Tuyển tập những bài hát Nga đã được dịch ra tiếng Việt

[Thanhxuan1974]

WDM thân mến,

Rất cám ơn đã đọc và góp ý với bài của mình. Bận quá nên giờ mới viết trả lời được.

Mình không biết là khi hát lên thì hai từ đó có khác nhau lắm không (vì đều cùng "vần trắc = dấu nặng"), nhưng theo mình thì tùy theo người hát thế nào cho thuận thôi, còn ý tứ của nó cũng không khác nhau mấy. Nếu WDM hát được thì cứ sửa hộ mình tùy theo thế nào cảm thấy hợp lý nhất nhé.

Đúng là bài này cũng khó hát nữa, ngay cả bằng tiếng Nga, vì giai điệu của nó có những câu rất đều đều. Mình thì lại thấy "không ổn" nhất trong khi hát lại là câu "Tốt hơn hãy hiểu và tha thứ" cơ.

Thường khi dịch bài hát, người ta đều dựa vào vần "bằng, trắc" để chọn từ cho thích hợp. Tuy nhiên, tiếng Việt mình có nhiều dấu quá. "Vần bằng" của tiếng Việt hoặc không có dấu, hoặc có dấu huyền, còn "vần trắc" lại nhiều dấu hơn. Mà mỗi từ, khác dấu một cái là đã khác nghĩa, hát cũng khác đi rồi (tiếng "Tây" thì "thoải mái", không bị ràng buộc như vậy). Nhiều bài hát Việt, do người Việt mình sáng tác (viết cả lời lẫn nhạc) đàng hoàng mà đôi chỗ hát lên cũng bị "lơ lớ" vì phụ thuộc vào ca từ.

Mình có để ý một số ca sĩ hát rất chú ý đến "tròn vành, rõ chữ"-mình rất thích. Nhưng cũng có ca sĩ khác hát chính bài đó thì nghe lại không được như vậy.

Một yếu tố nữa ảnh hưởng đến việc tìm từ cho bài hát dịch là giai điệu của chính bài hát đó. Nếu các nốt nhạc mà cứ "đều đều" nhau về cao độ thì sẽ rất khó dịch (tìm từ) (Mình xin bác TLV bản nhạc "Последний бой" mà mấy tháng nay chưa dịch được chính vì lý do này).

Một bài hát, nhất là bài hát dịch, nếu được "tôi luyện" qua nhiều lần hát và do nhiều người hát góp ý thì càng có thể sửa được những câu chữ, ca từ còn "gồ ghề" (thí dụ như câu "Nói đi em ta nghe đừng thôi nữa" trong bài "Ивушка" qua bao năm, bao người hát rồi mà vẫn chưa sửa được!)

Thực ra, nếu chỉ lấy ý đề "phóng tác" sát với nhạc thì dễ hơn nhiều là "dịch" bám theo ý của bài.

Mình mong WDM và mọi người tiếp tục "dùng thử" và góp ý để sao cho "sản phẩm" của NNN chúng ta ngày càng được hoàn thiện.

[Thanhxuan1974]

Còn một chút nữa thôi là một năm lại đi qua. Một cảm giác “bâng khuâng” cứ đâu đó trong tôi. Tôi lẩm nhẩm trong đầu câu thơ “Giã từ năm cũ bâng khuâng” mà thấy nao lòng.

Tôi nhớ đến một câu trong bài hát “Toa tàu xanh”: Đừng mong thời gian sẽ quay lại với ta! Ừ, mới ngày nào đó, thế mà đã bao năm rồi. Tuổi sinh viên ơi, còn đâu?

Nhưng mà không, “dấu vết” của những tháng năm sinh viên vẫn trở về, đấy là những khi tôi được nghe các con mình nói chuyện về cuộc sống và học tập, đấy là những khi vào NNN để đọc hoặc viết bài. Nhiều khi tôi tưởng như đang trò chuyện với những người bạn sinh viên rất trẻ trung chứ không phải những con người đã “một nắng hai sương” với mái đầu điểm bạc hoặc đã và đang về hưu. Có lẽ vì điều này mà tôi đã dành biết bao thời gian ít ỏi của mình để gắn bó với NNN?

Trên bàn của tôi luôn có quyển sách “Как молоды мы были “- những bài hát được yêu thích trong những năm 70 của bác Đào Chiến (bác Vanhoa53) gửi tặng. Có lẽ cùng học ở Liên Xô vào những năm đó nên nhiều bài đối với tôi thành những kỷ niệm.

Tôi không biết bác Đào Chiến có thầm ý gì không khi lấy tên chính bài hát “Как молоды мы были “ để làm đầu đề cho “Tuyển tập” của mình. Nhưng đó là bài hát tôi rất thích. Có lẽ vì bây giờ tôi đã không còn “молодой” chăng?

Tôi thích những câu thơ thật triết lý trong bài này, như:

“Не всегда мы себя узнаём… “
(Có đâu phải ta luôn biết mình đâu em…)

hoặc:

“Ничто на Земле не проходит бесследно “
(Không có chi trên đời trôi qua mà không một dấu vết)

hay những câu thơ như một lẽ sống:

“Мы друзей за ошибки прощали,
Лишь измены простить не могли.”
(Cùng bạn bè, ta tha thứ dù bao lầm lỗi
Mỗi thay lòng, ta không thể nào cho qua)

và:

“Чтоб тебя на земле не теряли,
Постарайся себя не терять!”
(Ở cõi đời, nếu muốn sống để cho người nhớ
Hãy cố đừng đánh mất mình em ơi!)

