Việt Nam trong Wikipedia tiếng Nga

[hungmgmi]

Dmitri Tran viết

Chú ý chung:
- Nếu viết về địa danh nào đó, trong Viki tiếng Việt, các bác xem cột các ngôn ngữ phía bên trái có ghi русский không. Nếu có thì có nghĩa là ai đó đã viết dăm ba dòng (có mấy bác người Nga viết nhưng không đủ sức), ta bổ sung vào đó để tránh trùng lặp.
- Văn phong cho Viki là văn tài liệu, có khác với kiễu giới thiệu của ngành du lịch. Xin mọi người lưu ý!

WIKI chỉ là một nguồn tham khảo, được nhiều cư dân mạng viết và tính xác thực đôi lúc, đôi nơi không được đảm bảo (trên NNN chúng ta từng nói về vấn đề này). Lý do thì có nhiều, như do tâm lý, nhận định chủ quan của người viết, do nguồn tư liệu dẫn không đáng tin cậy, nên những điều Ghi chú của bác Trần là vô cùng cần thiết.
Theo ý cò của Gà mờ tôi, khi viết, rất mong các bác chú ý văn phong (như bác Trần nói là Văn tài liệu), chú ý các nguồn tham khảo, nhiều khi phải tham khảo sách in rồi gõ vào nữa đấy. Và chú ý cách ghi nguồn, như tôi thấy cách ghi chú của chị Sao mai trong bài viết về Dãy Trường Sơn như sau là ổn:

Tham khảo

1) Lê Bá Thảo, 2001. Việt Nam - Lãnh thổ và Địa lý, Nhà xuất bản Thế giới, Hà Nội.
2) Lê Bá Thảo, 2009. Thiên nhiên Việt Nam (tái bản thứ sáu). Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
3) Trần Nghi (chủ biên), 2003. Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ bàng, Quảng Bình – Việt Nam. Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam xuất bản.

Đó là chưa kể còn phải chú thích tương đối rõ những phần trong bài, ví dụ sau ở phần Wiki tiếng Việt "Áo dài":

Chú thích

1. Đào Duy Anh, Việt Nam Văn hóa Sử, trang 172
2.Chữ Quốc Ngữ chưa được dùng phổ biến cho đến cuối thế kỷ 19, khi Pháp đang cai trị Việt Nam
3.Tân Sinh, "Đời sống mới", Ban vận động Đời sống mới 1947, hoặc
Hồ Chí Minh, Về đạo đức cách mạng, trang 14, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, năm 2007
4.Nguyễn An Tiêm. "Sổ luân lưu". Khởi hành Năm XV, số 173, Tháng Ba, 2011. tr 6

Hoặc là cuối trang có phần Liên kết với đường dẫn đến các trang có cùng nội dung, đề tài trong bài (khác hẳn với phần Tham khảo từ các sách in, báo tư liệu).
Nói chung, để có một bài viết đầy đủ, ngon lành tôi thấy khá nhiều công phu. Do vậy chúng ta cùng "đẽo" phần nội dung trước, trong các topic đã lập các bác nhé.

[hungmgmi]

Tôi có đọc 1 bài của Wiki nói về tiêu chuẩn của 1 bài viết trên đó:

Tiêu chuẩn chọn bài viết nổi bật như thế nào?

Bất cứ cá nhân nào cũng có thể đề cử một bài viết để chọn lọc và người quyết định xem nó có được chọn lọc hay không là toàn thể cộng đồng Wikipedia Tiếng Việt. Những bài được chọn có thể nói về bất cứ chủ đề nào, miễn là nó thỏa mãn những tiêu chuẩn dưới đây:

1. Bài viết——

(a) viết hay: văn phong hấp dẫn, sáng rõ và theo tiêu chuẩn chuyên môn;
(b) hoàn chỉnh: không bỏ sót một sự kiện hay chi tiết hoặc địa điểm chính nào trong phạm vi của chủ đề;
(c) nghiên cứu tốt: nó là một bản nghiên cứu chi tiết và tiêu biểu dựa trên những tài liệu thích hợp. Bài viết phải đạt được những đòi hỏi về thông tin kiểm chứng được và đáng tin cậy, được hỗ trợ bằng những chú thích trong hàng ở những nơi thích hợp;
(d) trung lập: nó trình bày những quan điểm công bằng không thiên lệch; và
(e) ổn định: nó không phải là chủ đề đang xảy ra bút chiến và nội dung không thay đổi đáng kể theo từng ngày, trừ khi đang trong quá trình xây dựng một bài viết chọn lọc.

2. Nó tuân theo những hướng dẫn về văn phong, bao gồm điều khoản về:—

(a) Đề mục chính: một đề mục chính súc tích, tóm tắt chủ đề và chuẩn bị cho người đọc về chi tiết trong các đề mục sau;v
(b) cấu trúc thích hợp: một hệ thống đề mục có thứ bậc nhưng không tràn ngập bảng mục lục; và
(c) chú thích thích hợp: các chú thích trong hàng theo định dạng thích hợp, sử dụng kiểu chú thích cuối trang (<ref>Smith 2007, p. 1.</ref>) hoặc chú thích kiểu Harvard (Smith 2007, p. 1)—xem chú thích nguồn gốc về những gợi ý định dạng chú thích; về những bài viết với chú thích cuối trang, định dạng chú thích được giới thiệu ở meta. Cần sử dụng bản mẫu chú thích.

3. Hình ảnh: Hình ảnh của bài viết phải tuân theo nguyên tắc sử dụng hình ảnh và các phương tiện nghe nhìn khác ở những điều khoản thích hợp, với chú thích ngắn gọn và tình trạng bản quyền chấp nhận được. Hình ảnh và phương tiện không tự do phải đáp ứng tiêu chuẩn cho nội dung không tự do và được gắn bản mẫu sử dụng hợp lý.

