Trở về   Nước Nga trong tôi > Văn hóa Xô viết và Nga > Thi ca

Diễn đàn NuocNga.net
Nội quy diễn đàn
Trang chủ tin tức
Thông báo về kích hoạt tài khoản thành viên

Trả lời
 
Ðiều Chỉnh Xếp Bài
  #1  
Cũ 17-03-2009, 17:02
Bạch Tuyết Bạch Tuyết is offline
Bánh bliny nóng - Горячие блины
 
Tham gia: Feb 2009
Bài viết: 6
Cảm ơn: 0
Được cảm ơn 14 lần trong 3 bài đăng
Default Nikolai Gumilev (Николай Гумилёв, 1886-1921)

Chép ra đây hai bài của Nikolai Gumilev viết về An Nam và Lào. Đọc xong mà lòng thấy nao nao một nỗi niềm khó tả.

Аннам

Месяц стоит посредине
Дивно-огромного неба,
Ветер в бамбуковой чаще,
Благоухающий воздух,
Благословенна семья.

Старшие в роще за чаем,
Пьют и стихи повторяют,
Из дому слышно гуденье,
Там занимаются дети,
Новорожденный кричит.

Тот, кто живет этой жизнью,
Полное знает блаженство.
Что ему деньги и слава,
Если он верит, что детям
Должно его пережить?


An Nam

Vầng trăng lơ lửng treo
Giữa khung trời vô tận
Gió quanh quẩn rặng tre
Hương thơm tràn mát đậm
Cả gia đình bằng an

Những người lớn uống trà
Đọc thơ ngoài vườn biếc
Đàn trẻ đùa trong nhà
Hồn nhiên và ríu rít
Tiếng khóc nào oa oa

Cảnh đời hoan lạc thế
Nào có nghĩa gì đâu
Những bạc tiền, danh giá
Nếu ta biết đời sau
Luôn hậu sinh khả úy

(Hồng Thanh Quang dịch)




Лаос

Девушка, твои так нежны щеки,
Грудь твоя — как холмик невысокий.

Полюби меня, и мы отныне
Никогда друг друга не покинем.

Ты взойдешь на легкую пирогу,
Я возьмусь отыскивать дорогу.

На слона ты сядешь, и повсюду
Я твоим карнаком верным буду.

Если сделаешься ты луною,
Стану тучкой, чтоб играть с тобою.

Если сделаешься ты лианой,
Стану птицею иль обезьяной.

Если будешь ты на горном пике
Перед пастью пропасти великой,

Пусть мне ноги закуют в железо,
Я на пик твой все-таки долезу.

Но напрасно все мое уменье,
Суждено мне горькое мученье,

Ты меня не любишь; и умру я,
Как бычек, травы лишенный свежей,

Без единственного поцелуя
В щеку, где румянец нежен, свежий.


Nước Lào

Ơi cô gái, cặp má hồng êm ái
Vồng ngực em như dải đồi thoai thoải

Yêu anh đi và vĩnh biệt từ nay
Ta chẳng bao giờ tay bỏ rời tay

Thuyền độc mộc, em lướt như tên bắn
Anh sẽ theo tìm đường ngay lối thẳng

Em lên voi, và ở khắp mọi nơi
Quản tượng là anh tận tụy suốt đời

Nếu em bỗng hóa vầng trăng xa tít
Anh thành mây, sẽ bên em quấn quít

Còn nếu em hóa cây mọc cheo leo
Anh thành chim - anh đậu, khỉ - anh trèo

Nếu em lạc trên đỉnh đèo cao ngất
Sát ngay bờ vực sâu muôn ngàn thước

Anh vẫn bò lên được tới nơi em
Dẫu đôi chân có bị nặng gông xiềng

Nhưng vô ích mọi điều anh có thể
Anh sẽ phải chịu khổ đau mãi thế

Em chẳng chút yêu anh, anh sẽ chết
Như con bò khi cỏ non cạn kiệt

Không được hôn dẫu chỉ một lần thôi
Lên má hồng, êm ái, dịu dàng tươi

(Hồng Thanh Quang dịch)
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 10 thành viên gửi lời cảm ơn Bạch Tuyết cho bài viết trên:
@@@ (30-03-2009), dangkiena3 (31-03-2009), Geobic (31-03-2009), hungmgmi (31-03-2009), Nina (29-03-2009), Old Tiger (03-04-2009), Ozes (03-04-2009), sad angel (07-01-2011), tuntin (31-03-2009), USY (31-03-2009)
  #2  
Cũ 18-03-2009, 11:17
Nina Nina is offline
Kvas Nga - Квас
 
Tham gia: Nov 2007
Đến từ: TPHCM
Bài viết: 6,416
Cảm ơn: 5,003
Được cảm ơn 8,268 lần trong 3,723 bài đăng
Default

Trích:
Старшие в роще за чаем,
Пьют и стихи повторяют,
Из дому слышно гуденье,
Там занимаются дети,
Новорожденный кричит.
Trích:
Những người lớn uống trà
Đọc thơ ngoài vườn biếc
Đàn trẻ đùa trong nhà
Hồn nhiên và ríu rít
Tiếng khóc nào oa oa
Không biết bạn Bạch Tuyết có phải là nhà thơ, dịch giả Hồng Thanh Quang không nhỉ?

Chắc là ai đó sẽ có cảm giác là Nina ... khắt khe quá. Nhưng vẫn đành phải nói ra (một phần cũng vì yêu quý bác HTQ nữa đấy) - đoạn này bác hiểu chưa đúng rồi.

Из дому слышно гуденье,
Там занимаются дети,
- hai câu này ý nói về bọn trẻ con đang học bài ê - a trong nhà ấy chứ, còn khuya mới được đùa!

Bác nào đã đọc tiểu thuyết "Lều chõng" của Ngô Tất Tố hoặc mấy quyển tương tự thì chắc hiểu ý em - ngày xưa bọn trẻ con phải học thuộc đủ thứ mà nó chẳng hiểu gì, kiểu như đoạn sau
Trích:
Ngô Tất Tố viết
Một cậu học trò cắp sách đứng lên với đôi ống mũi thập thò bò xuống gần miệng, song song đo nhau như đôi ngà voi. Khép nép tựa lưng vào tấm cánh cửa, cậu ấy nói bằng tiếng mũi:
- Thưa thầy xin đọc!
Khắc Mẫn sẽ giương đôi mắt:
- Hãy đi hỉ mũi đi đã! Có một bài học, đọc đi đọc lại mấy lần không trơn. Ngày mai còn mà thế nữa, thì mày chết đòn!
Hình như sợ rằng bước đi chỗ khác, mấy chữ trong bụng sẽ bị rơi mất, cậu ấy liền giơ tay áo quệt ngang lỗ mũi, cho "ngòi mũi" nguệch sang một bên, rồi cất giọng ề à:
"Hỗn mang chi sơ,
Vị phân thiên địa.
Bàn cổ thủ xuất.
Thủy phán âm dương..."
vừa dứt hai tiếng "âm dương", cậu ấy sung sướng như đã trút được gánh nặng trên vai, liền kết một câu gọn tách:
- Thưa thầy xin hết.
Trích:
Ngô Tất Tố viết
Rồi cậu ấy nhanh nhầu lui ra, nhường tấm cánh cửa cho một cậu khác tựa hồng mao vào. Sau khi đã chiếu lệ xin phép thầy đồ, cậu này đãng hắng ba tiếng để đưa ở cuống họng ra một câu ngắc ngứ:
"Thiên tử trọng hiền hào,
"Văn chương giáo nhĩ tào.
Nhai mãi hai chữ "nhĩ tào" đến bốn, năm lượt, cậu bé đáng thương vẫn không nghĩ ra được câu tiếp theo. Trước cái cau mày dữ dội của thầy đồ; cậu đó như đã hết cả hồn vía, sắc mặt tự nhiên tái đi và cứ đứng im, không thể đọc nốt và cũng không dám cựa quậy, chẳng khác một pho tượng gỗ. Vân Hạc có ý thương hại con trẻ, muốn cho cậu ta thoát được ngọn roi thị oai của Khắc Mẫn, chàng vội nhắc:
- Đọc luôn đi chứ! "Vạn ban...!".
Giống như con ếch đớp được cái hoa mướp, cậu đó mừng rỡ đớp lấy hai tiếng "vạn ban" và tiếp:
"Vạn ban giải hạ phẩm
"Duy hữu độc thư cao".
Và cũng thêm vào đó bốn tiếng "thưa thầy xin hết", cậu bé đáng thương vui vẻ đi đến chỗ ngồi của mình.
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 6 thành viên gửi lời cảm ơn Nina cho bài viết trên:
@@@ (30-03-2009), dangkiena3 (31-03-2009), Geobic (18-03-2009), hungmgmi (18-03-2009), sad angel (07-01-2011), Tanhia (18-03-2009)
  #3  
Cũ 28-03-2009, 09:10
Geobic's Avatar
Geobic Geobic is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 1,285
Cảm ơn: 2,238
Được cảm ơn 4,930 lần trong 1,126 bài đăng
Default

Trích:
Nina viết Xem bài viết
Không biết bạn Bạch Tuyết có phải là nhà thơ, dịch giả Hồng Thanh Quang không nhỉ?

