Có cần cải tổ Bảng chữ cái Tiếng Việt?

[hungmgmi]

Mới đọc bài này, đúng cái bấy lâu nay em vẫn "đau khổ" vì nó, cóp ra đây các bác đọc chơi và cho ý kiến:

Cần cải tổ bảng chữ cái Tiếng Việt?
Cập nhật lúc 17:40, Thứ Hai, 18/10/2010 (GMT+7)

- Chữ quốc ngữ, chữ viết chính thức ở Việt Nam hiện nay, được sáng tạo dựa trên việc sử dụng các ký tự Latin để ghi âm tiếng Việt. Cho rằng "hiện tại, nó đã bóp méo một cách không cần thiết bảng chữ cái Latin, khiến cho việc viết chữ Việt trở nên khó hơn, và khó hòa nhập quốc tế hơn", bạn đọc Phạm An Biên đề xuất "nên cải tổ". Để rộng đường dư luận, VietNamNet đăng tải ý kiến này.


Bảng chữ cái tiếng Việt.

Các chữ cái trong bảng chữ cái Latin đã bị lãng phí trong tiếng Việt gồm có chữ F, J, W, Z.

Để bù lại cho sự lãng phí đó là sự phức tạp hóa bằng các chữ kép. Chữ PH được sử dụng để thay cho F.

Chữ GI được ghép lại để thay cho chữ J. Và làm rối loạn cách phát âm chữ D, được hầu hết các ước sử dụng bảng chữ cái Latin phát âm như Đ trong tiếng Việt hiện tại, sang chức năng phát âm thay cho chữ Z, còn chữ D thêm dấu gạch ngang (Đ) để được đọc đúng như nó vốn có.

Sự phức tạp đó không chỉ làm cho việc viết lách chậm hơn, tốn giấy mực hơn, mà còn làm chậm thêm quá trình học sinh ta tiếp cận ngoại ngữ, cũng như người nước ngoài tiếp cận tiếng Việt.

Chữ W cũng bị loại bỏ. Ở đây tôi không dám khẳng định nó có chức năng phát âm giống như chữ Ư trong tiếng Việt. Nhưng nếu sử dụng thay chữ Ư thì cũng không phải là bóp méo. Thực tế trong nhiều trường hợp viết tắt bằng chữ cái hoa, chúng ta đã sử dụng theo cách này (T.W thay cho T.Ư). Và không phải ngẫu nhiên, các phần mềm gõ tiếng Việt telex cũng gõ W thì ra Ư.

Đó là chưa kể, việc loại bỏ các chữ cái F, J, W, Z làm cho học sinh khi học các môn khoa học lại phải dùng đến các chữ cái “xa lạ” nói trên. Vì cách sử dụng các chữ cái nói trên trong các môn khoa học, nhất là Toán, Lý luôn phải theo thông lệ quốc tế. Ngay cả khi làm toán, chữ D chúng ta vẫn đọc là ĐÊ, theo cách đọc chữ cái tiếng Pháp mà trong tiếng Việt dùng để đọc chữ Đ.

Ngoài bất hợp lý từ việc bỏ phí 4 chữ cái Latin nói trên, chúng ta còn đang duy trì những bất hợp lý khó hiểu trong việc dùng các chữ cái ghép.

Tôi không hiểu sao lại phải cần đến chữ GH, trong khi chữ G cũng đã được phát âm như thế. Lẽ ra, tôi chỉ phải gõ chữ gép, nhưng ở đây lại phải gõ thêm một chữ h vào nữa thành chữ ghép cho “đúng chính tả”.

Nhưng có một chữ ghép còn bất hợp lý hơn nữa: chữ NGH. Chữ ghép của chữ ghép.

Trong khi chữ NG hoàn toàn có thể làm tất cả các chức năng phát âm của chữ NGH mà chúng ta “sáng tạo” thêm.

Để rồi suốt ngày chúng ta phải lăn tăn khi viết những chữ như NGÀNH NGỀ, NGHÀNH NGHỀ, NGHÀNH NGỀ hay NGÀNH NGHỀ mới đúng. Mà chả để làm gì cả.

Vì vậy, tôi cho rằng cần, có một cuộc cải tổ đối với bảng chữ cái tiếng Việt, để trả nó về gần với bảng chữ cái Latin hơn, không chỉ hợp lý hơn cho quá trình viết, mà còn hiệu quả hơn cho quá trình hòa nhập quốc tế.

Tôi đề nghị:

1.
Bổ sung các chữ cái F, J, W, Z vào bảng chữ cái tiếng Việt. Tương ứng với nó là xóa bỏ các chữ ghép không cần thiết mà các chữ cái này có thể thay thế được, tôi sẽ nói ở dưới.
2.
Bỏ chữ ghép PH, vì có chữ F thay thế. Bỏ chữ ghép GI, vì có chữ J thay thế. Bỏ chữ Ư, vì có chữ W có thể thay thế. Đổi chữ Đ hiện tại thành D, và chữ Z sẽ dùng thay vai trò của chữ D hiện tại.
3.
Bỏ các chữ GH, vì chữ đơn G đã đủ để gánh cả vai trò của nó. Bỏ chữ NGH vì chữ NG đã thay thế được nó. Đừng làm cho chữ viết của chúng ta phức tạp hơn.

