi mọi người quan tâm, cảm thụ bài hát…

Năm 1979, Đoàn ca múa của ta sang biểu diễn ở Nhật Bản có mang theo ca khúc “Như có Bác Hồ…”. Thật bất ngờ, Hội âm nhạc Lao động Nhật Bản lại gửi tặng đoàn bản in bài hát này bằng tiếng Nhật. Bạn nói: Bài hát “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng” bằng tiếng Nhật, chúng tôi đã phổ biến tới 49 tỉnh, thành. Chúng tôi hát bài này để ca ngợi Việt Nam với thời đại Hồ Chí Minh và tất nhiên là để mừng ngày chiến thắng 30-4 như các bạn!. Đầu năm 2006, nhạc sĩ Takimôtô sang Việt Nam biểu diễn, trong đó có bài hát này, kết hợp đàn phím điện tử cùng với hai giọng ca Trọng Tấn và Khánh Linh. Chương trình được giới âm nhạc đánh giá cao vì phát triển chủ đề của bài hát. Trên thực tế, ca khúc “Như có Bác Hồ…” đã có sức sống lâu bền trong lòng công chúng và hơn nữa còn vươn xa ra ngoài biên cương đất Việt. Tại nhiều quốc gia như Nga, Nhật Bản, Cu Ba, Trung Quốc… điệu nhạc quen thuộc này cũng thường xuyên vang lên trong các buổi giao lưu với các bạn Việt Nam. Với những đóng góp tích cực vào sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân tộc, năm 1985, bài ba “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng” đã được Chính phủ tặng thưởng Huân chương Lao động hạng III.

Như để kết thúc câu chuyện, nhạc sĩ Phạm Tuyên tâm sự: Bài hát “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng” được hoàn thành trong một thời gian ngắn, nhưng cũng như nhiều bài hát khác của tôi, đó là sự ấp ủ, tâm huyết với cuộc đấu tranh gian khổ, vĩ đại của dân tộc, kể cả khi mình trực tiếp hay gián tiếp tham gia cuộc kháng chiến. Ca khúc được ra đời và vang lên đúng vào thời điểm lịch sử của dân tộc cũng là nhờ có ba yếu tố Thiên thời - địa lợi – nhân hoà. Lời ca ấy chỉ có thể ra đời trong không khí cách mạng hào hùng và chiến thắng vĩ đại của dân tộc. Lời ca ấy chỉ có thể vang lên và có sức sống lâu bền khi được công chúng cảm thụ, đón nhận và nuôi dưỡng./.

Như có Bác trong ngày vui đại thắng
Phạm Tuyên

Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng, lời Bác nay đã thành chiến thắng huy hoàng. Ba mươi năm đấu tranh giành toàn vẹn non sông, ba mươi năm dân chủ cộng hòa kháng chiến đã thành công.

Việt Nam Hồ Chí Minh
Việt Nam Hồ Chí Minh
Việt Nam Hồ Chí Minh
Việt Nam Hồ Chí Minh


"Bác bắt nhịp bài ca Kết Đòan"



PS: Gần tới kỷ niệm sinh nhật Bác CK mở topic này để cùng mọi người chia sẻ những bài ca yêu thích về người Cha già dân tộc, chứ không để chung trong chủ đề "Những bài hát Việt...". Nếu các bác Mod không đồng ý thì cứ việc chuyển ạ.
CK rất thích tấm ảnh "Bác bắt nhịp..." nhưng không tìm ra tấm nào lớn và rõ hơn, nếu Bác nào có gửi lên nhé. CK rất cám ơn.