Comment:
soirée là màn nhảy sau các bữa tiệc tối.
Hồi ký sẽ dần cho thấy, lương và trợ cấp của một quan tư (thiếu tá) thời thuộc Pháp quá là cao. Lương công chức rất cao có mục đích ban đầu để hút chất xám về phát triển thuộc địa, đã dần tạo ra một tầng lớp quan liêu thực dân. Một toàn quyền Pháp đã viết bài báo trên tạp chí Đô thành hiếu cổ, kể về thực tế suy đồi đạo đức của các vị quan Pháp thực dân. Thời ấy, người Pháp qua Đông Dương sống, chủ yếu là để ăn lương cao hơn mẫu quốc. Cũng có những người nông dân bán nhà cửa của mình ở Pháp để sang đây mua ruộng đất của chính phủ lập đồn điền. Phần lớn những kẻ này đều thất bại (như tự truyện của Marguerite Duras, tác giả các tiểu thuyết Pháp về Đông Dương như L'Amant). Một số sẽ dùng mồ hôi nước mắt lập ra các đồn điền lớn ở Tây Nguyên (xem phim Apocalypse sẽ thấy) tồn tại đến tận 1975. Thương gia người Pháp ở Đông Dương không mấy thành công như người Hoa. Ngành kinh doanh béo bở nhất nằm trong tay các giang hồ người gốc đảo Corse - chăn gái, buôn thuốc phiện lậu, cờ bạc.
|