*
Phạm An Biên
http://vietnamnet.vn/giaoduc/diendan...g-Viet-943085/

[hungmgmi]

Có nhiều ý đúng, nhưng cũng có cái cần xem lại. Ví như ý này:

Bỏ chữ ghép PH, vì có chữ F thay thế. Bỏ chữ ghép GI, vì có chữ J thay thế. Bỏ chữ Ư, vì có chữ W có thể thay thế. Đổi chữ Đ hiện tại thành D, và chữ Z sẽ dùng thay vai trò của chữ D hiện tại.

Thế thì bác Giàng Seo Phử, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban dân tộc khi đó sẽ được viết thành:
JÀNG SEO FW, lại thiếu mất dấu hỏi
ĐẠI HỘI ĐẢNG sẽ thành DẠI HỘI DẢNG, ôi ôi, em chả zám viết thế đâu!

[ninh]

Tôi tán thành một phần.
1. Đồng ý thay một số chữ, nhưng không ép, nghĩa là dùng song song, không gây khó khăn cho dàn O50: gh và g, ngh và ng, gi (phụ âm, không tính gì, gỉ) và j.
2. Riêng z thay cho d, d thay cho đ thì bắt buộc, vì nếu dùng song song sẽ bị rối. Việc này giúp sắp xếp (sort) tên tiếng Việt tốt hơn (hiện nay, nếu dùng font VNI hoặc ABC thì các phần mềm như Excel sắp xếp d đứng trước đ, nhưng khi dùng font Unicode thì ngược lại !).
3. Chữ ph trong tiếng Anh vẫn được dùng song song với chữ f (photo-, physics, ...), và nếu ta chuyển hẳn thì lại gặp vấn đề chữ ph lại "làm cho học sinh khi học các môn khoa học lại phải dùng đến các chữ cái “xa lạ” nói trên" như tác giả đã viết. Chưa kể các địa danh như Phi-lip-pin sẽ lại bị "méo mó".
4. Tôi chống việc dùng w (phụ âm) thay ư (nguyên âm).

Xin các bác cho thêm ý kiến.

[daquen]

EM có ý kiến hơi ngược là: Giữ nguyên cái gì hiện có ạ

Em là nạn nhân của việc cải tổ, cải cách đầu tiên của nước ta sau năm 1975 đây. Thời chúng em đi học sách vở cứ gọi là loạn xà ngầu, đang học thì dừng vì đợi sách. Cứ mỗi lần cải tổ là không biết bao nhiêu tiền của chi cho việc đó, sách giáo khoa, thầy cô giáo, công văn, giấy tờ hướng dẫn...Chao ôi là việc.

Nếu cải tổ, thì cả nước ta sẽ phải đi học lại từ A, B, C,...Ối chao, thế thì toàn dân đi học giống thời bình dân học vụ... và em cũng phải đi học lại, chết em bây giờ ngại học lắm ạ

[LyMisaD88]

Đúng là ngôn ngữ của chúng ta khá rắc rối nhưng chưa ai dám phân tích và chủ trì đưa ra hội thảo khoa học để thống nhất sửa đổi. Cái này chắc phải cần đến một tổ chức nhà nước với các nhà khoa học về ngôn ngữ bàn thảo kiến nghị mới được.
Về một số phụ âm tôi nghĩ nếu thay sẽ đơn giản hơn như các bác phân tích để bỏ bớt những từ ghép quá phức tạp nhưng nếu các nguyên âm mà thay đổi chắc là sẽ có nhiều vấn đề xẩy ra. Mấy năm trước nghe nói có qui định sử dụng "i" thay "y" trong một số trường hợp. Nhưng những trường hợp cụ thể như tên của Lê Đức Thuý mà thay "i" sẽ đọc thành...Lê Đức Thúi...
Chử W ở các văn bản để viết tắt từ Trung ương (TW) không phải là sáng tạo hay sửa đổi của cơ quan cá nhân nào mà nguyên nhân là trên bàn phím máy chử hồi đó không thể gõ từ Ư được để thành TƯ, nếu không gõ Ư mà gõ TU hoặc Tư thì vừa không đúng ý vừa bất tiện nên họ quy định(không biết văn bản số mấy) hễ văn bản có từ Trung ương ở tiêu đề góc trái hoặc viết tắt thì gõ máy chử thành TW(đọc thành Tê- vê kép, Tờ- vờ kép(!) thấy vô lý đùng đùng nhưng vẫn dùng cho đến bây giờ mà không ai có ý kiến để sửa đổi) và mặc nhiên hai chử viết tắt TW vẫn được các cơ quan đảng, nhà nước chấp nhận và qui định sử dụng trong hệ thống văn bản của Việt Nam.
Tôi không rành lắm về ngôn ngữ nhưng tôi thấy bà con mình cứ theo cách nói, phát âm rồi ghép chử để thành nên nhiều từ đọc "sái cả lưỡi", có khi phát âm chỉ một từ nhưng viết dài đến 6- 7 chử. Rắc rối, khó khăn và lãng phí.
Thậm vô lý, cần sáng tạo, kiến nghị để sửa đổi đi thôi các bác ạ.

[Phanhoamay]

Nếu được phép phát biểu thì tôi ủng hộ cải tiến (không dùng từ "cải tổ" nghe to tát quá) bảng chữ cái tiếng Việt.
Cách viết tiếng Việt hiện nay được phổ cập từ thời Trương Vĩnh Ký. Qua một quá trình phát triển, nó bộc lộ một số nhược điểm ai cũng thấy và bác Phạm An Biên đã nêu lên. Còn cải tiến ra sao, như thế nào thì đó là việc của các chuyên gia.
Bác Hồ cương quyết viết "z" thay cho "d" (Bác viết "nhân zân") mặc dù Bác là người rất cẩn trọng trong nói và viết. Đó là một ví dụ cho thấy sự cần thiết của việc cải tiến bảng chữ cái tiếng Việt.

