|
|||||||
Diễn đàn NuocNga.net |
Trang chủ tin tức Thông báo về kích hoạt tài khoản thành viên |
![]() |
|
|
Ðiều Chỉnh | Xếp Bài |
|
#81
|
|||
|
|||
|
Trích:
Tôi cũng chậm hiểu như chị SM, nghĩ mãi mà chỉ lờ mờ nhận thấy ý thơ. Cũng chẳng định tham gia chuyện dịch thơ bằng từ điển, nhưng cụ A.Blok lại là chúa thơ ẩn dụ, đọc thấy thế mà không hẳn thế… Thử múa cây rìu cùn dẫn nghĩa bài này : Ночью в саду у меня Плачет плакучая ива, Cứ vào đêm thì trong vườn nhà tôi có (một) cây liễu lại khóc than И безутешна она Ивушка, Грустная ива. Và liễu như em bé khó thể dỗ dành, liễu cứ buồn mãi thôi (dòng nước mắt không thể nào dứt) Раннее утро блеснет, Нежная девушка Зорька Sáng sớm dần tỏ bạch vườn cây, có nàng Bình minh dịu dàng Ивушке, плачущей горько, Слёзы кудрями сотрет Đến bên liễu còn khóc nức nở, lau nước mắt đi bằng những lọn (dải) tóc… Dẫn ý: Cứ đêm về thì trong vườn tôi có cây liễu khóc mà không thể khác đi, vì nhành liễu vốn rủ từng vệt mảnh đu đưa, xào xạc nhẹ như nức nở thành những dòng nước mắt tuôn, không thể không có, không thể dỗ dành hay dứt đoạn. Nhưng cứ sáng ra thì lại rõ đó chỉ là những nhành liễu, nhờ ánh bình minh nên trở lại thành suối tóc xanh tựa như ánh sáng lau đi nước mắt (bằng những lọn tóc) rồi để lại thay vào bằng chính những lọn tóc đó cho liễu trở về lại vẻ đẹp mê hồn khác biệt… Tóm lại: cây liễu trong vườn cứ đêm về lại thành cô gái bé bỏng khóc than buồn thảm tuôn hàng vạn dòng nước mắt âm thầm (là mành liễu rủ). Lạ thay cứ sáng ngày thì mành nước mắt lại trở thành những lọn tóc xanh đẹp đẽ. Hóa ra ánh sáng (từ bình minh đến hoàng hôn) lau nước mắt bằng suối tóc rồi để lại tóc đó thay vào. Ý nghĩa: đêm ẩn dấu đau buồn, ngày bừng lên sức sống. Triết lý cuộc đời biến hóa khôn lường chỉ do con mắt ta nhìn sự vật trong ánh sáng hay bóng đêm, dù cùng một đối tượng hay sự việc. Thôi thì cứ nên tự hiểu!
LHA dịch. Còn bài: Была ты всех ярче, верней и прелестней, Не кляни же меня, не кляни! Мой поезд летит, как цыганская песня, Как те невозвратные дни… Cũng y vậy, ẩn dụ triết lý tình cảm khôn lường!!! Dịch bằng từ điển sẽ chẳng nói lên điều gì của cụ A.Blok... Thay đổi nội dung bởi: minminixi, 10-02-2011 thời gian gửi bài 13:36 |
|
#82
|
||||
|
||||
|
Trước tiên em xin chân thành cảm ơn Bác Nina, Bác Nguyệt Vũ, Bác Saomai đã quan tâm đến một bài góp ý nhỏ nhoi của em.
