MỌI THÔNG TIN VỀ CHỢ VÒM

[rocketvn]

DUA HAU viết

Thư của một "cựu công nhân" xưởng may đen gửi đến chú ở Nga

Điệp Oanh | 27.08.2009 01:31

Đọc bài của bác Dua Hau về lá thư của một cô gái đã từng làm trong xưởng may tại Nga,tôi xin có đôi lời cùng bác cũng như nhưng ai đang quan tâm đến vấn đề này!
Bản thân tôi cũng là một người đang làm nghề nên tôi hiểu rất cặn kẻ nhiều vấn đề mà như lá thư bác Dua Hau đã đăng,đấy chỉ là một trong số của nhiều trường hợp như thế.
Những người dân quê,khi cuộc sống nghèo khổ thì việc được đi ra nước ngoài làm ăn,kiếm sống là điều mà họ ao ước và tràn đầy hy vọng tươi sáng. Nhưng không phải ai cũng hiểu rằng,đi nước ngoài là vất vả,không dễ kiếm được nhiều tiền như họ nghĩ. Nếu đi làm xây xựng,ít nhất họ có hiểu biết và tay nghề về xây dựng. Làm công nhân may,họ phải biết được khả năng tay nghề của mình rồi hẵng đi. Cứ thấy có người đi nước ngoài về có nhiều tiền,nhà cao,xe đẹp là nghĩ rằng mình cũng sẽ được như thế khi tay nghề không có,tiếng Nga không biết??? Với các công ty dịch vụ và "cò" thì họ thu nhận được càng nhiều người càng tốt. Họ cũng làm hợp đồng,ký kết đủ thứ văn bản giấy tờ để lấy lòng tin của người lao động(NLĐ). Các công ty môi giới ở VN cũng nghĩ rằng mọi việc đúng như những gì họ biết,vì thế nên nhắm mắt làm bừa. NLĐ mới chỉ học nghề được 3 tháng,chưa qua trải nghiệm thực tế vậy mà họ cứ hứa lương sẽ đảm bảo 400-500$ thì không biết ai trả cho họ? Thậm chí có người tay nghề không có nhưng sẵn sàng chi tiền cho môi giới để đi,sang đến nơi thì vỡ mộng.
Về khả năng làm việc và có tinh thần tốt,phần lớn chỉ là những người đã từng làm nghề lâu năm trong các cty may mặc tại VN hoặc họ đã từng đi làm việc tại các nước thì họ hiểu và hòa nhập rất tốt. Họ biết cách làm thế nào và hiểu cuộc sống phải khó khăn,vất vả thế nào...??? Những người mới rời ghế nhà trường,vẫn đang ôm cái bầu sữa gia đình nay cho va chạm với cuộc sống,môi trường làm việc vất vả sẽ sinh tư tưởng chán nản,bỏ bê và không xác định cố gắng để vượt qua nó. Có người mới VN sang,dù chưa làm ra tiền,vẫn bảo là ở quê nghèo,khổ nhưng suốt ngày gọi điện về VN cho hết người này người kia,khóc lóc đủ điều mà không biết đang đốt tiền một cách vô lý... Nếu chỉ có vậy thì bản thân mình đã không vượt qua được chính mình chứ đừng nói ai giúp đỡ !!!??? Một số NLĐ khi sang chưa có tay nghề,không biết việc,được chủ lao động lo chu cấp mọi thứ đầy đủ cho cuộc sống,cho làm việc và học hỏi mà không mất tiền chi phí đào tạo. Sản phẩm làm ra được bao nhiêu hưởng bấy nhiêu...vậy mà sau một thời gian làm việc,đã quen tay,biết nghề,làm được ra sản phẩm thì lại bỏ trốn đi sang cty khác theo sự kêu gọi của một vài người quen. Những trường hợp này có đến 90% sẽ vất vả và khổ sở vì các cty khác họ cũng không mặn mà vì tay nghề yếu. Nếu vào làm việc,họ phải tự thân vận động chứ ít NLĐ có tay nghề nào tiếp nhận họ vào chuyền hoặc nhóm của mình vì ảnh hưởng đến năng suất và thu nhập của họ.Tôi đã từng chứng kiến 2 chị em dâu,1 em ruột làm với nhau nhưng phải tách ra thân ai nấy lo vì..cô chị tay nghề yếu,làm xấu và chậm.
Việc nữa,những lao động bỏ trốn thường thì chủ sẽ không trả giấy tờ do tự ý bỏ đi sau khi đã trải qua quá trình đào tạo,học việc. Vì mỗi m2 mặt bằng họ thuê mấy chục $ một tháng,chí phí sinh hoạt,mua sắm máy móc.vv..nên không ai dễ gì hy sinh như vậy sau 7,8 tháng hay một năm đào tạo,kèm cặp lại bị NLĐ "té" mất. Chính vì vậy NLĐ ấy sẽ tiếp tục cuộc sống bất hợp pháp. Nếu bị kiểm tra,bắt bớ thì chắc chắn xảy ra điều tồi tệ với họ,chưa nói đến việc có chủ còn cho đi bắt về đưa vào trại rồi cho làm trục xuất. Cuộc sống của những người này nếu tồn tại,chỉ có thể làm chui lủi ở các xưởng đen nên chuyện được tự do,thoải mái là không hề có.