[minminixi]

Em thì thích rau cải, còn trong cải tổ hay cải cách ngôn ngữ thì cũng thích, nhưng là nên cải lùi chứ không nên cải tiến. Em xin giải thích cái "í kiến" lập dị này một chút!
- cái ông thầy tu Bá Đa Lộc người Pháp đã "cải tiến" chữ Việt Nôm thành chữ quốc ngữ là một công cực lớn không gì so sánh được. Ta nên tự hỏi tại sao ổng biết các thứ tiếng Pháp, Anh, tây bán nhà .... mà vốn chả lạ gì các chữ cái bác Hungmgmi nêu trên nhưng vẫn đặt ra các tổ hợp ph, gh, ngh... thì đều có lý do, đó là bởi đặc thù tiếng Việt có các "dấu" gồm huyền-sắc-nặng-hỏi-ngã rất không bình thường, lại còn các nguyên âm a-o-u bị biến đổi tùm lum. Không giống trong các ngôn ngữ khác, các dấu và nguyên âm biến đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa của từ, gạt bỏ nó đi là cả vấn đề cực lớn, bởi nó còn liên quan đến nói lái, nói láy.... và tiếng các vùng miền nữa. Phải nói đây là một nhà thông thái vĩ đại của dân tộc Việt tuy không phải người Việt. Công trình ngôn ngữ của ổng phải vượt trên các phần thưởng cao quý nhất của ta, xứng đáng đoạt giải nobel ngôn ngữ...
- cụ Guk nói vắn tắt về ổng thế này: Bá Đa Lộc (1741 - 1799) Chính tên là Pierre Joseph Georges Pigneau de Béhaine. Làm quản đốc trường Thày Dòng ở Hòn Đất (Hà Tiên), rồi được phong làm giám mục. Sau khi gặp Nguyễn Ánh, ông đã trở thành một quân sư, tham dự nhiều hoạt động chính trị, quân sự với Nguyễn Ánh trong cuộc tranh chấp với Tây Sơn. Ông cũng thường được nhắc đến khi nghiên cứu về lịch sử chữ quốc ngữ ở Việt Nam.
- Vậy lý do gì mà một tu sĩ tài năng lại hiến cả cuộc đời cho một dân tộc nhược tiểu như Việt Nam khi ấy? Ngoài định mệnh bí ẩn, chắc chắn ổng phải yêu tiếng Việt và hiểu được bản chất tiếng Việt rất sâu sắc. Cho đến nay cũng rất ít người Việt hiểu được cái đặc thù này: nếu bỏ dấu má và các tổ hợp nêu trên mà chỉ dùng ký tự latinh, thì tiếng Việt sẽ ít từ nguyên nhất thế giới. Gần như bất kỳ một tổ hợp từ nào cũng mang ít nhất 2-3 nghĩa khác nhau thật sự, trong khi các ngôn ngữ khác phải do một nhóm từ khác trong ký tự latin mới làm được chuyện này.
- Chữ Nôm là loại chữ vay mượn bộ từ tiếng Hán để thể hiện tiếng Việt qua cả ngàn năm Bắc thuộc mà vẫn không thể hoàn thiện được, vì bản chất tiếng Việt không phải là tượng hình như tiếng Hán, lại cũng không hẳn tượng thanh như các tiếng phương Tây. Vốn trước giai đoạn Bắc thuộc, dân tộc Việt KHÔNG CÓ CHỮ VIẾT, vì thế không có chính sử chép lưu mà chỉ có các huyền thoại truyền miệng.
- Chữ quốc ngữ về bản chất là cái phao cứu sinh cho văn hóa và ngôn ngữ Việt, cụ Hồ nhà ta đã nhận ra điều này và lấy chữ quốc ngữ của một ông người Pháp làm chính ngữ, lại hô hào toàn dân học tập để xóa mù chữ. Nếu còn dùng chữ Nôm, chắc không bao giờ mơ đến việc xóa mù chữ, vì không thể đọc thông viết thạo nếu chưa qua hết các cấp học. Chính ở TQ bây giờ vẫn thế, chỉ học cấp 1 thôi thì không thể viết đầy đủ hay đọc được, dù vẫn nghe hiểu. Ta dùng quốc ngữ thì xóa mù chữ rất đơn giản: một học sinh lớp 3 là dễ dàng đọc cả tờ báo, thậm chí lớp 1 học xong bảng chữ cái và ghép vần là được, tiện hết sức...
- Như thế, theo thực trạng hiện nay, lẽ ra phải cải lùi cái ngôn ngữ Việt, trở về những nguyên nhân đầu tiên mà ông Bá Đa Lộc đã dựa vào đó để lập ra chữ quốc ngữ, rồi từ đó mới tính đi. Dĩ nhiên khi đi vào khoa học, các mẫu tự latin gốc sẽ được sử dụng và người học phải làm quen, kể cả người Trung Quốc hay Nga, hay Lào- Thái.... đều gặp phải chứ không chỉ người Việt. Hiện nay tiếng Việt bị biến đổi tùm lum cả do phía Nhà nước lẫn người dân hay giới xì tin tự tạo, phải cải lùi nó đã rồi mới cải tiến được.
- Ngay một vấn đề đơn giản trong giáo dục, là cả nước ta dạy chữ quốc ngữ theo vùng miền là không đúng: ở miền Nam thì thay v bằng d, miền trung thì cứ nói sao viết vậy, miền Bắc thì nhiều nơi cứ thay l bằng n ... Lẽ ra phải dạy tiếng Việt CHỈ theo một chuẩn, giáo viên bất kể vùng nào cũng phải nói tiếng chuẩn khu vực Hà nội, hết phổ thông là phải nói và viết như nhau trong giao tiếp hay làm việc thì mới đúng nghĩa là QUỐC NGỮ.
Vài lời dông dài với các bác !!!