Cách đây một hai ngày, tình cờ em có phát hiện ra một blog, của Người Chủ có nick là Muối. Trong blog đó, có một bài nhận xét em là loại mà khi dịch thơ thì "chẻ sợi tóc ra làm tám". Em đọc xong thấy buồn lắm. Dịch thơ thì phải dịch cho đúng chứ ạ. Nếu dịch sai đi thì đâu còn là "dịch" nữa mà là "diệt" thơ của người ta rồi còn gì, phải không ạ. Vì vậy, trong bài thơ dịch này của các bác, em chỉ xin nêu một vài câu hỏi rất nhỏ bé, trình bày cùng các bác, như là một người đọc thắc mắc với các nhà thơ thôi ạ, chứ em không dám chẻ bất kỳ một sợi tóc nào nữa: 1. Dòng thơ đầu tiên: Ночью в саду у меня Bác Nina dịch là: Đêm trong vườn nhà tôi Bác Nguyệt Vũ dịch là: Suốt đêm trong vườn tôi Thưa tất cả các bác, theo ý kiến cá nhân của em thì tại sao các bác không dịch đơn giản, từng từ - từng từ một: Đêm trong vườn bên tôi. Câu này vừa đủ ý, vừa đúng nguyên bản lại vừa nối xuống dòng dưới thuận lợi. Chưa kể nhóm từ "у меня" dịch là "nhà tôi", từ "Ночью" dịch là suốt đêm thì e hơi gượng. 2. Chữ "плакучая ива" là chỉ một loại cây họ Liễu, tiếng Việt gọi là Thùy Liễu, Miên Liễu hoặc Lệ Liễu. Các bác có thể copy từ này, vào google - hình ảnh sẽ thấy rất nhiều ảnh về loại cây này. Cho nên "плакучая ива", theo thiển ý của em thì không phải là "cây liễu buồn nức nở", "buồn tức tưởi" hoặc "cây liễu khóc than"... mà chỉ đơn thuần là cây Miên Liễu mà thôi ạ. 3. "она Ивушка""девушка Зорька" thì em nhất trí với các bác là những từ "nhân hóa". Chính vì thế, trong bản dịch của Bác Nina: "Và cây liễu âu sầu" thiếu mất phần "nhân hóa" này đấy ạ. 4. Em không phủ nhận là khi dịch thơ thì phải "thiên biến vạn hóa", không nhất thiết phải "từng từ - từng từ một", cốt làm sao chuyển tải được trọn vẹn ý tưởng của tác giả là tốt lắm rồi. Nhưng em cũng vẫn thích, nếu không cần thiết lắm (ví dụ như bí vần, tắc vận chẳng hạn), thì cũng không nên dịch cách xa so với nguyên bản. 5. Bác Nguyệt Vũ viết: "Xin gửi bạn dubravka phương án này, bạn duyệt coi sao nhé". Em cảm ơn sự tín nhiệm của Bác nhiều lắm ạ, nhưng em xin Bác đừng nói thế, em dễ bị "tổn thọ". 6. Trong NNN, khi đọc đến đây, thế nào cũng có người đặt câu hỏi: Bạn tinh vi thế sao bạn không tự dịch thử coi? Em chịu thôi ạ. Em không phải là nhà thơ. Đôi lúc em cũng "tập tọng" thử nhưng phải có hứng thú và có cái lá gan của con "cóc tía" đi kiện ông trời thì lúc ấy em mới dám ạ. Vào lúc này thì em lại chưa có ạ. Một lần nữa, em trân trọng cảm ơn Bác Nina, Bác Nguyệt Vũ, Bác Saomai đã quan tâm. Em kính chào các bác. Dubravka.
__________________
Good things come to those who wait. |
|
#83
|
|||
|
|||
|
Thưa bác dubravka, em nghĩ rằng quan điểm của blogger Muối là quan điểm của blogger Muối, người khác có thể đồng tình, có thể không, (cũng như có thể thích bản dịch của ai đó, có thể không) và hoàn toàn không nhất thiết phải buồn vì quan điểm này.
Riêng cá nhân em, khi dịch Lệ Liễu khóc chẳng hạn, thì em cứ cảm giác nó sến sến thế nào ấy. Tất nhiên, không truyền đạt được hết ý hay của tác giả, thì đó là cái dở của người dịch rồi. |
| Được cảm ơn bởi: | ||
dubravka (10-02-2011) | ||
|
#84
|
||||
|
||||
|
Kính chào bác dubravka!
Đọc những dòng góp ý khiêm nhường và khá xác đáng của bác, em như một nhà soạn nhạc ngày xưa trong một giai thoại, cứ nhấc mũ mấy lần vì gặp cố nhân Chúc bác một năm mới bằng an, mạnh khỏe
__________________
hungmgmi@nuocnga.net |
|
#85
|
|||
|
|||
|
Chuyển ngữ thơ xưa nay người ta nói nhiều rồi, tựu trung thì ý thơ quan trọng hơn nghĩa đen câu chữ. Không chỉ dịch Nga-Việt mà chuyển thơ giữa bất cứ hai ngôn ngữ nào cũng vậy thôi, bởi ngay văn học còn không dịch được như văn bản kỹ thuật, nói gì đến thơ ca.
