Самуил Яковлевич Маршак - nhà thơ S.Ya. Marshak

[Nina]

ПИНГВИНЯТА Мы - два брата, два птенца. Мы недавно из яйца. Что за птица - наша мать? Где ее нам отыскать? Мы ни с кем здесь не знакомы И не знаем даже, кто мы. Гуси? Страусы? Павлины? Догадались! Мы - пингвины.

Chim cánh cụt con Hai anh em nhà chúng tớ Mới vừa từ trứng nở ra Mẹ tớ là chim nào nhỉ? Làm sao tìm nổi được bà? Chúng tớ chẳng quen ai hết Chúng tớ là ai hả trời. Là ngỗng? Là công? Đà điểu? À là cánh cụt. Tuyệt vời!

[Nina]

КЕНГУРУ Вот полюбуйтесь на игру Двух австралийских кенгуру. Они играют в чехарду В зоологическом саду.

CĂNG GU RU Nhìn kìa các bạn Hai căng gu ru Đang chơi nhảy cừu Trong vườn bách thú

[Nina]

ЛЬВЯТА Вы разве не знаете папы - Большого, рыжего льва? У него тяжелые лапы И косматая голова. Он громко кричит - басом, И слышно его далеко. Он ест за обедом мясо, А мы сосем молоко.

Những chú sư tử con Các cậu phải biết bố tớ Sư tử lớn màu lông hung Bố tớ nặng tay lắm đấy Đầu bờm xờm rất kiêu hùng Bố tớ gầm rất dũng mãnh Tiếng gầm vang tận xa xôi Bố tớ ăn trưa với thịt Còn chúng tớ bú sữa thôi

ЛЬВЕНОК Нет, постой, постой, постой, Я разделаюсь с тобой! Мой отец одним прыжком Расправляется с быком. Будет стыдно, если я Не поймаю воробья. Эй, вернись, покуда цел! Мама! Мама! Улетел!..

Sư tử con Này, Sẻ ơi, đứng lại! Tớ cho cậu biết tay Bố tớ nhảy một cú Xơi tái bò đực ngay Tớ không bắt được cậu Thì thật xấu hổ thay Này quay lại, quay lại! Mẹ ơi! Sẻ đã bay!

[vhnga]

Chào cả nhà!
Em mạo muội post lên đây một số bài thơ của Marshak nhờ các cao thủ dịch hộ em ạ. Em cảm ơn các bác nhiều nhiều!

ЗВЕЗДЫ В ОКНЕ
Так много звезд теснится в раме
Меж переплетами окна.
Они сверкают вечерами,
Как золотые письмена.

В оконном тесном полукруге,
Припоминая, узнаешь
Многоугольники и дуги -
Вселенной огненный чертеж.
С. Маршак. Собрание сочинений.
Москва, "Художественная литература", 1970.


Мы знаем: время растяжимо.
Оно зависит от того,
Какого рода содержимым
Вы наполняете его.

Бывают у него застои,
А иногда оно течет
Ненагруженное, пустое,
Часов и дней напрасный счет.

Пусть равномерны промежутки,
Что разделяют наши сутки,
Но, положив их на весы,
Находим долгие минутки
Н очень краткие часы.
С.Маршак. Лирика. Переводы.
Санкт-Петербург, Лениздат, 1996.


* * *
Т.Г.

Люди пишут, а время стирает,
Все стирает, что может стереть.
Но скажи,- если слух умирает,
Разве должен и звук умереть?

Он становится глуше и тише,
Он смешаться готов с тишиной.
И не слухом, а сердцем я слышу
Этот смех, этот голос грудной.
С. Маршак. Собрание сочинений.
Москва, "Художественная литература", 1970.

НАЧАЛО ДНЯ
За окнами сумрак ранний
На свет и на тьму похож,—
Будто на синем плане
Нового дня чертеж.

Вижу, привстав с постели,
Как выступают из мглы
Строгие лесенки елей,
Сосен прямые стволы.

Слышу в тиши до рассвета
Первые грузовики.
Слышу, как в городе где-то
Пробуют голос гудки.

Тот, кто минуту свиданья
Ночи и дня подглядел,
Видел весь мир в ожиданье
Новых событий и дел.
С. Маршак. Собрание сочинений.
Москва, "Художественная литература", 1970.