4. Dung lượng: Nó tập trung vào chủ đề chính mà không đi sâu vào những chi tiết không cần thiết.

[khongnhieutiecnuoi]

Chào bác Dmitri Tran và các bác!
Cháu rất ấn tượng và rất quan tâm dự án này của các bác! Bằng lời nói thật khó có thể miêu tả được hết tầm vóc và ý nghĩa của dự án này. Các bác cho cháu tham gia với nhé. Khả năng tiếng Nga của cháu còn tương đối hạn chế, tuy nhiên cháu rất chịu khó đọc và tìm tài liệu viết về Việt Nam bằng tiếng Nga. Cháu hi vọng trong số tài liệu của mình sẽ có ích cho dự án này của các bác.
@ bác hungmgmi: NNN có cách nào kêu gọi sự ủng hộ và tham gia của Hội Hữu nghị Việt Nga, Trung tâm Văn hóa - Khoa học Nga và Đại sứ quán Nga tại Hà Nội? Và cả các cơ quan khác nữa?
Sắp tới (khoảng 2 tháng nữa) Thủ tướng Nga V.V. Putin sẽ sang thăm Việt Nam, hi vọng sự án này sẽ là món quà ý nghĩa mà những người yêu nước Nga ở Việt Nam dành tặng ngài Thủ tướng đáng kính!

[USY]

Bạn khongnhieutiecnuoi ơi!
Hoan nghênh bạn ủng hộ "dự án" này. Chắc chắn với khả năng của mình (như bạn mới thể hiện thông qua việc cung cấp thông tin đầy đủ, chính thống về vấn đề học bổng của Nga dành cho học sinh Việt Nam bên Topic du học bên kia) bạn sẽ giúp ích được nhiều cho dự án.

(Mạn phép tranh trả lời câu hỏi bạn gửi bác Hungmgmi):
Còn việc "hi vọng dự án... là món quà tặng "ThTg GDP của Nga" thì nghe ra không chỉnh lắm. Dự án trước hết để góp phần quảng bá cho Việt Nam của chúng ta, bổ sung, cung cấp cho độc giả nói tiếng Nga thông tin đa dạng, nghiêm túc, đầy đủ hơn về Việt Nam.
Việc "tặng quà cho Thtg" theo ý kiến riêng của tôi thì nghe có vẻ культ личности tợn, cho dù ông "GDP Nga" là một nhân vật tôi rất ngưỡng mộ. Tôi nhớ liên quan đến thiện cảm của VN dành cho VVP, hồi xưa trên NNN tôi đã có lần "bộc bạch" suy nghĩ liên quan đến cuộc tiếp đón nhân vật này hồi ông ấy sang thăm VN lần đầu vào đầu năm 2001 (quên mất địa chỉ bài đó rồi, tìm lại lâu quá). Túm lại là... "đây không thể là quà tặng ông ấy được", hehe
Còn việc kêu gọi tham gia thì hy vọng bạn có "mối manh" nào có thể kêu gọi sự hỗ trợ của các cơ quan bạn nói thì mách cho NNN nhé, chứ tôi thấy cũng khó lắm, vì mấy cơ quan đó hình như cũng đủ việc của họ rồi.

Rất cảm ơn sự ủng hộ của bạn.
Trân trọng.

[Dmitri Tran]

nqbinhdi viết

... đoán ngay rằng anh Hổ giừ này chắc hẳn đang lạy lục, vật nài xin xỏ một chân viết về NMLD DQ. Y như rằng!

2. Lâu lắm rồi, tự bao giờ cũng không còn nhớ nữa, nhà cháu đọc thấy đâu đó một câu tục ngữ Nga rằng: "Con sếu nào mà chả ca ngợi cái đầm lầy của nó". a) Bác nào biết câu tiếng Nga nguyên bản của nó, xin mách nhà cháu với nhé (hô hô, để lâu lâu lại giở ra chọc quê sư tử cho nó phướng); b) Một trong các tiêu chí cực kỳ quan trọng của wikipedia là tính khách quan, vậy gì chứ bài của Hổ gừ thì nhất quyết phải lập tổ trọng tài để soi cho kỹ, nhẻ.

Bác cứ hay nói đùa, hồi mới lên NNN nhiều lúc tôi cứ tưởng bác nói thật, tin "sái cổ"!!!
Tiện có bác đang ra khỏi "xà lim" hóng mát, xin bác và các bác hiểu nhiều về chiến tranh bớt thời gian "làm" cho mấy "chú" địa đạo. Người Nga hay đọc tin tức về đề tài này (khi họ tìm trên Яндекс của Runet thì Viki tiếng Nga hiện lên ngay trong những dòng đầu tiên)
Còn "tổ trọng tài" trong mục 2 đã được trù tính rồi bác ạ, dần dần tôi sẽ trình bày!

Gửi bác OT:
Nếu tôi không nhầm thì Dung Quất là đứa con đầu lòng về CN hóa dầu của VN, đáng viết lắm, và không ai làm tốt hơn những người trong cuộc. Có điều là trong quy định của Viki cấm viết về Cty, tổ chức của mình, nên tôi đang suy nghĩ góc độ trình bày bài này cho phù hợp.

[Dmitri Tran]

Thật phấn khởi trước sự ủng hộ và tham gia nhiệt tình của các bác! Khi nêu dự án này tôi cũng rất chần chừ, sợ rằng có "phù phiếm" quá chăng trước các vấn đề "cơm áo gạo tiền" thường ngày. Tôi cũng đã hiểu ra, bản thân chưa đánh giá hết sức mạnh tập thể và khả năng của NNN (Ví dụ, tôi suy nghĩ mất hơn 1 tuần trước khi post bài giúp các cháu ở Tyumen, sợ bị đánh giá "Ông này lại lo cho bạn bè cá nhân, bỏ phiếu ăn thua trên mạng...." Sự ủng hộ nhiệt tình và rất sáng kiến của các bác giúp tôi mạnh dạn đưa thêm chủ đề này .