Tôi dám chắc cụ Fet hay Blok có sống lại cũng chỉ muốn "ý thơ" của mình chuyển tải được qua ngôn ngữ khác đầy đủ càng nhiều càng tốt. Rồi cụ Nguyễn Du có biết "Truyện Kiều" được dịch qua tiếng Nga thì chỉ cần mong ý thơ có tải được đủ không, chứ không mong có vần điệu lục bát trong tiếng Nga... Nhưng nếu blogger Muoi mà chê ai "chẻ sợi tóc làm tám" trong dịch thơ thì dám chắc blogger đó chỉ dịch được những vần thơ chết, bởi nếu không chẻ ra thì làm sao hiểu thấu cái hồn bên trong? Tôi lẩn thẩn dịch nốt cái bài tình yêu của cụ Blok, dĩ nhiên có thể sai bét theo quan điểm "để nguyên sợi tóc":
Sự thật luôn có vị đắng, như tình yêu mê say mấy cũng có ngày tàn phai! |
| Có 2 thành viên gửi lời cảm ơn minminixi cho bài viết trên: | ||
Dmitri Tran (12-02-2011), dubravka (10-02-2011) | ||
|
#86
|
|||
|
|||
|
Trích:
Trước hết cảm ơn bạn rất nhiều về góp ý dài và bổ ích của bạn. Thú thật khi dịch ít khi tôi dịch nghĩa bài thơ mà chú trọng vào hồn cốt của bài thơ. Tuy nhiên bài này thì tôi đã dịch nghĩa và xin được trả lời bạn mấy điểm sau: 1. Nếu dịch là Đêm trong vườn bên tôi, thì có vẻ như là đêm đang là chủ ngữ và nếu thế nó phải để ở cách 1 cớ sao để Ночью ở cách 5 làm gì? Chính vì thế sau khi phân vân tôi đã dịch thành suốt đêm hay cả đêm. Điều này hợp với logic cuối bài là Ивушка khóc suốt đêm, không cách gì an ủi được, đến khi bình minh lên thì Ban Mai đã lau nước mắt cho Ивушка chứ không phải cho cây liễu. Từ у меня tôi hiểu là sở hữu cách 2, tôi có cái vườn chứ không phải là cái vườn bên tôi. Kể cũng được nhưng có ai ngủ ngoài vườn nhỉ hi hi...Nhưng theo ý bạn thì cũng OK 2. Tôi cảm ơn bạn rất nhiều, nhờ đó tôi biết thêm một loại cây. ![]() Trước đó tôi cũng đã rất băn khoăn khi người ta dùng đến hai từ khóc trong một câu. Tôi xin câu miên liễu của bạn để sửa bản dịch nhé. 3. она Ивушка hay девушка Зорька theo tôi là cách dùng từ đặc biệt của nhà thơ. Ивушка theo tôi là tên riêng vì không gì tác giả vô cớ viết hoa sao? Tôi hình dung ra một cô bé có tên giống như cây Miên Liễu đang khóc lóc không có cách gì an ủi được trong vườn liễu. Nhất là ở câu cuối dịch nghĩ ra sẽ là Nàng Ban Mai ( Bình Minh hay Rạng Đông cũng OK) bằng những lọn tóc lau nước mắt cho Ивушкe (cách 3) đang khóc thảm thiết. Ивушке, плачущей горько Tuy nhiên khi cho vào thơ thì chẳng có cách nào nên tôi đàng gượng ép dịch là lau lệ cay mắt Liễu. Tôi vẫn dùng tên riêng cho hợp với logic của khổ thơ đầu. Như vậy theo cách hiểu của tôi trong vườn có hai đối tượng thơ là cây miên liễu và một người có tên giống tên cây nên có số phận giống nhau chứ không chỉ là một đối tượng là cây miên liễu. Cũng có thể hiểu cây liễu này là hình ảnh của người con gái có tên Ивушкa trong tâm tưởng của tác giả nhớ về người đã đi xa ( hoặc đã khuất), khi đó người là cây, cây là người hòa thành một? Blok là bậc thầy về ngôn ngữ, chắc chắn không tùy tiện viết hoa giữa câu. Cuối cùng xin cảm ơn durabla vì nhờ có ý kiến của bạn mà tôi mới dịch bài này theo cách hiểu của mình chứ chưa bao giờ tôi dịch thơ Blok cả
__________________
Blog Trăng và Thơ |
| Có 2 thành viên gửi lời cảm ơn Nguyệt VŨ cho bài viết trên: | ||
Dmitri Tran (12-02-2011), dubravka (10-02-2011) | ||
|
#87
|
|||
|
|||
|
Tính em không thích bình luận những gì viết trên blog của người khác, nếu đó không phải là người của công chúng (dù em đã từng đọc được những dòng chẳng hay ho gì viết về em trên blog của ai đó). Em lại càng không thích bình luận về tác phẩm dịch mà em chưa đọc. Vốn em không phải dịch giả chuyên nghiệp, lại càng không được đào tạo chính quy, dù trước nay chưa có sai phạm gì lớn trong dịch thuật, nên hy vọng các bác thông cảm.