[Nina]

СОБАКА ДИНГО Нет, я не волк и не лиса. Вы приезжайте к нам в леса, И там увидите вы пса - Воинственного динго. Пусть вам расскажет кенгуру, Как в австралийскую жару Гнал по лесам его сестру Поджарый, тощий динго. Она в кусты - и я за ней, Она в ручей - и я в ручей, Она быстрей - и я быстрей, Неутомимый динго. Она хитра, и я не прост. С утра бежали мы до звезд, Но вот поймал ее за хвост Неумолимый динго. Теперь у всех я на виду В зоологическом саду, Верчусь волчком и мяса жду, Неугомонный динго.

CHÓ HOANG DINGO Chẳng là báo, không là cáo Các vị cứ vào trong rừng Thì sẽ thấy tớ - chú chó Dingo hoang dã kiêu hùng Kenguru sẽ kể lại Rằng trong cái nóng Úc châu Nàng chạy trốn khắp rừng núi Dingo đuổi sát theo sau Dingo theo vào bụi cây Nhảy theo xuống con suối nhỏ Dingo chạy nhanh như thỏ Không biết mệt mỏi phút nào Dingo cũng rất ranh mãnh Chạy từ sáng đến đêm khuya Dingo không chút mềm yếu Đã túm được cái đuôi kia Bây giờ tớ trong vườn thú Tất cả đều có thể trông Quay tròn, tớ chờ đến bữa Chó hoang Dingo kiêu hùng

[Nina]

Bài này đúng ra tên nó phải dịch là Sư tử cái (thường được hiểu nôm na là sư tử Hà Đông, hy vọng độc giả bài này không ai nhảy dựng lên - mình không ưa điều này). Tuy nhiên sau một thoáng tư duy, ta lấy quyền dịch giả dịch thành - Tiểu thư sư tử.

ЛЬВИЦА Какое туманное лето В неласковой этой стране! Я в теплое платье одета, Но холодно, холодно мне! Меня называют дикаркой За то, что сижу я в тоске, Мечтая об Африке жаркой, О мягком, горячем песке. Я встретила здесь крокодила. Он мне улыбнулся, как друг. "Ты хочешь, - его я спросила, - К бананам и пальмам на юг?" "Дитя, - отвечал он уныло, - Не видеть родной мне земли!" И слезы из глаз крокодила По черным щекам потекли.

TIỂU THƯ SƯ TỬ Một mùa hè sương mờ mịt Xứ sở không chút vui mừng Tôi đã mặc chiếc áo ấm Mà sao vẫn lạnh quá chừng Họ gọi tôi là hoang dại Vì tôi mãi mãi u sầu Buồn nhớ trảng cát mềm bỏng Nhớ về cái nóng Phi châu Ở đây tôi gặp cá sấu Cười với tôi như bạn thân "Bác có muốn không - tôi hỏi Ăn chuối với cọ phương Nam" "Bé con - Sấu nói chán nản, Tôi sẽ chẳng thấy cố hương!" Và lệ từ mắt cá sấu Chảy theo má đen thành đường.

[Nina]

ГИЕНА Захрапели носороги, Дремлет страус длинноногий. Толстокожий бегемот Лег спокойно на живот. Спит верблюд, согнув колени. Но не спится мне - гиене! Настает моя пора: Буду выть я до утра. Днем молчала я угрюмо - Я боюсь дневного шума - Но зато мой хриплый смех По ночам пугает всех! Даже львы меня боятся... Как над ними не смеяться?

LINH CẨU Đám tê giác kia đang ngáy Ngủ mơ đà điểu chân dài Con hà mã da dầy cộm Nằm sấp chẳng cần biết ai Lạc đà đang co chân ngủ Chỉ mình tớ cứ thức hoài! Đã đến giờ tớ làm việc Tru lên đến tận bình minh Ban ngày tớ chỉ câm lặng - Những tiếng ồn rất bực mình Nhưng tiếng tớ cười khàn giọng Mọi người khiếp hãi trong đêm Đến sư tử còn sợ tớ... Đành phải cười họ cho quen

[vidinhdhkt]

Ну и молодчина, Ниночка! Восхищаюсь.

[hungmgmi]

Xin thông báo: hungmgmi chưa kịp hỏi ý kiến dịch giả Nina , đã bê nguyên 2 bài thơ trong topic này đăng trên báo Họa Mi đặc biệt số 1/6 năm nay rồi (số gộp 22+23).Báo biếu và "nhuận" hẻo sẽ chuyển vào một ngày gần nhé.
Mong sẽ tiếp tục được đọc các bản dịch và giới thiệu cho bạn đọc nhỏ tuổi VN tác phẩm của nhà thơ nổi tiếng viết cho thiếu nhi này.