Về công nghệ thực hiện (có gì các bác góp ý thêm, ta "vừa làm vừa học" mà!)

1 - Tác giả đề tài tự mở topic riêng lấy tên đề tài (nếu chưa có) để mọi người thảo luận, góp ý.
2 - Cố gắng viết bản thảo bằng tiếng Nga (dễ thể hiện ý hơn là người dịch) và post lên topic của mình luôn. Nếu không có điều kiện thì viết tiếng Việt, khoảng 7-8 bác dịch tốt sẽ giúp đỡ tiếp tục. Mọi người sẽ xem lại, cũng là nguồn kiến thức bổ sung cho những chổ còn "hổng" cho những ai chưa biết.
3 - Sau khi được dịch nếu bài bằng tiếng Việt, tác giả sẽ tổng hợp lại và post phương án cuối cùng lên 1 topic khác dùng chung cho tất cả các đề tài (tên gọi đại loại là "Сборник статей о Вьетнаме в Википедии") .
4 - Bằng cách nào đó hợp lý nhất (tôi chưa nghĩ ra hết khả năng, có thể nên "huy động" bác perseo tham gia) sẽ có 1-2 người Nga chính gốc hiệu chỉnh phần ngôn ngữ.
Ta có giỏi bao nhiêu cũng cần có người "rà soát" lại. Việc này ở các tòa soạn, nhà in thường do người корректор (không phải là người hiệu đính - редактор) đảm nhiệm, dò lại trước khi in ấn.
5 - Tác giả tự tay cho lên Viki tiếng Nga. Ngoài các link trích dẫn tư liệu, nên có link cuối cùng vào topic trên với dạng như "Нгуен Ван А, статья №... 2011 г. в nuocnga.net)
Như vậy, ta có thể để lại "dấu ấn" của mình trong kho tàng Viki và ghi nhận sư đóng góp của NNN vào công trình chung.

Gừi khongnhieutiecnuoi; Trước hết, xin hoan nghênh sư đóng góp của thế hệ trẻ trên NNN.
Không phải là "Các bác cho cháu tham gia với nhé." mà là "Trách nhiệm của bọ!". Bạn suy nghĩ tên đề tài, cho biết để kiểm tra lại trên Viki rôi chấp bút thôi!

Gửi htienkenzo: Cảm ơn bác, đề tài rất thiết thực.
Nhờ bác xem thêm: có thể viết được bài về Ninh Thuận, ngắn thôi? Hay có bác nào hiện đang ở vùng ấy xin xung phong nhận viết?

Gửi hungmgmi: Các chú ý của bác rất thiết thực, mong bác "yểm trợ" thường xuyên cho topic này.
Nếu bác có thời gian, xin bác "mần" 1 đề tài, vừa để sử dụng vốn hiểu biết đa năng của bác, vừa là người cầm cờ đi trước cho đội ngũ NNN đi theo!

[nqbinhdi]

Dmitri Tran viết

Bác cứ hay nói đùa, hồi mới lên NNN nhiều lúc tôi cứ tưởng bác nói thật, tin "sái cổ"!!!
Tiện có bác đang ra khỏi "xà lim" hóng mát, xin bác và các bác hiểu nhiều về chiến tranh bớt thời gian "làm" cho mấy "chú" địa đạo. Người Nga hay đọc tin tức về đề tài này (khi họ tìm trên Яндекс của Runet thì Viki tiếng Nga hiện lên ngay trong những dòng đầu tiên)
Còn "tổ trọng tài" trong mục 2 đã được trù tính rồi bác ạ, dần dần tôi sẽ trình bày!

@ bác Tran,

1. Tôi chắc chắn không dám tự nhận là người hiểu nhiều về chiến tranh Việt nam, quá lắm thì chỉ có gần 3 năm cuối chiến tranh Việt nam (theo cách gọi của người Mỹ) là bộ đội (lính cậu - đi học ở trường sĩ quan), mãi sau này mới có vài tuần và vài lần phục vụ chiến đấu ở mặt trận trong chiến tranh biên giới Việt-Trung, chưa thể gọi là có thực tế chiến đấu và hiểu biết thực sự về chiến tranh được.

2. Về địa đạo trong chiến tranh Đông Dương thì tôi lại càng thiếu hiểu biết hơn nữa bởi mới chỉ tới một trong các địa đạo là địa đạo Vịnh Mốc. Tìm kiếm trên Wikipedia, tôi phát hiện một chi tiết thú vị là người chỉ huy công trình xây dựng địa đạo Vịnh Mốc, một cựu trung tá QĐNDVN hiện vẫn còn sống (cho tới lúc bài trên Wikipedia được viết), đang sống tại thành phố Đông Hà. Về điều này có 2 chuyện, a) Nó chứng tỏ hiểu biết của tôi về địa đạo Vịnh Mốc kém và mình tới đó thực sự chỉ mới như khách du lịch tham quan; b) Các thành viên 3N (do chưa biết thông tin này), nếu biết trước, đã có thể bớt chút thời gian giải trí tới thăm hỏi ông ấy, thật tiếc.

3. Do thiếu hiểu biết một cách cần thiết và thực sự chưa có đóng góp gì trong việc nghiên cứu/tìm hiểu về các hệ thống địa đạo trong chiến tranh nên chắc tôi sẽ không thể đảm nhiệm việc viết về nó.

[Old Tiger]

nqbinhdi viết

Dòm vào xem Ai đang online thì thấy Hổ gừ hơi hâm đơ đang trả lời bài[/I] Việt nam trong wikipedia tiếng Nga, đoán ngay rằng anh Hổ giừ này chắc hẳn đang lạy lục, vật nài xin xỏ một chân viết về NMLD DQ. Y như rằng!