|
| Được cảm ơn bởi: | ||
dubravka (10-02-2011) | ||
|
#88
|
|||
|
|||
|
Xin đưa thêm một phương án dịch phóng tác
__________________
Blog Trăng và Thơ |
| Có 2 thành viên gửi lời cảm ơn Nguyệt VŨ cho bài viết trên: | ||
Dmitri Tran (12-02-2011), dubravka (10-02-2011) | ||
|
#89
|
||||
|
||||
|
Gửi bác Dubravka,
Nếu tôi là Mod của diễn đàn thì tôi biết chắc bác là ai. Nhưng không là Mod thì tôi cũng mường tượng bác là một cố nhân của NNN. Dich thơ vô cùng khó. Tôi cũng thử dịch vài lần và chưa lần nào tự ưng ý với bản dịch của mình. Tôi nhất trí với cách bác hiểu một bài thơ Nga. Trước khi dịch ta phải hiểu đúng từng câu chữ của nó, như bác đã viết. Riêng chuyện blog "Muối" thì bác đừng ngạc nhiên. Có thể sẽ xuất hiện blog "Đường" toàn khen ai đó, rồi cũng sẽ có, biết đâu đấy, blog "Dấm" chuyên làm cho một kẻ dám nói khác ý mình đau lòng...
__________________
Ký cả hai tay! |
|
#90
|
|||
|
|||
|
Hi hi bác Phan chỉ được cái nói đúng trở lên! Em coi thơ chỉ như thơ thẩn, tức mình làm hay dịch khi hồn vía lẩn thẩn thôi, mà nó lại hơi hiếm hoi do khoái các lĩnh vực khoa học hơn!
Nhưng em thấy 3N thật là rất lịch sự, tôn trọng thơ của quan điểm cá nhân. Một số 4R khác họ không ưng là phang tơi bời, phải chứng minh từ này hay, từ kia kém ý họ mới chịu. Hiều được cái hay của hồn thơ Nga cũng khó y như người Nga cố hiểu cái hay của truyện Kiều vậy. Thơ Nga hiện đại đọc dễ hiểu và dễ thấy hay hơn nhiều các "cụ" Nga xưa. Em cũng hơi hiểu bác Dubravka là ai, nhưng tất cả cũng chỉ là "nước chảy bèo trôi" thôi ạ, chẳng có gì quan trọng lắm. Bác sắp ra truyện "Nhà số 100" chưa ạ? |
| Được cảm ơn bởi: | ||
dubravka (10-02-2011) | ||
|
#91
|
||||
|
||||
|
Trích:
thưa các bác thành viên khác. Em xin cảm ơn Bác hungmgmi đã quan tâm và cũng xin kính chúc Bác hungmgmi và gia đình luôn luôn mạnh giỏi, an khang. Công việc lúc nào cũng thuận lợi. Trang NNN phát triển không ngừng. Bác đoán em là "cố nhân", liệu Bác có bị sai lầm chăng? Nhân đây em cũng xin cảm ơn Bác Phanhoamay, Bác minminixi, ...và các bác khác cũng nghĩ em là "người cũ", "nhưng tất cả cũng chỉ là "nước chảy bèo trôi" thôi ạ, chẳng có gì quan trọng lắm" Đúng vậy, em chỉ đơn giản là dubravka thôi ạ. Em xin Bác hungmgmi và các bác lượng thứ để cho phép dừng chuyện này tại đây ngõ hầu không làm loãng chủ đề thơ của topic ạ. Em xin trân trọng kính chào Bác hungmgmi và tất cả các bác thành viên NNN. Dubravka. Dubravka.
__________________
Good things come to those who wait. Thay đổi nội dung bởi: dubravka, 10-02-2011 thời gian gửi bài 22:38 |
| Có 4 thành viên gửi lời cảm ơn dubravka cho bài viết trên: | ||
|
#92
|
||||
|
||||
|
Tuy hơi lạc đề một chút nhưng cũng xin tiết lộ là năm 2011 tôi sẽ ra một cuốn mới, trong đó có rất nhiều số nhà...
Về cơ bản là viết xong rồi, bây giờ ngồi tu sửa, vì tôi hay sai chính tả lắm! Cảm ơn Bộ trưởng đã quan tâm.
__________________
Ký cả hai tay! |
| Được cảm ơn bởi: | ||
minminixi (10-02-2011) | ||
|
#93
|
|||
|
|||
|
Em xin gửi bản tiếng Anh để các bác tham khảo, hoàn toàn không có ý bóng gió gì (vốn hay bị nghi ngờ lòng dạ xấu xa quá, nên phải nói trước).