Cũng có những câu luôn làm lòng tôi xao động, như:

“Не забыть нам любимые лица.
Не забыть нам родные глаза… “
(Làm sao mình quên bao nét mặt thân ngày ấy
Nhớ mãi hoài bao ánh mắt nhìn thân yêu)

Một năm lại qua đi, cây thêm một lần trút lá, và ai đó tóc thêm vài sợi bạc. Tôi bâng khuâng một chiều cuối năm: Как молоды мы были ! Và đây, xin gửi các bạn bản dịch tiếng Việt của bài hát này mà tôi “ấp ủ” mãi đến nay mới hoàn thành.

CHÚNG TA ĐÃ TỪNG TRẺ THƠ SAO!

Nhạc: Pa-khờ-mu-tốp-va
Lời Nga: N. Đô-brôn-ra-vốp
Dịch lời Việt: Thanhxuan1974

(Bài hát trong phim “Tình yêu của tôi ở năm học thứ 3”)

1.
Nhìn ngoái lại, không quen biết người qua đường ấy
Mắt em nhìn rất trung thực, tôi sao nhầm
Mà có thể là mình, có trẻ hơn mà thôi
Có đâu phải ta luôn biết mình đâu em.
ĐK
Không có chi trên đời trôi qua mà không một dấu vết
Những tháng năm thơ trẻ trôi qua phải đâu mãi mãi xa
Chúng ta đã từng trẻ thơ sao!
Chúng ta từng trẻ thơ biết bao!
Ta đã thành thật đắm yêu sao!
Ta đã tin mình biết bao!

2.
Ngày ấy mình không có tiếng cười vui chào đón
Khắp trên đường, có hoa nào đón vẫy chào?
Cùng bạn bè, ta tha thứ dù bao lầm lỗi
Mỗi thay lòng, ta không thể nào cho qua.
ĐK:
Không có chi trên đời trôi qua mà không một dấu vết
Những tháng năm thơ trẻ trôi qua phải đâu mãi mãi xa
Chúng ta đã từng trẻ thơ sao!
Chúng ta từng trẻ thơ biết bao!
Ta đã thành thật đắm yêu sao!
Ta đã tin mình biết bao!

3.
Từ ngay đầu, ta đã thắng lại trong trận đấu
Chúng ta chỉ có thể hiểu có một điều
Ở cõi đời, nếu muốn sống để cho người nhớ
Hãy cố đừng đánh mất mình em ơi!
ĐK
Không có chi trên đời trôi qua mà không một dấu vết
Những tháng năm thơ trẻ trôi qua phải đâu mãi mãi xa
Chúng ta đã từng trẻ thơ sao!
Chúng ta từng trẻ thơ biết bao!
Ta đã thành thật đắm yêu sao!
Ta đã tin mình biết bao!

4.
Ở khắp trời, những tia chớp giờ thôi giật sáng
Bão trong lòng cũng đã chừng yếu bớt rồi
Làm sao mình quên bao nét mặt thân ngày ấy
Nhớ mãi hoài bao ánh mắt nhìn thân yêu
ĐK.
Không có chi trên đời trôi qua mà không một dấu vết
Những tháng năm thơ trẻ trôi qua phải đâu mãi mãi xa
Chúng ta đã từng trẻ thơ sao!
Chúng ta từng trẻ thơ biết bao!
Ta đã thành thật đắm yêu sao!
Ta đã tin mình biết bao!

P/S: Tôi cũng còn phân vân: không biết nên dịch là” Chúng ta đã từng trẻ thơ sao” hay “Chúng ta đã từng trẻ trung sao”. Tôi để chữ “trẻ thơ” vì nghĩ đây đang nói về mối tình học trò (sinh viên năm thứ 3?). Thực ra, cả hai chữ “trẻ thơ” hay “trẻ trung” thì đều hợp với Nhạc cả.

Как молоды мы были
(1976)

бронравов Н.Добронравов
Оглянись, незнакомый прохожий,
Мне твой взгляд неподкупный знаком…
Может, я это, — только моложе,
Не всегда мы себя узнаём…
Припев:
Ничто на Земле не проходит бесследно.
И юность ушедшая все же бессмертна.
Как молоды мы были,
Как молоды мы были,
Как искренне любили,
Как верили в себя!
Нас тогда без усмешек встречали
Все цветы на дорогах земли…
Мы друзей за ошибки прощали,
Лишь измены простить не могли.
Припев.
Первый тайм мы уже отыграли
И одно лишь сумели понять:
Чтоб тебя на земле не теряли,
Постарайся себя не терять!
Припев.
В небесах отгорели зарницы,
И в сердцах утихает гроза.
Не забыть нам любимые лица.
Не забыть нам родные глаза…
Припев.

http://www.pakhmutova.ru/songs/nam_ne_z.shtml

Đây là link bài hát:
http://www.4shared.com/file/33386778.../kak_molo.html

Còn đây là link nhạc Karaoke midi bài hát:
http://www.4shared.com/file/33386777..._byli_Kar.html

[micha53]

Thanhxuan1974 viết

[B]

Trên bàn của tôi luôn có quyển sách “Как молоды мы были “- những bài hát được yêu thích trong những năm 70 của bác Đào Chiến (bác Vanhoa53) gửi tặng. Có lẽ cùng học ở Liên Xô vào những năm đó nên nhiều bài đối với tôi thành những kỷ niệm.

