Mời các bác ra tay dịch thơ Федор Сологуб

[tykva]

Tối qua đọc lại tuyển tập thơ cũ, mang theo về từ ngày tốt nghiệp đại học, tớ tìm thấy mấy bài thơ không đề của Федор Сологуб, một nhà thơ Nga đầu thế kỷ trước.
Tớ giới thiệu với các bác và mời các bác ta cùng dịch thử xem, chứ dạo này phong trào dịch thơ Nga của chúng mình hơi bị đi xuống quá

Ты пришла ко мне с набором
Утомленно-сонных трав,
Сок их сладок и лукав.
Ты пришла ко мне с набором
Трав, с нашептом, с наговором,
С хитрой прелестью отрав.
Ты пришла ко мне с набором
Утомленно-сонных трав.
(1913)

Люби меня ясно, как любит заря
Жемчуг рассыпая и смехом горя.
Обрадуй надеждой и легкой мечтой
И тихо погасни за мглистой чертой.

Люби меня тихо, как любит луна
Сияя бесстрастно, ясно, холодна
Волшебством и тайной мой мир освети, -
Помедлим с тобою на темном пути.

Люби меня просто, как любит ручей,
Звеня и целуя, и мой и ничейю
Прильни и отдайся, и дальше беги,
Разлюбишь, забудешь - не бойся, не лги.
(1904)

[Nina]

Em dịch bài thơ sau như thế này nhé

Hãy yêu anh như bình minh rạng rỡ
Thắp lên nụ cười lấp lánh kim cương
Hãy cho anh mừng bằng một tia hy vọng
Rồi biến đi lặng lẽ giữa màn sương

Hãy yêu anh như mặt trăng lặng lẽ
Rực rỡ nhưng xa, lạnh lẽo, thờ ơ
Hãy thắp sáng hồn anh bằng bí mật
Rồi biến đi... chầm chậm chốn xa mờ

Hãy yêu anh giản đơn như dòng suối
Dẫu chẳng của ai vẫn hôn, thánh thót cười
Hãy đến bên anh, để rồi chạy biến
Hết yêu cứ quên, đừng lừa dối, em ơi

[tykva]

Люби меня ясно, как любит заря
Жемчуг рассыпая и смехом горя.
Обрадуй надеждой и легкой мечтой
И тихо погасни за мглистой чертой.

Люби меня тихо, как любит луна
Сияя бесстрастно, ясно, холодна
Волшебством и тайной мой мир освети, -
Помедлим с тобою на темном пути.

Люби меня просто, как любит ручей,
Звеня и целуя, и мой и ничейю
Прильни и отдайся, и дальше беги,
Разлюбишь, забудешь - не бойся, не лги.
(1904)

Yêu anh em nhé, như bình minh ngời chiếu
Rắc nắng ngọc trai và giòn giã tiếng cười.
Tặng cho anh ước mơ và hy vọng,
Rồi lặng lẽ em về khuất trong sương.

Yêu anh em nhé, lặng lẽ như trăng kia
Lạnh, trong veo, giữa màn đêm lấp lánh.
Rọi vào đời anh thần kỳ và bí mật
Đường vạn dặm chậm bước cùng anh đi.

Yêu anh em nhé, như suối nguồn giản dị,
Không thuộc về ai, vẫn như của anh rồi.
Lại bên anh, róc rách cười, hôn rồi chạy biến.
Khi đã hết yêu rồi, đừng ngại, cứ quên anh, em ơi!

[tykva]

Sologub viết

Ты пришла ко мне с набором
Утомленно-сонных трав,
Сок их сладок и лукав.
Ты пришла ко мне с набором
Трав, с нашептом, с наговором,
С хитрой прелестью отрав.
Ты пришла ко мне с набором
Утомленно-сонных трав.
(1913)

Em đến bên anh mang theo cỏ dại
Hương cỏ nồng nàn, mệt mỏi, đê mê.
Vị cỏ ngọt ngào, quyến rũ dối lừa.

Em đến bên anh mang theo cỏ dại
Được niệm chú cỏ đã thành bùa ngải,
Thứ bùa yêu ai nỡ chối từ.

Em đến bên anh mang theo cỏ dại
Hương cỏ nồng nàn, mệt mỏi, đê mê.

