Câu đối vui đâyyy!

[hungmgmi]

Bác huongnguyen22 à, cái từ Hết xẩy có nghĩa là gì, hầu như rất ít người biết. Từ này du nhập từ phía Nam ra sau ngày giải phóng, bảo chiết tự và cắt nghĩa thì chịu. Hết là gì, xẩy có nghĩa là sao, mà xẩy hay sẩy mới là đúng cũng là một vấn đề
Trong khi đó "Chả ngon" rõ ràng có 2 nghĩa: Vừa bảo miếng chả ngon, vừa lại có nghĩa là không ngon. Các phương án của các thành viên đưa ra cũng cố gắng đáp ứng tiêu chí này.
Nên hungmgmi thấy phương án Hết xẩy hình như chưa được. Còn câu đối Mai này mai nọ của bác đưa ra thì cực hay và cực khó, làm tôi nghĩ đến một câu cũng khó:
"Hôm qua qua bảo qua qua mà qua không qua, hôm nay qua không bảo qua qua mà qua lại qua".
Câu này hungmgmi nhờ cụ Gúc dịch ra tiếng Nga thì cụ choáng, cuống lên, dịch nó ra dư lày:
"Сегодня безопасности, через которую прошлое не более, не уверен, что сегодня через сквозь которые пересекают более

[Мужик]

ADAM viết

Mời các bác tìm vế đối cho câu này:
"Chả ngon"

Hay nhất là phương án của bác vidinhdhkt chú thích lòng vòng. Theo em không dùng "thích" mà dùng "sướng" thì "khoái" hơn).
Em có vế này, không phải chú thích như bác vidinhdhkt nhưng lại chưa chuẩn về thanh:
Chửa bự

[ADAM]

Em cũng chưa tìm được vế đối nào đắt hơn " #é# sướng". Tks các bác

[Dmitri Tran]

Hoa May viết

Bạn của Hoa May thách đối như dưới đây, bà con NNN suy nghĩ giúp Hoa May với nhé! Cảm ơn nhiều!
"không vô trong nội nhớ hoài"
Cái hay của câu này là có nghĩa cả câu "đã lâu không về nội nên nhung nhớ" đồng thời cũng rất lắt léo là 1 chữ vừa thể hiện chữ Việt và cũng thể hiện chữ hán, cụ thể:
- Không = vô
- Trong = Nội
- Nhớ = Hoài

"Buồn rầu sờ mó lông mao".
buồn = rầu
sờ = mó
lông = mao
(Giải nghĩa chắc không cần, bác cũng biết hoàn cảnh anh em ở bên này rồi...). Thông cảm nhé, hơi thô 1 tý, nhưng là “cây nhà lá vườn”
-----------------------
P.S.
Hồi tôi hay vào thỉnh giảng ở ĐHSP Huế có quen mấy anh dạy Khoa Văn. Để cho nó có “văn hóa” một tý, tôi vừa hỏi thì được biết sự tích câu đối trên là như thế này:

Hối xưa, có cái bà bán bánh bọc lọc, bánh nậm dạo đi khắp nơi trong cái thành phố Huế để bán bánh, khi mô buổi trưa là bà cũng vô trong Thành Nội, để cái rổ bánh của mình truớc nhà một ông mô đó làm quan trong Triều, để nghỉ chân, và cũng để cho mấy Cô, mấy Cậu con ông quan nớ, mua bánh ăn bửa lợ sau giấc ngủ trưa, bán miết thành quen, coi như nguời thân, không còn ngăn cách giữa dân và quan nữa.
Bửa nớ, không biết do đau ốm hay bận bịu chuyện chi, mà một thời gian dài cái bà bán bánh ni, không vô trong Nội để bán bánh nữa, làm cho mấy Cô mấy Cậu Con ông quan trông ngóng hoài.

Thình lình bửa nớ, bà lại đi vô bán lại, mấy Cô mấy Cậu nớ mừng hết lớn luôn, kêu vô cho ngồi trong nhà, vừa ăn bánh, vừa hỏi vì răng mà lâu ni không vô bán bánh, Cô Con gái đầu, cũng đã lớn tuổi, buột miệng nói 1 câu: " Không vô trong nội nhớ hoài" tức là ý nói, mấy lâu ni bà bán bánh không vô trong Nội để bán bánh nữa, làm mấy Cô . mấy Cậu trông chờ mãi, một câu nói bình thường mà lại hay ho, hay ở chỗ: tiếng nôm là không, tiếng Hán là vô, và tương tợ như rứa : trong là nội, và nhớ là hoài.
Cái bà bán bánh nghe nói cảm động vô cùng, và cũng là người có học, lại nhanh trí, nên trả lời là " Bán mãi cửa quan sợ cụ" tức là có ý nói cứ bán bánh miết trước cửa nhà của quan, sợ cụ lớn la mắng, cho nên không dám vô nhiếu, cũng chỉ là 1 câu nói bình thường mà lại đối đáp đưọc với câu hỏi của Cô Con gái của ông quan,vì bán chữ nôm , cũng là mãi ở chữ Hán, tương tự như rứa thì cửa là quan, và sợ tức là cụ.