[hungmgmi]

Bác Hồ cũng viết: zân chủ, tự zo, zờ cứu nước đã điểm, zân quân, zùng gươm, fục vụ Tổ quốc, fục vụ nhân zân...


*Theo tôi, có thể chuyển hết về z trong các trường hợp d và gi như Bác đã dùng, tránh rắc rối cứ hỏi "dờ trên hay dờ dưới".

*Chỉ dùng NG, bỏ NGH đi, đây là một điều mà bọn con nít sướng nhất khi không nhớ sau ngờ hờ thì có những nguyên âm nào. Đọc lên chả khác gì nhau.

*Chữ Đ thì không nên đổi thành D, khíên nghĩa nhiều từ bị sai lệch, ví dụ ẢNG TA VĨ DẠI THẬT!

*Một vấn đề đau khổ nữa, đó là khi nào dùng i ngắn, khi nào dùng y dài. Tôi không hiểu viết bác sỹ, kỹ sư thì có khác gì viết bác sĩ, kỹ sư?

*Chữ F nên dùng thay cho PH, rất đơn giản mà ai cũng đọc là F.

[Thao vietnam]

minminixi viết

Em thì thích rau cải,
......

Em bật cười khi đọc zòng này vì đúng với khẩu vị của mình. Nó đăng đắng nhưng rồi sau lại ngọt. Cảm ơn bác bộ trưởng.

[ninh]

hungmgmi viết

Bác Hồ cũng viết:... fục vụ nhân zân.
*Một vấn đề đau khổ nữa, đó là khi nào dùng i ngắn, khi nào dùng y dài. Tôi không hiểu viết bác sỹ, kỹ sư thì có khác gì viết bác sĩ, kỹ sư?

Xin góp ý một chút: chủ đề này chưa đến mức viện dẫn Bác Hồ. Hungmgmi thông cảm nhé, lúc nào tương quan lực lượng (giữa các nhà ngôn ngữ học) là 50-50 thì mới tính thêm các yếu tố danh nhân ...
Về "i" và "y", tôi tự rút ra quy luật để dùng cho riêng mình:
- "y" dùng với tư cách độc lập: ví dụ chữ "May" trong "Hoa May" được đánh vần là "mờ-a-ma-y-may";
- "i" dùng trong nguyên âm ghép: ví dụ "Mai" trong "Hoa Mai" thì đánh vần "a-i-ai-mờ ai-mai" (rất tiếc, trẻ con bây giờ phải đánh vần giống nhau, nên rất khó phân biệt).
Tương tự, "quỷ" khác với "củi". Ngay dấu hỏi đặt ở hai vị trí khác nhau cũng gợi ý khá nhiều. Chữ "liên" cũng nên đánh vần là "i-ê-n-iên-...", trong khi chữ "chuyên" lại "chờ-u-chu-y-chuy-ê-chuyê-n-chuyên". Thời ta còn đi học, phải đánh vần là "u-y-ê-n-uyên-...", tôi cho là chưa thuyết phục theo nghĩa phải phân biệt "i" và "y".
Tuy nhiên, tôi bị "điếc" khi chính tôi cũng viết "ý kiến" và "í ới"

[minminixi]

hungmgmi viết

Bác Hồ cũng viết: zân chủ, tự zo, zờ cứu nước đã điểm, zân quân, zùng gươm, fục vụ Tổ quốc, fục vụ nhân zân...

Bàn luận mà lấy ví dụ Bác Hồ thì không nên vì như người ta nói: phải tránh authority trong bàn luận, Bác viết zậy mà chưa chắc zậy, vì ngay cái chúc thư đó người ta đã không làm theo được mấy tí
Nói vui chút với anh Gà mờ thôi, chứ các nhà ngôn ngữ học đã cãi nhau chán. Hiện nay cần có vài ông cỡ Bá Đa Lộc và trong đó có ít nhất 1 ông rơi vào Bộ Tứ thì mới mong nói đến "giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt" một cách hiệu quả, các bác ạ!
Nếu thay đơn giản thế thì ai chả cải cách được nhỉ? cứ thay "giơ" và "dơ" bằng zơ là xong, kệ cho tên học trò lớp 1 "zơ bàn tay zơ záy(i) xin fát biểu...".
Một ngôn ngữ kiểu như tiếng Việt, không chỉ thay bảng chữ cái là xong, cũng như y học cứ việc gỡ từng cái xương người đi thay bằng cái xương bò hay voi có cùng kích cỡ là làm xong một siêu nhân Hollywood zậy
Ta bàn luận kiểu này chỉ cho vui thôi, chứ nếu có bác nào ở trong ban cải cách tiếng Việt thật sự thì nên công bố cái tồ píc này cho thiên hạ biết rồi lọc lựa ý kiến, chắc chỉ vài tháng là xong phứt...!