[Nina]

Ồ, cám ơn anh Hùng nhé!

Bài tiếp theo trong chuỗi này là về chú gấu, chú này thì ai cũng biết rồi, nên chẳng cần hình ảnh minh họa cho tốn tài nguyên diễn đàn

МЕДВЕДЬ Вот медведь, медведь, медведь! Кто желает посмотреть? Приходите к Мише в гости, Сладкий пряник Мише бросьте. Миша просит, Миша ждет, Широко разинув рот. Нет, правее! Нет, левее! Промахнулись, ротозеи! Вот теперь попали в рот! Что за пряник - чистый мед! За такое угощенье Мы покажем представленье. Ну-ка, Миша, поклонись! Ну-ка, Миша, кувырнись!

GẤU Kìa, gấu kìa, gấu, gấu! Có ai muốn xem không? - Mời ghé chơi nhà gấu! Cho tớ viên kẹo hồng! Misha hỏi và đợi Đang há rộng miệng không. - Sang phải! Trái! chút thôi! Các cậu ném trượt rồi! Bây giờ mới đúng miệng Kẹo óng như mật ong! - Kẹo thế mới thật xứng Với suất xiếc ngẫu hứng! Nào, Misha, cúi chào! Nào, Misha, lộn nhào!

[Nina]

Bài thơ này là về шакал - mới đầu cứ tưởng là con gì ghê gớm lắm, hóa ra là con chó núi


Cẩu giống cẩu ...

ШАКАЛ Мой отец - степной шакал Пищу сам себе искал. Далеко в стране песчаной Провожал он караваны И в пустыне при луне Громко плакал в тишине. Ел он кости и объедки, А теперь живет он в клетке. От дождя он здесь укрыт И всегда бывает сыт.

CHÓ NÚI Bố tớ là chó núi Kiếm ăn chốn thảo nguyên Tiễn những đoàn vận chuyển Trên đường cát triền miên Khi trăng lên sa mạc Khóc lớn trong lặng yên Bố ăn xương với xẩu Giờ ở Thảo cầm viên Mưa gió không tới mặt Thức ăn có sẵn bên.

[Nina]

СЛОН Африканец молодой Обливается водой. Вымыл голову и ухо - И в лоханке стало сухо. Для хорошего слона Речка целая нужна. Уберите-ка Лоханку, Принесите-ка Фонтанку!

VOI Chú voi châu Phi trẻ Đang dội nước lên người Tai với đầu vừa sạch Máng nước đã cạn rồi Cần hẳn con sông nhỏ Mới đủ nước cho voi Nào hãy dọn Cái máng đi, Đem đến đây Đài phun nước!

[Nina]

ОБЕЗЬЯНА Приплыл по океану Из Африки матрос, Малютку-обезьяну В подарок нам привез. Сидит она, тоскуя, Весь вечер напролет И песенку такую По-своему поет: “На дальнем жарком юге, На пальмах и кустах, Визжат мои подруги, Качаясь на хвостах. Чудесные бананы На родине моей. Живут там обезьяны И нет совсем людей”.

KHỈ CON Có một bác thủy thủ Bơi khắp các đại dương Từ châu Phi đem đến Cô khỉ con dễ thương Khỉ con ngồi buồn bã Hết ngày dài đêm thâu Và hát một bài hát Bằng giọng ca u sầu: “Nơi phương nam nóng bỏng Trên ngọn cọ, bụi cây Bạn tôi kêu chí chóe Đuôi dài đưa đó đây Những cây chuối tuyệt diệu Ở nơi quê hương tôi Nơi đó chỉ có khỉ Hoàn toàn không có người”.

[Nina]

КЕНГУРУ Длиннохвостый кенгуру Погулять зовет сестру, А сестра сидит в мешке У мамаши на брюшке.

CĂNG GU RU Căng gu ru đuôi dài Rủ em gái đi chơi Nhưng em gái đang ngồi Trong túi trên bụng mẹ

[Nina]

Bài sau thì về chú sẻ, ấn tượng của Nina là - chả hiểu nó ăn gì mà lắm thế không biết!

