Các bài thơ ngắn

[Jet li]

Có bài thơ ngắn của Yulia Druniana, mời cả nhà thử dịch

* * *
Во все века,
Всегда, везде и всюду
Он повторяется,
Жестокий сон,—
Необъяснимый поцелуй Иуды
И тех проклятых сребреников звон.

Сие понять —
Напрасная задача.
Гадает человечество опять:
Пусть предал бы
(Когда не мог иначе!),
Но для чего же
В губы целовать?..

[Nina]

Hôm nay ngẫu nhiên mình lại dịch được bài thơ trên bạn Jet li ạ

* * * Юлия Друнина -------------------------------------- Во все века, Всегда, везде и всюду Он повторяется, Жестокий сон,— Необъяснимый поцелуй Иуды И тех проклятых сребреников звон. Сие понять — Напрасная задача. Гадает человечество опять: Пусть предал бы (Когда не мог иначе!), Но для чего же В губы целовать?..

* * * Yulia Drunina -------------------------------------- Mọi nơi, mọi lúc, mãi mãi Giấc mơ nghiệt ngã Lặp lại hoài - Nụ hôn không hiểu nổi của Giuda Và tiếng leng keng Của những đồng tiền bán Chúa Không thể nào hiểu nổi điều này Loài người chỉ biết đoán Ừ thì cứ phản bội đi (Nếu bản chất ngươi là thế!) Nhưng ngươi còn hôn Vào môi Chúa làm gì? ...

[butgai]

Chà, thật khâm phục Nina. Lần đầu tiên Butgai cảm thấy 1 bản dịch có nhiều từ nằm ngoài bản gốc hay như bài này. Cái này đúng là cảm nhận xuất thần. Butgai đã thử dịch bài này, nhưng thấy nó cứ 'sao sao" nên không dám post lên.

4 câu cuối đúng là chỉ có thể hiểu như Nina đã dịch thì bài thơ mới thoát được

[Nina]

Bác butgai nói thế em ngượng chết. Có thể là do một lúc ... em cảm thấy đồng cảm với bài thơ chăng? Chứ còn lần đọc đầu tiên em cũng cảm thấy - nó hơi khuôn mẫu và điển tích quá... so với người đọc Việt Nam nói chung...

Chính vì cái điển tích từ Kinh Thánh (mặc dù có lẽ sau Mật mã de Vinci thì cái tích này phổ biến hơn chăng?) mà phiên âm kẻ bán chúa em để là Giuda - như trong tiếng Ý, và như trong các sách kinh Việt Nam trước giờ quen để.

[Geobic]

Nina viết

Hôm nay ngẫu nhiên mình lại dịch được bài thơ trên bạn Jet li ạ
<table> <tr> <td valid ="top">
* * *
Юлия Друнина
--------------------------------------
Во все века,
Всегда, везде и всюду
Он повторяется,
Жестокий сон,—
Необъяснимый поцелуй Иуды
И тех проклятых сребреников звон.

Сие понять —
Напрасная задача.
Гадает человечество опять:
Пусть предал бы
(Когда не мог иначе!),
Но для чего же
В губы целовать?..
</td> <td valid ="top">
* * *
Yulia Drunina
--------------------------------------
Mọi nơi, mọi lúc, mãi mãi
Giấc mơ nghiệt ngã
Lặp lại hoài -
Nụ hôn không hiểu nổi của Giuda
Và tiếng leng keng
Của những đồng tiền bán Chúa

Không thể nào
hiểu nổi điều này
Loài người chỉ biết đoán
Ừ thì cứ phản bội đi
(Nếu bản chất ngươi là thế!)
Nhưng ngươi còn hôn
Vào môi Chúa làm gì? ...
</td> </tr> </table>