In the night in my garden Language: English In the night in my garden A weeping willow weeps, And she is inconsolable, the Willow, The sorrowful willow. The young morning will flash, A tender girl named Dawn Will wipe away with her curly hair The tears of the bitterly weeping willow. Translation from Russian to English copyright © by Yuri Mitelman, mitelman (AT) idirect.com. |
| Có 5 thành viên gửi lời cảm ơn Nina cho bài viết trên: | ||
Dmitri Tran (12-02-2011), dubravka (11-02-2011), hungmgmi (11-02-2011), minminixi (10-02-2011), Saomai (10-02-2011) | ||
|
#94
|
|||
|
|||
|
Cảm ơn bác Dubravka nhiều về những tìm tòi tỉ mỉ với những lý lẽ thuyết phục, giúp người đọc hiểu sâu hơn về bài thơ. Cảm ơn Nina đã post lên bản tiếng Anh, giúp biết thêm một cách cảm nhận.
Thực ra Blok là một trong những nhà thơ thuộc trường phái Tượng trưng trong thi đàn Nga. Thơ ông không hề dễ hiểu, nếu ta chưa tìm hiểu về trường phái đó. Ông dùng những thủ pháp như màu sắc, nhân hóa... để biểu hiện tư tưởng. Điều đó trái ngược với Gumiliev, nhà thơ và nhà lý luận, theo trường phái Đỉnh cao (mà Akhmatova là đại diện). Họ mô tả thực tại như vốn có, dùng ẩn dụ để diễn đạt điều mình muốn nói. Đó là sự tiếp nối dòng thơ Puskin và người đọc VN dễ tiếp thu hơn. Những gì Blok viết cũng khác xa thơ của trường phái Vị lai mà đại diện là Maiakovski, chối bỏ quá khứ... Sau khi đọc post của bác Dubravka, SM cảm nhận được vào 1 đêm tối trong vườn bên người thơ (trữ tình) có một cây Miên liễu khóc than. Nàng liễu đó không nguôi ngoai được nỗi buồn cho đến sáng. Chỉ đến khi ấy, nàng Bình minh dịu hiền mới lau khô cho Liễu những giọt lệ đắng cay bằng những lọn tóc vàng óng của mình. Không cần phân biệt Miên liễu, với Liễu ở đây. Tất cả chỉ là một thôi - một cây liễu được Blok nhân hóa. Cũng như Bình minh được nhân hóa vậy. Về ý nghĩa bài thơ, SM thấy cảm nhận của bác minminixi có lý: “Đêm ẩn giấu đau buồn, ngày bừng lên sức sống. Triết lý cuộc đời biến hóa khôn lường chỉ do con mắt ta nhìn sự vật trong ánh sáng hay bóng đêm, dù cùng một đối tượng hay sự việc”. Câu thơ sau của minminixi rất “ấn tượng”: ”Và sao ngăn được hồn liễu nhỏ” Nhưng hai cấu kết của bạn thì có vẻ xa rời bản gốc rồi: “Giúp liễu nhỏ thôi sầu đau khổ Thay lệ buồn bởi suối tóc xanh tơ”. Thay đổi nội dung bởi: Saomai, 11-02-2011 thời gian gửi bài 16:41 |
| Có 5 thành viên gửi lời cảm ơn Saomai cho bài viết trên: | ||
Dmitri Tran (12-02-2011), dubravka (11-02-2011), hungmgmi (11-02-2011), minminixi (11-02-2011), USY (11-02-2011) | ||
|
#95
|
|||
|
|||
|
Trích:
Câu này dễ hiểu nhầm sang lọn tóc của bình minh, và do đó tưởng rằng nó "vàng óng". Nhưng nên nhớ trong câu cuối này lọn tóc không hề có màu, nó chỉ thay thế cho nước mắt vừa được lau đi. Ngay động từ lau cũng chỉ là ẩn dụ, vì nhờ ánh sáng mới thấy dòng nước mắt biến mất, thay vào đó là lọn tóc, và giống như lọn tóc "lau đi"... Bác nào hỏi giúp một người Nga làm nghề giáo dục, dạy văn càng tốt, hoặc anh gàmờ đưa sang topic "bằng tiếng Nga" hỏi giúp cũng được nhỉ, bởi câu cuối này chính là chìa khóa của bài thơ! Xin cám ơn trước! Thay đổi nội dung bởi: minminixi, 11-02-2011 thời gian gửi bài 18:43 |
| Được cảm ơn bởi: | ||
Dmitri Tran (12-02-2011) | ||
|
#96
|
|||
|
|||
|
Trích:
