Cùng thảo luận!!!

[Raiva]

Trong lúc chờ mấy cây đại thụ "cấp cứu" thì Raiva bon chen tí: theo đầu óc đơn giản của em thi: никакой разницы почти, это смотря в каком предложении, такой и будет смысл
"про любовь": nói chuyện Tình yêu, kiểu nói riêng về chuyện của ai đó ( например, рассказать про свою любовь)
"о любви": về tình yêu, chung chung (разговаривать о любви (это как-бы в общем))

Мужик viết

Anh Muzhik "giải thích" thế này:

Yêu nào mà chẳng là yêu
"про"-chuyên nghiệp, còn "ồ" - nghiệp dư!
"Chua" thêm: "про" tức "prồ" tức chuyên nghiệp
"O" - nghiệp dư nên thấy cái gì miệng cũng "ô", "a"

Nhưng em vẫn "за" phương án của bác Мужик nhất - quá hay - chả phải mấy khi đọc được đáp án thế này

[vidinhdhkt]

Công nhận là cách giải thích của Muzhik thật độc đáo. Nó hay ở chỗ cháu Vịt Xinh sau khi nghe giải thích thì...vẫn thế, những ai biết tiếng Nga tốt thì tuy cảm thấy hơi...thế nào ấy, nhưng đố mà bảo rằng "không phải thế"!
Và cách khen của bạn Raiva cũng độc đáo không kém: bắn pháo hoa! Chà, ước gì mình cũng được ai đó bắn!

[Nina]

Em không phải dân ngôn ngữ, nên trong sự hiểu biết của em, thì ngữ nghĩa 2 cụm này giống nhau, chỉ có điều trong văn viết, ngôn ngữ sách vở thì hay dùng giới từ "O" hơn, giống như bác Мужик đã viết ở trên.

Nếu thế thì bài thơ lục bát của bác Мужик em xin phép đổi chỗ vài từ nhé

Cao siêu thì sính dùng "O"
Không chuyên thì lấy "PRO" cho nhiều

Mọi tình tiết đều là tưởng tượng, mọi sự trùng hợp nếu có đều là ngẫu nhiên

[Милая_утка]

Có lẽ sự khác nhau duy nhất giữa hai giới từ này là: "o" được sử dụng rộng hơn (trong cả văn nói và văn viết), còn "про" chỉ dùng trong văn nói.
Вообще предлог "про" является синонимом прелога "О".

[Nina]

Không hẳn là 2 giới từ này đồng nghĩa đâu Милая_утка à, vì "О" không chỉ dùng với danh từ ở cách 6. Mình thì kiến thức hạn chế nên lại lôi từ điển ra, lần này là Từ điển giải nghĩa tiếng Nga

2. О; ОБ; ОБО, предлог.
I. кого-что.
1.
Употр. при обозначении предмета, с которым кто-, что-л. соприкасается или сталкивается при движении, действии. Лодка разбилась о скалу. Кот тёрся об мои ноги. Удариться лбом о низкую притолоку. Запачкала обо что-то пальто. Споткнулся о камень. Опереться локтями о стол. Вытереть руки о полотенце.
2. (при повтор. сущ.). Служит для образования наречных сочетаний со зн.:
совсем близко, рядом или вплотную друг к другу (в некоторых из них ударение переносится на предлог). Кони шли бок о бок. Жить бок о бок с кем-л. Яхта причалила борт о борт к катеру.
II. о ком-чём.
1.
Употр. при обозначении лица, предмета, явления и т.п., которые представляют собой объект разговоров, размышлений, забот и т.п. Мечта о подвиге. Мысль о предстоящей работе. Понятие о чести. Плакать о погибших. Говорить о последних событиях. Заботиться о детях и внуках. Рассказать о себе. Помнить о Боге. Писать о любви. Споры о картине. Заботы о хлебе насущном (о средствах к существованию). /
При указании темы, содержания чего-л. (какого-л. произведения, сочинения и т.п.). Роман о русской деревне. Трактат о любви. Лекция о воспитании.
2. Устар.
Употр. при характеристике кого-, чего-л. путём указания на количество входящих в него или составляющих его частей, деталей, элементов и т.п. Строение о двух окнах. Дом о семи комнатах. Змей Горыныч о трёх головах. Шхуна о двух мачтах.

[Trans-Over]

Милая_утка viết

Обьясните, пожалуйста, разницу между "про любовь" и "о любви"!