Tôi không biết bác Đào Chiến có thầm ý gì không khi lấy tên chính bài hát “Как молоды мы были “ để làm đầu đề cho “Tuyển tập” của mình. Nhưng đó là bài hát tôi rất thích. Có lẽ vì bây giờ tôi đã không còn “молодой” chăng?

[COLOR="Blue"]CHÚNG TA ĐÃ TỪNG TRẺ THƠ SAO!


P/S: Tôi cũng còn phân vân: không biết nên dịch là” Chúng ta đã từng trẻ thơ sao” hay “Chúng ta đã từng trẻ trung sao”. Tôi để chữ “trẻ thơ” vì nghĩ đây đang nói về mối tình học trò (sinh viên năm thứ 3?). Thực ra, cả hai chữ “trẻ thơ” hay “trẻ trung” thì đều hợp với Nhạc cả.

Bài này Tykva đã dịch là " Ai cũng có 1 thời tuổi trẻ", mình đọc và ít thấy rung động bằng bản gốc. Bản dịch này của TX1974 sát nghĩa hơn rất nhiều. Theo mình đúng ra nên hiểu nghĩa là: Chúng ta từng non dại thế.
Còn tất nhiên không phải ngẫu nhiên tên bài hát có nhiều triết lý của Pakhmutova được đặt cho tuyển tập đó đâu.
Rất nhiều người đã biểu diễn ca khúc này nhưng mình thích nhất là phần biểu diễn của Gratxki.
Cám ơn 1 tâm hồn đồng cảm.

[hungmgmi]

Đêm qua, em được đọc bài của bác Thanhxuan1974 hầu như sau khi bác ấy gửi lên NNN. Lúc đó có vài vị khách, nhưng chỉ có 2 anh em là mem của NNN. Vào một đêm cuối năm, với bao công việc bộn bề mà bác Thanhxuan1974 vẫn dành thời gian dịch được cho NNN một bài hát hay thì đúng là không biết bày tỏ sự khâm phục thế nào cho đủ. Với em, và nhiều người nữa, những bản dịch lời Việt (để có thể hát được) của bác luôn là một tài sản quý của NNN. Em biết có một số 4rum hoặc blog xài lại bài của bác, đều ghi rõ dịch lời Thanhxuan1974 (nuocnga.net)-Vậy đây đã là một "thương hiệu" có uy tín rồi.
Bác Micha53 ơi, Gratski là ai? Có phải đó là nam ca sĩ A.Gradski đeo kính cận không?

[tykva]

bác Hòa viết

Bài này Tykva đã dịch là " Ai cũng có 1 thời tuổi trẻ", mình đọc và ít thấy rung động bằng bản gốc. Bản dịch này của TX1974 sát nghĩa hơn rất nhiều. Theo mình đúng ra nên hiểu nghĩa là: Chúng ta từng non dại thế.

Úi, thank bác. Từ cái hồi em bị chê tới giờ hỏi mãi mà bác chả nói bác chê em ở chỗ nào. Thì ra là thế, ra thế...

[micha53]

hungmgmi viết

Bác Micha53 ơi, Gratski là ai? Có phải đó là nam ca sĩ A.Gradski đeo kính cận không?

Hắn đấy, nhưng chắc mình hay lộn kiểu: Leningrat.

[BelayaZima]

Сон приходит на порог - Giấc mơ sẽ đến bên ngưỡng cửa

Nhạc: Đunaépxki
Lời Việt: Trung Kiên

Giấc mơ vui về trong mỗi nhà
Hãy yên ngủ con xinh đẹp ơi.
Mọi con đường, mọi phương trời
Đời con mở rộng thênh thang.
Thế giới đang yên giấc say nồng nàn,
Gió hát bên song rì rào
Trời cao này, quả đất này
Dành cho con bao mơ ước.
Trời cao này, quả đất này
Rực ánh hồng cho tương lại.

Giấc mơ vui về trong mỗi nhà
Hãy yên ngủ con xinh đẹp ơi.
Mọi con đường, mọi phương trời
Đời con mở rộng thênh thang.
Thế giới đang yên giấc say nồng nàn,
Gió hát bên song rì rào
Trời cao này, quả đất này
Dành cho con bao mơ ước.
Trời cao này, quả đất này
Rực ánh hồng cho tương lại.

[Thanhxuan1974]

Buổi sáng đầu tiên của Năm mới 2008 lung linh nắng, chúc các bạn tràn đầy niềm vui trong tiếng cười của thành đạt, sức khỏe và hạnh phúc.

Xin gửi các bạn bản dịch bài hát Улыбкa với nội dung của nó.

Tôi rất khâm phục Nhạc sĩ Phạm Tuyên, nhưng lời Việt bài hát này mà ông viết (tôi thấy) chưa sát lắm với nội dung. Có thể ông viết chủ yếu để cho thiếu nhi hát.

