Dịch văn học-nghệ thuật

[Trans-Over]

jryeti viết

Khi dịch tựa đề tác phẩm thì có khi nào ta dịch thành một câu không?
Có khi nào dịch giả đc tự sáng tạo ra tựa đề không?

Сái này còn phụ thuộc vào thể loại của tác phẩm nữa. Nếu là tác phẩm chính luận thì hạn chế tối đa thủ pháp "cải biến trong dịch".

Nói chung, dịch là truyền đạt ý nghĩa phát ngôn chứ không phải chỉ truyền đạt ý nghĩa ngôn ngữ nên không có quy định nào về việc "phải giữ nguyên cấu trúc tiêu đề ở ngôn ngữ gốc".

Tuy nhiên, ngay trong ngôn ngữ gốc, thông thường các tiêu đề sách đã được cô đọng (dưới dạng một từ, một ngữ) ở đơn vị dưới câu. Vì vậy, lý tưởng nhất là giữ nguyên cấu trúc và độ dài (tính bằng ký tự hoặc âm, vần).

Trong trường hợp tiêu đề sách quá khó hiểu đối với người tiếp nhận (ở ngôn ngữ đích/ngôn ngữ dịch) thì dịch giả phải can thiệp. Như đã nói, sự can thiệp này không hề bị giới hạn (về mặt ngữ âm, từ vựng, cú pháp, phong cách và tu từ học).

Bạn có thể tìm và tham khảo thêm công trình "Dịch tiêu đề sách" của Trần Phương Nhung (Trường ĐH Hà Nội) để biết thêm một số cách xử lý trong dịch tiêu đề sách.