Câu đối của anh bạn tôi gửi là:
Trời Thiên trắng bạch mây vân.

[huongnguyen22]

hungmgmi viết

Bác huongnguyen22 à, cái từ Hết xẩy có nghĩa là gì, hầu như rất ít người biết. Từ này du nhập từ phía Nam ra sau ngày giải phóng, bảo chiết tự và cắt nghĩa thì chịu. Hết là gì, xẩy có nghĩa là sao, mà xẩy hay sẩy mới là đúng cũng là một vấn đề
Trong khi đó "Chả ngon" rõ ràng có 2 nghĩa: Vừa bảo miếng chả ngon, vừa lại có nghĩa là không ngon. Các phương án của các thành viên đưa ra cũng cố gắng đáp ứng tiêu chí này.
Nên hungmgmi thấy phương án Hết xẩy hình như chưa được. Còn câu đối Mai này mai nọ của bác đưa ra thì cực hay và cực khó, làm tôi nghĩ đến một câu cũng khó:
"Hôm qua qua bảo qua qua mà qua không qua, hôm nay qua không bảo qua qua mà qua lại qua".
Câu này hungmgmi nhờ cụ Gúc dịch ra tiếng Nga thì cụ choáng, cuống lên, dịch nó ra dư lày:
"Сегодня безопасности, через которую прошлое не более, не уверен, что сегодня через сквозь которые пересекают более

Trước hết cảm ơn bác đã đưa ra những nhận định đầu tiên có lý. Từ “hết xẩy” (hay “hết sẩy”) du nhập từ phía Nam ra sau ngày giải phóng, bởi vậy nên chiết tự và cắt nghĩa gặp một số khó khăn. Ngay cả từ “xẩy” hay “sẩy” thì người Nam nói cũng không thống nhất. Lúc dùng “xẩy”, lúc dùng “sẩy”. Chúng ta tạm thời chấp nhận cả “xẩy” và “sẩy” để dễ trao đổi tiếp.
Bác nhấn mạnh ý: "Chả ngon" rõ ràng có 2 nghĩa: Vừa bảo miếng chả ngon, vừa lại có nghĩa là không ngon. Tôi rất đồng ý với bác điều này, theo tôi thì đây là chỗ hay nhất trong nghệ thuật hành văn. Không những các phương án của các thành viên đưa ra cũng cố gắng đáp ứng tiêu chí này, mà chính bản thân tôi đang cố gắng đi theo tiêu chí này!
Như trên bác nói đúng, từ này du nhập từ phía nam sau ngày giải phóng, bởi vậy nên nhiều người chưa hiểu lắm.

Từ này có 2 nghĩa bác ạ!

1: Nghĩa thứ nhất là: tuyệt vời!

Hãy lắng nghe người Nam nói:
- “Nhỏ đó đẹp hết xảy luôn mày ơi!” .
- Thế nào, món chả ăn có ngon không?
- “Hết xẩy! (Hoặc hết xẩy con bà Bảy”)!

2: Nghĩa thứ hai là: hết sức, hết hơi, mệt quá không làm nổi việc gì nữa. Từ ý nghĩa nguyên gốc là “hết xí quách". "xí quách" là xương heo. Các tiệm hủ tíu nấu xương heo lấy nước lèo, vào cuối ngày xương rục, các tay nhậu bình dân thường mua để nhậu. Mua trễ thì hết. Tội nghiệp, đến xương cũng hết thì lấy gì mà nhậu. Tức là dùng để chỉ một tình trạng cạn kiệt!

Như vậy về phần tiêu chí hoàn toàn đáp ứng. “Chả ngon” có 2 nghĩa thì “hết xẩy” cũng có 2 nghĩa. Tuy nhiên có một điều thú vị hơn rất nhiều là ở chỗ: Khi ghép cả mấy từ ấy lại với nhau thì thành một cụm từ tuyệt vời:

“Chả ngon hết xẩy”

Bây giờ, rõ ràng có thể hiểu theo 2 cách:

1:
: Món chả ngon hết xẩy !

Hoặc:

2: Chẳng ngon lành gì, hết xí quách rồi!

Đất nước thống nhất thành một khối rồi, biết đâu khi ghép 2 cụm từ của 2 miền lại với nhau, bất ngờ cũng tạo thành "một khối" ngẫu nhiên, tuyệt vời!

Bổ sung chút đỉnh:
Trong phạm vi đàm đạo vui của diễn đàn, tôi không muốn đưa ra tranh luận dài dòng về chữ “hết xẩy”, “hết sẩy”, “hết xí quách”, tuy nhiên nếu bác muốn tìm hiểu sâu hơn thì có thể tham khảo thêm:

“Hết xẩy” tại đây:
http://www.google.com.vn/search?hl=v...f&aqi=&aql=&oq

“Hết sẩy” tại đây:
http://www.google.com.vn/search?hl=v...E1%BA%A9y&meta

“Hết xí quách” tại đây:
http://www.google.com.vn/search?hl=v...u%C3%A1ch&meta


Chào thân ái!

[USY]

Dmitri Tran viết

Câu đối của anh bạn tôi gửi là:
Trời Thiên trắng bạch mây vân.