Tôi thấy bài hát này được đề là " bài hát của trẻ em", và ở Liên Xô ngày xưa cũng chưa thấy người lớn hát bao giờ. Tuy nhiên, nội dung của nó thì không phải chỉ cho trẻ con, bởi vì tiếng cười là tài sản vô cùng quí giá của suốt cuộc đời.

Nhân Năm mới 2008, xin gửi tới tất cả các bạn Nụ cười của tôi!

NỤ CƯỜI

Nhạc: V. Sa-in-xki
Lời Nga: M. Plia-xkốp-xki
Dịch lời Việt: Thanhxuan1974

1.
Bao ngày xám cũng bừng sáng trong tiếng cười
Cầu vồng lên trên cao chiếu sáng muôn nơi nhờ tiếng cười
Cùng chia bớt với nhau nụ cười bạn hỡi
Cho rồi tiếng cười sẽ theo ta đi về suốt cuộc đời

ĐK:
Và khi ấy mây giăng quanh ta, chắc hẳn cũng tung tăng reo ca
Đàn châu chấu hoà vui kéo lên cùng nhau bao khúc ca.
Những dòng suối xanh nơi xa xa bắt đầu những con sông bao la
Có nụ cười tình bạn chúng ta bắt đầu bao thiết tha
Những dòng suối xanh nơi xa xa bắt đầu những con sông bao la
Chứ còn tình bạn của chúng ta bắt đầu do tiếng cười.

2.
Mưa buồn mấy cũng ngừng khóc trong tiếng cười
Nụ cười tươi cho ta những sáng ban mai bao tốt lành.
Rừng xưa đã bao năm ngủ nay tỉnh giấc
Bao cành lá cùng gió reo ca trong màu xanh tiếng cười.

ĐK:
Và khi ấy mây giăng quanh ta, chắc hẳn cũng tung tăng reo ca
Đàn châu chấu hoà vui kéo lên cùng nhau bao khúc ca.
Những dòng suối xanh nơi xa xa bắt đầu những con sông bao la
Có nụ cười tình bạn chúng ta bắt đầu bao thiết tha
Những dòng suối xanh nơi xa xa bắt đầu những con sông bao la
Chứ còn tình bạn của chúng ta bắt đầu do tiếng cười.

3.
Đất trời ấm lên nhờ có muôn tiếng cười
Đàn voi to cũng như bao chú ốc sên thật bé nhỏ
Tràn niềm vui, hãy cho cả trên mặt đất
Cho ngàn ánh đèn sáng lung linh trong ngàn muôn tiếng cười.

ĐK:
Và khi ấy mây giăng quanh ta, chắc hẳn cũng tung tăng reo ca
Đàn châu chấu hoà vui kéo lên cùng nhau bao khúc ca.
Những dòng suối xanh nơi xa xa bắt đầu những con sông bao la
Có nụ cười tình bạn chúng ta bắt đầu bao thiết tha
Những dòng suối xanh nơi xa xa bắt đầu những con sông bao la
Chứ còn tình bạn của chúng ta bắt đầu do tiếng cười.

Улыбкa

слова М.Пляцковского,
мызыка В.Шаинского,
из мультфильма "Крошка Енот"

От улыбки хмурый день светлей
От улыбки в небе радуга проснется
Поделись улыбкою своей
И она к тебе не раз еще вернется

И тогда наверняка вдруг запляшут облака
И кузнечик запиликает на скрипке
С голубого ручейка начинается река
Ну а дружба начинается с улыбки
С голубого ручейка начинается река
Ну а дружба начинается с улыбки

От улыбки солнечной одной
Перестанет плакать самый грустный дождик
Сонный лес простится с тишиной
И захлопает в зеленые ладоши

И тогда наверняка вдруг запляшут облака
И кузнечик запиликает на скрипке
С голубого ручейка начинается река
Ну а дружба начинается с улыбки
С голубого ручейка начинается река
Ну а дружба начинается с улыбки

От улыбки станет всем теплей
И слону и даже маленькой улитке
Так пускай повсюду на земле
Будто лампочки включаются улыбки

И тогда наверняка вдруг запляшут облака
И кузнечик запиликает на скрипке
С голубого ручейка начинается река
Ну а дружба начинается с улыбки
С голубого ручейка начинается река
Ну а дружба начинается с улыбки

[rung_bach_duong]

Thanhxuan1974 viết

Xin chào! Chúc Giáng sinh vui vẻ!
Tôi nghĩ đầu đề bài hát nên dịch là "Những ngọn đồi đen đang ngủ" vì bài hát này đang nói về khai thác mỏ than ở Đôn-nhét. "Than đen" mà!
Cám ơn bạn RBD cho link bài hát. Nghe giọng hát thật tuyệt vời.

Còn đây là bản dịch lời Việt của tôi (để hát)

NHỮNG NGỌN ĐỒI ĐEN ĐANG NGỦ

1.
Trời như thiêu đen những khu đồi
Trong nắng thiêu vẫn như ngủ vùi
Mà sương vẫn vắt ngang lưng trời
Từ từ bay dần khuất.
Đi qua những rừng cây xạc xào
Và qua những đồng xanh dạt dào
Thảo nguyên đất Đôn-nhét nơi này
Trẻ trung một anh chàng.