ГДЕ ОБЕДАЛ, ВОРОБЕЙ? - Где обедал, воробей? - В зоопарке у зверей. Пообедал я сперва За решеткою у льва. Подкрепился у лисицы. У моржа попил водицы. Ел морковку у слона. С журавлем поел пшена. Погостил у носорога, Отрубей поел немного. Побывал я на пиру У хвостатых кенгуру. Был на праздничном обеде У мохнатого медведя. А зубастый крокодил Чуть меня не проглотил.

SẺ ĂN TRƯA CHỖ NÀO? - Sẻ ăn trưa chỗ nào? - Ở trong vườn bách thú. Món khai vị tớ xơi Là trong chuồng sư tử Đến chỗ cáo ăn thêm Uống nước đến mệt lử Ăn cà rốt nhà voi Và hạt kê nhà sếu Rồi đến nhà tê giác Nếm chút tấm cám thôi Căng gu ru mở tiệc Tớ cũng là khách mời Gấu lông xù chiêu đãi Tất nhiên tớ cũng xơi Thế mà con cá sấu Suýt cho tớ đi đời.

[Nina]

ДЕТСКИЙ ДОМ Весною в нынешнем году В зоологическом саду Олень и лев, барсук и рысь И медвежата родились. Для них устроен детский дом С зеленым лугом и прудом. Они играют и лежат. Козел бодает медвежат. А лев и волк несутся вскачь И разноцветный гонят мяч. Промчатся быстро год и два, И станет волк бояться льва, И жить на свете будут врозь Барсук и лев, медведь и лось.

NHÀ TRẺ CỦA THÚ Vào mùa xuân năm nay Ở trong vườn bách thú, Chồn, linh miêu, sư tử Voi, gấu cùng sinh con Nhà trẻ dành cho chúng Có ao, cỏ xanh om Thú con chơi và nghỉ Dê con húc gấu con Sư tử cùng với sói Cùng đuổi quả bóng tròn Năm tháng rồi trôi qua Sói sẽ sợ sư tử Gấu, tuần lộc với chồn Chẳng ở chung như cũ.

[Nina]

Nói chung là chỉ còn vài bài nữa là hết loạt thơ này, nhưng càng về cuối càng thấy khó dịch...

ФОМКА Перед бассейном в зоопарке - Медвежьи мокрые следы. - С тяжелым плеском в полдень жаркий Медведь выходит из воды. Еще в костях он очень тонок, Еще и ростом невелик. Он не медведь, а медвежонок, Но белоснежен, как старик. Легко узнать по белой шкуре Бродягу ледяных полей. Слыхал он посвист зимней бури На дальней родине своей. Встречался с вьюгой и поземкой, Ночуя с матерью на льду. Теперь его прозвали Фомкой И жить заставили в саду. Он здесь ночует не на льдине, А на асфальтовой горе. Его тревожит крик павлиний, Рычанье тигра на заре. Он ищет днем прохладной тени И, не найдя ее нигде, Томясь от скуки и от лени, Беззвучно шлепает к воде. Рычит на сторожа негромко... Но не рычи, - придет зима, Вернутся вьюга и поземка - И будешь ты уже не Фомка, А матерОй медведь Фома!

FOMKA Ttrong vườn thú trước bể bơi Vết chân gấu còn ướt đẫm - Giữa trưa nắng đang gay gắt Gấu ra khỏi nước phì phào. Xương gấu vẫn còn mảnh lắm Gấu vẫn thấp, chưa cao mà Vẫn là gấu con thôi đấy Nhưng trắng như tóc cụ già Nhìn bộ da trắng là biết Cư dân miền đất giá băng Gấu đã nghe bão đông thổi Nơi quê xa tuyết vĩnh hằng. Từng ngủ trên băng cùng mẹ Nghe cơn bão tuyết gào la Giờ sống trong vườn bách thú Và người ta gọi Fomka Giờ không qua đêm trên băng Mà trên đồi phủ nhựa đường Tiếng chim công làm tỉnh giấc Và tiếng hổ gầm trong sương Ban ngày đi tìm bóng mát Nhưng nào có thấy chốn nao! Buồn bã và lười mệt lả Đành xuống nước bơi rì rào Đôi khi gầm bác bảo vệ Nhưng đừng gầm nữa, gấu ơi Mùa đông, bão tuyết sẽ đến Gấu không còn là Fomka Gấu lớn thành Foma thôi!

