Nơi chốn đi qua.

[nqbinhdi]

Đan Thi viết

Hồi đó tôi cho rằng Về miền đất hứa là cuốn tiểu thuyết lịch sử tuyệt vời nhất! Đấy là năm 75 vào SG ngay sau ngày giải phóng, tôi đã phải mua cuốn này ở sạp sách đường Nguyễn Huệ với giá ngang 1 chỉ vàng. Mang ra Bắc cùng mấy thùng sách "ngụy", chúng tôi phải làm thủ tục hải quan với sự phê chuẩn của ông Lữ Phương phụ trách mảng Văn hóa của chính phủ Cộng hòa lâm thời miền Nam VN. "Về miền đất hứa" thuở ấy vẫn là sách cấm (dựng lại hành trình bi tráng của người Do Thái từ khắp thế giới tìm về lập quốc nơi Đất Hứa, ca ngợi Mỹ và Israel rất khéo thông qua mối tình kiêu hãnh và cảm động của viên Tư lệnh trẻ người Do Thái và cô nữ y tá Mỹ Kity - không cấm sao được!!!). Vì cuốn sách đắt giá nhiều nghĩa như vậy nên tôi chỉ cho những người thân thiết mượn đọc. Có ông thầy GS Tổ trưởng bộ môn đã nói hài hước: "Vợ chồng tôi trách cô lắm. Ai bảo cô đem quyển sách phản động ấy về, bà vợ tôi đang thi tốt nghiệp Y khoa mà bỏ bê hết đọc truyện thâu đêm, còn tôi vững lập trường thế mà cũng đâm ra mê bọn Israel mới chết chứ!".
Thế mà rồi mất tiêu cuốn sách ấy, không thể nào kiếm lại được, hic.
May quá, vừa loa lên đã có bạn báo là có cuốn này dưới dạng e-book.

@ chị Đan Thi,

Chẳng riêng gì vợ ông Tổ trưởng bộ môn của chị như thế đâu. Ngày trước, hồi mới lấy vợ, vì đã đọc cuốn này một lần, biết là rất hay nên khi thấy nó xuất hiện trên đơn vị (giờ thì chịu không sao nhớ được nó từ đâu/ai ra - chắc là một anh nào đó đã mang lên trường để đọc) tôi đã cố năn nỉ mượn mang về Hà nội cho bà xã đọc. Báo hại cô ấy thức thâu đêm thứ bảy đọc, còn sang đến ngày CN thì ôi thôi, "Anh đi chợ, nấu cơm, rửa bát cho em đọc cho xong truyện này nhé" (để tôi còn mang lên đơn vị trả sách - mỗi tuần chỉ được về có từ tối thứ Bảy, đến tối CN lại phải có mặt trên đơn vị rồi).

Tất nhiên là truyện khen khéo Mỹ rồi, người Mỹ viết không khen khéo Mỹ thì sao thành best seller nổi. Tuy nhiên, ngay từ thời còn rất trẻ tôi đã có thói quen chỉ nhăm nhắm xem mình học/biết thêm được gì từ sách/truyện mình đọc thôi. Tất nhiên cốt truyện, văn phong (văn của dịch giả chứ có phải văn của tác giả thật 100% đâu) cũng có ảnh hưởng song không phải là quyết định trong chuyện đánh giá cuốn này, cuốn kia hay/tốt thế nào. Từ Exodus thì ta được những hiểu biết mà trước đó chưa từng được biết về lịch sử của nhà nước Israel, về hành trình gian khó phục quốc của dân Do Thái, về những sự kiện bi thảm của cả một giai đoạn rất dài - từ các cuộc pogrom của dân Nga cho đến holocaust của bọn Đức quốc xã. Câu chuyện trong đó lấp một khoảng trống trong hiểu biết của tôi mà phần rìa của mảnh kiến thức thảm hại của mình về vùng đất xa xôi ấy vốn chỉ là những tiểu thuyết khác, vời vợi xa về không gian/thời gian như Ai-van-hô của Oan-tơ Scốt có dính tí tẹo đến cuộc thập tự chinh, Ma-gien-lăng của Stê-phan Svaig, cũng dính tí đến cuộc thập tự chinh mượn đường đánh vào thế giới Hồi giáo nhằm khai thông con đường sang phương Đông đầy hương liệu và hồ tiêu, hay Kinh Thánh (cả Cựu lẫn Tân Ước).

Nghe chị nói là bạn chị bảo đã có ebook, tôi lại sùng sục tìm kiếm trên mạng mà không sao thấy ebook tiếng Việt của Về miền đất hứa, cả bản chuyển ngữ của Thế Uyên trước đây lẫn bản dịch mới (1983 thì phải) của nxb. Văn Nghệ Tp. HCM. Bản ebook (cả ở dạng text lẫn pdf) tiếng Anh thì tôi đã có từ lâu, chỉ e ngại mỗi chuyện là vốn tiếng Anh còm cõi của mình có lẽ chắc sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi đọc nguyên bản, nhất là khi gặp các vấn đề về tôn giáo và lịch sử. Có lẽ chính Thế Uyên (theo như những gì ông ấy viết trên Internet thì sang đến Mỹ tiếng Anh của ông ấy vẫn còn khá nghèo nàn) cũng đã gặp phải khó khăn như vậy nên đã dịch khá thảo, lược bỏ nhiều khúc, nhiều chỗ chỉ còn là dịch ý, đến nỗi nhiều đoạn thì không còn là văn của Leon Uris nữa mà là văn của Thế Uyên. Hoặc giả ông ấy đã lược dịch từ bản tiếng nước khác chăng (tiếng Pháp mà ông ấy khá giỏi chẳng hạn - trên Internet có thấy cả thảy đã có 27 editions bằng nhiều thứ tiếng: tiếng Yieldish, tiếng Ý... và chủ yếu là tiếng Anh, không thấy nhắc tới bản tiếng Việt). Bản tiếng Việt được post lên vnthuquan (và được đưa về trang thanhca) thì chắc là chưa đầy đủ vì Exodus nguyên bản gồm 5 books: 1. Beyond Jordan; 2. The Land Is Mine; 3. An Eye for an Eye; 4. Awake in Glory và 5. With Wings as Eagles, trong khi đó bản tiếng Việt thấy trên mạng chỉ gồm 2 phần, trong đó phần 2 đã được dịch rất ẩu, các chapters trong đó được dịch gộp lại, làm khác hẳn cấu trúc của sách và chỉ đến phần 2-8 là đã hết. Trên một trang khác thì còn có một bản phỏng dịch còn méo mó hơn dù có chút đỉnh phần sau.

Thôi thì có lẽ sẽ phải để đến khi nghỉ hưu có thì giờ rỗi rãi sẽ đọc lại dần bằng bản tiếng Anh vậy. Nếu chị có bản ebook tiếng Việt thì xin chị cho tôi xin với nhé.

PS: Hôm nọ, tôi đã ngờ ngợ rằng cuốn được mang lên đơn vị ngày trước là do con trai bác Tạ Quang Bửu mang lên (không kể lần đầu từ ngay sau giải phóng được một anh bạn mang lên đơn vị hồi tôi còn là SV, mà bây giờ anh ấy ở đâu tôi cũng không biết nữa, và chắc gì anh ấy đã có, cũng chỉ là đi mượn thôi thì sao nên tôi đã không cố công tìm). Vì thế tôi đã liên lạc với anh ấy để nhờ anh ấy tìm lại trong thư viện mà bác Bửu để lại xem có không song rất tiếc là không có.