Đôi điều về Gulag

[danngoc]

Những đứa trẻ như trên quá đông và gây phiền phức đến nỗi năm 1934 Gulag đã dựng ra các nhà dưỡng nhi đầu tiên bên trong trại người lớn, nhằm ngăn ngừa con cái của những cha mẹ bị bắt túa ra lang thang ngoài đường phố. (Bazarov, tr. 383) Không lâu sau, năm 1935, Gulag cũng quyết định thành lập những tiểu khu đặc biệt cho trẻ con. Trẻ con bị gom từ ngoài phố trong những cuộc bố ráp tập thể, rồi chuyển tới các tiểu khu để giáo dục và chuẩn bị cho gia nhập đội ngũ lao động.

Năm 1935, chính quyền Xôviết cũng thông qua một đạo luật tai tiếng cho phép trẻ em từ mười hai tuổi trở lên có thể bị xét xử như người lớn. Kể từ đó, các cô bé nông dân bị bắt vì ăn trộm một ít thóc hay lúa mì, và con cái của “kẻ thù” bị nghi ngờ là giúp đỡ cha mẹ chúng, bắt đầu xuất hiện trong nhà tù vị thành niên cùng với bọn gái điếm non tuổi, lũ trẻ con móc túi, trẻ em đường phố và những loại tương tự. (GARF, 9414/1/42 và 9401/1a/7; Solzhenitsyn, Quần đảo Gulag, tập II, tr. 447-451) Theo một báo cáo nội bộ, các nhân viên NKVD trong thập niên 1930 đã tóm một cô bé người Tartar mười hai tuổi không biết nói tiếng Nga và bị lạc mẹ tại một nhà ga tàu. Họ cho đi đày cô bé, chỉ một thân một mình, tới miền viễn bắc. (Vinlensky và cộng sự, Deti Gulaga, tr. 11) Tội phạm trẻ con ở Liên Xô nhiều đến nỗi NKVD đã lập ra các nhà trẻ với “chế độ đặc biệt” năm 1937, dành cho những đứa trẻ vi phạm có hệ thống các quy định của nhà trẻ thông thường. Năm 1939, trẻ mồ côi đơn thuần không còn bị chuyển tới các trại trẻ nữa. Thay vào đó, các trại này giờ dành cho đám tội phạm trẻ con đã thực sự bị kết án bởi các tòa án hay bởi osoboe soveshchanie, các “ủy ban đặc biệt”. (GARF, 9414/1/42; Bazarov, tr. 385-393)

Mặc cho có mối đe dọa trừng phạt mạnh tay hơn, con số tội phạm vị thành niên tiếp tục gia tăng. Chiến tranh đã tạo ra không chỉ có trẻ mồ côi mà cả những người đi sơ tán, những đứa trẻ không được ai giám sát có cha đang ở ngoài mặt trận, có mẹ đang làm việc mười hai tiếng mỗi ngày trong nhà máy, cũng như cả một tầng lớp trẻ tội phạm mới mẻ: những công nhân chưa đủ tuổi bỏ chạy khỏi nơi làm việc ở nhà máy – đôi khi sau lúc nhà máy được sơ tán xa khỏi nơi có gia đình đứa trẻ – do đó vi phạm đạo luật thời chiến “Di chuyển không có giấy phép khỏi nơi làm việc tại các xí nghiệp quân sự”. (Razgon, tr. 162) Theo thống kê của chính NKVD, các “trung tâm tiếp nhận” trẻ em đã tập hợp được một số lượng đông khác thường 842.144 trẻ vô gia cư trong thời gian 1943-1945. Hầu hết bị chuyển về lại cho cha mẹ chúng, tới các nhà trẻ hay vào trường dạy nghề. Nhưng một con số đáng kể – 52.830 đứa, theo như ghi nhận – bị phân vào các “tiểu khu lao động-giáo dưỡng”. Cụm từ “tiểu khu lao động-giáo dưỡng” không có nghĩa gì hơn là một diễn tả nghe êm tai của trại tập trung trẻ em. (GARF, 9412/1/58)