Với ví dụ này, nếu muốn phân biệt những nét nghĩa nhỏ, tinh tế hơn thì em phải cho thêm ngữ cảnh cụ thể hơn nữa.

"Xét một cách toàn diện" (như cụ Văn Hiệp nói) thì "про + N4"(1) và "о + N6" (2) nằm trên trục đồng nghĩa, chúng chỉ khác nhau ở những "sự" sau:

1. Về phong cách:

- (1) thuộc phong cách hội thoại/sinh hoạt thường ngày, còn (2) trung tính/hòa.


2. Về sắc thái:

- (1) đề cập người, sự vật, hiện tượng là (một trong những) đối tượng trong hội thoại, đối thoại hoặc khi kể chuyện... cần được làm rõ; (1) mang tính chủ quan, phụ thuộc vào chủ thể; có chứa đựng một phần yếu tố mới hoặc không nhớ rõ; (1) một phần của tổng thể; (1) dài

- (2) đề cập bản chất, có tính chất "hẹp", mở ra hoặc đã chỉ rõ nội hàm của đối tượng chính - danh từ trung tâm (trong ngữ danh từ), không cần làm rõ; (2) mang tính khách quan, không phụ thuộc vào chủ thể; (2) tổng thể; (2) ngắn

VD:
Я расскажу маме про тебя «всё», что ты натворил. (một phần của tổng thể, phụ thuộc vào chủ thể)
Расскажи мне о себе – я хочу знать о тебе всё. (tổng thể, không phụ thuộc vào chủ thể)

Я узнал об этом неожиданно. (ngắn)
Я узнавал про это постепенно. (dài)

Про разведчика (сần được làm rõ, có yếu tố mới, dài. Những mẩu chuyện về người lính trinh sát)
О разведчике (không cần làm rõ, thông tin thuần túy, "ngắn". Truyện/Câu chuyện về người lính trinh sát)

(dẫn lại và biên tập các ví dụ từ www.gramota.ru, hình như là chị Nina thích cái trang này)

Tiện đây, bác nào phân biệt được "bên" và "cạnh" trong tiếng Việt thì giúp em với!!

[Trans-Over]

Nina viết

Em không phải dân ngôn ngữ, nên trong sự hiểu biết của em, thì ngữ nghĩa 2 cụm này giống nhau, chỉ có điều trong văn viết, ngôn ngữ sách vở thì hay dùng giới từ "O" hơn, giống như bác Мужик đã viết ở trên.

Nếu thế thì bài thơ lục bát của bác Мужик em xin phép đổi chỗ vài từ nhé

Cao siêu thì sính dùng "O"
Không chuyên thì lấy "PRO" cho nhiều

Mọi tình tiết đều là tưởng tượng, mọi sự trùng hợp nếu có đều là ngẫu nhiên

Cao siêu thì sính dùng "O"
Không chuyên thì lấy "PRO" cho nhiều
“PRO” chắc phải lắm điều
Còn “O” ngắn gọn một liều cho xong
“PRO” nói rất lòng vòng
Còn “O” chỉ thẳng “đục”, “trong” là gì
Anh “O” riêng rẽ ai bì
Chị “Pờ Rô” lắm mối cả hai con đường

[vidinhdhkt]

Vịt Xinh phải hậu tạ bác vidinhdhkt đấy nhá! Tất cả mọi "cây đa cây đề" đều đã nhiệt tình giải đáp cho một thắc mắc nhỏ của Vịt rồi đấy! Bác là dân kỹ thuật nên chẳng biết nói thế nào, nếu mà phải trả lời thì bác cũng chỉ biết nói: "O hay pro thì cũng thế cả!". Nhưng chả hiểu sao bác Hổ lại bắt chước bác xin hàng ngay từ đầu.

[Милая_утка]

Dạ vâng! Nếu có dịp chắc chắn Utka sẽ hậu tạ bác ạ!, không chỉ mình bác, mà tất cả thành viên trong diễn đàn đã rất nhiệt tình giúp đỡ Utka từ những ngày "chập chững" vào diễn đàn (chỉ có mỗi anh Virus hơi tí là xóa bài của Utka) hihi,anh thông cảm, Utka thù dai lắm, hờ hờ hờ!

[Мужик]

Trans-Over viết

Tiện đây, bác nào phân biệt được "bên" và "cạnh" trong tiếng Việt thì giúp em với!!