Chắc là ai đó sẽ có cảm giác là Nina ... khắt khe quá. Nhưng vẫn đành phải nói ra (một phần cũng vì yêu quý bác HTQ nữa đấy) - đoạn này bác hiểu chưa đúng rồi.

Из дому слышно гуденье,
Там занимаются дети,
- hai câu này ý nói về bọn trẻ con đang học bài ê - a trong nhà ấy chứ, còn khuya mới được đùa!
Những nhận xét của Nina rất xác đáng. Geo không ngờ Gumiliev lại có bài thơ về đất nước chúng ta vào thời kỳ xa lắc xa lơ đó. Và qua bài thơ thấy ông có cái nhìn rất sâu sắc về văn hóa phương đông...
Gulinilev là nhà thơ tài năng, người chồng đầu tiên của Anna Akhmatova. Ông đã chết oan khuất dưới làn đạn của chính những người từng là đồng đội, đồng chí của mình.
Anna Akhmatova mới thực sự là người dũng cảm, dám thể hiện tình yêu với người chồng cũ bằng những vần thơ:

"Nước Nga ơi, sao người khát máu,
Sao Người khát máu vậy, nước Nga ơi!"


Và cũng dễ hiểu, bà đã hứng chịu những gì trong thời kỳ ấy. Vĩnh viễn Akhmatova và Svetaeva là những người phụ nữ huyền thoại trong văn học Nga và thế giới. Họ đã bị đày đoạ đến cùng cực. Còn Esenin ư, anh chàng đẹp trai và tài hoa đó chỉ biết lao vào du đãng, vào các cuộc chơi say bí tỉ, để rồi viết nhiều bài thơ tự xỉ vả mình... Nhưng vẫn không quên luôn ca ngợi CM, Lênin, chính quyền Xô Viết... Có điều, ông cũng không bao giờ quên và đã làm những bài thơ bất hủ về nước Nga mà ông yêu đến phút chót, để lại một di sản thi ca đồ sộ và bất hủ.
Người ta yêu quý Esenin chủ yếu vì di sản văn học vô giá mà ông để lại, chứ ít ai say mê vì cái đời tư của ông...


Аннам

Месяц стоит посредине
Дивно-огромного неба,
Ветер в бамбуковой чаще,
Благоухающий воздух,
Благословенна семья.

Старшие в роще за чаем,
Пьют и стихи повторяют,
Из дому слышно гуденье,
Там занимаются дети,
Новорожденный кричит.

Тот, кто живет этой жизнью,
Полное знает блаженство.
Что ему деньги и слава,
Если он верит, что детям
Должно его пережить?
Annam

Vầng trăng treo ở giữa
Khung trời rộng khác thường,
Gió động lũy tre làng,
Khí trời thơm mát lạ,
Một gia đình yên ả.

Người lớn – nơi rừng nhỏ
Uống trà và ngâm thơ,
Từ trong nhà vọng ra
Tiếng ê a con trẻ
Đang học Tam tự kinh,
Tiếng khóc trẻ sơ sinh…

Ai sống cuộc đời đó
Hiểu hạnh phúc trời ban,
Hơn danh giá, bạc vàng,
Nếu họ tin bọn nhỏ
Sẽ vượt qua được họ.


Khổ cuối chưa thoát ý, vì Geo chưa hiểu thật rõ. Nhất là còn dấu chấm hỏi ở câu cuối. Geo hiểu đại khái: Người sống cuộc đời như vậy hiểu được đầy đủ nhất về hạnh phúc. Họ cảm thấy như được trời ban cho bạc tiền, danh vọng nếu biết chắc con cái họ sẽ vượt qua họ (hay sẽ tiếp tục duy trì được nòi giống, dòng họ...)
Ai có ngọc ý gì xin đóng góp, nếu có thể xin dịch nghĩa 4 câu cuối.
Ngoài ra Geo cũng muốn biết có tư liệu nào nói về những chuyến thảm hiểm của Nikolai Gumiliev đến Đông Dương không? Ông là nhà văn, đồng thời cũng là nhà thám hiểm thám hiểm mà). Thank.
__________________
Sông núi đẹp đâu cũng là Tổ Quốc

Thay đổi nội dung bởi: Geobic, 29-03-2009 thời gian gửi bài 00:04
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 5 thành viên gửi lời cảm ơn Geobic cho bài viết trên:
@@@ (30-03-2009), BelayaZima (28-03-2009), hungmgmi (28-03-2009), sad angel (07-01-2011), Viet Nga (20-08-2009)
  #4  
Cũ 29-03-2009, 06:42
tuntin's Avatar
tuntin tuntin is offline
Bánh mì đen - Черный хлеб
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 55
Cảm ơn: 199
Được cảm ơn 184 lần trong 51 bài đăng
Default

Phụ thêm về Nikolay Stepanovich Gumilyov
và 2 bài thơ đăng trong topic này.


1. Hai bài thơ đăng trong topic này in năm 1918, trong tập “Фарфоровый павильон”, gồm có 2 phần “Китай” và “Индокитай”.
Tạm không nói tới phần về “Китай” thì trong phần “Индокитай” có tất cả 5 bài thơ, gồm có:


Аннам

Месяц стоит посредине
Дивно-огромного неба,
Ветер в бамбуковой чаще,
Благоухающий воздух,
Благословенна семья.

Старшие в роще за чаем,
Пьют и стихи повторяют,
Из дому слышно гуденье,
Там занимаются дети,
Новорожденный кричит.

Тот, кто живет этой жизнью,
Полное знает блаженство.
Что ему деньги и слава,
Если он верит, что детям
Должно его пережить?


Девушки

Нравятся девушкам рупии
С изображением птицы,
Они покидают родителей,
Чтобы идти за французами.


Детская песенка

Что это так красен рот у жабы,
Не жевала ль эта жаба бетель?
Пусть скорей приходит та, что хочет
Моего отца женой стать милой!

Мой отец ее приветно встретит,
Рисом угостит и не ударит,
Только мать моя глаза ей вырвет,
Вырвет внутренности из брюха.


Лаос

Девушка, твои так нежны щеки,
Грудь твоя - как холмик невысокий.

Полюби меня, и мы отныне
Никогда друг друга не покинем.

Ты взойдешь на легкую пирогу,
Я возьмусь отыскивать дорогу.

На слона ты сядешь, и повсюду
Я твоим карнаком верным буду.

Если сделаешься ты луною,
Стану тучкой, чтоб играть с тобою.

Если сделаешься ты лианой,
Стану птицею иль обезьяной.

Если будешь ты на горном пике
Перед пастью пропасти великой,

Пусть мне ноги закуют в железо,
Я на пик твой все-таки долезу.

Но напрасно все мое уменье,
Суждено мне горькое мученье,

Ты меня не любишь, и умру я,
Как бычок, травы лишенный свежей,

Без единственного поцелуя
В щеку, где румянец нежен свежий.


Кха

Где вы, красные девушки,
Вы, что ответить не можете,
Вы, что меня оставляете
Ослабевающим голосом
Звонкое эхо будить?

Или вы съедены тиграми,
Или вас держат любовники...
Да отвечайте же, девушки,
Я полюбил вас и встретиться
С вами спустился в леса.

С гор я увидел вас голыми
Около чистого озера
И прибежал, не подумавши,
Что все вы - дочери месяца,
Черной вороны я сын.


Nguồn: http://kulichki.com/~risunok/literat...vil***39;on.htm

2. Thật đáng ngạc nhiên là Николай Степанович Гумилев khi đó lại không hề có mặt ở Đông Dương nói chung và Việt Nam nói riêng, ông viết những dòng này khi ông đang ở Paris bằng những kiến thức thu thập được ở đó và một trí tưởng tượng phong phú về miền Viễn Đông xa xôi.
Nguồn: http://www.bestreferat.ru/referat-15602.html
Về tiểu sử của ông, xin xem thêm ở đây: http://gumilev.ru/biography/80/

3. Về cách hiểu đoạn cuối của bài “Аннам”, xin kính chuyển tới các bác tham khảo thêm bản dịch của Майя Журавель ra tiếng Anh:


Annam.

Look at the moon in the midst of
Vastly magnificent sky bed;
Hear the young winds among bamboo;
Feel the air-heavy with fragrance.
Families always are blessed!