He he! Đúng là cụ Quái, Cụ ong Vò vẽ có khác! Cụ bắt được ngay cái thóp của nhà cháu, làm nhà cháu xấu cọp quá chừng!

nqbinhdi viết

1. "Ăn cây nào, rào cây đó" là tục ngữ Viêt nam. Cái chỗ cho ta vài ngàn bucks một tháng thì phải cố sống cố chết mà rào chứ (còn lỗ lãi thì ai biết!).

Cụ dạy chí phải ạ!

Còn điều nữa nhà cháu bẩm Cụ mong cụ thương hại cho: Chẳng là thân Cụ giờ già yếu lắm rồi. Trái gió trở Giời nay ốm mai đau, lại còn một thân một mình trong xà-lim nữa nhà cháu thấy ái ngại và thương Cụ quá cơ. Nên hôm nọ nhà cháu có bàn với Gấu là xung phong cùng vào xà-lim với cụ để tiện đường chăm sóc Cụ. Vậy kính mong Cụ đồng ý ạ. Đa tạ Cụ!

Dmitri Tran viết

Gửi bác OT:
Nếu tôi không nhầm thì Dung Quất là đứa con đầu lòng về CN hóa dầu của VN, đáng viết lắm, và không ai làm tốt hơn những người trong cuộc. Có điều là trong quy định của Viki cấm viết về Cty, tổ chức của mình, nên tôi đang suy nghĩ góc độ trình bày bài này cho phù hợp.

Nhà em biết điều đó chứ bác. Nếu có viết thì chỉ viết về NMLD Dung Quất dưới dạng một công trình xây dựng cứ cho là "đặc biệt" với những thông tin đáng quan tâm như địa điểm, thời gian xây dựng, đặc tính công nghệ, cấu hình và những thông tin khác liên quan đến tổ hợp hóa dầu đầu tiên của VN này. Chứ hoàn toàn không công ty, không tổ chức, không CT, không quan điểm chủ quan...

[hongducanh]

Anh bạn Old Tiger nếu có thời gian tranh thủ viết và dịch ra tiếng Nga về những danh thắng của tỉnh nhà như: Bà Nà - núi Chúa, phố cổ Hội An, Non Nước... có lẽ thiết thực hơn là NMLDDQ.

Trong đề tài của bác Dmitri Tran chủ yếu viết và dịch về những danh lam thắng cảnh của Việt Nam...

Tuy rằng chúng tôi cũng đã có thời gian phục vụ trong quân đội, thế nhưng - như bác ngbinhdi đã nói: 1. Tôi chắc chắn không dám tự nhận là người hiểu nhiều về chiến tranh Việt nam, quá lắm thì chỉ có gần 3 năm cuối chiến tranh Việt nam (theo cách gọi của người Mỹ) là bộ đội (lính cậu - đi học ở trường sĩ quan), mãi sau này mới có vài tuần và vài lần phục vụ chiến đấu ở mặt trận trong chiến tranh biên giới Việt-Trung, chưa thể gọi là có thực tế chiến đấu và hiểu biết thực sự về chiến tranh được. .

Vì lẽ đó, chúng tôi cũng chẳng thể hiểu biết hơn bất cứ ai về một số địa danh có liên quan đến cuộc chiến đã qua...

Nếu thời gian cho phép, tôi sẽ tổng hợp các tài liệu viết về SaPa.

[Saomai]

Em đồng ý với bác Binhdi và HDA ạ. Em nghĩ viết giới thiệu về 1 vấn đề nào đó của VN, không nhất thiết phải là người trong cuộc, trong ngành. Miễn là có điều kiện, hứng thú, tấm lòng và thời gian. Ví dụ như viết về Vịnh Mốc, chưa hẳn cứ phải qua chiến tranh, bom đạn... Mấy em thuyết minh ở đó, cũng như ở thành cổ Quảng Trị, chắc thời đó chưa sinh ra, nhưng nghe nói rất hay và cảm động. SM nghĩ, bây giờ thông tin nhiều, trên sách, báo, TV, Internet... khai thác những nguồn ấy, với kiến thức và cảm thụ cá nhân, ta có thể viết về nhiều điều mình muốn viết ạ.

Ý tưởng viết về Sa Pa của bác thật hay. Tại đó bác nhớ tìm hiểu thêm về Nhà máy thủy điện Cát Cát nhé, nghe nói đó là nhà máy thủy điện đầu tiên ở Đông Dương. Nếu đúng vậy thì cũng rất có ý nghĩa về nhiều mặt, trong đó có du lịch ạ.

[Dmitri Tran]

hongducanh viết

Anh bạn Old Tiger nếu có thời gian tranh thủ viết và dịch ra tiếng Nga về những danh thắng của tỉnh nhà như: Bà Nà - núi Chúa, phố cổ Hội An, Non Nước... có lẽ thiết thực hơn là NMLDDQ.

Trong đề tài của bác Dmitri Tran chủ yếu viết và dịch về những danh lam thắng cảnh của Việt Nam...

Nếu thời gian cho phép, tôi sẽ tổng hợp các tài liệu viết về SaPa.

Cảm ơn bác đã chú ý đến topic và nhận đề tài về SaPa! Riêng tôi có món nợ riêng với SaPa, qua đây cũng có một phần gửi gắm vào bác. Hồi ở nhà, có 1 lần tôi lên dạy nâng cao ở Sở GD Lào Cai, ở lại Sa Pa mấy ngày. Khi về, các cô trắng phau phau hơn cả "gái" Nga, tặng mấy làn mận hậu và đào SaPa đem về Hà nội. Dư vị miền quê đó đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ.

Còn cụm từ "đề tài của bác Dmitri Tran" chắc là không hợp lắm. Được sự ủng hộ của nhiều thành viện, sự quan tâm của BQT, trước hết là bác hungmgami, tôi nhận đảm đương mãng này cũng là muốn có cái gì đó đóng góp vào công cuộc chung của NNN. Là người đảm nhận trách nhiệm trước các bác và để cung cấp thông tin cho thế hệ người Nga mai sau, tôi chỉ dám nhận là người chịu trách nhiệm, còn đề tài là của chung toàn NNN. Mỗi người khi gõ viết bài cần phải nhớ rằng: mình đang thay mặt cho các thành viên nuocnga.net đưa thông tin của VN đến những người bạn gần gũi và đáng tin cậy nhất.