Thú thực em không rành lý thuyết tiếng Việt lắm nhưng suy từ tiếng Nga mà ra thôi.
"Bên" và "cạnh" về nghĩa gần hoàn toàn giống nhau, đến nỗi có thể ghép với nhau tạo thành một từ được "bên cạnh". Có lẽ khác biệt nhất cũng là về phong cách.
-"Bên" có vẻ văn viết hơn. VD: Như câu hát trong bài "Chiều xuân" "...đến bên em ngồi, nhẹ nhàng khẽ hát..." Thay "cạnh" vào đây thử xem, có mà chán ngoách! Em đuổi đi ngay.
- "Cạnh" có vẻ văn nói nhiều hơn: "Cho tao ngồi cạnh mày tí nhé". Thay "bên" vào đây cũng được, nhưng nghe nó cứ khách sáo thế nào ấy, nhất là khi người nói muốn thể hiện sự "bỗ bã, bụi bặm" một chút.

Công nhận bác giảng lý thuyết chuẩn thật đấy! Bọn mình nhiều khi chỉ hiểu, cảm nhận chính xác được thôi chứ giải thích bằng lời thật khó.

[Мужик]

Милая_утка viết

(chỉ có mỗi anh Virus hơi tí là xóa bài của Utka) hihi,anh thông cảm, Utka thù dai lắm, hờ hờ hờ!

Tại cái chữ ký của Vịt dễ thương đấy. Muỗi là loài trung gian truyền Virus mà!

[Old Tiger]

vidinhdhkt viết

Ơ kìa, bác Hổ làm mình thất vọng quá! Bác lại còn nhanh nhảu đầu hàng trước cả khi mình kịp post lời khuyên cho cháu Vịt Xinh rằng hãy tìm đến bác OT mà hỏi.

Bẩm cụ! Nhà cháu đã giải thích rõ rồi ạ. Hỏi cái gì nhà cháu cũng cố gắng trả lời, không biết thì đi hỏi để trả lời. Còn khoản "về tình yêu" thì nhà cháu đầu hàng ạ. He he, hay là cụ để cháu đi kiếm một mối tình nào đó làm thử để hiểu rồi sẽ trả nhời được không ạ?

Nói đến "bên" và "cạnh" nhà cháu lại nhớ đến câu thơ "Bút Tre":

Con đò dịch đít sang ngang,
Bên sông có một cái làng thò ra!

Trong trường hợp này thay "bên" bằng "cạnh" chắc sẽ không hoàn toàn đồng nghĩa các cụ nhỉ?

[hungmgmi]

Còn câu nữa, thấy bên và cạnh không thể thay thế được hoàn toàn cho nhau:
Đứng bên ni đồng thấy bên tê đồng mênh mông bát ngát
Đứng bên tê đồng thấy bên ni đồng cũng bát ngát mênh mông

[vidinhdhkt]

Kính bác Hổ.
Cụ Đồ Chiểu có viết: "Bởi chưng hay ghét cũng vì hay thương". Mà ai cũng biết là bác hay gầm (mà tiếng gầm thì bên cạnh công dụng chính là biểu thị quyền uy còn thể hiện nội tâm là cáu), nôm na là bác hay cáu - điều này có nghĩa là bác hay thương, mà thương và yêu thì gần nhau lắm - ở chỗ bác thì còn trùng nhau nữa ấy chứ! Bác đừng cãi, tôi ngắm kỹ ảnh của bác rồi, bác là người hay thương. Thế nên tôi chẳng tin tí tẹo nào vào câu chuyện hoang đường của bác rằng "không biết tình yêu là gì".
Còn cái mệnh đề "mẹ lấy vợ cho từ khi chưa kịp yêu nên không biết yêu là gì" là không đúng đâu bác ạ. Các ông vua thời xưa có rất nhiều vợ nhưng có ông nào biết yêu đâu! Ngược lại, thi sĩ Xuân Diệu không có vợ nhưng yêu thì chẳng ai bằng! Vợ với tình yêu là hai thứ chẳng liên quan gì đến nhau, bác có đồng ý với tôi thì gầm cho một tiếng (nhỏ thôi cũng được) cho tôi mát dạ.
Thêm một điều nữa: cứ cho là bác không biết yêu, nhưng bác vẫn có thể hiểu rất rõ tình yêu. Và cũng có những người rất hay yêu nhưng lại chẳng hiểu gì về tình yêu. Thế nên cái sự "o liubvi hay là pro liubov" nó chẳng dính dáng gì đến kiến thức về tình yêu cả, phải thế không bác?