While parents rest in the grove,
Drinking green tea, reading poems,
House's alive with commotion:
Children are busy with homework
Wishing the newborn won't cry.

If you enjoy this lifestyle,
You will achieve true fulfillment.
Why strive for fame and money
When you believe that your children's
Life must be longer than yours.


Nguồn: http://gumilev.ru/languages/14/

4. Về đoạn:

Из дому слышно гуденье,
Там занимаются дети

có người lại phân tích và cho rằng Николай Степанович Гумилев nói về lũ trẻ ê a chữ Quốc Ngữ (do ông đang ở Paris và chịu ảnh hưởng của tuyên truyền thực dân chăng!!!)
Xin tham khảo thêm trong tài liệu sau:
В.В.Ремарчук
ФРАНЦУЗСКАЯ АДМИНИСТРАЦИЯ, ВЬЕТНАМСКАЯ ИНТЕЛЛИГЕНЦИЯ И КУЛЬТУРНЫЕ ПРИОРИТЕТЫ В КОЛОНИАЛЬНОМ ВЬЕТНАМЕ.
Nguồn: http://www.iaas.msu.ru/res/lomo04/ecol/remarchuk.htm

5. Trong phần “Индокитай” này còn có một bài thơ: “Лаос”, đươc phổ nhạc, nghe cũng lạ.
Nguồn: http://gumilev.ru/music/
Download nhạc ở đây: http://gumilev.ru/audio/LTTrack07.mp3

Tài liệu thu thập ở trên mạng, chẳng qua là giúp các bác đỡ phải kiếm tìm.
Trân trọng cảm ơn các bác đã lưu tâm.

Tuntin.
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 6 thành viên gửi lời cảm ơn tuntin cho bài viết trên:
@@@ (30-03-2009), Geobic (29-03-2009), hungmgmi (29-03-2009), Nina (29-03-2009), sad angel (07-01-2011), USY (29-03-2009)
  #5  
Cũ 29-03-2009, 07:41
Geobic's Avatar
Geobic Geobic is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 1,285
Cảm ơn: 2,238
Được cảm ơn 4,930 lần trong 1,126 bài đăng
Default

Trích:
tuntin viết Xem bài viết
Phụ thêm về Nikolay Stepanovich Gumilyov
và 2 bài thơ đăng trong topic này.


Annam.

Look at the moon in the midst of
Vastly magnificent sky bed;
Hear the young winds among bamboo;
Feel the air-heavy with fragrance.
Families always are blessed!

While parents rest in the grove,
Drinking green tea, reading poems,
House's alive with commotion:
Children are busy with homework
Wishing the newborn won't cry.

If you enjoy this lifestyle,
You will achieve true fulfillment.
Why strive for fame and money
When you believe that your children's
Life must be longer than yours.

. . . . .

Tài liệu thu thập ở trên mạng, chẳng qua là giúp các bác đỡ phải kiếm tìm.
Trân trọng cảm ơn các bác đã lưu tâm.

Tuntin.
Cảm ơn Tuntin nhiều về những sưu tầm và bình luận. Mọi chuyện sáng rõ thêm nhiều. Riếng trước 1918 (Chiến tranh thế giới I = 1917), "trẻ con" Việt Nam ở nông thôn học Tam Tự Kinh hay quốc ngữ, cần tìm hiểu thêm. Có thể song song cả hai thứ chăng?

Annam

Vầng trăng treo chính giữa
Khung trời rộng khác thường,
Gió lay lũy tre làng,
Khí trời thơm mát lạ,
Một gia đình yên ả.

Người lớn, dưới tán lá,
Uống trà và ngâm thơ,
Từ trong nhà vọng ra
Giọng ê a con trẻ
Đang đọc Tam Tự Kinh,
Tiếng khóc trẻ sơ sinh…

Ai sống cuộc đời đó
Sẽ mãn nguyện hoàn toàn.
Những danh vọng, bạc vàng
Cần chi, khi họ hiểu
Lũ trẻ con có hiếu
Sẽ sống lâu hơn mình?
__________________
Sông núi đẹp đâu cũng là Tổ Quốc

Thay đổi nội dung bởi: Geobic, 29-03-2009 thời gian gửi bài 11:24
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 6 thành viên gửi lời cảm ơn Geobic cho bài viết trên:
@@@ (30-03-2009), BelayaZima (29-03-2009), Jan (30-03-2009), Nina (29-03-2009), sad angel (07-01-2011), tuntin (30-03-2009)
  #6  
Cũ 29-03-2009, 10:17
Nina Nina is offline
Kvas Nga - Квас
 
Tham gia: Nov 2007
Đến từ: TPHCM
Bài viết: 6,416
Cảm ơn: 5,003
Được cảm ơn 8,268 lần trong 3,723 bài đăng
Default

Em lại ... không đồng ý lắm với khổ thơ thứ hai của bản tiếng Anh - theo em thì trẻ sơ sinh phải khóc thôi chứ ạ?

Còn bản dịch của em thì ... khôn khéo không đả động đến việc bầy trẻ con học gì . Thật ra chúng ê a, vì chúng chưa hiểu những gì chúng phải học, do đó ê a học thuộc lòng (ai đã từng có tuổi thơ thì đều hiểu mà).



Аннам

Николай Гумилёв

Месяц стоит посредине
Дивно-огромного неба,
Ветер в бамбуковой чаще,
Благоухающий воздух,
Благословенна семья.

Старшие в роще за чаем,
Пьют и стихи повторяют,
Из дому слышно гуденье,
Там занимаются дети,
Новорожденный кричит.

Тот, кто живет этой жизнью,
Полное знает блаженство.
Что ему деньги и слава,
Если он верит, что детям
Должно его пережить?
An Nam

Nikolai Gumilyov

Vầng trăng đứng ngay ở giữa
Bầu trời mênh mông diệu kỳ
Gió trong rặng tre rì rào
Mùi hương ngát thơm lan toả
Gia đình hưởng phúc yên ả

Người lớn đang ngồi ngoài vườn
Uống trà, ngâm vịnh thơ ca
Trong nhà vang tiếng ê a
Bầy trẻ con đang học chữ
Trẻ sơ sinh khóc chào đời

Những ai sống cuộc đời này
Sẽ hiểu hạnh phúc viên mãn
Cần gì tiền bạc danh vọng,
Nếu anh tin rằng cháu con
Ắt là sẽ sống lâu hơn?
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 5 thành viên gửi lời cảm ơn Nina cho bài viết trên:
@@@ (30-03-2009), Geobic (29-03-2009), hungmgmi (22-08-2014), Jan (30-03-2009), sad angel (07-01-2011)
  #7  
Cũ 29-03-2009, 11:45
Nina Nina is offline
Kvas Nga - Квас
 
Tham gia: Nov 2007
Đến từ: TPHCM
Bài viết: 6,416
Cảm ơn: 5,003
Được cảm ơn 8,268 lần trong 3,723 bài đăng
Default

Bài này thì ... chua chát thật



Девушки

Николай Гумилёв

Нравятся девушкам рупии
С изображением птицы,
Они покидают родителей,
Чтобы идти за французами.
Me tây

Nikolai Gumilyov

Những đồng rupi thật đẹp
In hình chim chóc cỏ cây
Khiến cô em rời cha mẹ
Để mà đi làm me Tây
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 7 thành viên gửi lời cảm ơn Nina cho bài viết trên:
@@@ (30-03-2009), Geobic (30-03-2009), hungmgmi (30-03-2009), Jan (30-03-2009), sad angel (07-01-2011), Trăng Quê (06-05-2009), USY (29-03-2009)
  #8  
Cũ 30-03-2009, 00:29
tuntin's Avatar
tuntin tuntin is offline
Bánh mì đen - Черный хлеб
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 55
Cảm ơn: 199
Được cảm ơn 184 lần trong 51 bài đăng
Default

Một vài suy nghĩ khi đọc và dịch bài thơ “Девушки” của Николай Степанович Гумилев.


1. Nguyên bản bài thơ:

Девушки

Нравятся девушкам рупии
С изображением птицы,
Они покидают родителей,
Чтобы идти за французами.

2. Để hiểu và dịch được bài thơ này, có một vài lưu ý như sau:

2.a. Về từ “рупия” ở câu thứ nhất:
“Rupee”, đồng tiền do công ty Đông Ấn của Anh sử dụng, xuất phát từ tiếng sanskrit, đầu tiên chỉ có nghĩa là đồng bạc, tiếng Pháp là “piastre”. (Рупия : англ. rupee, от санскр. слова rûpya – серебро…)
Nguồn: http://www.wikiznanie.ru/ru-wz/index...BF%D0%B8%D1%8F
Sau này mới thành tên đồng tiền không chỉ của Ấn độ mà còn của nhiều nước khác nhau.
Nguồn: http://dic.academic.ru/dic.nsf/dic_p...9F%D0%98%D0%AF
Vậy từ “рупия” trong câu thứ nhất của bài thơ chỉ có nghĩa thuần tuý là: “đồng bạc”
2.b. Về câu thứ hai “С изображением птицы”:
“С изображением птицы” có nghĩa là “ với hình tượng con chim”.
Thế “con chim” nào ở đây? Nó chính là con ó, nhưng dân gian vẫn quen gọi là con cò.