[tykva]

ГИМНЫ РОДИНЕ

1

О Русь! в тоске изнемогая,
Тебе слагаю гимны я.
Милее нет на свете края,
О родина моя!

Твоих равнин немые дали
Полны томительной печали,
Тоскою дышат небеса,
Среди болот, в бессильи хилом,
Цветком поникшим и унылым,
Восходит бледная краса.

Твои суровые просторы
Томят тоскующие взоры
И души, полные тоской.
Но и в отчаяньи есть сладость.
Тебе, отчизна, стон и радость,
И безнадежность, и покой.

Милее нет на свете края,
О Русь, о родина моя.
Тебе, в тоске изнемогая,
Слагаю гимны я.

2.
Люблю я грусть твоих просторов,
Мой милый край, святая Русь.
Судьбы унылых приговоров
Я не боюсь и не стыжусь.

И все твои пути мне милы,
И пусть грозит безумный путь
И тьмой, и холодом могилы,
Я не хочу с него свернуть.

Не заклинаю духа злого,
И, как молитву наизусть,
Твержу всё те ж четыре слова:
"Какой простор! Какая грусть!"

[tykva]

Sologub viết

Люблю я грусть твоих просторов,
Мой милый край, святая Русь.
Судьбы унылых приговоров
Я не боюсь и не стыжусь.

И все твои пути мне милы,
И пусть грозит безумный путь
И тьмой, и холодом могилы,
Я не хочу с него свернуть.

Не заклинаю духа злого,
И, как молитву наизусть,
Твержу всё те ж четыре слова:
"Какой простор! Какая грусть!"

Tớ thử dịch nhé, mong các cậu xem xét góp ý và dịch thêm các phương án khác. Box Thi ca Nga lâu quá không có bài mới...


Tôi yêu nỗi buồn những khoảng rộng vô biên,
Mảnh đất thân yêu, nước Nga thiêng liêng.
Dù số phận mình như án tuyên buồn thảm
Nhưng tôi có sợ đâu, có xấu hổ đâu nào.

Đáng yêu sao tất cả mọi con đường,
Dù đường tôi chọn còn nhiều gian khó
Chờ tôi là bóng đêm và cái lạnh ghê người,
Tôi đâu muốn một ngày nào rời bỏ.

Tôi chẳng trách đâu những linh hồn ác quỷ.
Và như lời nguyện cầu tôi thuộc đã từ lâu ,
Tôi vẫn nhắc với lòng mình như trước:
"Buồn làm sao! Nhưng rộng lớn làm sao!"

[Nina]

Chị Bí ạ, em biết từ lâu là khen chị dịch thơ thật chẳng khác gì khen phò mã tốt áo. Nhưng vẫn phải khen. Trong bản dịch này em thích nhất là hai câu đầu

Tôi yêu nỗi buồn những khoảng rộng vô biên,
Mảnh đất thân yêu, nước Nga thiêng liêng.

với lại cả bài dường như cũng có một nỗi buồn mênh mang (hehe, chắc nếu em mà dịch được thì thế nào cũng sẽ cố dùng vần ang )

Mặc dù em tìm ra chỗ để chê rồi - bài này phải dịch cả 2 nửa thì mới thống nhất và trọn vẹn cơ chị ạ.

[tykva]

Hehe, cô cũng khéo thật đấy. Nửa đầu dài như thế, chị phải chuyển sang trường phái thơ 10 phút đã cô em ạ. Cô chờ xong 5' rồi chờ thêm 5' nữa đi, chị cố gắng...

Sologub viết

О Русь! в тоске изнемогая,
Тебе слагаю гимны я.
Милее нет на свете края,
О родина моя!

Твоих равнин немые дали
Полны томительной печали,
Тоскою дышат небеса,
Среди болот, в бессильи хилом,
Цветком поникшим и унылым,
Восходит бледная краса.

Твои суровые просторы
Томят тоскующие взоры
И души, полные тоской.
Но и в отчаяньи есть сладость.
Тебе, отчизна, стон и радость,
И безнадежность, и покой.

Милее нет на свете края,
О Русь, о родина моя.
Тебе, в тоске изнемогая,
Слагаю гимны я.

Nước Nga ơi, kiệt sức trong nỗi buồn tê tái
Tôi viết cho người những khúc ngợi ca.
Không xứ nào trên trái đất này sánh được
Với mảnh đất thân yêu, tổ quốc ta!