Về Dung Quất, mấy năm trước tôi đã bị xấu hổ (không biết trả lời thế nào) khi trên một forum có câu hỏi, đại ý: VN chỉ khai thác của cải do cha ông để lại và thiên nhiên phú cho, không có 1 nền CN hiện đại nào, ngay cả xích xe máy đàng hoàng cũng không chế tạo được. Trong khi đó Campuchia có nhà máy lọc dầu, còn VN chỉ đem bán dầu thô...
Theo tôi nghĩ, nếu viết đề tài về DQ như là 1 trang trong chủ đề Quảng Ngãi (do bác nghiahoa soạn thảo), link nối về QN như là link của các danh lam thắng cảnh Hội An, Non nước... thì cũng là thành tựu của tỉnh nhà. Nói cho cùng ra, nếu trang về DQ to quá, "bệ vệ" quá (bác OT có sở trường về khoản này!!!) thì cũng chẳng sao. Cá nhân tôi mừng cho bác ấy, biết hòa đồng quyền lợi tập thể với ý tưởng cá nhân...
Tóm lại. ý kiến cuối cùng về DQ là ở bác, đề tài là của toàn NNN. Tôi chỉ tham mưu theo thiển ý cá nhân, còn ý của bác là quyết định, không bàn cải.

P.S. Về địa đạo, bác SM có ý hay, tôi đang suy nghĩ thêm. Bác LyMisa quá khiêm tốn, chắc là phải "lôi" bác ấy tham dự!

[ninh]

USY viết

(Mạn phép tranh trả lời câu hỏi bạn gửi bác Hungmgmi):
Còn việc "hi vọng dự án... là món quà tặng "ThTg GDP của Nga" thì nghe ra không chỉnh lắm.

Nhất trí với bác. Những người được lợi hơn cả là:
1. Các công ty du lịch có khách hàng Nga / SNG
2. Sinh viên, học sinh học tiếng Nga
3. Người Nga / SNG muốn tìm hiểu Việt Nam
Hy vọng nhiều Cty du lịch sẽ tại trợ dự án này

[Dmitri Tran]

Xin thống kê các chủ đề đã được các bác nhiệt tình đăng ký viết bài:
1. Фонг Ня – Ке Банг, (Phong Nha - Kẻ Bàng) - Saomai
2. Чыонг Шон (гора), (Trường Sơn) - minminixi
3. Аозай (Áo dài) - Dmitri Tran
4. Нем (блинчик), (Nem) – Siren
5. Фо (суп), (Phở) – chaika
6. Пагода Бут Тхап, (Chùa Bút Tháp) - USY
7. Статуя Будды с тысячами рук и глаз, (tượng Phật bà nghìn tay nghìn mắt) – USY
8. Мыс Не ,(Mũi Né) – htienkenzo
9. Куанг Нгай (Quảng Ngãi) – nghiahoa
10. Шапа, (SaPa) - Hongducanh
11. Зунг Куат, (Dung Quất) - Old Tiger
12 То Том (древняя вьетнамская игра) (Tổ Tôm) – Dmitri Tran
Bài 1, 2, 3 đã tiến hành. Xin các bài khác bắt tay vào thảo dàn bài và viết.

Theo tôi, những đề tài sau ta nên viết trên Viki:
Chùa Hương
Quan họ Bắc Ninh
Địa đao Vĩnh Mốc
Địa đạo Củ Chi
.......
Chú ý: Trên Viki Nga quy định: Để bảo đảm chất lượng, muốn up ảnh lên bài viết tác giả phải có thời gian đăng ký không dưới 14 ngày và có không ít hơn 20 lần sửa chữa bài viết.
Vì vậy đề nghị các bác sẽ viết bài nên đăng ký TK ở Viki tiếng Nga ngay từ bây giờ ở đây:
http://ru.wikipedia.org/wiki/Служебная:UserLogin/signup
Trường hợp xấu nhất, nếu khi cần up ảnh nhưng không đủ 20 lần “ra-vào” sửa bài thì tôi có thể up hộ được.

Gửi 2 bạn lena.nguyen и phuong_nga.
Bài” Áo dài” tôi sẽ hoàn thành trong 1, 2 hôm tới. Trong mục Tài liệu tham khảo, sau 5 mục chính sẽ có 2 link ghi nhận tác giả và đóng góp của NNN:
* Дмитрий Чан. Статья об аозай, nuocnga.net
* lena.nguyen и phuong_nga. Доклад на конференции, Томск РФ, 2011 г.
Đề nghị 2 bạn xem nên ghi tên thật hay là nick như trên, vì sau này các bạn sẽ viết bài trên Viki cho nên cần nhất quán trong việc ghi tên tác giả.

Có gì cần bổ sung xin các bác trao đổi thêm!

[Siren]

Bác Dmitri ơi, bác cho em hỏi trên Wiki tiếng Nga đã có bài về Sen Việt Nam chưa ạ?

Mùa hè đến rồi, trốn cái nóng ngột ngạt của phố xá, đến trước đầm sen mênh mông xanh mát mắt, hít thật căng hương sen, không gì thú hơn!

Trên Vnexpress có bài viết mới đây có đoạn này giới thiệu về Sen Hồ Tây của Hà Nội rất hay ạ:

"Không sặc sỡ, không nồng nàn như những loại hoa khác, Sen Hồ Tây nói riêng và hoa Sen nói chung mang trên mình vẻ đẹp dân dã, thuần khiết, hương thơm nhè nhẹ, thoang thoảng. Nhưng chính vẻ thanh tao cùng sức sống diệu kỳ của hoa Sen đã cuốn hút, làm rung động và ngay ngất bao tâm hồn. Chẳng thế mà hoa Sen đã đi vào cuộc sống hàng ngày như một biểu tượng của đời sống tinh thần, là hình ảnh của hãng hàng không quốc gia Việt Nam và đang trở thành quốc hoa của Việt Nam."