@ Bác minminixi: Khổ cuối bài thơ trên có thể “tãi ra” như sau: Раннее утро блеснет. Hежная девушка Зорька сотрет cлёзы Ивушке, плачущей горько, кудрями. (Buổi sớm hừng lên. Nàng Ban mai dịu dàng dùng những lọn tóc xoăn lau các giọt lệ cho bé Liễu đang khóc than cay đắng) Nếu hiểu “кудрями” là những lọn tóc của Liễu liệu có khiên cưỡng không? Đành rằng màu sắc mà ta nhìn thấy chính là do đặc tính phản xạ ánh sáng của sự vật. Dáng hình của tán liễu dù rất giống mái tóc, nhưng trong đêm, không có ánh sáng, cũng chẳng nhìn thấy được. Chỉ khi bình minh tỏ rạng, nhờ ánh sáng mới thấy nó hiện lên. Và hình dáng liễu được ba0 phủ bởi ánh sáng ban mai, rạng ngời, không còn dấu lệ. Thứ ánh sáng "bao phủ" ấy và vật được bao phủ (tán lá liễu) thực chất là đồng dạng, trùng khít nhau. Do vậy nói "mái tóc xoăn" của Bình minh cũng không "ngoa", nhất là trong thi ca của trường phái ấn tượng. Lạm "tán" một chút sang lĩnh vực khoa học mà SM nghiên cứu: Một nhành lá rớt xuống đáy hồ, bị bùn bao bọc. Trải qua hàng vạn, hàng triệu năm, lớp bùn ấy hóa đá. Sau này, người ta đập tảng đá ra, thấy hóa thạch thực vật (giống loai Dương xỉ mà Siren đã chụp ảnh tặng cho SM trong topic Hoa lá cành ấy). Nhờ đá mà thấy được dáng hình cành lá thực vật, đó là vết in của lá chứ không phải lá thực. So sánh hơi khập khiễng, nhưng gần giống: nhờ ánh sáng bình minh mà thấy được tán lá Miên liễu. ![]() Bạn tham khảo thêm bản tiếng Anh, người ta cũng hiểu như Nina: "... sẽ lau sạch những giọt nước mắt cay đắng của Miên liễu bằng những lọn tóc xoăn của mình" (Will wipe away with her curly hair / The tears of the bitterly weeping willow). Phân tích đoạn tiếng Anh với chủ ngữ là A tender girl named Dawn thì her curly hair hình như phải hiểu là mái tóc xoăn của nàng Bình minh chứ? (The young morning will flash, A tender girl named Dawn Will wipe away with her curly hair The tears of the bitterly weeping willow). Thay đổi nội dung bởi: Saomai, 12-02-2011 thời gian gửi bài 02:23 |
|
#97
|
|||
|
|||
|
Bản tiếng Anh không phải lời giải, và trong đó cũng không nói lọn tóc đó của ai (her curly hair - tóc xoăn của cô ấy, nhưng đây có tới hai cô). Vấn đề ở đây là chữ nghĩa đơn giản thế thì bài thơ nổi tiếng ở chỗ nào? Có ba câu hỏi nhỏ nhờ chị suy nghĩ giúp:
-những giọt nước mắt của cây liễu nằm ở đâu trong bài này, và tại sao không thể dỗ cho liêu không khóc về đêm? -những lọn tóc của nàng ánh sáng cũng nằm ở đâu, vì nếu là tia sáng thì không thể dùng "lọn tóc" vốn có dạng quăn? -tại sao ở đây lại là cây liễu mà không thể là cây nào khác? Nhưng có lẽ ta nên để người Nga phân xử. BT tui hiểu rõ tuy mình là thiểu số cho đến giờ, nhưng chân lý chưa chắc luôn thuộc về số đông, điều này rất bình thường khi ta chưa mở rộng phạm vi số người tham dự
Thay đổi nội dung bởi: minminixi, 11-02-2011 thời gian gửi bài 22:34 |
| Có 2 thành viên gửi lời cảm ơn minminixi cho bài viết trên: | ||
Dmitri Tran (12-02-2011), dubravka (12-02-2011) | ||
|
#98
|
|||
|
|||
|
Trong khi chờ ý kiến của người Nga, tôi cũng nhắc lại rằng trong những phân tích trên của tôi thì không hề kết luận "lọn tóc" là của liễu, cái hay của ẩn dụ là ở chỗ: ánh sáng bình minh lau nước mắt bằng lọn tóc, nhưng đấy lại chính là nhánh liễu rủ ban ngày. Quá trình này không chấm dứt là do tạo hóa: đêm khóc, ngày tươi, nhưng cũng có thể hiểu là mái tóc rủ buồn. Có điều nếu quả quyết đây là "tóc vàng" của bình minh thì chệch mất ý nghĩa bài thơ: nói về một nỗi buồn đau không thể chấm dứt.