2.
Ở nơi ấy, nơi chốn hầm lò
Đón tiếp anh có biết bao người
Bàn tay nắm mến thương chân tình
Nụ cười tươi đằm thắm.
Những cô gái trẻ trung xinh đẹp
Lặng lẽ hát bài ca chào mừng
Và chàng trai hối hả lên đường
Vào chốn nơi hầm lò.

3.
Ngày nắng như thiêu đốt oi nồng
Không khác chi như nơi chiến trường
Chàng trai vẫn hăng say quên mình
Làm nên bước ngoặt mới.
Dẫu mưa nắng nào có xá chi
Vì việc tốt nào đâu quản gì
Thảo nguyên vắng chốn Đôn-nhét này
Trẻ trung, anh lên đường.

Cảm ơn Bác TX74 nhiều vì bản dịch lời bài Nụ cười, đặc biệt cảm ơn bác đã dịch bài Спят курганы темные, một bài hát mà tôi rất thích qua giọng hát của ca sĩ Mark Bernhes . Đúng là những ngọn đồi ở đây là những đồi than vùng Đônhes. Hay là dịch thẳng luôn "những đồi than đang ngủ" luôn bác nhỉ. Công nhận một điều, đôi khi có những câu tiếng Nga chỉ đọc và thầm hiểu chứ dịch để thể hiện được hết ý thật là khó. Ví dụ như “Как молоды мы были “ với phương án như của Bí là " Ai cũng có 1 thời tuổi trẻ" thật là thoáng, tôi cũng thích kiểu dịch như vậy mặc dù từng cụm từ không phải thế. Hoặc "Ai cũng có một thời trẻ trung" chẳng hạn. Ví dụ Nhạc sĩ Trung Kiên đã dịch đầu đề bài hát "БЕРЕЗОВЫЕ СНЫ" là "Bạch dương mơ màng" thay vì "Những giấc mơ bạch dương" quả là tài tình.
Để tỏ lòng cảm ơn bác và khâm phục sức làm việc phi thường của bác (khách sáo quá ) cho phép tôi hát thử để test lời dịch bài "những đồi than đang ngủ" của bác nhé, cũng là món quà đầu năm mới RBD gửi đến cả nhà. С Новым 2008-м Годом!!!

http://www.4shared.com/file/33537465/451eb704/RBD.html

[BelayaZima]

BZ rất thích bài "Луна-луна". Cháu nghe nói hồi trước bài hát này được hát nhiều ở VN bằng tiếng Việt, không biết các bác có còn nhờ hay lưu lại lời Việt bài hát này không ạ? BZ rất mong tin!

[Thanhxuan1974]

@BZ: Tôi chưa nghe thấy ai hát lời Việt bài bạn hỏi bao giờ. Cũng có lẽ bởi vì tôi không thích nhạc "trẻ" của Nga lắm thì phải (!)

@ Tất cả các bác: Trong "Tuyển tập" 99 bài hát của bác Đào Chiến có bài "Ромашки спрятались" của: Слова И. Шаферана; Музыка Е. Птичкина trong bộ phim "Моя улица". Tôi đã nghe và rất thích.

Tôi dịch:

"Ромашки спрятались, поникли лютики=Kìa bông cúc trắng trốn đâu. Đoá hoa vàng cũng úa tàn",

và:

"Ромашки сорваны, завяли лютики = Từng bông hoa cúc ngắt rơi, đoá hoa tình ấy úa rồi"

nhưng thấy chưa "ổn".:emoticon-0127-lipss

Nhờ các bác cho tôi "phương án" dịch hai câu này. Hoa "лютики" là hoa gì. Có phải nó bắt nguồn từ chữ " любовь" không?

Xin cám ơn trước!

[hungmgmi]

Thanhxuan1974 viết

Nhờ các bác cho tôi "phương án" dịch hai câu này. Hoa "лютики" là hoa gì. Có phải nó bắt nguồn từ chữ " любовь" không?

Xin cám ơn trước!

Liutik là cây mao lương bác ạ, ảnh của nó như sau:

[virus]

Bác Thanh Xuân kính mến,

Đầu tiên em xin chân thành cảm ơn bản dịch của bác cho bài hát "Nụ cười" bên trên. Phải nói là em rất rất thích bài hát này, nay đọc lời bác dịch và hát theo lời bác dịch quả thực là em thật nể phục bác. Đây là một trong những bài hát tiếng Nga mà em thích nhất, vừa ý nghĩa, lại vừa hợp với tính cách em. Gần đây em lại rất hay lẩm nhẩm bài này.

Vừa nãy em ngồi lẩm nhẩm theo lời bác dịch. Chắc do em hát không hay, em thấy có 2 chỗ em hát hơi bị ngượng. Em xin mạnh dạn viết ra để chờ ý kiến bác:

1.
Bao ngày xám cũng bừng sáng trong tiếng cười
Cầu vồng lên trên cao chiếu sáng muôn nơi nhờ tiếng cười

Câu đầu tiên, hát từ "cũng" em thấy không thuận lắm. Em đề nghị từ "qua". Ta thử hát:

"Bao ngày xám qua, bừng sáng trong tiếng cười"

2.
Mưa buồn mấy cũng ngừng khóc trong tiếng cười

Em hát theo vần nhạc của em thì em thấy: "Mưa buồn đã qua, ngừng khóc trong tiếng cười" em hát nó "luột" hơn.