[hungmgmi]

Các bác ah, em viết ví dụ vậy thôi, chứ không phải muốn kéo...Bác Hồ vào để ý kiến mình thêm trọng lượng. Bản thân em có ấn tượng về cách viết đó của Bác từ lâu, nay nhân vụ này thì viết thêm vào thôi, chứ không có nghĩa bảo lãnh tụ làm gì thì ta cứ phải nhất nhất làm theo.
Những âm mà bác ninh viện dẫn thì quá rõ rồi, cái mà em muốn nói là dường như chưa có một quy chuẩn để "ký tự" các âm, vì mỗi nơi một phách khi ký tự cùng một âm: Giặc Mỹ-Giặc Mĩ, lý do-lí do, tỉ mỉ-tỷ mỷ, hy vọng, hi vọng, tình yêu-tình iêu

[Nina]

"Tình iêu" thì sai chính tả quá rõ rồi, cái kiểu viết này theo em thì chỉ phù hợp với các bé đang tuổi nghé hoặc các bác muốn cưa sừng làm nghé thôi ạ!

Nghĩ cũng buồn cười, em với các bác mà hoàn thành dự án "các cuộc cải cách chính tả tiếng Nga" thì biết đâu lại có nhà báo nào giật tít "Nhìn người Nga cải cách chính tả nghĩ tới Việt Nam" thì buồn cười thật!

[Viet Nga]

Em "lặn mất tăm" một thời gian, vì dạo này em "cắm bản". Thi thoảng mới ra thị trấn "giải ngố" một hai hôm. Đọc cả buổi không hết bài của các bác nên em không dám bon chen viết lách gì. Bài này là vì ... quyền lợi thiết thân của em nên em mới "í kiến" tí chút.
Không biết em có phải là người cổ hủ không nhưng em thấy tiếng Việt cần cải ... lùi chứ không phải cái... tiến. Em thấy học sinh bây giờ viết tiếng Việt rất tùy tiện. Không đợi "cải tiến" thì học sinh đã tự "cải" rồi, ng-ngh, g-gh, f-ph, J/gi.. Và khi đọc em rất buồn. Không hiểu các bác nghĩ thế nào nhưng em thấy rất phản cảm khi thấy viết tiếng Việt không chuẩn. Thực ra, bao thế hệ người VN đã học, đọc, viết như tiếng Việt hiện tại có... vấn đề gì đâu. Nếu chỉ để viết cho nhanh, thuận tiện thì viết tắt (có quy đinh cách viết tắt và cả thói quen viết tắt không theo quy định của người Việt mà người đọc vẫn hiểu) Tiếng Việt có một số chữ cái mà tiếng Latinh không có cũng có sao đâu, tiếng Nga cũng vậy mà. Người nước ngoài học tiếng Việt thì ... phải học vậy thôi.
Công việc của em là dạy tiếng Việt, các bác mà "cải tiến" thành công, nghĩa là viết thế nào cũng được thì em ... thất nghiệp mất. Hichic!
Em giống bác daquen, sợ học lắm. Bây giờ mà bắt em học lại từ đầu thì em "bỏ học", thành "cô giáo mù chữ". Huhu!

[Мужик]

Сó bác nào thấy Y dài trong tiếng Việt trong nhiều trường hợp lại phát âm giống như Й ngắn trong tiếng Nga không ạ?
Hoa May phiên âm sang tiếng Nga thế nào nhỉ: Хоа Маи или Хоа Май? Kiểu gì đọc lên thì cũng sai với nguyên bản.

[LyMisaD88]

minminixi viết

cả nước ta dạy chữ quốc ngữ theo vùng miền là không đúng:
miền trung thì cứ nói sao viết vậy

Nói thế này là làm cho người miền Trung buồn rồi đó. Ông BT cho ví dụ xem nào?

[minminixi]

LyMisaD88 viết

Nói thế này là làm cho người miền Trung buồn rồi đó. Ông BT cho ví dụ xem nào?

Rất xin lỗi bác Lý do cái sự vắn tắt, vì ý của em là người miền Trung có hẳn một ngôn ngữ Việt riêng, không phải chuyện đáng buồn hơn miền khác. Vấn đề là học sinh miền Trung vô tư viết "o zân quân" theo kiểu cải tiến hay "em nỏ biệt mô" theo truyền thống, cũng như người miền Bắc có nơi viết ngọng "lói nà nàm", còn học sinh miền Nam cứ viết "đi da đi dô " vậy thôi.
Nếu ngảnh giáo dục làm đúng, thì miền nào cũng phải nói và viết như nhau, còn tiếng địa phương là chuyện khác. Vì thế em ủng hộ ý kiến như của bạn Viet Nga là cần cải lùi trước khi cải tiến.
Còn vấn đề của bác MU, trong tiếng Nga không có y dài của ta, cũng như ta không có ц của họ hay th của người Anh.
Trong một quốc gia, cái gọi là QUỐC NGỮ không thể có các phiên bản theo địa phương, mà muốn dùng chỉ 1 phiên bản thống nhất thì các trường sư phạm đào tạo giáo viên phải thống nhất trước. Nhưng ở ta thì điều này chưa bao giờ được thực hiện. Lấy ví dụ một người miền Trung muốn thành giáo viên, xin mời học cách nói và viết chuẩn trong bất cứ trường sư phạm nào dù ở Vinh hay Hà nội, để rồi khi ra trường có thể xin dạy trên toàn quốc, chứ không nhất thiết phải về miền Trung (trong thực tế nếu cứ dùng giọng địa phương thì rất khó xin việc ở vùng khác).
Thổ âm của từng vùng luôn tồn tại trong cách nói và âm sắc, chứ không phải trong từ vựng và chính tả khác nhau. Ít nhất khi đã viết ra thì phải thống nhất, là điều ta luôn thấy trong các ngôn ngữ như Anh, Hoa hay Nga.
Với tiếng Việt, bảng chữ cái là chuyện không dễ đụng đến, nhưng cái hình thức và bản chất giáo dục hiện nay mới là điều cần quan tâm trước đã, tức phải CẢI LÙI về một cái gốc thống nhất rồi mới có thể từ đó TIẾN đi!