Vế đối cây nhà lá vườn của bác về mặt từ ngữ, âm luật còn ok (nhưng em xin phép không tham gia), chứ vế đối của bạn bác khiên cưỡng quá, những chữ cùng nghĩa không có vai trò gì trong câu, trừ cụm từ "trắng bạch" còn có ý nghĩa một chút. Theo em vế đối ra phải chuẩn mới "bõ công" tìm vế đối đối lại (kiểu như "Da trắng vỗ bì bạch" ấy).
Hình như nội dung này đã lan sang phần của topic câu đối rồi, hay là chuyển nó về topic câu đối bên kia?

[LyMisaD88]

Bạn Huongnguyen à.
Tôi không rành câu đối lắm vì câu đối là tinh hoa của ngôn ngữ mà. Tôi cũng có biết luật chơi sơ sơ thì thấy thế này:
* Đã là câu đối thì không thể ghép cả hai vế thành một câu đầy đủ ngữ nghĩa được, nếu ghép được đúng vần điệu ngữ nghĩa thì đó không phải là hai vế đối.
* Vế đối ra thường âm cuối cùng là vần trắc, khi đối lại phải là vần bằng và ngược lại, nếu âm cuối cùng cả vế thách, vế đối cùng một vần trắc, hoặc bằng là không đối.
Vì thế theo tôi, dùng "Hết xẩy" hay "Hết sẩy" để đối với "Chả ngon" đều không chỉnh. Nhưng đó là một phương án, đối không chỉnh cũng là chuyện bình thường.
Câu đối để đời "Da trắng vỗ bì bạch" nghe qua rất đơn giản nhưng mãi đến giờ có ai đối được chỉnh đâu?
@Bác D.Tran: Câu của bạn bác ra nó không rõ nghĩa nên khó để thành vế đối bác ạ, bác bảo anh ấy đổi lại câu gì đó thách đối cho vui đi.

[huongnguyen22]

LyMisaD88 viết

Bạn Huongnguyen à.
Tôi không rành câu đối lắm vì câu đối là tinh hoa của ngôn ngữ mà. Tôi cũng có biết luật chơi sơ sơ thì thấy thế này:
* Đã là câu đối thì không thể ghép cả hai vế thành một câu đầy đủ ngữ nghĩa được, nếu ghép được đúng vần điệu ngữ nghĩa thì đó không phải là hai vế đối.
* Vế đối ra thường âm cuối cùng là vần trắc, khi đối lại phải là vần bằng và ngược lại, nếu âm cuối cùng cả vế thách, vế đối cùng một vần trắc, hoặc bằng là không đối.
Vì thế theo tôi, dùng "Hết xẩy" hay "Hết sẩy" để đối với "Chả ngon" đều không chỉnh. Nhưng đó là một phương án, đối không chỉnh cũng là chuyện bình thường.
Câu đối để đời "Da trắng vỗ bì bạch" nghe qua rất đơn giản nhưng mãi đến giờ có ai đối được chỉnh đâu?
@Bác D.Tran: Câu của bạn bác ra nó không rõ nghĩa nên khó để thành vế đối bác ạ, bác bảo anh ấy đổi lại câu gì đó thách đối cho vui đi.

Trước hết xin lỗi bạn, thao tác ghép chung lại là do tôi “chế tác” cho vui, nhằm mục đích đưa ra một tình huống ngẫu nhiên, khá bất ngờ và thú vị mà thôi “Chả ngon hết xẩy”!. Còn khi trình bày câu đối thì ai cũng hiểu, phải thế này:

Chả ngon
Hết xẩy

Vế thách được hiểu là “Chả ngon”, còn vế đối được hiểu là “Hết xẩy”.

-Về phần đối ý: “chả ngon” đối với “hết xẩy” khá cân chỉnh (kể cả 2 tình huống).
Nếu “chả ngon” có 2 ý, thì “hết xẩy” cũng có 2 ý. Nếu “chả ngon" mang nghĩa khen “tuyệt vời” thì “hết xẩy” cũng mang nghĩa khen “tuyệt vời”. Nếu “chả ngon” mang nghĩa chê bai “không ngon” thì “hết xẩy” cũng mang nghĩa chê bai “hết xí quách rồi”.

Bạn có nhấn mạnh ý “âm cuối cùng là vần trắc, khi đối lại phải là vần bằng và ngược lại...

Nếu trình bày như trên thì rõ ràng âm cuối cùng của vế ra là “thanh bằng”, còn của vế đối là “thanh trắc” đấy bạn ạ! Tôi chưa hiểu ý của bạn lắm?
Hay ý của bạn nói, không riêng âm cuối cùng mà phải tính tất cả các âm khác trong vế ra và vế đối đều phải tuân theo luật “bằng trắc”. Hy vọng rằng bạn không nghĩ như vậy! Bởi vì nếu vậy thì tôi có thể đưa ra “nghìn lẻ một” tình huống không nhất thiết cứ phải lấy “bằng” đối với “trắc”.

Chiều ba mươi, nợ hỏi tít mù...
Sáng mồng một, rượu say tuý luý...