[hungmgmi]

http://ru.wikipedia.org/wiki/Лотос
Phía trên là link dẫn đến trang wiki Nga về Hoa sen. Hungmgmi xem qua thì thấy khá nhiều thông tin, ví dụ sen trong văn học, trong Đạo Phật, công dụng...

[Dmitri Tran]

Siren viết

Bác Dmitri ơi, bác cho em hỏi trên Wiki tiếng Nga đã có bài về Sen Việt Nam chưa ạ?
Trên Vnexpress có bài viết mới đây có đoạn này giới thiệu về Sen Hồ Tây của Hà Nội rất hay ạ:

Siren à!. Như bác hungmgmi dẫn link, bài viết về Sen đã có, tuy còn chưa đủ.
Theo tôi, nếu ta viết về Hồ Tây, trong đó có đặc tả về hoa sen của ta và vài đặc sản (bánh tôm chẳng hạn) thì chắc sẽ rất tốt!

[Saomai]

SM có một ý kiến nhỏ: Có lẽ không phải cái gì mình có tư liệu về đề tài đăng ký cũng "bê lên", vì như thế rất rối ren cho người đọc, nhất là người đọc nước ngoài.

Cần chọn lọc những gì tiêu biểu nhất và giới thiệu có hệ thống, cho người đọc nắm được những nét chính yếu của đối tượng quan tâm. Đó luôn là việc khó nhất, vì thực sự hiện nay tư liệu thì rất nhiều, đủ các nguồn. Giới thiệu rườm rà quá, người đọc không nắm bắt được cái THẦN cái CỐTcủa đối tượng. Không biết SM hiểu như vậy có phù hợp chăng, vì SM cũng đang mày mò chọn lọc những gì cần giới thiệu cho đề tài mình đã đăng ký

[Dmitri Tran]

Bài về "Huế" trong Viki Nga chưa đầy 10 dòng, chủ yếu lại nói về Tết Mâu Thân theo quan điểm của 1 bên. Tranh thủ ngày nghĩ cuối tuần tôi dịch gần như toàn bộ bài "Huế" trong Viki tiếng Việt, chỉ thêm 3 dòng về sự kiện năm 68. Các bác xem, bổ sung sửa chữa những gì sơ suất (Bài "Ẩm thực Huế" các bác ở HUẾ THƯƠNG sẽ viết 1 trang riêng sau).
Xin cảm ơn trước mọi ý kiến!

----------------------------------

Хюэ

Хюэ́ (вьетн. Huế) — город в центральной части Вьетнама, административный центр провинции Тхыатьен-Хюэ (вьетн. Thừa Thiên-Huế). Важный культурный, политический, экономический, образовательный и туристический центр центральной части Вьетнама. В городе имеются два объекта Всемирного культурного наследия, что создаёт привлекательные условия для развития туризма. В 1802—1945 годах Хюэ был столицей вьетнамской феодальной династии Нгуен.

Содержание
1 Месторасположение
2 История и название
2.1 Тхуанхоа (вьетн. Thuận Hóa)
2.2 Фусуан (вьетн. Phú Xuân)
2.3 Название «Хюэ»
3 Фотографии
4 Примечания
5 Ссылки

Месторасположение
Город Хюэ расположен между 16-16,80 северной широты и 107,8-108,20 восточной долготы, на двух берегах реки Хыонг, на расстоянии почти 100 км севернее перевала Хайван и в 12 км от берега Тихого океана. Хюэ находится в 15 км от международного аэропорта Фубай и 50 км от глубоководного порта Тьанмэй.

Природная площадь 83.3 кв.км, население в 2003-ем году 350 400 человек, что составляет 1,5 % от общей площади и населения Вьетнама. Плотность населения около 4200 чел/кв.км. [1]. Местность Хюэ, расположенная на равнине между реками Хыонг и Бо, имеет среднюю высоту примерно 3-4 м над уровнем моря. Ландшафт относительно ровный, местами высокие холмы, как маленькие горы Нгыбинь, Вонгкань. Довольно часто проливные дожди на горе Чыонгшон, где происходят истоки этих рек, приводят к наводнениям в окраине Хюэ.

История и название
Тхуанхоа (вьетн. Thuận Hóa)
В 1306 г, в качестве дарования за брак с принцессой Хуен Чан две провинции О и Ри, принадлежавшие королю Чием, перешли во владение феодальной династии Чан. Через год король Чан Ань Тонг установил власть в новой земле и переименовал их в Тхуан и Хоа. При династии Позднего Ле они объединились в одну провинцию и получили название Тхуанхоа (китай. 順化). В 1604 г Нгуен Хоанг разделил район Диен Бан от нее и присоединил к провинции Куангнам. Таким образом, при династии Нгуен (17-18 в) провинция Тхуанхоа была расположена с юга перевала Нганг до самого перевала Хайван.

Фусуан (вьетн. Phú Xuân)
В 1626 г, с целью сопротивления против династии Чинь, король Нгуен Фук Нгуен перевел свою резиденцию в деревню Фыокиен района Куангдиен провинции Тхыатьен и поставил место в королевское подчинение. В 1636 г король Нгуен Фук Лан выбрал деревню Кимлонг района Хыонгча своей резиденцией. Позже, в 1687 г, король Нгуен Фук Чан перевел резиденцию в деревню Фусуан (старовьетн. 富春) района Хыонгча, а в 1712 г король Нгуен Фук Тьу перевел ее в деревню Баквонг района Куангдиен. Только с 1738 г, при короле Во Выонг Нгуен Фук Хоат (1739—1765), резиденцией вьетнамских королей окончательно становился Фусуан. В это время социально-экономические мощи значительно улучшились благодаря внедрению множества новшеств, и сам король даже разработал модель аозай [1] для простого населения.