Trích:
Rồi ngày 10/4/1862, sau khi mới chiếm được Nam Kỳ, Thiếu tướng Bonard (Tổng chỉ huy liên quân Pháp - Tây Ban Nha) đã ký quyết định xác định tính hợp pháp để cho lưu hành đồng bạc Mexicana (Mễ Tây Cơ - Mê Hi Cô), mà dân gian thường gọi là “đồng bạc con cò”.

Bù lại sự thiếu hụt khối lượng tiền lưu hành, năm 1903, Ngân hàng Đông Dương đúc tại Paris 10 triệu 200 ngàn đồng Piastre de Commerce; đồng thời ngày 30/01/1903 chính phủ Pháp ra nghị định “cấm xuất cảng những đồng bạc thương mãi và những thoi bạc”. Và để tiếp tục củng cố chủ quyền Pháp tại Đông Dương, ngày 03/10/1905 lại có thêm nghị định nêu rõ “kể từ 01/01/1906, đồng Mexicana không còn giá trị pháp định”.
Nguồn: http://www.khoahoc.net/baivo/nguyena...cdongduong.htm

Trích:
Ngày 23/9/2004, tại Bảo tàng TP Hồ Chí Minh (65 Lý Tự Trọng, quận 1) đã khai mạc trưng bày Tiền Việt Nam và các nước với hơn 600 loại lưu hành trong vòng 500 năm qua. Trong đó có 120 loại tiền kim loại của các triều đại vua chúa Việt Nam đúc bằng đồng, chì, kẽm, sắt hình tròn và mỗi đồng có khoét một lỗ hình vuông ở giữa. Tại sao như vậy?
Đối với những tâm hồn nhiều hoài cảm, hình dáng đồng tiền xưa gợi nhớ biểu tượng "trời tròn" bọc ngoài và "đất vuông" ở trong. Song với người có đầu óc thực tế sẽ thấy ngay lợi ích thực tiễn của cái lỗ hổng vuông vức giữa đồng tiền là rất tiện cho việc luồn dây xâu hàng trăm, thậm chí hàng nghìn đồng như thế thành một chuỗi. Hoặc khoanh từng khoanh cất vào rương, tủ. Hoặc quấn quanh bụng để khi đi xa mua bán lên bến xuống thuyền dễ dàng. Riêng loại bằng vàng, bằng bạc (quý kim) đúc thành đỉnh (1 lượng), thành nén, hoặc thoi (10 - 20 lượng), thành khối (20 lượng đổ lên) nặng ngót trăm ký không chừng (vàng khối) dùng làm của, giấu sau vườn, chôn dưới đất, thỉnh thoảng người đời nay đào gặp, thì chẳng đục lỗ làm chi. Lắm khi loại kim ngân này được "chặt nhỏ" để chi trả hoặc làm đồ trang sức, đồng Mễ Tây Cơ du nhập vào Việt Nam theo chân lính Tây Ban Nha trong đội liên quân Pháp cũng vậy. Một đồng Mễ ăn 5 quan tiền ta vào năm 1863. Thời trước, theo các nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu và Nguyễn Văn Cường, lương chính của lính tráng mỗi tháng (ngoài 28 - 30 ký gạo) chỉ lĩnh... 1 quan. Một quan ấy mua được nhiều thứ, dùng tiêu linh tinh khoảng 30 ngày. Xem thế đồng Mễ có giá (gấp 5 quan) và nặng nề so với các đồng khác.
Lúc không có đơn vị nhỏ thanh toán, người ta chẳng ngại gì mà không chặt đồng Mễ (vốn chứa 0,72 lạng bạc) ra nhiều miếng, gọi là "góc tư, góc tám". Nó khá thông dụng tại các thương cảng và nơi đô hội ở nước ta thời Pháp mới qua với tên gọi nôm na là Bạc phiên hoặc tiền con Ó, vì trên mặt có in hình con Ó.
Riết rồi, theo nhà văn Sơn Nam, con Ó được Việt Nam hóa thành con Cò quen thuộc .
Nguồn: http://vietbao.vn/Van-hoa/Dau-an-lic.../45123286/181/
2.c. Về từ “французы” ở câu thứ tư:
Ở Việt nam thời trước, người Pháp thường được gọi là người Phú lang sa, Pháp lang sa, Phú lang tây, Pháp lang tây…hoặc chỉ gọi tắt là Lang sa, Lang tây…

3. Sau khi phân tích như vậy, bài thơ trên có thể tạm dịch nghĩa như sau:

Các cô gái

Các cô gái thích những đồng bạc
Vẽ hình con cò.
Các cô rời bỏ cha mẹ
Để đi theo mấy ông Lang sa.

4. Bây giờ các bác so sánh bài thơ trên của Николай Степанович Гумилев, với câu ca dao của Việt nam nhé:

Tham chi đồng bạc con cò
Bỏ cha bỏ mẹ đi phò Lang sa.


5. Một vài suy nghĩ của Tuntin:

5.a. Theo trích dẫn tại mục 2.b. thì “kể từ 01/01/1906, đồng Mexicana không còn giá trị pháp định”, vậy là “đồng bạc con cò” đã kết thúc giá trị pháp định của nó từ năm 1906. Bài thơ “Các cô gái” thì in năm 1918. Rõ ràng là câu ca dao của Việt nam không phải dịch từ bài thơ của Nikolay Stepanovich Gumilyov mà chính là ngược lại.
5.b. Vậy ai là người đã cho Nikolay Stepanovich Gumilyov biết câu ca dao Việt nam này? Lý do gì mà ông lại đổi hẳn ý thơ đi như vậy? (Từ ý khuyên nhủ các chàng trai đừng tham tiền theo giặc sang ý “trách móc” các cô gái tham tiền theo mấy ông Lang sa?)...

Ý kiến của Tuntin là ý kiến cá nhân, nghĩ sao nói vậy, có gì không chính xác mong được các bác lượng thứ và cho thêm ý kiến, ngõ hầu sáng tỏ vấn đề.

Trân trọng.
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 8 thành viên gửi lời cảm ơn tuntin cho bài viết trên:
@@@ (30-03-2009), Geobic (30-03-2009), hungmgmi (30-03-2009), Nina (30-03-2009), sad angel (07-01-2011), Trăng Quê (06-05-2009), USY (30-03-2009), weekdaysman (30-03-2009)
  #9  
Cũ 30-03-2009, 02:25
Nina Nina is offline
Kvas Nga - Квас
 
Tham gia: Nov 2007
Đến từ: TPHCM
Bài viết: 6,416
Cảm ơn: 5,003
Được cảm ơn 8,268 lần trong 3,723 bài đăng
Default

Ôi, bác tuntin có một bài viết thật công phu quá. Đúng là nhiều khi những từ ... khá thông dụng lại hay bị dịch sai, vì cứ tưởng là đã biết nghĩa rồi...Cá nhân em thì luôn luôn đinh ninh рупия là đơn vị tiền tệ của Ấn Độ, và cũng chưa hề có ý định tra từ này trong từ điển.

Do đó em rất bất ngờ và cám ơn bài viết trên của bác Tuntin. Tuy nhiên, như một nhà triết học và kinh tế học nổi tiếng của nước Đức đã từng thích câu châm ngôn (hay cách ngôn nhỉ?) "Hoài nghi tất cả", trước khi sửa lại bản dịch, em bèn ngó qua từ điển một chút. Và kết quả làm em còn băn khoăn hơn trước