Mặc dầu chưa hiểu hết ý của bạn, tôi vẫn thấy vui là vì chúng ta đi vào một lĩnh vực không kém phần... thú vị!

[Nina]

Sau một thời gian ... bận rộn tư duy, hôm nay em xin phép đề xuất mấy phương án tạm gọi là đối nhé:
Ra đối: Chả ngon
Đối lại:
Cóc xấu
Cóc lạ
Cóc dở
Cóc xinh
Chanh chua

Đại loại là như vậy, không có phương án nào ổn thỏa 100%

[hungmgmi]

Bạn Huongnguyen à, đồng ý là có 2 nghĩa. Nhưng tổ hợp "Chả ngon" nếu tách ra từng từ, thì từng từ vẫn có nghĩa nguyên của nó. Chả: miếng chả, còn có nghĩa là không.
Ngon: hehe, từ này thì...ngon rồi. Khi chúng đứng với nhau, thì ra 2 nghĩa như trên.
Còn Hết xẩy (sẩy) của bạn, cho đứng riêng từng từ ra, thì chúng tôi chả biết sẩy (xẩy) nó là cái gì cả. Hết sẩy còn có nghĩa là :

Nghĩa thứ hai là: hết sức, hết hơi, mệt quá không làm nổi việc gì nữa

Xin bạn vui lòng cho vi dụ xem sao, chứ tôi thấy lại lan sang "xí quách" đâm ra lại càng khó hiểu thêm.

[Phanhoamay]

Thiết nghĩ ta nên nắm chắc luật chơi trước khi chơi bất kỳ trò chơi nào. Tôi xin mời các bạn tham khảo Nguyên tắc của câu đối

Câu đối được xem là chỉnh đối (hay đối cân) phải thỏa mãn hai nguyên tắc sau:
1. Ngữ nghĩa: Các từ sử dụng trong hai vế đối phải tương xứng nhau về các mặt:
- Luật bằng-trắc: Thanh bằng phải đối với thanh trắc và ngược lại
- Từ loại: Thực tự (như trời, đất, cây, tên người, địa danh...) phải được đối với thực tự. Hư tự (là các từ nối, từ đệm như thì, là, mà, nhưng...) phải được đối với hư tự. Danh/động/tính từ phải đối với danh/động/tính từ. Từ láy phải đối với từ láy.
- Xuất xứ: Nhằm tăng tính đa dạng và lắt léo, người ra đối thường sử dụng các điển tích văn học, thành ngữ ca dao, cách ngôn tục ngữ hoặc vấn đề thời sự... để đưa vào vế đối.
Người đối lại cũng phải đưa ra các điển tích, thành ngữ... tương ứng để đối.

2. Ngữ cảnh: Ý của hai câu phải tương xứng, có thể đồng điệu hoặc đối nghịch với nhau.

Hai nguyên tắc này có thể được diễn dịch nôm na bởi từ Đối: Đối xứng (Ngữ nghĩa) và Đối đáp (Ngữ cảnh).

Phân loại câu đối
Câu đối Việt Nam được Dương Quảng Hàm phân loại theo ý nghĩa, gồm các loại sau:

*Câu đối mừng: làm để tặng người khác trong những dịp vui mừng như: mừng thọ, mừng thi đỗ, mừng đám cưới, mừng nhà mới...
Nhất cận thị, nhị cận giang, thử địa khả phong giai tị ốc.
Sống ở làng, sang ở nước, mừng ông nay lại vểnh râu tôm
(Nguyễn Khuyến, viết mừng một chánh tổng trước bị cách chức, sau được phục sự và làm nhà mới)
*Câu đối phúng: làm để viếng người chết.
Nhà chỉn rất nghèo thay, nhờ được bà hay lam hay làm, thắt lưng bó que, xắn váy quai cồng, tất tưởi chân nam chân chiêu, ví tớ đỡ đần trong mọi việc
Bà đi đâu vợi mấy, để cho lão vất vơ vất vưởng, búi tóc củ hành, buông quần lá toạ, gật gù tay đũa tay chén, cùng ai kể lể chuyện trăm năm.
(Nguyễn Khuyến: câu đối khóc vợ)
*Câu đối Tết: làm để dán nhà, cửa, đền, chùa...về dịp Tết Nguyên Đán.
Chiều ba mươi, nợ hỏi tít mù, co cẳng đạp thằng Bần ra cửa.
Sáng mồng một, rượu say tuý luý, giơ tay bồng ông Phúc vào nhà.
(Nguyễn Công Trứ, câu đối làm vào dịp tết lúc còn hàn vi)
*Câu đối thờ: là những câu tán tụng công đức tổ tiên hoặc thần thánh làm để dán hoặc treo những chỗ thờ.
Tuế hữu tứ thời xuân tại thủ.
Nhân ư bách hạnh hiếu vi tiên.
(Dịch nghĩa: Năm có bốn mùa, mở đầu bằng mùa xuân. Người ta có trăm tính nhưng tính hiếu thảo là cần trước hết)
hoặc:
Mở rộng phương Tiên, công tế thế cao bằng Thái lĩnh
Sống nhờ của Phật, ơn cứu người rộng tựa Cẩm Giang
(Câu đối thờ Tuệ Tĩnh ở đền Bia)
hoặc:
Tùng thanh, trúc thanh, chung khánh thanh, thanh thanh tự tại.
Sơn sắc, thủy sắc, yên hà sắc, sắc sắc giai không.
(Câu đối khắc ở chùa Diệu Đức, Huế)
*Câu đối tự thuật: là những câu kể ý chí, sự nghiệp của mình và thường dán ở những chỗ ngồi chơi.
Chị em ơi! ba mươi sáu tuổi rồi, khắp đông, tây, nam, bắc bốn phương trời, đâu cũng lừng danh công tử xác.
Trời đất nhẻ! gắng một phen này nữa, xếp cung, kiếm, cầm thư vào một gánh, làm cho nổi tiếng trượng ềnh
(Nguyễn Công Trứ, câu đối tự thuật)
*Câu đối đề tặng: là những câu đối làm ra để đề vào chỗ nào đó hoặc tặng cho người khác.
Nếu giầu quen thói kình khơi, con cháu nương nhờ vì ấm
Việc nước ra tay chuyên bát, bắc nam đâu đấy lại hàng
(Lê Thánh Tông, câu đối đề ở một hàng bán giầu (trầu) nước)
*Câu đối tức cảnh: là những câu tả ngay cảnh trước mắt.
Giơ tay với thử trời cao thấp
Xoạc cẳng đo xem đất ngắn dài
(Hồ Xuân Hương)
*Câu đối chiết tự (chiết: bẻ gãy, phân tách; tự: chữ): là những câu do sự tách chữ Hán hoặc chữ Nôm ra từng nét hoặc từng phần mà đặt thành câu.
Tự là chữ, cất giằng đầu, chữ tử là con, con ai con nấy?
Vu à chưng, bỏ ngang lưng, chữ đinh à đứa, đứa nào đứa này?
*Câu đối trào phúng: là những câu làm để chế diễu, châm chích một người nào đó.
Cung kiếm ra tay, thiên hạ đổ dồn hai mắt lại.
Rồng mây gặp hội, anh hùng chỉ có một ngươi thôi
(Câu đối tặng một người chột mắt mới đỗ khoa thi võ)
*Câu đối tập cú: là những câu lấy chữ sẵn ở trong sách hoặc ở tục ngữ, ca dao.
Gái có chông như rồng có vây, gái không chồng như cối xay không ngõng.
Con có cha như nhà có nóc, con không cha như nòng nọc đứt đuôi.
*Câu đối thách (đối hay đố): người ta còn nghĩ ra những câu đối oái ăm, cầu kỳ rồi người ta tự đối lấy hoặc thách người khác đối. Lối đối này thường sử dụng nghệ thuật chơi chữ, đồng âm dị nghĩa...
Con cóc leo cây vọng cách, nó rơi xuống cọc, nó cạch đến già
Con công đi qua chùa kênh, nó nghe tiếng cồng nó kềnh cổ lại
(Câu đối có bốn chữ : cóc cách cọc cạch đối với bốn chữ công kênh cồng kềnh)

Công thức đo độ khó của vế đối

+ Gọi N là tổng số từ của vế đối
+ Gọi x là tổng của các quy luật tìm thấy trong vế đối
+ Độ khó (K) là tỷ số giữa tổng các quy luật (x) và tổng số từ (N) của vế đối: K = x/N

Ví dụ 1:
Xét vế đối của nữ sĩ Đoàn Thị Điểm: "Da trắng vỗ bì bạch"
+ Ta có N = 5
+ Tính các quy luật:
Luật 1: Da <=> bì
Luật 2: Trắng <=> bạch
Luật 3: Bì bạch là từ láy (2)
Như vậy, x = 3.
Độ khó của vế đối này là: K = 3/5 = 0.6

Vế đối này của Đoàn Thị Điểm, hiện nay, có khá nhiều người đối như
1. Rừng sâu mưa lâm thâm
2. Quạ vàng đội kim ô
3. Trời xanh màu thiên thanh
nhưng chưa chỉnh. Câu đối đã được đăng ở quyển "Thế giới mới" được coi là tạm ổn nhất: "Tay sơ sờ tí ti" . Tí cũng là tay, tí ti là một chút xíu, cũng là một từ láy âm tay sơ là tay còn trong sạch, nguyên vẹn.

Ví dụ 2: Giai thoại đối đáp giữa hai danh tướng Trần Thường và Ngô Thì Nhậm.

Ai công hầu, ai khanh tướng, vòng trần ai, ai dễ biết ai
Thế Chiến Quốc, thế Xuân Thu, gặp thời thế, thế thời phải thế

Xét vế đối của Đặng Trần Thường: "Ai công hầu, ai khanh tướng, vòng trần ai, ai dễ biết ai"
+ N = 13
+ x1 = 4 (5 từ "ai", nhưng có 2 từ điệp lại trong "Ai công hầu, ai khanh tướng" chỉ được tính 1)
+ x2 = 1 (công hầu <=> khanh tướng)
+ x = 5
+ K = 5/13 = 0.38

Ví dụ 3: Dành cho bạn đọc.
"Thầy giáo tháo giầy, tháo cả ủng, thủng cả áo, lấy giáo án gián áo!"

