Những mẩu chuyện về tiếng nói

[hungmgmi]

Mỗi vùng miền có một giọng nói khác nhau, thậm chí trong cùng một huyện, cách nhau có một dòng sông mà giọng nói đã khác nhau rồi. Người ta giải thích một cách dân dã là do uống nguồn nước khác nhau. Vùng An Khánh, Hoài Đức, trước ở Hà Tây, nay đã là Hà Nội, người dân ở đây nói giọng rất nặng, nghe như tiếng miền Trung. Người dân An Khánh ra thủ đô nhiều, chủ yếu sống bằng nghề bán cây cảnh dạo trên các tuyến đường. Họ rất ngạc nhiên khi nghe hungmgmi "phủ đầu" mỗi khi muốn mua cây cảnh của họ:"Anh (chị) là dân An Khánh chứ gì? Tôi cũng dân An Khánh đây, bán rẻ cho nhau đi". Họ hỏi luôn, sao chú lại biết tôi là dân An Khánh, thế chú ở chỗ nào, chỗ gần khu công nghiệp hay chỗ Viện...đại loại thế.
Kể mấy mẩu chuyện trên, không phải nói rằng tiếng vùng miền nào hay hơn, hay là nói rằng nên khăng khăng giữ giọng mẹ đẻ khi đến vùng đất mới. Cái này tuỳ theo suy nghĩ (quyết định có thay đổi hay không) và khả năng (bắt chước) của mỗi người. Có người miền Trung ra HN đã mấy chục năm, như nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên chẳng hạn, giọng anh vẫn đặc âm sắc quê anh, nhưng ngôn ngữ thì sử dụng "tiếng phổ thông", nên ai nghe cũng dễ hiểu. Anh xuất hiện nhiều trên tivi, tại các cuộc hội thảo, tại các buổi giao lưu thơ ca...nhưng chẳng ai bảo là anh nói khó nghe. Cũng xuất phát từ miền Trung ra HN học đại học, nhưng MC Diệp Chi của Rung chuông vàng lại có khả năng thay đổi giọng nói siêu phàm, tôi nghe giọng cô dẫn chương trình tuyệt nhiên cứ ngỡ cô là người sinh ra và lớn lên ở Hà Thành. Còn biên tập viên Hoài Anh của Thời sự VTV1 lại có giọng phát âm được khen là giọng Nam Bộ chuẩn, trong khi cô lại là người từ miền Bắc chuyển vào.
Theo các bác, có những yếu tố gì ảnh hưởng đến giọng nói của mỗi vùng, miền? Trong một tỉnh, thí dụ Nghệ An, điều kiện sống như nhau, tại sao dân Diễn Châu, Quỳnh Lưu lại nói khác dân Nghi Lộc chuyên trị nói không có dấu (mà giai thoại cà có cuống hay cà có đuôi là một ví dụ) Tại sao trong cùng một huyện, có hiện tượng các xã lại nói tiếng khác nhau? Các bác ai có biết cuốn sách hay tư liệu nào phân tích về giọng nói của người Việt ta, xin giới thiệu với.