Trích:
Большая советская энциклопедия viết

Рупия (от санскр. рупья — чеканенное серебро), денежная единица Индии, Индонезии, Маврикия, Мальдив, Непала, Пакистана, Сейшельских островов, Сиккима, Шри-Ланки. 1) Индийская Р. введена в конце 16 в.; делилась на 16 анна, 64 пайса и 192 пайя. С 1 апреля 1957 с переходом на десятичную денежную систему Р. стала равняться 100 пайсам. По курсу Госбанка СССР на 1 января 1975 100 индийских Р. = 8 руб. 88 коп. Обращается также в Сиккиме. 2) Индонезийская Р. в качестве единого законного платёжного средства введена в стране с февраля 1950. Делится на 100 сен. По курсу Госбанка СССР на 1 января 1975 1000 индонезийских Р. = 1 руб. 80 коп. 3) Пакистанская Р. введена в 1948. С 1 января 1961 делится на 100 пайсов. По курсу Госбанка СССР на 1 января 1975 100 пакистанских Р. = 7 руб. 54 коп. 4) Непальская Р. введена в октябре 1960. Делится на 100 пайсов. По курсу Госбанка СССР на 1 января 1975 100 непальских Р. = 7 руб. 07 коп. 5) Шри-ланкская Р. делится на 100 центов. По курсу Госбанка СССР на 1 января 1975 100 шри-ланкских Р. = 13 руб. 84 коп. 6) Маврикийская Р. введена в конце 19 в. Делится на 100 центов. 7) Мальдивская Р. выпускается с начала 20 в. Делится на 100 центов (или лари). 8) Сейшельская Р. делится на 100 центов.
Như vậy theo câu mà em bôi đậm ở trên thì đây là đơn vị tiền tệ của Ấn Độ được đặt ra từ cuối thế kỷ 16. Nếu vậy thì em cho rằng Gumilyov dùng chữ рупия với cái nghĩa phổ biến trên thì hợp lý hơn. Mong các bác tiếp tục cho ý kiến nhé!
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 3 thành viên gửi lời cảm ơn Nina cho bài viết trên:
@@@ (30-03-2009), Geobic (30-03-2009), sad angel (07-01-2011)
  #10  
Cũ 30-03-2009, 06:44
Geobic's Avatar
Geobic Geobic is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 1,285
Cảm ơn: 2,238
Được cảm ơn 4,930 lần trong 1,126 bài đăng
Default

Bài viết của Tuntin rất kỳ công và có lý. Đành rằng Rupi la dơn vị tiền tệ khởi nguyên từ Ấn Độ, nhưng sau đó cũng nhiều nước sử dụng tên gọi đó cho đồng tiền nước mình. Do vậy không khó hiều khi người ta dùng tên đó để ám chỉ đồng bạc.
Đồng bạc có hình con ó (cò...) có thể hiều như Tuntin đã phân tích khá hợp lý. Còn ngày xưa, Pháp có cho đúc đồng "Piastre de commerce", in hình nữ thần tự do, lưu hành ở Đông Dương từ cuối TK 19. Dân ta vẫn gọi là "Đồng bạc trắng hoa xòe", hay "Đồng bạc con đầm xòe" (Không biết Geo nghĩ có đúng vậy không, vì số đồng bạc của Pháp đúc còn có nhiều loại khác cũng chứa bạc và bà đầm).
Tất nhiên, cũng cần tìm hiểu xem đồng Rupi Ấn Độ hay của nước nào đó từng được dùng ở VN trước 1918 mà trên đó có hình con chim (nào đó). Nếu như không có, thì chắc chắn ý kiến của Tuntin là hoàn toàn đúng. Vì du sao, Gumiliev cũng sáng tác mấy bài thơ về Đông Dương khi ở Pháp. Nhưng tư liệu ông dùng làm "bột" để "gột" nên những bài thơ của mình thiết tưởng sẽ có gắn bó nhất định với những gì có ở ĐD ngày ấy.
Đọc mấy bài này cũng làm nhớ lại "Những motyp Ba Tư" của Esenin. Nhà thơ Esenin cũng chưa hề đến Ba Tư, nhưng sáng tác nhiều bài thơ bất hủ về Ba Tư...
__________________
Sông núi đẹp đâu cũng là Tổ Quốc
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 4 thành viên gửi lời cảm ơn Geobic cho bài viết trên:
sad angel (07-01-2011), Trăng Quê (06-05-2009), tuntin (30-03-2009)
  #11  
Cũ 30-03-2009, 11:07
Nina Nina is offline
Kvas Nga - Квас
 
Tham gia: Nov 2007
Đến từ: TPHCM
Bài viết: 6,416
Cảm ơn: 5,003
Được cảm ơn 8,268 lần trong 3,723 bài đăng
Default

Bác Geobic ơi, chưa chắc bài "Девушки" đã liên quan đến Việt Nam bác ạ. Vì nó chỉ nằm trong loạt bài với tên chung "Индокитай" - sau đó trong loạt bài này còn có bài về nước Lào nữa mà. Cho nên em càng nghĩ càng ... không hiểu gì.

Cũng có thể là Gumilyov có thông tin sai - ông ấy cứ tưởng là ở Đông Dương người ta dùng đồng rupi trong buôn bán, sinh hoạt? Điều này cũng có thể chứ, phải không các bác?
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 2 thành viên gửi lời cảm ơn Nina cho bài viết trên:
sad angel (07-01-2011)
  #12  
Cũ 30-03-2009, 11:17
Nina Nina is offline
Kvas Nga - Квас
 
Tham gia: Nov 2007
Đến từ: TPHCM
Bài viết: 6,416
Cảm ơn: 5,003
Được cảm ơn 8,268 lần trong 3,723 bài đăng
Default

Nhân tiện em tìm thấy mấy hình ảnh đồng rupee ở một link thấy có vẻ cũng tin tưởng được

http://www.columbia.edu/itc/mealac/p...nscompany.html

Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.
A silver rupee issued in the name of Shah Alam II, during his regnal year 8 (1766/7)

Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.
A silver rupee from Shah Alam II's regnal year 26, or AH 1198 (1784/5)

và nhiều hình nữa. Còn trên đó có hình chim muông không thì ... các bác tinh mắt xem thử xem, em chịu!
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 2 thành viên gửi lời cảm ơn Nina cho bài viết trên:
sad angel (07-01-2011)
  #13  
Cũ 30-03-2009, 13:55
nthach nthach is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 2,631
Cảm ơn: 1,404
Được cảm ơn 4,719 lần trong 1,656 bài đăng
Default

Trích:
Nina viết Xem bài viết
Bác Geobic ơi, chưa chắc bài "Девушки" đã liên quan đến Việt Nam bác ạ. Vì nó chỉ nằm trong loạt bài với tên chung "Индокитай" - sau đó trong loạt bài này còn có bài về nước Lào nữa mà. Cho nên em càng nghĩ càng ... không hiểu gì.

Cũng có thể là Gumilyov có thông tin sai - ông ấy cứ tưởng là ở Đông Dương người ta dùng đồng rupi trong buôn bán, sinh hoạt? Điều này cũng có thể chứ, phải không các bác?
Tôi có đi tìm thông tin về vấn đề này. Theo như mọi thông tin tôi đã rà soát lại Internet, thì có lẽ bài "Девушки" do chính người tổng hợp trên trang Web mới nhầm lẫn chứ chưa chắc là do tác giả. Vì Nikolay Stepanovich Gumilyov đã bị hành hình vào tháng 8 năm 1921.

Còn theo tôi bài "Девушки" này là nói về những người con gái nước khác, có một dẫn chứng khá cụ thể về một chi tiết nói về đồng Rupee của Pháp:

Ngân hàng Indochina của Pháp phát hành đồng rupee cho thuộc địa của Pháp ở Ấn Độ… Đồng Rupee của chính quyền thực dân Pháp ngang với đồng Rupee của Anh Ấn.


Trích:
Рупия французских владений
Французский банк Индокитая выпускал собственную рупию для французских владений в Индии, сначала в виде монет, затем также в виде банкнот. Рупия французской колониальной администрации приравнивалась к британской индийской рупии.
http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%...BF%D0%B8%D1%8F
Do vậy với hình con chim trên đồng Rupee thì có khả năng trên cả tờ giấy bạc nữa chứ chưa hẳn chỉ phải có trên đồng xu. Còn khả năng đồng Rupee sử dụng ở Việt Nam cũng như các nước ĐNÁ thì hoàn toàn không có một thông tin nào.
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 4 thành viên gửi lời cảm ơn nthach cho bài viết trên:
Nina (31-03-2009), sad angel (07-01-2011), Trăng Quê (06-05-2009)
  #14  
Cũ 30-03-2009, 17:00
Nina Nina is offline
Kvas Nga - Квас
 
Tham gia: Nov 2007
Đến từ: TPHCM
Bài viết: 6,416
Cảm ơn: 5,003
Được cảm ơn 8,268 lần trong 3,723 bài đăng
Default

Thôi nhức đầu với bài "Девушки" quá, xin để ... sau khi mọi chuyện rõ ràng hơn vậy. Em gửi tạm bản dịch bài "Nước Lào" nhé, bài này thì thú thật là hơi ẩu


Лаос
Николай Гумилёв

Девушка, твои так нежны щеки,
Грудь твоя — как холмик невысокий.

Полюби меня, и мы отныне
Никогда друг друга не покинем.

Ты взойдешь на легкую пирогу,
Я возьмусь отыскивать дорогу.

На слона ты сядешь, и повсюду
Я твоим карнаком верным буду.

Если сделаешься ты луною,
Стану тучкой, чтоб играть с тобою.