[Phanhoamay]

Tôi nghĩ bảng chữ cái và giáo dục là hai vấn đề có liên quan nhưng hoàn toàn khác nhau.
Cải cách giáo dục không những đòi hỏi đổi mới về nhận thức và quan điểm giáo dục mà còn yêu cầu một khối lượng khổng lồ tiền bạc và công sức.
Gắn cải tiến bảng chữ cái với cải cách giáo dục hoặc nói để cải cách giáo dục xong hẵng bàn đến chuyện sửa đổi bảng chữ cái, thiết nghĩ là không cần thiết.
Thay đổi bảng chữ cái dễ hơn rất nhiều, và có thể làm ngay mà không phải đợi có nhiều thời gian và tiền bạc mới làm được.

Ở ta có nhiều "việc cần làm ngay" quá nên sờ vào việc nào cũng như sờ vào mớ bòng bong.

Mời các bác xem thêm Quy tắc sử dụng chữ I và Y thì sẽ thấy trong bảng chữ cái hiện hành riêng việc dùng có 2 chữ I và Y nó đã rắc rối thế nào!

Kiểu mới

Trừ tên riêng, đề xuất tương đối hợp lí cách dùng hai chữ i-ngắn và y-dài hiện nay như sau:

* Đối với các âm tiết có phụ âm đầu /ʔ/, âm đệm /zero/, âm chính /i/ và âm cuối /zero/, thì có hai cách viết:
1. 1. Dùng "i" trong các trường hợp từ thuần Việt, cụ thể là: i - i tờ; ì - ì, ì ạch, ì à ì ạch, ì ầm, ì oạp; ỉ - lợn ỉ, ỉ eo, ỉ ôi; í - í a í ới, í oắng, í ới; ị - ị, béo ị
2. 2. Dùng "y" trong các trường hợp còn lại (thường là từ Hán-Việt), ví dụ: y - y tế, y nguyên, y phục; ỷ - ỷ lại; ý - ý nghĩa, ý kiến...
* Đối với các âm tiết có âm đệm /zero/ và âm chính /ie/ thì dùng "i". Ví dụ: ỉa, chịa, đĩa, tía... kiến, miền, thiến... Trừ trường hợp có âm đầu /ʔ/ và âm cuối không /zero/ thì dùng "y": yếm, yến, yêng, yêu...
* Đối với các âm tiết có âm đệm /w/, âm chính là /i/ hoặc /ie/ thì dùng "y". Ví dụ: huy, quý, quýt... khuya, tuya, xuya... quyến, chuyền, tuyết, thuyết...
* Việc biểu diễn nguyên âm /i/ trong các trường hợp còn lại (âm đệm /zero/) thì dùng "i". Ví dụ: inh, ích, ít... bi, chi, hi, kì, khi, lí, mì, phi, ti, si, vi... bình, chính, hít, kim, lịm, mỉm, nín, phình, tính, sinh, vinh...
* Việc biểu diễn âm cuối /-j/ không có gì thay đổi, vẫn dùng "y" trong các trường hợp có nguyên âm chính ngắn: (bàn) tay, (thợ) may, tây, sấy... và dùng "i" trong các trường hợp còn lại: (lỗ) tai, (ngày) mai, cơi, coi, côi...
1. 3. Dùng "i" trong trường hợp các tiếng có phụ âm đầu + vần "i" ( ví dụ: lí, mĩ, kĩ, thi, sĩ...) đều thống nhất viết bằng "i" (i ngắn). Ví dụ: lí luận, lí tưởng, thi sĩ, nước Mĩ, Hoa Kì, bánh mì, vua Lí Thái Tông, Lí Bí, kỉ niệm, v.v... (mà không viết "y" (y dài) như trước đây. Đây là quy định của Bộ Giáo duc Việt Nam từ năm 1963. Hiện nay Nhà xuất bản Giáo dục vẫn thực hiện nghiêm chỉnh quy định này trong việc in Sách giáo khoa các loại.

Kiểu cũ

Cách dùng "i" hoặc "y" kiểu cũ thì thường căn cứ vào Hán Việt Từ điển của Đào Duy Anh (1931).[12] Theo đó thì "y" được dùng thay "i" với những từ gốc Hán Việt nếu đứng sau các phụ âm h, k, l, m, t, và q (qu). Vì vậy nên có "ngựa hí", "tì tay" (gốc Nôm) nhưng "song hỷ", "hồi tỵ" (gốc Hán Việt). Những phụ âm khác thì vẫn dùng "i" như "tăng ni" chứ không có ny.
--------

Viết thêm: Tôi là chúa viết sai, ví dụ khi thì "dòng" sông, khi thì "giòng" sông. Vì vậy tôi ủng hộ cải tiến bảng chữ cái tiếng Việt.