Những cánh đồng Nga bao đời câm lặng
Mênh mông nỗi buồn mệt mỏi triền miên,
Dưới vòm trời váng vất sầu vương,
Giữa đầm lầy, mỏng mảnh đến đáng thương,
Như đoá hoa buồn sớm nở tối tàn,
Đẹp nhợt nhạt nhan sắc Nga sống dậy.

Nghiệt ngã những không gian vô biên
Không ôm hết trong một cái nhìn chán nản
Làm kiệt sức những tâm hồn đầy sầu thảm.
Và trong thất vọng luôn có thêm vị ngọt.
Dành cho Người, tổ quốc ơi, niềm vui và rên xiết
Có bình yên, dù tuyệt vọng vẫn còn.

Không xứ nào trên trái đất này sánh được
Với mảnh đất thân yêu, tổ quốc ta!
Nước Nga ơi, vắt kiệt mình trong nỗi buồn tê tái
Tôi viết cho người những khúc ngợi ca.

[Nina]

Chị Bí ạ, bây giờ em chuyển sang dịch thơ trong 30 phút rồi , nhưng mới có phần 1 thôi nhé

BÀI CA CHO TỔ QUỐC

Dẫu kiệt sức trong nỗi sầu u uất
Nước Nga ơi, tôi vẫn ngợi ca Người
Nào có nơi đâu trên trái đất
Thương mến như Người, ôi Tổ quốc tôi!

Những thảo nguyên bao la câm lặng
Chứa đầy nỗi buồn bất tận khôn nguôi
Bầu trời cũng thở sầu u uất
Giữa đầm lầy, trong sự bất lực lạnh người
Một nhan sắc mong manh, yếu ớt
Mọc thành đóa hoa yếu đuối chơi vơi

Những khoảng không nghiêm trang, nghiệt ngã
Đủ làm cho mệt mỏi tầm nhìn
Và những tâm hồn tràn đầy u ám
Nhưng tuyệt vọng vẫn có vài vị ngọt
Tổ quốc ơi, có tiếng than và niềm vui
Và sự tuyệt vọng, lẫn bình yên cho Người

Nào có nơi đâu trên trái đất
Thương mến như Người, ôi Tổ quốc tôi!
Dẫu kiệt sức trong nỗi sầu u uất
Nước Nga ơi, tôi vẫn ngợi ca Người

[tykva]

Nina viết

Dẫu kiệt sức trong nỗi sầu u uất
Nước Nga ơi, tôi vẫn ngợi ca Người
Nào có nơi đâu trên trái đất
Thương mến như Người, ôi Tổ quốc tôi!

Nina ơi, hay quá... 30' cũng xứng đáng. Chị nghĩ mãi không làm sao dịch cho thoát được khổ thơ đầu tiên này đấy.

Sologub viết

Сердце дрогнуло от радости
Снова север, снова дождь,
Снова нежен мох и тощ, -
И уныние до радости,
И томление до сладости,
И мечтания тихих рощ,
И дрожит душа от радости, -
Милый север! Милый дождь!

1913

Trái tim ta run lên vui sướng
Lại về miền bắc, lại gặp mưa rồi,
Lại dịu mềm lớp rêu dù mỏng mảnh, -
Và buồn mênh mang đến mức khiến ta vui,
Và mệt mỏi mang đến ta vị ngọt ngào mong ước,
Và mộng mơ lặng lẽ những cánh rừng phía trước,
Và hồn ta rung lên với niềm vui, -
Miền bắc thân yêu ơi! Ta lại gặp mưa rồi!

[Nina]

Nina viết

Сердце дрогнуло от радости
Снова север, снова дождь,
Снова нежен мох и тощ, -
И уныние до радости,
И томление до сладости,
И мечтания тихих рощ,
И дрожит душа от радости, -
Милый север! Милый дождь!