Если сделаешься ты лианой,
Стану птицею иль обезьяной.

Если будешь ты на горном пике
Перед пастью пропасти великой,

Пусть мне ноги закуют в железо,
Я на пик твой все-таки долезу.

Но напрасно все мое уменье,
Суждено мне горькое мученье,

Ты меня не любишь; и умру я,
Как бычек, травы лишенный свежей,

Без единственного поцелуя
В щеку, где румянец нежен, свежий.
Nước Lào
Nikolai Gumilyov

Em gái ơi, má em thật mịn màng
Ngực em tựa ngọn đồi không cao lắm

Yêu anh đi, và tình ta đằm thắm
Sẽ chẳng bao giờ phải cách xa nhau

Em cứ bước lên thuyền nhỏ nhẹ nhàng
Anh sẵn sàng tìm đường cho thuyền lướt

Nếu em cưỡi voi, dù nơi đâu em bước
Anh sẽ là người quản tượng trung thành

Nếu em trở thành lấp lánh trăng thanh
Anh sẽ làm mây cùng em đùa vui suốt

Nếu em sẽ làm dây leo xanh biếc
Anh sẽ thành chim, hay chú khỉ gần bên

Còn nếu em sẽ ở trên đỉnh núi
Trước họng đen của vực thẳm điên cuồng

Thi dẫu chân anh có bị trói xích xiềng
Anh cũng sẽ bò tới gặp em trên đỉnh

Anh có thể làm nhiều điều, nhưng vô ích
Chỉ nhận nỗi đau cay đắng mà thôi

Em không yêu anh, anh giã biệt cuộc đời
Như chú bò không được ăn cỏ mượt

Chẳng có nụ hôn dẫu là chỉ một
Vào má em hồng tười thắm dịu dàng.
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 3 thành viên gửi lời cảm ơn Nina cho bài viết trên:
Hoa Pion (29-12-2010), sad angel (07-01-2011), Trăng Quê (06-05-2009)
  #15  
Cũ 30-03-2009, 21:16
tuntin's Avatar
tuntin tuntin is offline
Bánh mì đen - Черный хлеб
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 55
Cảm ơn: 199
Được cảm ơn 184 lần trong 51 bài đăng
Default

Kính gửi các bác thành viên NNN


1. Tôi rất vui sướng khi được các bác thành viên hưởng ứng và phản biện cho bài viết trên. Nếu một viên đá rơi tõm xuống ao bèo mà không có chút gợn sóng nước nào thì còn gì là thú vị nữa. Theo thiển ý cá nhân tôi: khi đưa ra một suy tưởng mới, thì không sợ khó, không sợ sai. Nếu qua tranh luận, ý tưởng này được coi là đúng thì quá tốt và nếu bị coi là sai thì cũng tốt luôn vì một lượng kiến thức mới sẽ tới với mình và đó mới chính là kết quả tích cực. Xin chân thành cảm ơn tất cả các bác đã tham gia tranh luận hoặc đã có quan tâm tới bài viết này.

2. Trong tiếng Việt, (tiền) đồng có nghĩa là gì?

2.a. Đó là đồng tiền được đúc từ đồng (hoặc kẽm). Ví dụ:
Một quan là sáu mươi đồng.
hoặc là:
Máu tham hễ thấy hơi đồng thì mê.

2.b. Đồng (VND) là đơn vị tiền tệ chính thức của Việt Nam, do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành. Nó có ký hiệu là ₫, mã quốc tế theo ISO 4217 là "VND".

Theo luật pháp hiện hành của Việt Nam, tiền giấy và tiền kim loại là phương tiện thanh toán pháp quy không giới hạn nghĩa là người ta bắt buộc phải chấp nhận khi nó được dùng để thanh toán cho một khoản nợ xác lập bằng VND với mọi số lượng, mệnh giá.
Nguồn: http://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%..._(ti%E1%BB%81n)

Như vậy, chúng ta thấy ở đây là từ đồng tiền ban đầu được đúc bằng đồng (hoặc kẽm) để thanh toán, đến khi được coi là phương tiện thanh toán pháp quy thì đồng tiền “đồng” có thể vẫn bằng kim loại đó hoặc không nhất thiết phải bằng kim loại đó nữa, nó thậm chí có thể bằng giấy.

3. Bây giờ xét tới từ: “рупия” có nghĩa là gì?

3.a. Đó là đồng tiền được đúc bằng bạc.

Рупия : англ. rupee, от санскр. слова rûpya – серебро.
Nguồn: http://www.wikiznanie.ru/ru-wz/index...BF%D0%B8%D1%8F

Рупия (от санскр. рупья — чеканенное серебро)
Theo trích dẫn của bác Nina trong “Большая советская энциклопедия”.

The Rupee: Hindi and Urdu: Rupiya, from Sanskrit rupyakam meaning coins of silver.
Nguồn: http://en.wikipedia.org/wiki/Rupee

3.b. Đó là tên chung để chỉ đơn vị tiền tệ chính thức của India, Pakistan…

Рупия (от санскр. рупья — чеканенное серебро), денежная единица Индии, Индонезии, Маврикия, Мальдив, Непала, Пакистана, Сейшельских островов, Сиккима, Шри-Ланки…
Theo trích dẫn của bác Nina trong “Большая советская энциклопедия”

The Rupee (₨ or Rs.) (Hindi and Urdu: Rupiya, from Sanskrit rupyakam meaning coins of silver) is the common name for the currencies used in India, Pakistan, Sri Lanka, Nepal, Mauritius, and Seychelles; in Indonesia the unit of currency is known as the rupiah and in the Maldives the rufiyah, which are cognate words of Hindi Rupiya. The Indian rupee and the Pakistani rupee are subdivided into one hundred paise or pice (singular paisa), the Sri Lankan rupee into 100 cents and the Nepalese rupee can be subdivided into one hundred paisa or pice (both singular and plural) or four Sukas (sing. Suka) or two Mohors (sing. Mohor).
Nguồn: http://en.wikipedia.org/wiki/Rupee

Như vậy, cũng như trên, chúng ta thấy ở đây là từ đồng tiền được đúc bằng bạc “рупия” để thanh toán, đến khi được coi là phương tiện thanh toán pháp quy thì đồng tiền “bạc” có thể vẫn bằng kim loại đó hoặc không nhất thiết phải bằng kim loại đó nữa, nó thậm chí có thể bằng giấy.

4. Ở từ: “рупия” trong câu thơ thứ nhất, tôi xin sử dụng đúng như nghĩa của từ mà bác Nina đã nêu ra là “чеканенное серебро”, nghĩa là “đồng tiền đúc bằng bạc”, hay là: “đồng bạc”.
Và cũng sử dụng như vậy với đoạn trích của bác nthach.

5. Về câu thứ hai “С изображением птицы”

5.a. Bác Nina cứ đi tìm kiếm đồng rupee theo nghĩa ở mục 3.b. thì làm sao tìm thấy con ó, con cò nào được.

5.b. Đồng bạc “con cò” mà tôi giới thiệu ở trên kia là đồng peso của Mexico mà. Tôi cũng đã đưa cả link nguồn để các bác vào coi, trong đó không chỉ mô tả tỉ mỉ bằng tiếng Việt mà còn có cả hình chụp kèm ghi chú rất rõ ràng. Sao bác Nina, bác nthach không vào cho vui? Xin đưa lại link nhé.
Nguồn: http://www.khoahoc.net/baivo/nguyena...cdongduong.htm

6. Về vấn đề có liên quan tới Việt nam hay không:

6.a. Xin trả lời bác Nina:

Trích lời bác Nina:
Bác Geobic ơi, chưa chắc bài "Девушки" đã liên quan đến Việt Nam bác ạ. Vì nó chỉ nằm trong loạt bài với tên chung "Индокитай" - sau đó trong loạt bài này còn có bài về nước Lào nữa mà. Cho nên em càng nghĩ càng ... không hiểu gì.

6.a.1. Miền Đông Pháp (Индокитай), gồm có 5 xứ với các cách quản trị khác nhau: Cao mên (Cambodia), Ai lao (Laos), Bắc kỳ (Tonkin), Trung kỳ (Annam) và Nam kỳ (Cochinchine). Trong 5 xứ này thì 3 xứ thuộc Việt nam ngày nay được đánh giá là có trình độ được “khai hóa văn minh” cao hơn 2 xứ còn lại. Các trí thức lớn của Đông Dương thời thuộc Pháp hầu hết đều xuất thân từ 3 xứ này. Trung tâm hành chính để điều hành Đông Dương cũng ở tại đây…
Do đó, việc Николай Степанович Гумилев tiếp xúc với các tài liệu liên quan đến Đông Dương có rất nhiều khả năng được in ấn từ 3 xứ này.
6.a.2. Thời kỳ trước năm 1918, ở Paris lúc đó có những nhà yêu nước người Việt nam như: Bác Hồ, Cụ Phan Châu Trinh, Cụ Phan Văn Trường…Xa hơn nữa, Cụ Trương Vĩnh Ký đã xuất bản ở Paris khá nhiều sách bằng tiếng Pháp giới thiệu ngôn ngữ, văn hóa và lịch sử Việt nam..
Khả năng Николай Степанович Гумилев tiếp cận với nguồn “tư liệu” này cũng không phải là nhỏ.
6.a.3. Bác Nina xem bài kế tiếp trong seria “Индокитай” này nhé:

Детская песенка

Что это так красен рот у жабы,
Не жевала ль эта жаба бетель?
Пусть скорей приходит та, что хочет
Моего отца женой стать милой!