Bản dịch quá hay. Geo chỉ băn khoăn một chút: Bài thơ này muốn nói về cái sự khó hiểu lặp lại muôn đời. Khổ thơ 1 thì hẳn là nói về Giuda rồi, nhưng còn khổ sau? - Phải chăng TG nói về 1 sự phản bội "chung chung" ? Geo đọc thấy ở đây là sự phản bội trong tình yêu. Khổ thơ sau không động chạm đến Chúa nữa. Để có giải đáp, xin tìm hiểu giúp trong Kinh Thánh, Giuda có bao giờ hôn môi Chúa không? (Theo Geo, điều này khó xảy ra, vì giữa đàn ông với nhau, nếu có chuyện này thì nó cứ "sao sao" ấy!).
Trên đây chỉ là 1 băn khoăn của Geo, mạnh dạn nêu lên để mọi người cùng bàn thảo.

[Nina]

Bác Geobic thân mến,

Em thì cũng không phải là người theo đạo, do đó hoàn toàn không thuộc Kinh Thánh, và nhớ cũng rất lõm bõm. Em nhớ là Giuda có hôn Jesus Christ, và hiểu như thế thì cả bài thơ thống nhất hơn, nên dịch thế. Sau khi bác đặt lại vấn đề em cũng hơi ... giật mình. Nhưng xem lại Tân Ước thì đúng là có nụ hôn này thật.

Em trích từ Bản dịch Việt Ngữ của Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ nhé (http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/...e/vnnewtes.htm), trong "Tin Mừng Theo Thánh Matthêu", chương 26

http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/...theu/mat26.htm

Phần từ (14) đến (56) kể về sự kiện phản bội Ðức Giêsu, và Ðức Giêsu bị bắt. Em chỉ xin trích đúng đoạn có liên quan ở đây

Ðức Giêsu bị bắt

(47) Người còn đang nói, thì Giuđa, một trong Nhóm Mười Hai, đã đến. Cùng đi với hắn, có cả một đám người đông đảo mang gươm giáo gậy gộc. Họ được các thượng tế và kỳ mục trong dân sai đến. (48) kẻ nộp Người đã cho họ một dấu hiệu, hắn dặn rằng: "Tôi hôn ai thì chính là người đó. Các anh bắt lấy!" (49) Ngay lúc đó, Giuđa tiến lại gần Ðức Giêsu và nói: "Rápbi, xin chào Thầy!", rồi hôn Người. (50) Ðức Giêsu bảo hắn: "Này bạn, bạn đến đây làm gì thì cứ làm đi!" Bấy giờ họ tiến đến, tra tay bắt Ðức Giêsu. (51) Và kìa, một trong những kẻ theo Ðức Giêsu liền vung tay tuốt gươm của mình ra, chém phải tên đầy tớ của thượng tế, làm nó đứt tai. (52) Ðức Giêsu bảo người ấy: "Hãy xỏ gươm vào vỏ, vì tất cả những ai cầm gươm sẽ chết vì gươm. (53) hay anh tưởng là Thầy không thể kêu cứu với Cha Thầy sao? Người sẽ cấp ngay cho Thầy hơn mười hai đạo binh thiên thần! (54) Nhưng như thế, thì lời Kinh Thánh ứng nghiệm sao được? Vì theo đó, mọi sự phải xảy ra như vậy". (55) Vào giờ ấy Ðức Giêsu nói với đám đông: "Các ông đem gươm giáo gậy gộc đến như để bắt tôi một tên cướp sao? Ngày ngày tôi vẫn ngồi giảng dạy ở Ðền Thờ thì các ông không bắt. (56) Nhưng toàn bộ việc này xảy ra là để ứng nghiệm những lời chép trong Sách Các Ngôn Sứ". Bấy giờ các môn đệ bỏ Người mà chạy trốn hết.