Có người đối như sau nhưng không chỉnh:

"Nhà trường nhường trà, nhường cả hoa , nhòa cả hương lỉnh lương hưu, lưu hương"

Ví dụ 4: Dành cho bạn đọc
Đi xe đạp đạp xe đi vừa đạp vừa đi là đi xe đạp
Thầy toán học học toán thầy vừa học vừa thầy là thầy toán học
Những vế đối chưa đối được
Có những vế câu đối rất khó đối (đến bây giờ vẫn chưa ai đối được) như:

1. Cha con thầy thuốc về quê, gánh một gánh hồi hương, phụ tử.
Vế này khó đối vì hồi hương (cũng có nghĩa "về quê") và phụ tử (cũng có nghĩa "cha con") đồng thời lại là tên gọi các vị thuốc.
Vào vụ đông trường nam bón phân bắc trồng khoai tây, Sang xuân hạ quyết tâm thu hàng tấn củ.
Vế này cũng khó đối vì đông, tây, nam, bắc (chỉ hướng địa lý) và xuân, hạ, thu, đông (chỉ các mùa trong năm).
2. Không vô trong nội nhớ hoài. (Tự Đức)
Vế này thì cực khó rồi (Bạn thử tìm hiểu tại sao).

(st)

Ý kiến cá nhân tôi:

1. Như vậy, theo tài liệu trên đây, câu đối của bạn Hoa May là của Tự Đức - nhà nho học uyên thâm!
Căn cứ các nguyên tắc nêu trong tài liệu, tôi thấy câu
Không vô trong nội nhớ hoài
Hồi về Kê Gà vui hỉ
là khá hơn cả, nhưng vẫn chưa chỉnh vì
- ngược với "Không" phải là một từ mang nghĩa là "Có",
- đối với âm "thanh" thì phải là âm "trắc".
Trong khi đó, chữ "Hồi" lại là động từ mà lại là âm "bằng"!
- "Vô" và về" tuy đều là động từ nhưng chưa đối được về âm.
Câu của vua Tự Đức cho đến nay chưa ai đối được hoàn chỉnh, anh em 3N làm được như thế cũng là giỏi lắm rồi.

2. Thường có những câu đối ngắn, nhưng ngắn đến mức chỉ có 2 chữ như kiểu "Chả ngon" thì các cụ ngày xưa không chơi vì nó thiếu quá nhiều yếu tố để trở thành một câu đối hay. Nếu sử dụng nó như một kiểu làm bài tập về câu đối thì được.
Và ta cũng thấy ngay là "Hết sảy" là không đối được với "Chả ngon"
"Chả" vừa là danh từ vừa là từ phủ định mà "hết" thì không phải là danh từ?

[dola911]

Hoa May viết

Bạn của Hoa May thách đối như dưới đây, bà con NNN suy nghĩ giúp Hoa May với nhé! Cảm ơn nhiều!

"không vô trong nội nhớ hoài"
Cái hay của câu này là có nghĩa cả câu "đã lâu không về nội nên nhung nhớ" đồng thời cũng rất lắt léo là 1 chữ vừa thể hiện chữ Việt và cũng thể hiện chữ hán, cụ thể:
- Không = vô
- Trong = Nội
- Nhớ = Hoài

Em xin mạn phép đối lại câu này của bác. Mong bác thỉnh giáo thêm:
"Ở tại cửa quan sợ cụ"

[dola911]

ADAM viết

Mời các bác tìm vế đối cho câu này:

"Chả ngon"

(em mới sưu tầm được, hay lắm! )

Xin đối lại bạn như sau:
"Nem tuyệt"

[TrangBam]

kô biết nói sao. nhưng em thấy có bác nào đó nói "cóc thèm'' hay đó ak. vừa có ý: thèm muốn và ko thèm.
nghĩa thứ nhất:" chả ngon cóc thèm" là: chả ko ngon ko có thèm.
nghiẫ thứ 2: chả rất ngon nên đến nỗi cóc thèm.
em xin mạo muội tý.

[Mien trung]

Hồi ra tham quan động Phong Nha tỉnh Quảng Bình có đi qua bãi biển Đá Nhảy, tôi nghe nói ở đây người ta có vế thách đối:

Bò đi Đá Nhảy.

Tôi ở Đà Nẵng nên cũng nghĩ ra 1 vế đối lại, tuy chưa ổn lắm ở chữ Tiên không phải là động từ, nhưng cũng tạm bằng lòng vì địa danh Tiên Sa là 1 vịnh biển của Đà Nẵng, các từ bằng trắc đối nhau cũng cho là được đi, vế đối của tôi như sau:

Cá lặn Tiên Sa

Mời các bạn ở các tỉnh thành khác đối lại câu đối trên của tỉnh Quảng Bình

[LyMisaD88]

Mien trung viết

Hồi ra tham quan động Phong Nha tỉnh Quảng Bình có đi qua bãi biển Đá Nhảy, tôi nghe nói ở đây người ta có vế đối:

Bò đi Đá Nhảy.