Các bác có thể tham khảo phân tích phần nhạc mà chị Nina đã post lúc đầu do người Nga viết: Предельно определённой семантической функцией обладает рахманинов-ская гармония. Являясь своеобразным музыкальным обобщением трагической образной сферы, она позволяет музыке быть самостоятельной в придании слову дополнительных смыслов. Например, в романсе «Ночью в саду у меня» читаем блоковский текст: "Нежная девушка-зорька ивушке, плачущей горько, слёзы кудрями сотрёт". Рахманинов расставляет свои акценты в романсе: слова "слёзы кудрями сотрёт" и следующее за ними четырёхтактовое фортепианное заключение окрашены уменьшенными гармониями доминантовой функции, которые, как уже замечено, в творчестве Рахманинова приобретают устойчивый символ безутешного горя, глубокого страдания. Оно не только не пройдёт, но не могло пройти, не пройдёт никогда - таково отражение образов и смысла по-этического текста Блока в романсе Рахманинова. Về gốc gác thì đây là bài thơ dịch từ tiếng Acmeni của cụ Blok, nó biểu trưng và gắn với cây liễu, là hình tượng đau khổ trong tình yêu. Bài thơ này luôn được dẫn ra trong danh mục Romance tiêu biểu của thi ca Nga. |
| Được cảm ơn bởi: | ||
Dmitri Tran (12-02-2011) | ||
|
#99
|
||||
|
||||
|
Trích:
Bác minminixi nói: "Trong khi chờ ý kiến của người Nga...". Vâng, 1 người Nga của tôi đang ngoài bếp, 2 chú Nga lai con đang "phá bậy", việc này người Nga bình thường không hiểu hết được. Sau 2 cú đthoại cho cô bạn giáo viên văn học Nga, được cô ta gợi ý về cả nghĩa và ý thơ, xin cụ thể hóa lại (mất hơn 10 đô bác minminixi ạ, ĐTDĐ từ đây về Nga 0.65 usd/phút): Thật đúng khi bác đặt câu hỏi: "tại sao ở đây lại là cây liễu mà không thể là cây nào khác?" Từ "Зорька" viết hoa như Ивушка và người Anh cũng viết hoa khi dịch là Dawn, vì đây là cây Зорька, tiếng Việt là cây Thạch trúc (đang dịch cây thuốc nên hơi bị ham mê dịch các loàii cây cỏ). Phổ biến nhất là loại thạch trúc có hoa nhiều cánh, màu chim cu, mọc nhiều ở Đông Âu: Ở vùng Cápcadơ thường mọc loại thạch trúc hoa chùm, nhiều túm:Rất có thể Blok muốn nói loại này? Như vậy, "кудри" - lọn tóc (của thiếu nữ mới dùng từ này, kiễu như túm tóc đuôi gà, gọi như vậy cho lọn tóc của phụ nữ lớn tuổi thì người ta không thích đâu nhé!). Bác Blok muốn ám chỉ bông hoa thạch trúc. Còn giọt lệ, đương nhiên là của Liễu, bản thân đã có nổi buồn, lại một mình đứng cả đêm giữa màn sương lạnh lẻo... Nếu ta sắp đoạn thơ Раннее утро блеснет, Нежная девушка Зорька Ивушке, плачущей горько, Слёзы кудрями сотрет. theo văn xuôi thì thấy rõ nghĩa hơn: Раннее утро блеснет, нежная девушка Зорька кудрями сотрёт слёзы Ивушке, плачущей горько. Dựa theo ý của bác NV, tôi diễn tả: Bình minh vừa ửng sáng, Nàng Thạch trúc dịu dàng lấy những lọn tóc vàng, Lau giọt sầu cho Liễu. - Раннее утро - bình minh vừa lên - "lấy những lọn tóc..." chứ không "bằng những lọn tóc" dùng cho thời hiện tại (vì động từ сотрёт chỉ tương lai - стереть thể hoàn thành). - Tôi hiểu hình tượng "Lau giọt sầu" ở chổ: những giọt sương từ cành liễu rũ nhỏ xuống bông thạch trúc, nắng mới lên rọi sáng cây liểu (nó cao hơn) làm nó tươi tắn hơn, còn bông thạch trúc (ở dưới thấp) hứng lấy nổi buồn của không gian cho mình.... - "Bình minh vừa ửng sáng..." và "Thạch trúc lấy ...lau giọt sầu" còn muốn nói lên sự nhịp nhàng, hài hòa của thiên nhiên. Cái đẹp của tạo hóa là ở chổ đó! Còn việc "hoa lá cành" cho hay thì xin nhường các bác! Thay đổi nội dung bởi: Dmitri Tran, 12-02-2011 thời gian gửi bài 04:54 Lý do: Thêm 2 câu chú thích |