Мой отец ее приветно встретит,
Рисом угостит и не ударит,
Только мать моя глаза ей вырвет,
Вырвет внутренности из брюха.

Bác hãy tạm thay thế từ “con cóc” bằng từ “con cò”; thay từ “bố tôi””mẹ tôi” bằng từ “chú tôi” “thím tôi”, tôi xin giới thiệu với bác bài “Đồng dao” (Детская песенка), chép trong “Tục ngữ ca dao dân ca Việt nam”, tác giả: Vũ Ngọc Phan, Nhà Xuất bản Khoa học Xã hội. Hà nội 1997, trang 413.

Cái cò trắng bạch như vôi,
Có ai lấy lẽ chú tôi thì về!
Chú tôi chẳng đánh chẳng chê,
Thím tôi móc ruột, lôi mề, ăn gan.

Bác thấy “ý tưởng” của 2 bài Nga và Việt thế nào?

6.a.4. Chúng ta cùng ở trong một diễn đàn NNN, cùng có những kỷ niệm tốt về nước Nga. Bác Nina cũng như tôi và các thành viên khác, chẳng ai mù quáng tới mức: chỉ có Việt nam copy ý tưởng Nga chứ không bao giờ Nga copy ý tưởng Việt nam. Việc để bác Nina càng nghĩ càng không hiểu gì là lỗi tại tôi, do khả năng có hạn, nên không thể trình bày rõ ràng, mạch lạc suy nghĩ của mình. Xin thành thật xin lỗi bác.

6.b. Xin trả lời bác nthach:

Trích lời bác nthach:
Tôi có đi tìm thông tin về vấn đề này. Theo như mọi thông tin tôi đã rà soát lại Internet, thì có lẽ bài "Девушки" do chính người tổng hợp trên trang Web mới nhầm lẫn chứ chưa chắc là do tác giả. Vì Nikolay Stepanovich Gumilyov đã bị hành hình vào tháng 8 năm 1921.
Còn theo tôi bài "Девушки" này là nói về những người con gái nước khác, có một dẫn chứng khá cụ thể về một chi tiết nói về đồng Rupee của Pháp:
Ngân hàng Indochina của Pháp phát hành đồng rupee cho thuộc địa của Pháp ở Ấn Độ… Đồng Rupee của chính quyền thực dân Pháp ngang với đồng Rupee của Anh Ấn.

6.b.1. Khi tranh luận, tôi xác định mình phải thực sự cầu thị. Các bác thành viên NNN có ý kiến gì, tôi cũng đọc rất kỹ để mong tiếp thu được kiến thức. Nhưng tôi thành tâm xin bác giải thích hộ đoạn văn: “Theo như mọi thông tin tôi đã rà soát lại Internet, thì có lẽ bài "Девушки" do chính người tổng hợp trên trang Web mới nhầm lẫn chứ chưa chắc là do tác giả. Vì Nikolay Stepanovich Gumilyov đã bị hành hình vào tháng 8 năm 1921”.
Tôi không hiểu khi “Nikolay Stepanovich Gumilyov đã bị hành hình vào tháng 8 năm 1921” thì có liên quan gì đến “bài "Девушки" do chính người tổng hợp trên trang Web mới nhầm lẫn” và “bài "Девушки" này là nói về những người con gái nước khác”.
6.b.2. Bác nthach thông cảm cho tôi với nhé.

7. Bác Geobic có lời động viên tôi, tôi rất trân trọng và xin chân thành cảm tạ bao nhiêu thì cũng bấy nhiêu tôi rất trân trọng và xin chân thành cảm tạ các phản biện của bác Nina và Bác nthach. Đa tạ các bác. Trong lúc tranh luận có gì không nên không phải, mong các bác đại xá cho.
Rất mong được các bác thành viên lưu tâm.

Trân trọng.
Tuntin
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 8 thành viên gửi lời cảm ơn tuntin cho bài viết trên:
Geobic (30-03-2009), Hoa Pion (29-12-2010), hungmgmi (30-03-2009), Jan (30-03-2009), Nina (31-03-2009), sad angel (07-01-2011), Trăng Quê (06-05-2009), USY (31-03-2009)
  #16  
Cũ 30-03-2009, 23:18
Jan's Avatar
Jan Jan is offline
Cá Vobla - Вобла сушеная
 
Tham gia: Mar 2008
Bài viết: 299
Cảm ơn: 314
Được cảm ơn 113 lần trong 69 bài đăng
Default

Trích:
Geobic viết Xem bài viết
Cảm ơn Tuntin nhiều về những sưu tầm và bình luận. Mọi chuyện sáng rõ thêm nhiều. Riếng trước 1918 (Chiến tranh thế giới I = 1917), "trẻ con" Việt Nam ở nông thôn học Tam Tự Kinh hay quốc ngữ, cần tìm hiểu thêm. Có thể song song cả hai thứ chăng?

Annam

Vầng trăng treo chính giữa
Khung trời rộng khác thường,
Gió lay lũy tre làng,
Khí trời thơm mát lạ,
Một gia đình yên ả.

Người lớn, dưới tán lá,
Uống trà và ngâm thơ,
Từ trong nhà vọng ra
Giọng ê a con trẻ
Đang đọc Tam Tự Kinh,
Tiếng khóc trẻ sơ sinh…

Ai sống cuộc đời đó
Sẽ mãn nguyện hoàn toàn.
Những danh vọng, bạc vàng
Cần chi, khi họ hiểu
Lũ trẻ con có hiếu
Sẽ sống lâu hơn mình?
Chắc chắn là chỉ được học Tam Tự Kinh thôi - Vì chữ Quốc ngữ thời đó còn xa lạ và bị các nhà Nho miệt vườn như Nguyễn Khuyến, Tú Xương coi là chữ ngoại bang...
__________________
Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.
Văn học nằm ngoài những định luật của băng hoại,
chỉ mình nó không thừa nhận cái chết...

(Santykov Sedrin)
Trả lời kèm theo trích dẫn
Được cảm ơn bởi:
Geobic (31-03-2009)
  #17  
Cũ 31-03-2009, 01:31
USY's Avatar
USY USY is offline
Kvas Nga - Квас
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 3,248
Cảm ơn: 6,832
Được cảm ơn 7,951 lần trong 2,384 bài đăng
Default

Trích:
nthach viết Xem bài viết
Tôi có đi tìm thông tin về vấn đề này. ... dẫn chứng khá cụ thể về một chi tiết nói về đồng Rupee của Pháp:

Ngân hàng Indochina của Pháp phát hành đồng rupee cho thuộc địa của Pháp ở Ấn Độ… Đồng Rupee của chính quyền thực dân Pháp ngang với đồng Rupee của Anh Ấn.
Do vậy với hình con chim trên đồng Rupee thì có khả năng trên cả tờ giấy bạc nữa chứ chưa hẳn chỉ phải có trên đồng xu. Còn khả năng đồng Rupee sử dụng ở Việt Nam cũng như các nước ĐNÁ thì hoàn toàn không có một thông tin nào.
Рупия французских владений
Французский банк Индокитая выпускал собственную рупию для французских владений в Индии, сначала в виде монет, затем также в виде банкнот. Рупия французской колониальной администрации приравнивалась к британской индийской рупии.
http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%...BF%D0%B8%D1%8F

Em nghĩ đoạn giải thích này trong Wikipedia có thể tạm dịch như sau:
"Đồng rupee của Pháp.
Ngân hàng Indochine của Pháp đã phát hành riêng loại tiền rupee cho các vùng thuộc địa của Pháp tại Ấn Độ, thoạt đầu dưới dạng tiền đồng/xu, rồi sau đó thêm cả loại tiền giấy. Tiền rupee của chính quyền thuộc địa Pháp có giá trị ngang với đồng rupee của Ấn Độ thuộc Anh".