Dạ, em mạnh dạn đưa ra 2 ý kiến. Các từ còn lại của bác TX quả là rất vào nhạc rồi, em hát cứ gọi là cả mạch.

Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn bác Thanh Xuân về bản dịch trên.

[BelayaZima]

Thanhxuan1974 viết

@BZ: Tôi chưa nghe thấy ai hát lời Việt bài bạn hỏi bao giờ. Cũng có lẽ bởi vì tôi không thích nhạc "trẻ" của Nga lắm thì phải (!)

Bài đó đây ạ. Nhưng mà bài này có phải là nhạc trẻ đâu ạ

Луна, луна

День промчался незаметно - выпит до дна.
День промчался. До рассвета в небе луна.
В лунном свете чище краски, с виду просты
Стали нежней и прекрасней цветы.

Мир волшебный полон тайны, светит луна.
Час влюбленных, час свиданий, он и она.
Час влюбленных - с ними вечно доля одна,
Рядом цветы и, конечно, луна.

Луна, луна, цветы, цветы.
Нам часто в жизни не хватает друзей и доброты.
Луна, луна, цветы, цветы.
Все, кто влюблен, им доверяют надежды и мечты.

Жизнь чудесна, если миром правит любовь.
Надо, чтобы всюду было море цветов.
Жизнь чудесна, если где-то песня слышна,
Если горит до рассвета луна.

Луна, луна, цветы, цветы.
Нам часто в жизни не хватает друзей и доброты.
Луна, луна, цветы, цветы.
Все, кто влюблен, им доверяют надежды и мечты.

Луна, луна, цветы, цветы.
Луна, луна

[rung_bach_duong]

Theo Hungmgmi thì лютики là cây Mao lương. Khi tìm hiểu rõ ra thì:

Bộ Mao lương (danh pháp khoa học: Ranunculales) là một bộ thực vật có hoa. Để có bộ này ít nhất nó phải chứa họ Ranunculaceae, họ của các loài mao lương.

Bộ Mao lương chiếm khoảng 1,6% sự đa dạng của thực vật hai lá mầm thật sự. Theo APG, bộ này chứa 7 họ với khoảng 200 chi và 4.400-4.500 loài. Magallön và ctv. (1999) cho rằng bộ này có niên đại khoảng 70 triệu năm trước (Ma), dựa trên các hóa thạch sớm nhất được coi là của bộ này. (@ Wikimedia).

Ромашки là hoa cúc dại cũng thuộc Bộ Mao lương. Ромашки - лютики có thể gọi là Mao lương cúc(ấy là tôi tự nghĩ thế các bác ạ )

Bài hát "Ромашки спрятались" là bài hát buồn, hay được hát trong những buổi đám cưới, buổi tiệc lễ của Nga. Bài hát như muốn khuyên: hỡi các bà, các chị, chớ có yêu nhầm phải những anh chàng đẹp trai (hic) bởi ở họ không có T/Y ổn định đâu, họ chẳng hiểu xin lỗi và tha thứ là quái gì cả, yêu họ chỉ có mà chuốc lấy đau khổ

Ромашки - лютики


лютики trong rừng bạch dương


Còn đây là bản nhạc của "Ромашки спрятались" - một bản nhạc khá buồn.

[TLV]

rung_bach_duong viết

...Bài hát "Ромашки спрятались" là bài hát buồn, hay được hát trong những buổi đám cưới, buổi tiệc lễ của Nga. Bài hát như muốn khuyên: hỡi các bà, các chị, chớ có yêu nhầm phải những anh chàng đẹp trai (hic) bởi ở họ không có T/Y ổn định đâu, họ chẳng hiểu xin lỗi và tha thứ là quái gì cả, yêu họ chỉ có mà chuốc lấy đau khổ...

Nhưng các chàng trai lại hát:

Зачем вы, мальчики
некрасивых любите
Непостоянная
у них любовь…

[Thanhxuan1974]

Virus viết:

Vừa nãy em ngồi lẩm nhẩm theo lời bác dịch. Chắc do em hát không hay, em thấy có 2 chỗ em hát hơi bị ngượng. Em xin mạnh dạn viết ra để chờ ý kiến bác:

Trích:
1.
Bao ngày xám cũng bừng sáng trong tiếng cười
Cầu vồng lên trên cao chiếu sáng muôn nơi nhờ tiếng cười

Câu đầu tiên, hát từ "cũng" em thấy không thuận lắm. Em đề nghị từ "qua". Ta thử hát:

"Bao ngày xám qua, bừng sáng trong tiếng cười"


Trích:
2.
Mưa buồn mấy cũng ngừng khóc trong tiếng cười

Em hát theo vần nhạc của em thì em thấy: "Mưa buồn đã qua, ngừng khóc trong tiếng cười" em hát nó "luột" hơn.