1913

Trái tim rung lên: niềm vui chợt đến
Phương bắc là đây, ta lại gặp mưa
Và lại thảm rêu - dịu dàng, mỏng mảnh
Và buồn nản đến thành vui sướng
Và mệt mỏi đến thành ngọt lịm
Và ước mơ những cánh đồng tĩnh lặng
Và tâm hồn rung lên vì niềm vui, -
Phương bắc, màn mưa mến yêu đã đây rồi

[Nina]

Hehe, hôm nay em mới dịch xong phần hai của "Bài ca cho Tổ quốc" chị ạ

BÀI CA CHO TỔ QUỐC

2

Tôi yêu nỗi buồn của những không gian ấy
Mảnh đất mến yêu, nước Nga thiêng liêng.
Tôi không sợ, cũng không xấu hổ
Định mệnh của những lời kết án thảm sầu

Và mọi con đường người tôi đều quý mến
Dẫu có là con đường mạo hiểm đến điên rồ
Dẫu bóng đêm đe dọa với nấm mồ
Tôi vẫn không muốn lùi một bước

Tôi chẳng hề gọi linh hồn ác
Chỉ nhắc mãi lời quen tự thuở nào
Như lời cầu nguyện bao thân thuộc:
“Rộng lớn làm sao! Buồn thảm làm sao!”

[USY]

Сердце дрогнуло от радости
Снова север, снова дождь,
Снова нежен мох и тощ, -
И уныние до радости,
И томление до сладости,
И мечтания тихих рощ,
И дрожит душа от радости, -
Милый север! Милый дождь!

1913

Trái tim nhảy nhót reo vui
Đây rồi Phương Bắc! Đây rồi trời mưa!
Đây rồi dịu mỏng rêu mờ,-
Chán chường đến độ vỡ òa niềm vui,
Đọa đày đến mức ngọt bùi,
Trong mơ ước một khoảng trời lặng xanh,
Mừng vui run rẩy tấc lòng,-
Mến yêu phương Bắc! Thân thương mưa nguồn!

[USY]

Люби меня ясно, как любит заря
Жемчуг рассыпая и смехом горя.
Обрадуй надеждой и легкой мечтой
И тихо погасни за мглистой чертой.

Люби меня тихо, как любит луна
Сияя бесстрастно, ясно, холодна
Волшебством и тайной мой мир освети, -
Помедлим с тобою на темном пути.

Люби меня просто, как любит ручей,
Звеня и целуя, и мой и ничейю
Прильни и отдайся, и дальше беги,
Разлюбишь, забудешь - не бойся, не лги.
(1904)

Hãy yêu anh rỡ ràng, như ánh dương ngời chiếu
Rắc ngọc nơi nơi và lấp lóa tiếng cười.
Hãy làm anh vui bởi ước mơ, hy vọng,
Rồi lặng lẽ rời xa khi tắt ánh mặt trời.

Hãy yêu anh êm đềm như mặt trăng lung linh
Tỏa ánh sáng thấu đêm, lạnh lùng, vô cảm,
Soi đời anh bằng thần kỳ, bí hiểm,
Mình sẽ cùng nhau lần bước đường đêm...

Hãy yêu anh giản đơn như dòng suối bên đường,
Quấn quýt, reo vang, - của anh đấy mà cũng không thuộc về ai cả,
Hãy ấp ôm, hiến dâng, rồi theo dòng trôi tiếp,
Hết yêu, lãng quên, - đừng sợ mà em, đấy đâu phải dối lừa!

[tykva]

Nina viết

Ôi, bài thơ "Mưa, phương bắc" mà chị USY dịch ra lục bát thì tuyệt thật đấy. Em chỉ biết nói rằng "Khâm phục!"

USY viết

Сердце дрогнуло от радости
Снова север, снова дождь,
Снова нежен мох и тощ, -
И уныние до радости,
И томление до сладости,
И мечтания тихих рощ,
И дрожит душа от радости, -
Милый север! Милый дождь!

1913

Trái tim nhảy nhót reo vui
Đây rồi Phương Bắc! Đây rồi trời mưa!
Đây rồi dịu mỏng rêu mờ,-
Chán chường đến độ vỡ òa niềm vui,
Đọa đày đến mức ngọt bùi,
Trong mơ ước một khoảng trời lặng xanh,
Mừng vui run rẩy tấc lòng,-
Mến yêu phương Bắc! Thân thương mưa nguồn!

Bác ơi, cho em vái bác ba vái tôn làm sư phụ
Bài sau đây khá ảm đạm, em thì không thích lắm đâu, vì lý do cá nhân (hehe, em sinh vào tháng mười hai đấy) dưng mà em mời các bác dịch vì nó... e hèm... vì nó ngắn!

Sologub viết

Каждый год я болен в декабре
Не умею я без солнца жить.
Я устал бессонно ворожить
И склоняюсь к смерти в декабре
Зрелый колос, в демонской игре
Дерзко брошенный среди межи.
Тьма меня погубит в декабре.
В декабре я перестану жить.