В 1802 г, после воссоединения всего Вьетнама, король Жа Лонг (1802—1819) назвал Фусуан столицей вьетнамского феодального королевства [2]

Название «Хюэ»
В настоящее время нет достоверной информации о дате проявления слова «Хюэ». По мнению многих историков, король Ле Тхань Тонг впервые напоминал «Хюэ» в своем «Национальной Поэзии» [3]. В работах тогдашних историков на старовьетнамском языке Ньо фиксированы только названия Фусуан или Столица Кинь, а слова Хюэ не было [4].

Впервые в сборнике «Книга истории Вьетнама», написанном на современном вьетнамском языке автором Чан Чонг Ким, при использовании старинной летописи и западной цитаты название «Хюэ» появилось.
Среди иностранных документов, в мемуарах французского торговца Пьера Пуавра (Pierre Poivre), прибывшего в Фусуане в 1749 г название «Хюэ» многократно повторилось в виде Hué [10]. И попозже, в «Латинско-аннамском словаре», том 2, издание 1838 г в Индии, название Хюэ было внесено на карту Вьетнама.

По мнению некоторых историков, название «Хюэ» скорее всего происходило от слова «Хоа» в словосочетании Тхуан Хоа. В то время было наказано за вселюдное озвучание любого слова, похожего на имена короля или его близкого окружения, а Нгуен Нап Хоа - прямой правнук основателя династии Нгуен [14].

Преобразование города Хюэ
В конце 19-ого века, по экономическим показателям, центральная часть Вьетнама довольно осталась от северной и южной областей страны. Необходимость создания более крупных населенных пунктов была очевидна. 20 октября 1898 г. Королевская канцелярия походатайствовала перед королем Тхань Тхай о поиске подходящих мест и создании населенных пунктов городского типа [19]. 12 июля 1899 г король Тхань Тхай издал Указ о формировании городка Хюэ вместе с созданием 5 городков Тханьхоа, Винь, Хойан, Куиньон и Фантхиек на всем протяжении центральной части Вьетнама [21].

После провозглашения независимости в 2 сентября 1945 г, Временное правительство Демократической Республики Вьетнам начало усовершенствовать административный строй. 21 декабря 1945 г был издан Указ № 77 о признании 8-ти населенных пунктов Ханой, Хайфонг, Намдинь, Винь, Хюэ, Дананг, Далат и Сайгон городами. Кроме столицы Ханоя, все города были в подчинении администрации своих провинций.

После раздела Вьетнама на северную и южную часть, в период 1954 – 1975, город оказывается на территории южного Вьетнама. После создания Республики Вьетнам на южной половине Вьетнама, президент Нго Динь Зием начал провести административную реконструкцию по всей стране. В Указе № 57А от 24 октября 1956 г город Хюэ был по административному строю наравне с провинцией Тхыатьен (эта модель продлилась до 1975 г).
Во время Войны воссоединения Вьетнама Хюэ сыграл немаловажную роль в политических и военных событиях. В феврале 1968 года во время Тетского наступления город стал местом жестоких боевых действий. В 1975-ом году Хюэ сыграл ключевую роль в исходе войны.

В 1981 г, после воссоединения южной и северной частей Вьетнама, к городу Хюэ присоединились почти все окружающие его населенные пункты. 24 августа 2005 г Правительство СР Вьетнам издало Указ № 209/2005/QĐ-TTG об административном повышении и присвоении Хюэ статусом города 1-ой категории.

Культура Хюэ
Тхуанхоа – Фусуан – Хюэ имеет свою историю около 7 веков, начиная с 1306 г. На всем процессе восстановления и развития в жизни населения Хюэ накапливались разные традиционные материально-культурные ценности, которые формируют культуру нынешнего Хюэ. Это сочетание этнической культуры Шахуинь местной народности Тьям и общей культуры Донгшон северной части Вьетнама. Кроме того, из-за особенности местности, на Хюэ повлияли и другие культуры южно-восточной Азии, Китая, Индии…
Поэтому культура Хюэ очень богата и разнообразна, и эти характерные черты проявляются во многих областях деятельности, как в литературе, музыке, театре, искусстве, обычаях и повседневных народных ритуалах.

Архитектура
Хюэ богата и в ней сочетаются разные течения, королевское с практичным, религиозное с народным, традиционное с современным и западным… Самым масштабным и сложным объектом архитектуры является Комплект реликвий Хюэ, который был построен в течение более полутора веков при династии Нгуен.

Дворцовая музыка
Она происходит из 8 разных видов дворцовой музыки при династии Ле, которые во время правлении династии Нгуен превратили в 2 основных вида: Большую Музыку и Простую (малую) Музыку.
Дворцовые танцы
Они состоят из 15 основных танцев для ритуального мероприятия, поздравления, приветствия, банкета и разных художественных репертуаров. Разноцветные оснащения, необычные костюмы, гибкие движения с тонким пением показывают высокое развитие традиционных народных танцев.
Пение хюэских народных напевов
Оно охватывает более 60 произведений на мелодиях северной и южной народностей Вьетнама. За долгое время существования хюэское пение имеет многие элементы академического вокала и профессионализма. Сопровождает пение музыкальный оркестр из 5 струнных инструментов, разных дудок, барабанов и прочих музыкальных наборов.
Театр «Туонг»
Этот вид спектакля бурно развивался при династии Нгуен, которая считала его национальным. В хюэской Цитадели работали несколько театров «Туонг» и учебное заведение Тхань Бинь, где обучались будущие актеры. Имелся целый состав артистов, которые писали, обработали и редактировали спектакли «Туонг».