[Мужик]

hungmgmi viết

Còn câu nữa, thấy bên và cạnh không thể thay thế được hoàn toàn cho nhau:
Đứng bên ni đồng thấy bên tê đồng mênh mông bát ngát
Đứng bên tê đồng thấy bên ni đồng cũng bát ngát mênh mông

Trong trường hợp này thì "bên" của hungmgmi là từ đồng âm khác nghĩa (омоним) với "bên" của Trans Over mất rồi. Không thay được là chuyện đương nhiên. Ta đang xét từ đồng nghĩa (cиноним) cơ mà.

"Bên" của bác OT mới là đồng nghĩa. Cố thay bằng "cạnh" thì cũng vẫn được nhưng nó ngang phè phè. Tuy nhiên, với tinh thần "Bút tre" chính hiệu thì dùng "cạnh" có khi còn hay hơn. MU xin sửa luôn:
Con đò dịch đít sang ngang,
Cạnh sông có một cái làng thò ra!
Có những trường hợp như vậy thì "bên" và "cạnh" mới có thể chung sống hòa bình được, bằng không thì một trong hai từ sẽ bị hô "biến".

Ngoài ra trong thơ (cả văn nữa) rất cần có giai điệu (мелодия). Một trong những công cụ làm nên giai điệu trong tiếng Việt là thanh (тоны), cho nên các từ đồng nghĩa nhưng đối thanh như "bên" và "cạnh" rất hữu ích cho những trường hợp này. Chưa nói đến phép tu từ học, khi người ta dùng từ này thay cho từ kia chỉ để khỏi bị lặp: "Em ngồi bên bàn còn tôi đứng cạnh ghế".

[Nina]

Úi giời, đến bây giờ em vẫn gặp khó khăn với "bài tập" này - làm sao để mô tả một nhóm đối tượng rất giống nhau bằng những từ khác nhau trong một đoạn văn

[Trans-Over]

Cảm ơn các bác, các chị đã góp ý phân biệt "bên" và "cạnh" trong tiếng Việt. Trên thế gian này, những cái (phạm trù) "chung" giữa các sự vật, hiện tượng là rất ít, so với những cái (phạm trù) "riêng" của từng sự vật, hiện tượng. Đúng như em đã từng được học: Мы живём потому, что мы разные. Cho nên em không xét những trường hợp "bên" (1) và "cạnh" (2) có thể thay thế cho nhau. Em chỉ xét những trường hợp mà chúng ở trong trạng thái "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt" thôi.

"Bên" biểu thị "không gian sở hữu/chiếm hữu" (ngoài khả năng biểu đạt không gian khoảng cách "gần"), A bên B hoặc B bên A, thì giữa A và B có sự sở hữu lẫn nhau tạo nên một mối liên hệ, một chỉnh thể không tách rời. Trong khi đó, "cạnh" chỉ đơn thuần biểu thị không gian khoảng cách. "Bên" có tính phụ thuộc giữa các đối tượng, còn "cạnh" không có thuộc tính này. "Bên" có tính biểu cảm, còn "cạnh" thì hầu như không có, tức là không có "tính tình thái".

Vậy, tính chỉnh thể/ tổng thể, tính phụ thuộc và tính tình thái là cơ sở để ta phân biệt "bên" và "cạnh".

Từ các ví dụ trên, hẳn các bác, các chị và các em đã từng thi khối D hoặc có chút ít vốn ngôn ngữ, văn chương thừa sức phân biệt nét nghĩa tinh tế mà các tác giả thuộc các bộ môn văn học-nghệ thuật muốn sử dụng "bên" trong tác phẩm của mình.

[USY]

Nhưng nhiều khi "bên" lại không thay thế được cho "cạnh", lúc đó nếu định dùng "bên" thì vẫn phải thêm từ, để thành "bên cạnh", "bên hông" (Kiểu đồ "Made in Hongkong bên hông Chợ Lớn":
"Nhà nàng ở cạnh nhà tôi
Cách nhau cái giậu mùng tơi xanh rờn"
"Bên" trừu tượng hơn "cạnh", và có ý nghĩa rộng hơn.
Tôi nghĩ hai từ này khác nhau.
Mời các bác bàn thêm về cách dùng hai từ có nghĩa gần gần nhau là "кроме" và "помимо" nhé, em xin cảm ơn các bác trước!