Virus thân mến,

Cám ơn đã đọc bài của tôi. Không phải Virus hát không hay đâu mà quả là những từ đó khi hát (phát âm) có sự khác nhau: Từ "qua" của Virus khi hát thì miệng (và họng) mở được, hơi thoát tốt nên cảm thấy thoải mái, "luột" hơn. Còn từ "cũng" khi hát thì cổ họng nhỏ lại, hơi thoát ít, cảm thấy không thoải mái. Thêm nữa, nốt nhạc ứng với từ này lại có "trường độ" dài (nốt đen) gấp đôi một số nốt khác (nốt đơn) trong câu nên càng làm cho cảm thấy chữ "cũng" khó chịu hơn nốt "qua" khi hát.

Nếu vì độ "luột" thì rõ ràng là dùng từ "qua" của Virus sẽ "chuẩn" hơn nhiều. Tuy nhiên, nếu dùng từ này của Virus theo "phương án" của Virus sửa, mình e rằng ý tứ của câu hát sẽ khác đi so với bản gốc tiếng Nga.

Mình cũng đã từng nói: Nếu để có lời Việt hoàn toàn khớp với nhạc thì không khó (nhạc "chế"?), nhưng để giữ được nội dung của cả bài hát thì quả thật cũng không phải dễ dàng. Để dịch được một bài hát thế này, mình phải ngồi (có khi) hàng tuần mới xong, cũng có bài sẽ chẳng biết bao giờ mới xong được, mặc dù là mình rất thích giai điệu của nó.

Mình nghĩ: ngay cả bài hát Việt, nhiều khi người hát là những người đóng góp rất quan trọng cho sự hoàn thiện của ca từ một bài hát. Và mình mong nhận được sự góp ý tiếp tục của Virus cũng như mọi nguời.

Mình cũng muốn nói thêm với Virus và cả nhà là: Mình không muốn dịch những bài hát mà đã có người dịch rồi, và đặc biệt là những bài hát đã được nhiều người hát, vì đó đã là "kỷ niệm" với mọi người. (Về việc này, bác tuyetthangtu cũng đã "đồng quan điểm" với mình). Tuy nhiên, nhiều bài hát, không biết vì lý do gì, lời Việt "dịch" không sát với nội dung, làm mình khi đọc, (hoặc hát), cứ như "ăn phải sạn" (Giá mà mình không đọc được "bản gốc" thì chắc là sẽ không có "cảm giác" ấy chăng?).

Có lẽ bài "Nụ cười" này mình dịch cũng là để "giải toả" mỗi lần đọc lời Việt cũ.

Đấy cũng là " cảm giác" khi mình đọc tập nhạc "Triệu triệu bông hồng" của Tiến sĩ Vũ Tự Lân sưu tầm và giới thiệu. Mình rất quí quyển sách này vì nó (hình như lần đầu tiên?) giới thiệu được 100 bài hát Nga, trong đó rất nhiều bài được nhiều thế hệ người Việt Nam yêu thích. Nhưng mình cũng rất "bứt rứt" khi thấy nhiều bài chỉ dịch để hát được giai điệu là chính. Tất nhiên, quá khứ vẫn là đáng trân trọng.

Vài lời tâm sự với Virus và các bạn. Mình không hát được vì giọng "vịt đực" nhưng thích thỉnh thoảng dịch những bài hát mà mình yêu thích như một sự "giải toả" sau những giờ làm việc mệt mỏi, hoặc khi đầu óc trở nên "bã đậu" cần phải "khởi động" lại để vào công việc.

Tuy mình hiểu đây là diễn đàn "mở" song không phải vì thế mà có thể đưa hàng "dởm". Ai đó bảo net là "ảo" nhưng những suy nghĩ, con người của chúng ta hoàn toàn không "ảo" (dù được viết ra dưới những "nick" ảo)

Một lần nữa cám ơn Virus vì những góp ý. Mong luôn đựoc cùng quan tâm.

[Thanhxuan1974]

@ Cám ơn bác Hungmgmi và bác Rung_bach_duong đã rất nhiệt tình trả lời về hoa лютики

Mình cũng biết trong Từ điển лютики là cây Mao lương hoa vàng, nhưng mình chẳng thấy ai nhắc đến nó bao giờ. Mình tra Từ điển Nga-Anh: лютик = buttercup, yellow-cup. Còn theo từ điển Anh-Việt thì: buttercup, yellow-cup = cây mao lương hoa vàng, đúng như kết quả khi tra trực tiếp Từ điển Nga -Việt của Huy Biên. Nhưng ở Việt Nam, nói đến cái tên đó chắc cũng chẳng ai biết. Có lẽ mấy ông làm Từ điển cứ đặt ra một cái tên thế để cho mọi người phải theo chăng? Hoặc các ông làm Từ điển "dịch" từ Từ điển tiếng Trung Quốc sang (kiểu như hoa Chiu-pan (hoa tulip) qua tiếng Trung thì là hoa Uất-kim-hương (Tieuxitrumaqt)???

Nếu hiểu đúng nghĩa của tiếng Anh thì: Buttercup = hoa có cái đài hoa (nhụy hoa) màu bơ = yellow-cup = hoa có cái đài hoa màu vàng. Thường người ta vẫn hiểu màu bơ là màu vàng mà.

Có lẽ tiếng Anh viết như thế để người ta phân biệt khác với các loại hoa thông thường khác - những loại hoa mà cánh hoa thường có màu khác với đài hoa.