Cũng cần nói thêm rằng,tại sao cứ bảo cảnh sát Nga họ "hư"? Ngày xưa khi ra đường có bao giờ họ hỏi đến chuyện giấy tờ đâu? Nếu hỏi đến,là người VN thì họ thường hay bỏ qua và không làm phiền nhiều,vì đa phần là ai cũng có giấy tờ đầy đủ. Thời gian sau này,một bộ phận không nhỏ sống không có giấy tờ lại không hiểu biết nên cứ để cho cảnh sát ăn tiền tạo thành tiền lệ xấu. Thành một thói quen,đến lúc nhiều người có giấy tờ hợp lệ vẫn bị móc túi không tha mà không biết kêu ai(tôi vẫn thường nói với bạn bè,nếu VN mình cũng vậy,chắc chắn lại còn bị phạt nặng hơn và "quay" nhiều hơn nữa).
Nói về các ông chủ,chúng ta cũng hiểu rằng mỗi con người chúng ta mỗi khác. Có người tử tế,đức độ,có người quân phiệt và cả những người vô lương tâm không phải là ít. NLĐ gặp được người tử tế thì lương thưởng sòng phẳng,cuộc sống tinh thần luôn đầy đủ. Tết nhất,ngày lễ đều có quà và tổ chức liên hoan rộn ràng,điều kiện sinh hoạt được lo toan chu tất. Gặp trường hợp ngược lại,quanh năm suốt tháng chỉ bó hẹp trong 4 bức tường,điều kiện ăn,ở thì chật chội,ẩm thấp,thậm chí nước nôi sinh hoạt cũng không có đủ,lương thưởng thì trừ ngược,trừ xuôi để khỏi phải thanh toán...
Tóm lại,với NLĐ tại Nga thì cuộc sống tốt hay xấu phụ thuộc phần nhiều vào đạo đức của các ông chủ. Công nhân xây dựng cũng vậy,họ làm quần quật tối ngày nhưng đến lúc vẫn bị chủ tây quỵt tiền. Có trường hợp chủ thầu là người Việt nhận tiền rồi nói chưa,mọi người cũng chẳng làm thế nào được vì tiếng không biết,quan hệ không có đành im lặng chịu mất. Việc này xảy ra rất thường xuyên và nó như là điều đương nhiên mà NLĐ phải chấp nhận. Điều đấy đã làm ảnh hưởng nhiều đến tâm lý,sự bất an của các gia đình có con em đang làm việc,lao động tại Nga cũng như một phần ảnh hưởng đến uy tín của những ông chủ có tư cách và sòng phẳng.
Một yêu cầu cơ bản và quan trọng nhất là NLĐ thật sự phải có tay nghề về chuyên môn,sức khỏe. Nếu NLĐ có tay nghề,khi sang một cty nào đấy,sau một thời gian thấy không ổn thì vẫn có thể có cơ hội làm ở các cty khác dễ dàng hơn. Thường thì nếu để làm may,ít nhất NLĐ phải qua thực tế trong nghề là 2 năm và biết sử dụng các loại máy may công nghiệp và máy chuyên dùng. Còn các gia đình có con em mới cho đi học may mấy tháng thì phải xác định trước là thời gian sau một năm thì may ra mới có tiền để gửi về trả nợ,còn không đừng mơ mộng chuyện kiếm tiền nơi đất khách !
Điều cuối cùng tôi muốn nhắn nhủ với các bác có người thân hay những ai đang chuẩn bị qua lao động bên Nga thì nên tìm hiểu kỹ về ông chủ tương lai như thế nào? Điều kiện sinh hoạt,ăn ở và công việc có tốt không? Đừng nên tin tưởng quá mấy cty mối giới hay dịnh vụ và "cò" mà nhiều lúc hỏng chuyện. Mấy cái hợp đồng,ký kết thì tốt nhất đừng đặt hy vọng vì nó không giúp được gì nhiều so với thực tế. Theo tôi,những cty càng đông công nhân thì hiệu quả càng kém(nó chỉ tốt cho ông chủ mà thôi). Nếu cty nằm ở mức khoảng từ 100 người trở lại sẽ lý tưởng hơn. Vì tình hình thực tế của bên này là nó luôn đi theo thời vụ. Nếu cn đông quá sẽ không lo đủ việc cho NLĐ,vì thế tháng làm nhiều sẽ không bù được tháng ít việc(người Việt có câu"ngắn sào dễ trở"). Vẫn có cty bên này rất đàng hoàng và có uy tín(còn có phóng sự lên VTV3,VTV4 nữa cơ đấy),nhưng nay họ cũng nằm trong hoạt động dịch vụ đánh NLĐ sang để ăn tiền lãi làm thủ tục hơn là nhu cầu về LĐ thật sự. Sau khi NLĐ qua,một thời gian họ lại thanh lý dần cho các cty khác và thực hiện chính sách quay vòng để đánh tiếp đợt mới.
Một vài bộc bạch,tâm sự để bác Dua Hau cùng các bác hiểu thêm bản chất sự việc và suy xét các vấn đề liên một cách tỏ tường hơn !