[Geobic]

Rất cảm ơn, Nina đã cho đọc và mở mang thêm về đoạn Kinh Thánh này. Nhưng vẫn băn khoăn một chút:
Но для чего же
В губы целовать?
"Hôn vào môi" không phải cách 2 người đàn ông hôn nhau (hình như cả 2 người đàn bà nữa)

[Nina]

Hehe, bác Geobic ơi, đúng là Kinh Thánh chỉ nói đến bản thân sự kiện hôn, không nói hôn vào đâu . Có thể đối với thánh Matthêu thì đây chỉ là chuyện lẻ tẻ không đáng nói đến chăng? Tuy nhiên, Kinh Thánh đã nói là Giuda hôn, tức là có hôn rồi

Tuy nhiên khi em tìm từ khóa "Judas kiss" thì em thấy khá nhiều bức tranh của các họa sĩ của các thế kỷ trước. Ví dụ bức tranh của Giotto, họa sĩ nổi tiếng người Italy.


Giotto. The Kiss of Judas. 1304-1306. Fresco. Capella degli Scrovegni, Padua, Italy.

Tư thế của Giêsu và Giuđa là ... khá rõ ràng rồi phải không các bác. Còn chi tiết hơn như ở bức sau


Thì rõ ràng không còn nghi ngờ gì về cách hiểu của Giotto với nụ hôn này

Đây là một minh họa khác. The Kiss of Judas by Jean Bourdichon (circa 1457-1521)



Cũng tương tự, trong các minh họa Kinh Thánh của Dore



Vân vân, còn khá nhiều tranh ảnh nữa. Em chỉ muốn lưu ý - bức tranh của Dore đã được in trong Kinh Thánh có minh họa - tức là nhà thờ Thiên Chúa giáo cũng ... bật đèn xanh cho cách hiểu này. Còn bức của Giotto là fresco (không phải bác fresco đáng kính của NNN nhé) trang trí cho một nhà thờ.

Do đó em nghĩ rằng đây là cách hiểu phổ biến về nụ hôn Giuda từ xưa tới nay, và Nhà thờ cũng không phản đối. Thế thì ... có lẽ ta cũng chưa cần nghĩ khác chăng?

[Nina]

Ồ, chả hiểu sao 2 cái hình của abcgallery (Tranh của Giotto) lại không hiển thị. Các bác xem tạm ở đây nhé

http://www.abcgallery.com/G/giotto/giotto21.JPG

Giotto. The Kiss of Judas. 1304-1306. Fresco. Capella degli Scrovegni, Padua, Italy.


Còn chi tiết hơn http://www.abcgallery.com/G/giotto/giotto118.JPG

[butgai]

Tin tức vỉa hè: Theo Butgai em nhớ mang máng đâu đó thì thời xa xưa, nam giới có tục chào nhau bằng cọ râu vào nhau. Người đời sau "dịch cái hành động đó" ra là... hôn môi? Ở đây có chi tiết Juda tiến đến Chào Jesus...

Vẫn không vào được link bác Nina ạ. forbidden!

[Nina]

Bác butgai nói thế là ... không kính Chúa đâu nhé Kinh Thánh là lời Chúa Giê-su đọc cho các thánh tông đồ chép mà, sai là sai thế nào được . Mý lại bản dịch Kinh Thánh cũng phải được Giáo hoàng (người thay mặt Chúa Giê-su trên mặt đất nhé!) hay là hội đồng nào đó tương ứng duyệt, làm sao họ có thể dịch sai đến thế được nhỉ? (Chả biết ngoài nước Nga ra còn nước nào có câu thành ngữ: "Giáo hoàng là người không hề có lỗi" nữa hay không...)

[BelayaZima]

BZ up lại 2 cái hình mà chị Nina dẫn link.

[butgai]

@bác Nina: có phải Butgai nói đâu, đã bẩu là tin tức vỉ hè rồi mừ.
Mà với mấy cái ảnh BZ chụp lại trong link bác vừa dẫn chứng thì còn gì để bàn nữa đâu: Hôn môi thật rồi.
Cách đây hơn 2000 năm, có lẽ người ta cảm giác khác khi hôn môi, không bị chen cảm giác ... hôn lưỡi như bây giờ chăng . Dù sao bác Geo băn khoăn cũng có lý.