Искусство и народные художественные промыслы.
Продолжая традицию стандартных китайских моделей, вьетнамские ремесленники создали уникальный вид декоративного искусства, характеризующий Хюэ. Он еще наследует лучшие оригинальные черты искусства Тьям и принимает многие достижения западного декоративного стиля.
При династии Нгуен многие виды традиционных ремесел Хюэ, такие как резьба по дереву, украшения из перламутра, позолоченное покрытие, резьба по кости, шитье золотом, серебром и жемчугом, ручное ткачество, вышивка, вязание ..., были разработаны до уровня изысканности и роскоши. Многие виды народной живописи стали популярными и приобрели особый стиль выражения.

Скульптура
В древней столице Хюэ скульптура получила новый период развития с известными произведениями из камня, меди и дерева. В деревянной скульптуре, резные части украшены рельефными изображениями и достигнуты высокую степень изысканности и эстетичности. В прикладном искусстве, помимо традиционных ремесел Вьетнама, в Хюэ также производили разные высококачественные товары лакового искусства.

Праздники
В Хюэ существуют 2 вида празднования: королевское и народное. Королевское мероприятие носит более ритуальные, официальные черты, чем традиционные, а народное празднование очень богато своими видами и масштабом. Типичные праздники: парад и церемония приветствия Богини Тхиен-и А-на по верованию Чампа, разные фестивали в память о родоначальниках традиционных народных ремесел, деревень, общин. В торжественных и праздничных мероприятиях обычно организуют разновидные интересные культурно-спортивные состязания, как гребле, перетягивание каната, борьба, народное боевое искусство….
Фестиваль Хюэ
Как культурное мероприятие государственного масштаба, Фестиваль Хюэ начали провести с 2000 г, один раз в 2 года. Это не только важное событие в культурной жизни города, но и необходимые шаги и подготовка к созиданию фестивального города Вьетнама.

Кухня Хюэ
Сохранены более 1000 рецептов блюд хюэского происхождения, в том числе несколько десяток особых блюд для королей династии Нгуен. Народные кухни очень популярны среди населения всей страны и богаты меню из нескольких сотен блюд. Секрет их успеха в тщательном приготовлении, привлекательном вкусе и цвете, разнообразном оформлении, акценте на «качество важнее количества» и тонких способах приема пищи.
Подробности в статье о «Кухне Хюэ»

Боевое искусство
В районе Хюэ работает много известных школ боевого искусства, характерных старинной столице Вьетнама. Происхождение из Индии, Китая, Таиланда, Лаоса, Бирмы, Корея, Японии… в сочетании с приемами народных боев веками создало особое, своеобразное боевое искусство. Наряду с ними в Хюэ существуют некоторые свои исторические школы с народными названиями: Тканая Рубашка, Белый тигр, Шаолинь…

Образование
В городе Хюэ находится Центр высших учебных заведений, который состоит из 7 институтов:
Институт искусств Хюэ
Хюэский педагогический институт
Хюэский университет
Хюэский медицинский институт
Хюэский институт сельского и лесного хозяйства
Хюэский институт иностранных языков
Хюэский экономический институт

Достопримечательности
Природные:
* Гора Нгыбинь
* Холм Вонгкань
* Гора Батьма
* Река Хыонг
* Пляжи Тхуанан и Лангко
* Риасовый залив Тамзанг

Старинные архитектуры
* Манеж тигров (борьба тигра со слонами)
* Мавзолей «Ванмиеу» (Văn Miếu)
* Дворец «Хонтьэн»
* Мост плиток «Тханьеоан»
* Старинная школа «Куокхок»
* Монастырь «Тяньаньмэнь»(Thiên An)

Пагоды
* Пагода Тьенму (Thiên Mụ)
* Пагода Зиеуде (Diệu Ðế)
* Пагода Тыдам (Từ Ðàm)
* Пагода Тыхиеу (Từ Hiếu)
Церкви
* Церквь редемптористов (Chúa Cứu Thế)
* Католический собор Фукам (Phủ Cam)

Фотографии (более 10 шт.)

Примечания
↑ http://vi.wikipedia.org/wiki/Đại_Nam_Nhất_Thống_Chí (оригинал на вьетн.)
↑ Поэзия короля Ле Тхань Тонг. Институт социальных наук Хань-Ном. Ханой, 1981, стр. 134 (оригинал на вьетн.)
↑ История вьетнамских королевств http://www.khoahoc.net/baivo/vohuong...ригинал на вьетн.)
Ссылки
Официальный портал г. Хюэ (англ.).
Информационная сеть г. Хюэ (вьетн.).
Путеводитель туриста по г. Хюэ (англ.).
Хюэ - одно время с тобой (вьетн.).

[Saomai]

Bài dịch rất công phu và đầy đủ bác Trần à.
Về địa lý, SM thường thấy dịch Miền Bắc, Miền Trung và Miền Nam VN là: Северный Вьетнам, Центральный Вьетнам, Южный Вьетнам
Ví dụ: Геологиа Северного Вьетнама (Địa chất Miền Bắc VN)

[Dmitri Tran]

Saomai viết

Bài dịch rất công phu và đầy đủ bác Trần à.
Về địa lý, SM thường thấy dịch Miền Bắc, Miền Trung và Miền Nam VN là: Северный Вьетнам, Центральный Вьетнам, Южный Вьетнам
Ví dụ: Геология Северного Вьетнама (Địa chất Miền Bắc VN)

Khi dịch "Miền ..." thì dịch như vậy.
VD: "В северном Вьетнаме", " на Севере Вьетнама" đều dìch là "miền Bắc VN" ̣(nhưng viết hoa chữ Северный trong Северный Вьетнам, theo tôi là không đúng ngữ pháp tiếng Nga).
Nhưng khi viết "Bắc Bộ", là có ý nói về hành chính, thì tôi dịch là "Северная Часть".

Có chổ này còn nghi ngở: Bác xem từ "Phá Tam Giang" tôi dịch là "Риасовый залив Тамзанг" có đúng không?