Tôi thì cứ nghĩ là "лютик" có "gốc" cùng "любовь". Trong tiếng Việt chưa có hoa nào tên là "hoa tình" cả, nên có thể đặt cho nó có tên là "Hoa tình" có lẽ dễ hiểu và Việt hơn chăng? Hay là cứ gọi theo đúng tên tiếng Anh của nó là: hoa (đài) vàng? Hoặc tốt nhất là "vay" luôn âm Nga để gọi nó là: Hoa Liu-chích????

[Thanhxuan1974]

Bác RBD viết:

Bài hát "Ромашки спрятались" là bài hát buồn, hay được hát trong những buổi đám cưới, buổi tiệc lễ của Nga. Bài hát như muốn khuyên: hỡi các bà, các chị, chớ có yêu nhầm phải những anh chàng đẹp trai (hic) bởi ở họ không có T/Y ổn định đâu, họ chẳng hiểu xin lỗi và tha thứ là quái gì cả, yêu họ chỉ có mà chuốc lấy đau khổ

Cám ơn bác RBD đã có giới thiệu rất chi tiết về hoa Ромашки và bài hát "Ромашки спрятались". Không biết bác tìm đâu được cả bản nhạc đó nhỉ. Tôi tìm mãi.

Về ý kiến của bác cho rằng bài hát buồn, nội dung nói về lòng không chung thuỷ của các chàng (đẹp) trai thì tôi cũng thấy đúng như vậy, nếu chỉ nhìn vào những dòng chữ được viết ra.

Tuy nhiên, tôi cũng có thêm một suy nghĩ (sau khi được bác giới thiệu là bài hát này thường được hát ở các đám cưới, đám tiệc):

Bài hát nhủ các cô gái và các chàng trai (theo phương án của bác TLV?) vừa lấy vợ lấy chồng (và mọi người) là: Hài lòng với người chồng (người vợ) của mình đi, đừng tiếc những mối tình đã qua dù người đó có xinh đẹp hơn vợ (chồng) ta bây giờ, hoặc: đừng thấy người khác đẹp hơn vợ (chồng) ta mà mơ. Cái gì nó cũng có hai mặt của nó.

Nói tóm lại: Đây là bài hát khuyên nhủ mọi người hãy đừng “có mới nới cũ”. Tôi nghĩ đây cũng là bài hát mang “triết lý” rất Nga. Tất nhiên, nhạc điệu thì đậm chất dân ca Nga rồi.

[Thanhxuan1974]

Để cảm ơn các bác quan tâm, nhất là bác hungmgmi, bác TLV và bác rung_bach_duong, tôi xin gửi các bác bản dịch bài hát Ромашки спрятались.

HOA CÚC

Nhạc: E. Pchi-txkin
Lời Nga: I. Sa-phe-pan
Dịch lời Việt: Thanhxuan1974


1.
Kìa bông hoa cúc trốn đâu, đoá hoa tình đã úa tàn
Là khi lạnh buốt bên tai, đắng cay lời ai
Này người bạn gái, cớ chi, xinh đẹp chớ yêu làm gì
Tình yêu nơi ấy không bền, vẫn luôn đổi thay.
Này người bạn gái, cớ chi, xinh đẹp chớ yêu làm gì
Tình yêu nơi ấy không bền, đổi thay sớm hôm.

2.
Đành lòng lấy hết quyết tâm, vứt đi một áo cũ ngoài
Giả lòng vẫn hãnh kiêu thôi, có chi buồn đâu
Cầu mong mọi thứ tốt vui, tôi thầm với anh vài lời
Mà anh tha lỗi chút lời, cũng không hề xin
Cầu mong mọi thứ tốt vui, tôi thầm với anh vài lời
Mà anh tha lỗi chút lời, nào có thấy đâu.

3.
Từng bông hoa cúc ngắt rơi, đoá hoa tình ấy úa rồi
Lạnh băng con nước lăn tăn, vỗ trên dòng sông.
Này người bạn gái, cớ chi, xinh đẹp cố yêu làm gì
Tình yêu nơi ấy cho mình, chuốc thêm khổ đau.
Này người bạn gái, cớ chi, xinh đẹp cố yêu làm gì
Tình yêu nơi ấy cho mình, khổ đau mãi thôi.


Mời các bạn download link bài hát và nhạc Midi để hát theo tại đây:

http://www.4shared.com/file/34654653...prjatalis.html

http://www.4shared.com/file/34653720...yh_lubite.html



Ромашки спрятались

Песня из кинофильма "Моя улица"

Слова И. Шаферана
Музыка Е. Птичкина

1.
Ромашки спрятались, поникли лютики,
Когда застыла я от горьких слов.
Зачем вы, девочки, красивых любите?
Непостоянная у них любовь!
Зачем вы, девочки, красивых любите?
Непостоянная у них любовь!

2.
Сняла решительно пиджак наброшенный,
Казаться гордою хватило сил.
Ему сказала я: “ Всего хорошего!”
А он прощения не попросил.
Ему сказала я: “ Всего хорошего!”
А он прощения не попросил.

3.
Ромашки сорваны, завяли лютики,
Вода холодная в реке рябит.
Зачем Вы, девочки, красивых любите?
Одни страдания от той любви!
Зачем Вы, девочки, красивых любите?
Одни страдания от той любви!