|
#100
|
|||
|
|||
|
Rất rất cám ơn bác DT vì lòng nhiệt tình đã góp những ý tưởng phong phú. Thật bất ngờ vì không nhớ rằng bác có hẳn một "nước Nga thu nhỏ" trong tổ ấm của mình. Về cây thạch trúc thì bác tham khảo nghĩa từ зорька này:
В Викисловаре есть статья «зорька» • Зорька - уменьшительно-ласкательное название зари или раннего утра. • Зорька — бабочка • Зорька — растение • топоним в Белоруссии Em thì đơn giản nghĩ cụ Blok ít biết về dược liệu Đông y , chắc cụ dùng nghĩa đầu tiên.Tuy nhiên do đây là cụ Blok dịch từ một bài thơ nổi tiếng Armeni, nên chắc phải quay về nguồn cội của nó xem qua. Trong cuốn Путешествие по Советской Армении của bà Мариэтта Сергеевна Шагинян có đoạn về nó: Еще недавно первым впечатлением от растительного мира Армении была его оазисность, садовость, словно вся здешняя зелень искусственно выращена людьми возле источников воды. Относилось это прежде всего к Араратской равнине. Народная поэзия тоже сохранила нам эту особенность — нигде вы не встретите в песнях и стихах эпитета «дремучий», «дикий», описания «чащи», «темного леса», «трущобы», хотя в незапамятные времена густые лесные чащи и были в Армении; не поет народ ни о сосне, ни о ели, ни о березе, хотя ель и сосна и бытуют кое-где: по Дилижанскому ущелью, возле Степанавана, растут леса из армянской сосны (Pinus агтепа), а у Цахкадзора попадаются березовые рощи. Почти ничего, — разве только у древних историков, — не встретите вы о платане, о дубе, грабе и буке, хотя они, как и красное дерево — тис, попадаются в зангезурских лесах. Зато очень часто упоминается грустное дерево Армении — ива; о ней поет и народный армянский поэт Аветик Исаакян: Ночью в саду у меня Плачет плакучая ива, И безутешна она, Ивушка, грустная ива…[22] (Перевод А. Блока) Ее вспоминает и лучший поэт X века Грикор Нарекаци: Стан, — что ивы ствол…[23] (Перевод В. Брюсова) Если представить себе флору Армении только по армянской поэзии и сказкам, то она окажется почти сплошь садовой: гранат, чинара, тутовое дерево, миндаль, грецкий орех, абрикос, яблоня — с удивительным названием «тарекан» (то есть «годовая»: можно сохранять ее яблоки в течение года), любимое армянами дерево пшат, виноград, хмель, шафран, бальзамин, роза. Поэзия воспроизводит даже особенность их садовой посадки — рядами, клумбами, возле жилищ. Аштаракский поэт Смбат Шахазиз в стихотворении о весне, когда он «бредет» навстречу «зеленым холмам, уходящим в даль», говорит о встречных деревьях в странной их симметрии, словно за садовой оградой: Деревьев ряд чуть слышно шелестит Зелеными кудрями…[24] (Перевод Ю. Ходасевича) А другой поэт, Александр Цатурян, вспоминает старое тутовое дерево как друга, как члена семьи: Там был я пестуном нежным храним — Деревом тутовым милым моим. Ветви раскинув над ветхой избой, Било по кровле оно под грозой[25]. (Перевод Ю. Верховского) Về cây liễu đặc thù này mời các bác ghé mắt xem qua ở đây: http://www.liveinternet.ru/users/mar.../post141488426 Và cứ nói đến Iva là lại có bài thơ dịch nổi tiếng trên của cụ A.Blok, chính vì bài dịch này cực kỳ thành công để nói về Ива —символ грусти и красоты, cũng là biểu tượng ẩn dụ của suối nước mắt và suối tóc mộng mơ ! Thay đổi nội dung bởi: minminixi, 12-02-2011 thời gian gửi bài 05:46 |
| Có 3 thành viên gửi lời cảm ơn minminixi cho bài viết trên: | ||
![]() |
| Bookmarks |
|
|