[Nina]

Bài này thì mình thừa nhận ngay là mình dịch dở



Uploaded with ImageShack.us
Hippopotamus - hình ảnh chỉ có tính chất minh họa, mọi sự trùng hợp nếu có đều là ngẫu nhiên

ПРО ГИППОПОТАМА Уговорились я и мама Дождаться выходного дня И посмотреть ги-ги-топама... Нет, ги-попо-тото-попама... Нет, ги-гото-попо-потама... Пусть мама скажет за меня! Вошли в открытые ворота И побежали мы вдвоем Взглянуть на ги... на бегемота! Мы чаще так его зовем. Он сам имен своих не знает: Как ни зовите, - все равно Он из воды не вылезает, Лежит, как мокрое бревно. Нам не везло сегодня с мамой. Его мы ждали целый час. А он со дна глубокой ямы Не замечал, должно быть, нас. Лежал он гладкий, толстокожий, В песок уткнувшись головой, На кожу ветчины похожий В огромной миске суповой. По целым дням из водоема Он не выходит, - там свежей. - Есть у него часы приема? - Спросили мы у сторожей. - Да, есть часы приема пищи. Его мы кормим по часам. - И вдруг, блестя, как голенище, Поднялся сам Гиппопотам. Должно быть, у него промокли Мозги от постоянных ванн, Глаза посажены в бинокли, А рот раскрыт, как чемодан. Он оглядел стоявших рядом Гостей непрошеных своих, К решетке повернулся задом, Слегка нагнулся - и бултых! Я думаю, гиппопотама Зовут так трудно для того, Чтоб сторож из глубокой ямы Пореже вызывал его!..

Hippopotamus Mẹ và tớ đã bàn nhau Cùng chờ đến ngày được nghỉ Đi thăm hi-hi-ta-mus À, hi-pô-pô-tô-tô.. Ồ, hi-tô-tô-pô-pô.. Mẹ ơi, nói hộ con với! Cùng bước vào cánh cổng mở Tớ cùng mẹ chạy vào trong Và nhìn thấy hi... hà mã Chúng mình gọi thế cho xong. Nó còn chả biết tên nó Gọi kiểu gì - cũng thế thôi Nó chẳng thèm ra khỏi nước Nằm như khúc gỗ ướt trôi. Chúng mình rõ không gặp may Đợi nó đến tận một tiếng Nó nằm tận đáy hố sâu Chẳng nhìn chúng mình một miếng. Nó nằm phẳng chưa, da dày Rúc đầu vào cát, lạ không Trông giống da của giăm bông Trong một đĩa xúp to đùng Mà suốt cả ngày vẫn thế Toàn nằm trong hồ làm duyên. - Nó có giờ tiếp khách chứ? Chúng mình hỏi bác nhân viên. - À có giờ tiếp thức ăn Chúng tôi mỗi giờ nuôi chúng. - Bỗng lấp lánh như chiếc ủng Hippopotamus Đứng lên Chắc hẳn não nó bị ướt Vì bị ngâm nước thường kỳ Đôi mắt trông tựa ống nhòm Miệng mở, như cái va li Nó liếc mắt nhìn tứ phía Khắp các vị khách không mời Rồi quay mông lại song sắt Ầm một cái - xuống nước rồi! Chắc Hippopotamus Có tên khó thế bao giờ Là để nhân viên không gọi Nó thường xuyên ra khỏi hồ!

[USY]

[QUOTE=Nina;64734]Bài này thì mình thừa nhận ngay là mình dịch dở [QUOTE]
Nina nói thế nào ấy chứ, bài này dịch rất hay mà!

[Nina]

Hihi, vì cái dở đầu tiên của em là phải để nguyên cái tên la tinh của con hà mã - nếu không thì mất hết ý nghĩa của bài thơ. Thứ hai là do mấy câu chơi chữ bị chuyển đổi khá là gượng ép, nên chẳng còn bao nhiêu phần hài hước của bản gốc

Nhưng em rất thích mấy chỗ so sánh của bác Marshak
А рот раскрыт, как чемодан.
Miệng mở, như cái va li

- rất giống, gợi cảm, và có gì đó rất ngộ nghĩnh trẻ thơ ở đây

К решетке повернулся задом,
Слегка нагнулся - и бултых!

Rồi quay mông lại song sắt
Ầm một cái - xuống nước rồi!

Câu này cũng rất đúng - mà lại cũng rất ngộ, chẳng biết diễn tả thế nào nữa - sự cao ngạo đến ... bất lịch sự của hà mã dưới cái nhìn của một cô bé (chắc là cô bé)