Tôi ở Đà Nẵng nên cũng nghĩ ra 1 vế đối lại, tuy chưa ổn lắm ở chữ Tiên chưa phải là động từ, nhưng cũng tạm bằng lòng vì địa danh Tiên Sa là 1 vịnh biển của Đà Nẵng, các từ bằng trắc đối nhau cũng cho là được đi, vế đối như sau:

Cá lặn Tiên Sa

Mời các bạn ở các tỉnh thành khác đối lại câu đối trên của tỉnh Quảng Bình

Đá Nhảy là bãi tắm khá nổi tiếng ở huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, đi ô- tô trên QL I vẫn nhìn thấy. Biển xanh, cát trắng, từng cụm đá nho nhỏ nằm rãi rác cạnh nhau nên dân gian đặt tên là Đá Nhảy.
Tắm biển ở đó rất thú vị: đồ hải sản tươi ngon, các em phục vụ ân cần đôi khi quá mức cần thiết.
Tuy nhiên về vế thách đối của ai đó ở Quảng Bình ra chưa rõ nghĩa:
- Bò đi Đá Nhảy: có thể hiểu là đàn bò(hoặc con bò) đi, còn đá thì nhảy, hoặc bò đi qua Đá Nhảy(Đi qua chứ không đến đó làm gì vì bãi tắm không có cỏ).
Có thể người thách đối cho một câu để trêu anh chàng nào đó rằng đi Đá Nhảy mà khờ khạo "lơ ngơ như bò đội nón" chăng? Bởi sao họ không nói con gì hay cái gì mà lại vận vào "Bò đi..."
- Theo nghĩa khác có thể hiểu bò là một động từ, bò...lê...lết, đi không nổi phải bò...
Vế đối của bác Mien trung khá chuẩn với điều kiện con bò đi đối với con cá lặn, còn nghĩa khác thì chịu.
Ngoài các yếu tố quan trọng của câu đối còn xét theo nghĩa. Nếu vế thách đối đa nghĩa thì vế đối lại cũng phải đa nghĩa mới là chỉnh.

[Mien trung]

@ bác LyMisaD88

Tôi hiểu vế đối " Bò đi Đá Nhảy " là một câu do 4 động từ: bò , đi , đá , nhảy hợp thành khi ghép vào nhau nghe vẫn có nghĩa là con bò đi đến địa danh Đá Nhảy, không nhất thiết là ở đó có cỏ cho nó hay không. Nên câu đối lại phải thỏa mãn điều kiện đầu tiên là đều phải do 4 động từ khác nhau hợp thành, từ đầu tiên vừa phải là 1 con vật vừa là động từ, sau đó là 4 từ trong câu đứng cạnh nhau phải thành 1 câu có nghĩa, từ thứ 3 ghép với từ thứ 4 phải là một địa danh nào đó có thực, cuối cùng là các từ phải đối nhau theo luật bằng đối với trắc ở cả 2 vế đối.
Từ "cá" trong câu đối " Cá lặn Tiên Sa " vừa là con cá vừa là động từ đấy ạ (vd: Tôi cá với anh tối nay đội M.U sẽ thắng...).Từ "sa" cũng là động từ (vd: mưa sa)
Câu đối lại này tôi nghĩ đạt được hoàn chỉnh cả 5 điều kiện trên cũng là khó nên mới nhờ đến các bác trên toàn xứ Bắc Trung Nam.
Địa danh Kê Gà ở bài trước đó của 1 bác tôi thấy cũng đạt được 3 điều kiện rồi ( kê là động từ - kê tủ cho cân, gà cũng là động từ - gà bài toán kiểm tra...) chỉ cần thêm 2 từ nữa hợp lý là sẽ có 1 vế đối mới hoàn chỉnh.

[hongducanh]

Bình minh bãi biển Đá Nhảy mùa hè năm 2008.

Cũng tình cờ, chúng tôi thường nghỉ đêm ở Đá Nhảy mỗi khi đi vào Nam. Con người ở đây giản dị và chân tình...nếu ăn hải sản ở đây, chắc chắn chúng tôi chọn loại mực nháy hay còn có tên mực xôi, nó chỉ to bằng ngón tay cái người lớn, trong bụng mỗi con chứa rất nhiều trứng - ăn dẻo như xôi! Thơm ngon bổ rẻ...

Ở Đá Nhảy, tuy một địa danh không lớn nhưng ai đi đường bộ theo quốc lộ 1 A cũng phải tuân theo độc đạo này.

Khi tôi đóng quân ở Quảng Bình, đã được nghe kể lại về sự tích Đá Nhảy - Tương truyền rằng: Hoàng tử con Vua thủy tề rất mê một cô gái con của một ngư dân nghèo sống lam lũ ven biển Quảng Bình. Biết chuyện, Vua cha ngăn cấm và bắt hoàng tử nhốt trong cung cấm...Mặc dù hòang tử đã van xin Vua cha rất nhiều, đưa ra những điều hay lẽ phải nhưng ông vẫn không hề thay đổi quyết định...Nhờ người giữ ngục tốt bụng đã giải thoát hoàng tử...Hoàng tử lên bờ cải trang như một ngư dân và đưa cô gái đi vào rừng chạy trốn Vua cha.