[Geobic]

Geo đồng ý là có thể ngày đó người đồng giới đã hôn môi. họ "tiến bộ" hơn bây giờ. Riêng nhận xét "từ chuyên bên rìa đường" của Butgai cũng rất lý thú: Nhìn kỹ có vẻ như họ đang "cọ ria" thật !

[Geobic]

Mời cùng dịch bài thơ ngắn này của Iu. Lermontov

* * *

Она поет- и звуки тают,
Как поцелуи на устах,
Глядят -- и небеса играют
В ее божественных глазах;
Идет ли -- все ее движенья,
Иль молвит слово -- все черты
Так полны чувства, выраженья,
Так полны дивной простоты.

1838

[Nina]

Bác Geobic ơi, hình như câu ba của bài thơ này phải bắt đầu bằng chữ "Глядит" - thế mới hợp lý bác ạ. Chữ Глядят thì đâm ra ... khó hiểu - những ai nhìn, mà tại sao họ nhìn thì bầu trời lại ???

------------------------------------- Лермонтов М. Ю Она поет - и звуки тают, Как поцелуи на устах, Глядит -- и небеса играют В ее божественных глазах; Идет ли -- все ее движенья, Иль молвит слово -- все черты Так полны чувства, выраженья, Так полны дивной простоты. 1838

---------------------------------------- Lermontov M.Yu. Nàng hát lên - và âm thanh ngọt lịm, Tan như nụ hôn trên môi cặp tình nhân, Nàng ngước nhìn - và bầu trời lấp lánh Trong đôi mắt nàng, đôi mắt thiên thần; Mỗi chuyển động khi nàng cất bước Và khuôn mặt khi nàng thốt nên lời Chan chứa bao tình cảm sâu lắng, Và tràn đầy sự giản dị tuyệt vời 1838

[Geobic]

<table><tr><td valign="top">* * *

Она поет - и звуки тают,
Как поцелуи на устах,
Глядит -- и небеса играют
В ее божественных глазах;

Идет ли -- все ее движенья,
Иль молвит слово -- все черты
Так полны чувства, выраженья,
Так полны дивной простоты.

1838
</td><td valign="top">* * *

Nàng hát, tiếng nàng ngân nga
Như nụ hôn giữa mặn mà làn môi;
Nàng nhìn - ánh sáng đùa vui
Lung linh đáy mắt nụ cười thần tiên.

Nàng đi - dáng điệu bình yên;
Thốt lời - giọng nói dịu hiền chứa chan
Bao nhiêu tình cảm nồng nàn,
Bao điều dung dị, mơ màng, trắng trong...

1838
</td></tr></table>

[Cartograph]

Một đoạn thơ ngắn, không rõ nguồn gốc, tác giả, tôi copy đâu đó mà quên mất rồi. Nhưng hình như nó mang một triết lý? Nhờ các bác tham gia dịch giúp cho bà con thưởng thức:

В жестоком мире, что бы выжить,
Нельзя добро свое дарить,
Твое добро ,со злом вернется ,
И сердцу больно, от обид...

[Nina]

Bác Bản đồ ơi,

Theo em thì bài thơ này có thể dịch bằng một thành ngữ ngắn gọn của Việt Nam - Cứu vật vật trả ân, cứu nhân nhân trả oán

Để sống được trong cuộc đời nghiệt ngã
Lòng tốt của mình bạn đừng có phí hoang
Vì bạn sẽ được người ta xúc phạm
Và trái tim sẽ đau đớn héo tàn.

[Cartograph]

Một thử nghiệm khác đây ạ:
"
Trụ trong dòng đời nghiệt ngã
Nhân từ đừng có đem cho
Nó về mang theo cái ác
Đau tim vì xúc phạm mình"