Những góc cạnh cuộc sống

[USY]

Ngày 3-4/09 rất nhiều báo Nga đưa tin phê phán cá đông lạnh nhập khẩu vào Nga, trong đó có hàng thủy sản Việt Nam. Các báo đưa tin lãnh đạo Cơ quan nghề cá liên bang và cơ quan giám sát chất lượng hàng tiêu dùng Nga thăm một siêu thị (siêu thị cách đây ít lâu thủ tướng Putin đã ghé thăm và phê bình việc giá bán quá cao so với giá gốc), để thanh tra mặt hàng cá đông lạnh nhập khẩu.
Trong phái đoàn thanh tra này có người đứng đầu cơ quan liên bang về nghề cá Andrey Kraini (tôi tạm dịch là ông "Láo Cực Kỳ"), chánh thanh tra vệ sinh dịch tễ Nga Gennadi Onishenko (Sạch Cho Thơm)(
Các bài báo đó xoáy vào phát biểu lãnh đạo Cơ quan nghề cá Nga về cá nhập khẩu kém chất lượng, nhiều nước đá (trong đó có hàng cá da trơn của Việt Nam):
Trích dịch 2 bài trên báo “Sự thật thanh niên” số ra ngày 3 và 4/08:
Người Nga trả tiền mua nước đá thay vì mua cá.
(Báo “Sự thật thanh niên” ngày 4/8/2009) http://mk.ru/economics/publications/328911.html

Dưới mác cá tuyết hóa ra là cá tra vụn nuôi ở sông Mê Công của Việt Nam, còn trong hộp ghi nhãn cá rô biển (окунь) Okhot hóa ra là loại nuôi ở tỉnh Kaluga. Bỏ qua các khác biệt về mặt địa lý thì kết quả điều tra cũng chẳng có gì vui vẻ: bất kể mẫu cá đông lạnh nào cũng chứa nước đá quá tiêu chuẩn, có loại tới gần 50% nước đá.
Siêu thị “Ngã tư” (“Perekrest”) tọa lạc ở vị trí rất đẹp của thủ đô Nga hôm 3/8 vừa rồi đón những khách hàng không “thường dân” chút nào ghé thăm: lãnh đạo Cơ quan nghề cá Nga - ông Láo Cực Kỳ - Andrey Krainiy cùng với phái đoàn Cơ quan giám sát tiêu dùng Nga với sự góp mặt của Giám đốc cơ quan vệ sinh dịch tễ Nga - Sạch Cho Thơm - Gennadi Onishenko. Tại quầy cá đông lạnh có một món quà bất ngờ chờ đợi ông: Hộp cá đóng gói vuông vắn có nhãn ghi: cá perca loại đặc biệt. Ông Láo Cực Kỳ “tiện thể” giải thích với ông Sạch Cho Thơm: “Khi mua cá phi lê không da khách hàng rất khó xác định chủng loại cá, nhưng chúng tôi đã cho phân tích trong phòng thí nghiệm: đây hoàn toàn không phải cá tuyết hay cá perca, và may ra thì là phi-lê cá min-tai (минтай – cá trích???). Còn đây không phải là cá tuyết, mà là cá tra vụn. Cá tra cũng không tồi, miễn là chúng không mang lại thêm điều gì tồi tệ khác. Mọi người cần phải biết là nó được nuôi ở sông Mekong của Việt Nam, nơi ngày trước quân Mỹ thả chất độc. Cần truy xem ai đã cho phép nhập loại này qua biên giới.”

Số liệu của báo MK (“Sự thật Komsomol): Trong số 55 mẫu cá mà Cơ quan nghề cá Nga mua về từ các cửa hàng Matxcova chỉ có 5 mẫu đáp ứng tiêu chuẩn của nhà nước Nga về trọng lượng đá đông lạnh bảo quản. Đó là cá hồi Na-Uy và phi-lê cá ngừ nhập từ Indonesia và Đài Loan . Trong “phile cá tuyết” ghi là sản xuất ở Dmitrovka có đến 39,3% nước đá, “phile cá perca” từ Trung Quốc – 40% nước đá. Kỷ lục là cá mintai hình như được đóng gói tại Nga – 46% nước đá, và 11 gramm phốt phát (phân lân) trên 1 kg trọng lượng.