Vua Thủy tề vô cùng giận giữ và đã liên tục dâng nước và tạo những đợt sóng lớn nhằm làm cho vùng này ngập chìm trong nước...Hai người nhìn thấy cảnh người dân vô tội bị chết chim trong nước, những cảnh nhà tan cửa nát khiến cho họ dừng bước chạy trốn, hai người ôm chặt lấy nhau trên điỉnh núi. Bỗng nhiên một tiếng nổ vang trời! Hai người đã biến thành những tảng đá lớn nhỏ thi nhau lăn xuống biển... Vua Thủy tề rất đau lòng khi tận mắt nhìn thấy hoàng tử-đứa con ông vô cùng yêu quý đã chết vì tình yêu. Ông rất ân hận và lùi bước...

Những tảng đá lớn nhỏ đó đã được người dân nơi đây biết ơn và có cái tên Đá Nhảy...

Còn về phần câu đố: BÒ ĐI ĐÁ NHẢY thì bạn tôi ở Nghệ An có vế đối là TRÂU VỀ HỢP PHỐ.

[Mien trung]

@ bác hongducanh

Còn về phần câu đố: BÒ ĐI ĐÁ NHẢY thì bạn tôi ở Nghệ An có vế đối là TRÂU VỀ HỢP PHỐ.

Hình như nguyên văn câu này phải là: Châu về Hợp Phố
Châu ở đây là chắc phải là châu ngọc ( ngọc trai) có điển tích như sau trích từ http://chutluulai.net/forums/showthread.php?t=5121) ở #4

Thành ngữ "châu về Hợp Phố" thường được dùng hàm ý chỉ "những cái quý giá không mất được, sớm muộn cũng sẽ quay trở về với chủ nó".

Thành ngữ "châu về Hợp Phố" được hình thành từ điển tích Trung Quốc. Về nguồn gốc của thành ngữ này, cụ Đào Duy Anh đã lý giải rất rõ trong "Từ điển truyện Kiều". Ở thành ngữ "châu về Hợp Phố", "châu" là từ vốn dùng để chỉ ngọc trai, về sau để chỉ ngọc nói chung, còn "Hợp Phố" vốn là tên của một quận xa xưa của Giao Châu. Đây là một nơi sản xuất châu nổi danh.

Tương truyền, ở thời Hậu Hán có tên quan thái thú tham lam, bạo tàn, thường bắt dân lấy ngọc châu rất ngặt. Vì thế mà châu đã bỏ quận nhà để sang quận Giao Chỉ. Cho đến khi Mạnh Thường đến thay chức Thái Thú, ra những đạo luật mới, bỏ những tệ cũ, cho dân chúng tự do kiếm châu, sản xuất châu, thì châu từ quận Giao Chỉ trở về quận Hợp Phố quê nhà. Từ tích này, người ta mới dùng câu "châu về Hợp Phố" để chỉ vật quý trở lại chốn cũ, hay nhận lại những vật quý đã mất.

Trong "Truyện Kiều", Nguyễn Du đã vận dụng thành ngữ "châu về Hợp Phố" rất linh hoạt và tài tình:

Thoa này bắt được hư không
Biết đâu hợp phố mà mong châu về


Câu đối của bạn bác HDA nếu từ Hợp Phố đổi thành Phủ Quỳ (là 1 địa danh của tỉnh Nghệ An, phủ là động từ và quỳ cũng vậy http://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BB%A7_Qu%E1%BB%B3) và thay chữ trâu bằng từ khác hợp lý hơn thì chắc chắn sẽ có 1 vế đối hoàn chỉnh.

[LyMisaD88]

Cám ơn bác HDA đã sưu tầm một sự tích đẹp và rất lãng mạn cho Đá Nhảy.
Ở Quảng Bình còn có cái địa danh dân gian gọi là Đá Mọc(Nghĩa: Đá mọc lên từ dưới đất). Đố bác biết địa danh này ở đâu và vì sao có lại có tên như vậy.
Còn về vế đối của bạn bác ở Nghệ An:
Điển tích Tàu có câu "Châu về Hợp Phố" như bạn Mien trung sưu tầm là đúng theo sách vở lưu truyền lại. Em cũng được đọc rồi.
Trường hợp "Trâu về Hợp phố" có thể đúng khi Hợp Phố là một địa danh, còn con trâu thì ở đâu cũng có.
Theo suy đoán của em, ở đây bạn ở NA bị nhầm giữa T- R và C- H như lỗi "nờ cao nờ thấp" và "sờ nặng sờ nhẹ" đấy ạ. Mong được bạn bác HĐA thứ lỗ nếu suy diễn không đúng.
To: Mien trung
Nếu vế đối trên mà động từ đối lại với động từ chan chát thì "cá lặn tiên sa" không chuẩn mà theo tôi nghĩ ở đây chỉ có "Cá lặn" đối với "Bò đi" mới đúng.
Mong được học hỏi thêm.