[dienkhanh]

minminixi viết

Em thì thích rau cải, còn trong cải tổ hay cải cách ngôn ngữ thì cũng thích, nhưng là nên cải lùi chứ không nên cải tiến. Em xin giải thích cái "í kiến" lập dị này một chút!
.....

Làm thế nào để nhấn cám ơn 10 lần được các bác nhỉ? Em nhấn 1 lần rồi nhưng vẫn thấy thiếu, nên phải trích lại vào đây. Em thích bài viết này của bác BT.

Em đọc bài này trên VNN rồi và cũng đã nghe nhiều người chửi cái ông An Biên này bên ấy, thậm chí chửi rất thậm tệ. Em cũng không phải người theo số đông, nhưng ý kiến của em cũng chỉ thế này: cải tổ (nếu làm được) thì trong lĩnh vực nào cũng tốt, nhưng những ý kiến mà ông này đưa ra là không thể chấp nhận được, vì làm như vậy là người Việt mất hẳn tiếng mẹ đẻ, không thể vì sự hòa nhập mà lại làm cái điều thất đức ấy được. Nếu lấy lý do là

Đó là chưa kể, việc loại bỏ các chữ cái F, J, W, Z làm cho học sinh khi học các môn khoa học lại phải dùng đến các chữ cái “xa lạ” nói trên.

thì càng vô lý, vì các nước sử dụng ngôn ngữ tượng hình, các nước khối Ả rập,... họ có sử dụng bảng chữ cái Latin đâu mà họ vẫn học được "các môn khoa học".
Về sự lãng phí các chữ F, J, Z thì ông này lại càng sai, vì tiếng việt đã có 3 (thậm chí là nhiều hơn) các phụ âm thay thế rồi, còn việc đề nghị đưa phụ âm W thay thế nguyên âm Ư thì thật là hết chỗ nói .
Việc trong tiếng Việt có cả D lẫn Đ hoặc A Ă Â, ... chính là sự sáng tạo của người phát minh ra nó, tạo nên sự phong phú của tiếng Việt mà các nhà ngôn ngữ thế giới thừa nhận, cũng như việc có đến 6 dấu thanh vậy.
Việc có chữ H sau các chữ G, NG là tạo nên các phụ âm đứng trước nguyên âm mềm I, E khác với chữ PH là một phụ âm khác với P, cái này trong ngôn ngữ khác (Anh, Pháp, ...) cũng có.
Thêm nữa, người Việt chỉ mượn mẫu tự Latin để tạo nên Bảng chữ cái tiếng Việt (a ă â b c d đ .... u ư ... x y ) và từ bảng chữ cái này tạo nên tiếng Việt chứ không sử dụng bảng chữ cái Latin (a b c ... x y z) để tạo nên tiếng Việt, vì vậy không có lý do gì phải đưa nó "về gần với chữ Latin" cả, còn quá trình hòa nhập quốc tế lại càng không có ý nghĩa gì ở đây.

Và P.S. : Cái mục Diễn đàn của VNN cho đăng bài này rồi phải chua thêm câu "để rộng đường dư luận" chứng tỏ họ không muốn chịu trách nhiệm về nội dung bài viết, và để cho mọi người hiểu rằng đây chỉ là ý (sáng kiến) của tác giả. Nhưng tác giả bài này ít ra vẫn còn khá hơn ông TS Văn hóa học viết sai tùm lum ở đây. Ông này câu khách với đầu đề "Người Việt đang ngày càng "dốt" tiếng Việt?" mà bản thân thì còn dốt hơn cả những gì mà ông đưa ra làm dẫn chứng

[minminixi]

Phanhoamay viết

Tôi nghĩ bảng chữ cái và giáo dục là hai vấn đề có liên quan nhưng hoàn toàn khác nhau.
Cải cách giáo dục không những đòi hỏi đổi mới về nhận thức và quan điểm giáo dục mà còn yêu cầu một khối lượng khổng lồ tiền bạc và công sức.
Gắn cải tiến bảng chữ cái với cải cách giáo dục hoặc nói để cải cách giáo dục xong hẵng bàn đến chuyện sửa đổi bảng chữ cái, thiết nghĩ là không cần thiết.
Thay đổi bảng chữ cái dễ hơn rất nhiều, và có thể làm ngay mà không phải đợi có nhiều thời gian và tiền bạc mới làm được.
...
Mời các bác xem thêm Quy tắc sử dụng chữ I và Y thì sẽ thấy trong bảng chữ cái hiện hành riêng việc dùng có 2 chữ I và Y nó đã rắc rối thế nào!

Viết thêm: Tôi là chúa viết sai, ví dụ khi thì "dòng" sông, khi thì "giòng" sông. Vì vậy tôi ủng hộ cải tiến bảng chữ cái tiếng Việt.