“Giám đốc cơ quan nghề cá Nga Andrey Krainy: “Dưới mác cá đắt tiền người ta đang bán cho dân Nga cá vụn đóng đá”http://www.kp.ru/daily/24337/528375/
Báo “Sự thật Komsomol” ngày 4/8/09)
Giám đốc Cơ quan nghề cá Nga cầm 1 túi cá phi-lê từ giá hàng giơ lên trước ống kính máy quay và nói: “Đó hoàn toàn không phải là cá pecca (cá rô biển - окунь), mà là cá минтай (? - các bác có biết cá này tiếng Việt là gì không ạ?) . Các vị xem đây nữa, có trớ trêu không: trên nhãn ghi là “Nghệ thuật ăn uống có lợi cho sức khỏe”, nhưng chúng tôi đã có điều tra từ trước: dưới mác cá perca là loại cá da trơn (cá tra, ba sa) vụn mà các bạn Việt Nam của chúng ta nuôi ở sông Mê Công. Chính là dòng sông mà 40 năm trước người Mỹ đã thả chất độc xuống đó…”
Ông Krainy hứa sẽ điều tra và tìm ra quan chức nào cho phép nhập “cá bẩn” vào Nga, và nói rằng do các cửa hàng kinh doanh cá vụn của Việt Nam và cá hồi Nauy nên các doanh nghiệp thủy sản của Nga không tiêu thụ được sản phẩm.
- Đây cá hồi Na-Uy giá 350-500 rúp/kg, còn cá Kamchatca của chúng ta cũng loại đó (cá hồi lưng gù - горбушка) tại Viễn Đông có giá 45 rúp, tức là ở đây giá sẽ là 90 rúp/kg! – ông Kraini nói tiếp.
Tổng giám đốc chuỗi siêu thị “Ngã tư” Mikhail Susov phân trần với các nhà báo:
- Chúng tôi sẵn lòng mua loại cá đó và bán với giá rẻ, nhưng chúng tôi không có nhà cung cấp hàng. Nếu như có mô hình tài trợ vốn từ các ngân hàng cho các nhà sản xuất cá Nga, để họ cung cấp cho chúng tôi, thì chắc chắn chúng tôi sẽ lấy để tiêu thụ tại các cửa hàng.
Ông Krainy tỏ ra không mấy tin tưởng những lời trên của chủ siêu thị và tuyên bố có 1 giải pháp hay: đó là xây dựng chuỗi các cửa hàng “Đại dương – Ocean” để bán cá đúng giá nhà nước.
Siêu thị “Ngã tư” còn tuyên bố sẽ mời các chuyên gia thẩm định chất lượng độc lập để phân tích các mẫu cá bán tại cửa hàng, lấy căn cứ kiện người đứng đầu cơ quan nghề cá Nga A.Krainy để bảo vệ uy tín kinh doanh và đòi ông này bồi thường tổn thất uy tín cho chuỗi siêu thị “Ngã tư – Perekrestok”.
“Người Nga thường mua phải cá sai nhãn mác”
RIA Novosti ngày 4/8/2009: http://www.rian.ru/economy/20090803/179583724.html
“....Do những vấn đề từ nuôi trồng đến bán lẻ đến ta người tiêu dùng nên khách hàng Nga thường mua phải cá đóng sai chủng loại ghi trên nhãn mác, và lượng đá đông lạnh baior quản quá trọng lượng cho phép.
Lãnh đạo cơ quan nghề cá giải thích rằng các nhà nuôi trồng thủy santr Nga mỗi năm đều tăng sản lượng, nhưng không có khả năng cung cấp sản phẩm giá rẻ của mình cho mạng lưới bán lẻ toàn Nga. Giá cá tăng cao chỉ làm lợi cho các nhà kinh doanh, chứ không đến được người sản xuất. Thậm chí các nhà buôn thủy sản Nga đặt hàng từ Trung Quốc cá đông lạnh với giá không quá 100 rúp/kg, do vậy nên để cạnh tranh nhau thu lãi người đóng gói cho nhiều nước đá vào sản phẩm để hạ giá thành.
Về phần mình tổng giám đốc chuỗi siêu thị “Ngã tư” phát biểu: chuỗi siêu thị sẵn sàng hợp tác với các nhà cung cấp hàng chất lượng cao. Tuy nhiên ông cũng nói thêm là nhà kinh doanh nên các siêu thị cạnh tranh nhau về giá “.

Báo Kommersant cũng đăng bài nói về vấn đề tương tự có tên “Luật chơi”:
http://www.kommersant.ru/doc-y.aspx?DocsID=1215584.
Tuy nhiên báo này nêu ý kiến của các chuyên gia rằng hành động của người lãnh đạo cơ quan nghề cá lần này chỉ nhằm quảng cáo cho chuỗi cửa hàng “Ocean” và hạ uy tín chuỗi siêu thị “Ngã tư”: “ Ông Krainy đã đem vấn đề của ngành mình biến thành vấn đề của chuỗi cửa hàng “Ngã tư”. Đồng thời những phát biểu của ông này với tư cách quan chức nhà nước lại nghe như quảng cáo cho chuỗi cửa hàng “Ocean” mà tại đó giá bán thường cao hơn giá của chuỗi siêu thị “Ngã tư” hàng chục phần trăm. Các chuyên gia cũng nghi ngờ khả năng mở rộng mạng lưới cửa hàng “Ocean” do khó khăn về kinh phí và vận chuyển: các công ty cung cấp hàng chọn cá hồi nhập khẩu vì vận chuyển gần, dưới 1 tuần, trong khi từ Viễn Đông nếu chuyển về Matxcova phải gấp đôi thời gian đó và như vậy chỉ có cá đông lạnh, chứ không thể có sản phẩm tươi sống. (Hiện tại mạng lưới các cửa hàng “Đại dương – Ocean” có 52 cửa hàng tại 30 khu vực nước Nga, Cơ quan nghề cá dự định tới năm 2012 sẽ mở rộng mạng lưới lên 250 điểm bán thủy sản tại 47 địa phương)

(Mạn đàm: Các bác ạ, chả là 15-18/9 tới tại Trung tâm triển lãm quốc tế EXPOCENTER có Triển lãm hàng Việt Nam 2009, có mấy chục doanh nghiệp thủy sản của Việt Nam tham gia, toàn các đại gia xuất khẩu cá đi Nga. Chắc vậy nên cơ quan nghề cá Nga "chơi hủi", lôi ông "Sạch Cho Thơm" đi để đánh vào tâm lý người dân Nga, vì ông này rất có uy tín ở Nga )