Tháng chạp hàng năm là tôi ốm
Tôi không sao sống nổi thiếu mặt trời.
Nằm mất ngủ tôi mệt mỏi lắm rồi
Vào tháng chạp tôi như người sắp chết.
Như bông lúa chín rã rời tan tác
Bàn tay nào vứt bỏ giữa ruộng khô.
Bóng tối giết tôi vào tháng chạp
Tháng mười hai - tôi không sống nữa rồi.

[USY]

He he, Bí ơi, ai bảo mời ta dịch bài ngắn - mời Bí "thưởng thức" 1 khúc nhắn ngủn nữa này (dịch đùa thôi, trêu nàng là chính đấy ạ)

Tháng chạp là tôi ốm
Thiếu nắng là gay to,
Chán trò đêm trằn trọc,
Cứ tháng chạp là lo!
Như lúa chín bỏ quên
Dập vùi nơi đồng rạ,
Tối tăm - chắc chết thật,
Tháng chạp - là hết hơi!

[hungmgmi]

Bài ngắn hả, có ngay, có ngay thằng lười là em đây. Mặc dù biết dịch thơ là cực khó, em cũng thử cố a dua theo cao thủ Bí và USY xem sao:

Mỗi tháng Chạp tôi trở nên kiệt lực
Sống sao đây khi vắng ánh mặt trời
Đếm từng đêm trằn trọc với chơi vơi
Chờ Thần Chết rước đi ngày tháng Chạp
Như nhành lúa chín ép mình nằm rạp
Trên đồng khô, ai đã ném xuống đây
Bức tử tôi là bóng tối đêm dày
Vào tháng Chạp tôi giã từ cuộc sống

[Nina]

Nói chung em cũng thích những bài ngắn ngắn
Tuy nhiên bài cỏ dại em dịch cũng không thông - em đến với tôi mang theo nắm cỏ (để cho tôi ăn chắc)

Còn bài Tháng Chạp thì em thử dùng lục bát nhé

Tháng chạp là tôi ươn người
Tôi nào sống thiếu mặt trời được đâu
Võ vàng mất ngủ đêm thâu
Tháng này tôi chết vì sầu mất thôi
Tháng chạp quỷ mở cuộc chơi
Ném bông lúa chín – là tôi giữa đồng
Xung quanh bóng tối mịt mùng
Tháng chạp tôi hết sống cùng thế gian.

[tykva]

Hoan hô Hùng mì gà. Thế mới gọi là thơ chứ...

Tiếp nữa này:

Sologub viết

Забелелся туман за рекой,
Этот берег совсем не высок,
И деревья стоят над водой,
И теперь я совсем одинок.

Я в кустах поищу хворостин
И в костер их на берег сношу.
И под ними огонь воскрешу,
Посижу, помечтаю один.

И потом, по теченью реки,
Потихоньку пойду босиком, -
А завижу вдали огоньки
Буду знать, что близок мой дом.

Kìa màn sương bạc rơi bên sông vắng
Bờ hiền hoà thoai thoải khuất phía xa
Mặt nước làm gương nghiêng soi rặng cây già
Với một tôi đang cô đơn lẻ bóng.

Lần bờ bụi tôi tìm cành khô nỏ
Đem về nhen ngọn lửa chỗ bờ sông
Rồi chờ xem nhảy múa ngọn lửa hồng
Bó gối tôi một mình mơ mộng

Một chút thôi, rồi tôi xuôi dòng chảy
Để chân trần tôi sẽ cất bước đi
Thấy ánh đèn thấp thoáng phía xa kia
Tôi biết chắc nhà tôi gần đâu đó.

[hungmgmi]

He he, lại bài ngắn nữa hả chị Hôm nay động trời, chơi luôn phát nữa...

Trên mặt sông sương phủ
Bờ thoai thoải trải dài
Bóng cây in mặt nước
Một mình, chẳng cùng ai

Kiếm tìm khắp bờ bãi
Vài dăm nhánh củi khô
Nhen lên nào đốm lửa
Ta khẽ ngồi, mộng mơ

Sông chảy phía xa mờ
Chân trần quay trở lại
Phía xa đèn nháy mãi
Biết nhà chẳng còn xa
_________________