Em rất thích tư duy và quyết tâm của bác Phan, nhưng như bác vừa khẳng định thay đổi bảng chữ cái là dễ, thì ngay sau đó bác nêu ví dụ cho thấy sự phức tạp của hai mẫu tự trong số chúng. Vậy nếu ta gộp chúng thành một, thì chắc chắn phải sáng tạo tiếp một thứ TIẾNG VIỆT MỚI, là điều quá sức của một nền giáo dục... . có biết bao nhiêu vấn đề phát sinh nếu ta thử bỏ đi chữ y:
- vài từ như DƠ DÁY, NHÁY MẮT, TRÁI KHOÁY, NGÁY NGỦ... sẽ phải kèm thêm một lô quy tắc để hiểu, em thì không dám tưởng tượng sâu đến thế.
- chữ y là một đặc thù trong tiếng Việt, nó được phát âm tuy chỉ HƠI KHÁC chút xíu nhưng khiến từ nguyên mang nghĩa hoàn toàn khác. Chính những đặc thù này cùng các dấu làm thành PHONG BA BÃO TÁP cho người nước ngoài học tiếng Việt.
- em thì nói thật, từ nhỏ đã rất mê những trò chơi ngôn ngữ, nhiều khi cũng ngẫm nghĩ xem tiếng Việt ta thừa hay thiếu, nhưng em chưa thấy có gì thừa cả. Riêng tiếng Việt có một nguồn gốc khá lạ lùng: trong khi hầu hết các tiếng khác trên thế giới dùng âm sắc để biểu thị TÂM LÝ người nói, thì tiếng Việt lại dùng nó để chỉ Ý NGHĨA của từ hoặc nhóm từ, trong khi vẫn thể hiện tâm lý người nói như thường. Còn các nguyên âm, dân tộc khác cùng lắm chỉ dùng thêm một dấu phụ đi kèm như dấu HAI CHẤM NGANG hay ă ... để chỉ sắc thái của nghĩa từ đó, thì tiếng Việt dùng đến 3 dấu ă â ơ ( em cũng chả biết gọi cái dấu trong từ ĂN là gì) và theo đó là các nghĩa từ độc lập.
- gần đây ta thấy tiếng Việt thừa nhiều thứ, là do sáng tạo vô tổ chức của người Việt thôi. Ngoài một số từ mới do khoa học đưa vào, sự thống nhất vùng miền cũng dẫn đến nhiều từ vựng được chấp nhận. Ngôn ngữ máy tính và ngoại ngữ du nhập vào nhiều cũng góp thêm nhiều từ tắt thay cho câu. Nhiệm vụ của nền giáo dục là biến cái vô tổ chức này thành trật tự và làm phong phú tiếng Việt một cách hợp lý chứ không phải đổi bảng chữ cái để thích ứng với thiên hạ.
- bây giờ em trở lại việc tại sao không thay đổi bảng chữ cái trước được: vì nó là viên gạch xây dựng nên ngôn ngữ, cũng như cái bảng GEN người, hay sâu hơn là chuỗi ADN của sự sống. Vấn đề không nằm ở ký tự A - B - C ... vì chúng chỉ là các KÝ ÂM cơ sở. Ta từng dùng chữ Nôm với các bộ chữ tượng hình xưa cũng diễn giải gần đủ các từ tiếng Việt, nhưng việc thay chúng bằng các mẫu tự Latin khiến chúng dễ phối hợp để thể hiện sắc thái ngôn ngữ, dễ nhìn dễ nhớ, và dễ phát triển... đến mức gần như tùm lum hiện nay.

Tiếng Việt hiện cũng giống như giao thông Việt Nam, mạnh ai nấy đi, có luật rừng luật ruộng đủ cả. Nhiều người muốn CHỈNH ĐỐN bằng cách thay đổi bảng chữ cái, tưởng dễ như ăn kẹo, nhưng nếu những đề nghị đó hợp lý thì chả đợi nhà nước vào cuộc, bàn dân thiên hạ cũng đã theo rầm rầm rồi.
Nếu bàn quá sâu thì em tưởng không phải việc của tồ pic này. Việc quan trọng nhất là học sinh tốt nghiệp PT phải nói và viết GẦN NHƯ NHAU đã. Chỉ khi nào tiếng Việt là tiếng Việt, thì bài thì tốt nghiệp PT các cấp học từ miền Trung vô tư gửi vào Nam để chấm, Nam gửi ra Bắc ...
Các bác có để ý tiếng Anh không nhỉ: thi IELTS, TOEIC hay TOEFL ở VN người ta hoàn toàn có thể gửi về Anh để chấm. Còn bài thi Văn của ta hiện nay, muốn nhanh thì chỉ chuyển Tỉnh trong cùng vùng, muốn chậm thì chuyển khác vùng. Bác nào từng tham gia chấm bài thi PT (nhất là Văn) thì hiểu rõ chuyện này.
Khi tiếng Việt được THỐNG NHẤT rồi, thì mới xem xét thay đổi bổ sung TỪ VỰNG cho Bộ từ điển TV. Dựa vào thống kê (dữ liệu) có sẵn tại Từ diển Bách khoa này, sẽ nghiên cứu cái gì thừa hay thiếu, chữ cái nào thay đổi được và chữ cái nào thì không, hay tạo nhóm mẫu tự mới nào ....
Tiếng Việt dạng chữ viết như hiện nay mới có hơn 200 năm lịch sử. Chữ Hoa họ có mấy ngàn năm còn chưa thèm thay đổi bộ mẫu tự. Người Việt Nam ưa làm theo HÌNH THỨC thật!
TB: hình như em có chút hiểu lầm trong trình bày của bác Phan vì bác không có ý thay đổi chữ y, nhưng em đọc đi đọc lại cái ông An Biên rồi mà chả thấy đề nghị nào của ổng là cần thiết cả, nhất là chuyện thay nguyên âm ư bằng phụ âm w. Em có cảm giác ông này không phải người Việt hay có khi bị Tây Hóa mất rồi chăng?