- британская индийская рупия - là đồng tiền lưu hành ở vùng Ấn Độ thuộc Anh (chắc do ngân hàng Anh hoặc ngân hàng Anh tại Ấn Độ phát hành cho những vùng đất Ấn Độ thuộc địa của mình (thuộc quyền cai quản của Anh - thuộc địa của Anh).
Hiểu như vậy thì sẽ thấy đồng rupee chỉ là tên gọi chung cho loại tiền hình đồng bạc do ngân hàng Pháp đúc, trên có hình con ó hay chim chóc gì đấy (mà trong tiềm thức người Việt thì con chim to như vậy, mở rộng cánh như vậy có lẽ chỉ có thể là "con cò" đã rất quen thuộc với đồng ruộng và người nông dân nước Nam ta).
Trước khi Pháp phát hành loại tiền "đầm xòe" (em nghĩ đối với đông đảo người dân An Nam thời đó thì chữ "đầm xòe" chỉ có nghĩa là "bà Tây mặc váy" thôi) riêng cho vùng Nam Kỳ, rồi sau đó là Trung Kỳ và Bắc Kỳ, thì có lẽ vẫn cho phép dân An Nam ta dùng loại tiền rupee do Ngân hàng Indochine đúc cho vùng thuộc địa của Pháp tại Ấn Độ (một công đúc tiền đôi xứ thuộc địa cùng của Pháp sử dụng (cho "tiết kiệm", đỡ lạm phát chăng?) Hơn nữa đối với Gumilev, người chưa từng sang An Nam mà chỉ nghiên cứu tài liệu, thu thập tư liệu về Đông Dương và VN ta để sáng tác, thì việc ông coi đồng "rupee" là loại tiền chung được lưu hành tại các vùng thuộc địa của Pháp ở Ấn Độ, Việt Nam, Lào hay đâu nữa trong khu vực Đông Dương..., cũng hoàn toàn có thể chấp nhận được. Vì vậy em nghĩ giải thích như bác tuntin là tương đối chính xác và rất thỏa đáng.
@ bác tuntin: Em xin vote cho bài dịch về các cô gái đi theo mấy ông Phú lang sa của bác (mặc dù nghe rất ai oán):

Нравятся девушкам рупии/С изображением птицы,
Они покидают родителей,/Чтобы идти за французами.
Tham chi đồng bạc con cò
Bỏ cha bỏ mẹ đi phò Lang sa.
__________________
"Дело ведь совсем не в месте.
Дело в том, что все мы - вместе!"
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 5 thành viên gửi lời cảm ơn USY cho bài viết trên:
Geobic (31-03-2009), Nina (31-03-2009), sad angel (07-01-2011), Trăng Quê (06-05-2009), tuntin (31-03-2009)
  #18  
Cũ 31-03-2009, 08:08
Geobic's Avatar
Geobic Geobic is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 1,285
Cảm ơn: 2,238
Được cảm ơn 4,930 lần trong 1,126 bài đăng
Default

Trích:
USY viết Xem bài viết
Рупия французских владений
@ bác tuntin: Em xin vote cho bài dịch về các cô gái đi theo mấy ông Phú lang sa của bác (mặc dù nghe rất ai oán):

Нравятся девушкам рупии/С изображением птицы,
Они покидают родителей,/Чтобы идти за французами.
Tham chi đồng bạc con cò
Bỏ cha bỏ mẹ đi phò Lang sa.
Bác USY lại chưa đọc kỹ những gì bác Tuntin đã post và đưa đường link rồi. Đó không phải là bản dịch của bác Tuntin, mà là ca dao, hay một dạng gì đó tương tự, của Annam thời trước. Và thế mới là điều lý thú. Tương tự như vậy, bài về con cò trắng bạch như vôi mà bác Tutin có công mò ra... Thật tuyệt vời. Và đáng tự hào cho văn học VN đấy.
__________________
Sông núi đẹp đâu cũng là Tổ Quốc
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 4 thành viên gửi lời cảm ơn Geobic cho bài viết trên:
sad angel (07-01-2011), Trăng Quê (06-05-2009), tuntin (31-03-2009), USY (31-03-2009)
  #19  
Cũ 31-03-2009, 08:27
hungmgmi's Avatar
hungmgmi hungmgmi is offline
Kvas Nga - Квас
 
Tham gia: Nov 2007
Đến từ: Hà Nội
Bài viết: 6,374
Cảm ơn: 7,948
Được cảm ơn 12,324 lần trong 3,882 bài đăng
Gửi tin nhắn bằng Skype™ tới hungmgmi
Default

Bác tuntin đã có những phát hiện khá thú vị, khi đối chiếu những bài thơ của Gumilev với ca dao Việt Nam. Ý tứ trùng nhau quá rõ, khiến chúng ta không khỏi băn khoăn: Phải chăng nhà thơ Nga cũng là một dịch giả, khi ông "dịch" ra tiếng Nga (qua bản tiếng Pháp?) những bài ca dao Việt Nam?
Vào trang http://gumilev.ru/translations/ mà bác tuntin đã chỉ, mới biết Gumilev đích thực là một dịch giả, khi ông dịch khá nhiều thơ, trường ca, kịch.. của nhiều tác giả, trong đó có các nhà thơ Pháp như Rouget de Lisle(Руже Де Лиль), Heredia, Jos Maria de (Жозе-Мария де Эредиа)....
__________________
hungmgmi@nuocnga.net

Thay đổi nội dung bởi: hungmgmi, 31-03-2009 thời gian gửi bài 08:35
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 4 thành viên gửi lời cảm ơn hungmgmi cho bài viết trên:
sad angel (07-01-2011), Trăng Quê (06-05-2009), tuntin (31-03-2009)
  #20  
Cũ 31-03-2009, 09:29
nthach nthach is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 2,631
Cảm ơn: 1,404
Được cảm ơn 4,719 lần trong 1,656 bài đăng
Default

Ô chào bác
Đôi khi chúng ta cũng nên dẫn giải một chút để vỡ lẽ được mọi vấn đề có phải không bác. Nói chung là tôi cũng đồng ý với bác về những chú dẫn. Tuy nhiên cũng có một vài ý để bày tỏ cho gãy gọn không lại "hiểu lầm nhau" thì hỏng to

Thứ nhất xin trả lời với bác:

Trích:
tuntin viết Xem bài viết
Kính gửi các bác thành viên NNN
. Nhưng tôi thành tâm xin bác giải thích hộ đoạn văn: “Theo như mọi thông tin tôi đã rà soát lại Internet, thì có lẽ bài "Девушки" do chính người tổng hợp trên trang Web mới nhầm lẫn chứ chưa chắc là do tác giả. Vì Nikolay Stepanovich Gumilyov đã bị hành hình vào tháng 8 năm 1921”.
Tôi không hiểu khi “Nikolay Stepanovich Gumilyov đã bị hành hình vào tháng 8 năm 1921” thì có liên quan gì đến “bài "Девушки" do chính người tổng hợp trên trang Web mới nhầm lẫn” và “bài "Девушки" này là nói về những người con gái nước khác”.
6.b.2. Bác nthach thông cảm cho tôi với nhé.

Trân trọng.
Tuntin
Về dòng tôi đã viết có lẽ hơi lạc đề nên để mọi người đã hiểu nhầm. Đúng là chẳng có liên quan gì đến nhau cả, - về ý tôi đã viết trên là có ý người tổng hợp trang Web đã đưa nhầm bài này vào mục Индокитай chăng?, trong khi đó ông cũng là một người lính viễn chinh (đó chỉ là lập luận của riêng tôi chưa không khẳng định). Xin thành thật xin lỗi.



Tuy nhiên còn về vấn đề gọi đồng Rupee là do ông gọi chung theo kiểu người Việt gọi là "đồng bạc" thì tôi vẫn chưa thông lắm vì:

Nikolai Gumilyov. Đã từng hai lần đến Pháp. Ở Paris năm 1907, ông bắt đầu xuất bản ở đây tờ tạp chí văn học hàng tuần mang tựa để - Sao Thiên lang.
Đến năm 1917 ông tham gia vào đội viễn chinh Nga, và đóng quân tại Pháp. Ông đã ở lại Pháp và Anh để nghiên cứu văn học phương Đông . Năm 1918 ông trở về Petrograd…. Do đó ông có thể hiểu rất rõ về các nước phương Đông trong đó có Annam (Việt Nam), vì ông cũng đã có một bài thờ với tựa đề này.

http://oldpoetry.com/oauthor/show/Ni...novich_Gumilev

Còn thêm một ý mà tôi đã viết, có thể bài thơ này viết về những người con gái nước khác vì:

Các nước thuộc Indochina của Pháp: Là một khu vực thuộc địa của Pháp, phía đông giáp Ấn Độ, phía nam giáp Trung Quốc – mọi người xem bản đồ vào năm 1886, các quốc gia tô màu xanh là khu vực Indochina. Nó không chỉ gồm có ba nước Việt Nam, Lào và Campuchia, do vậy cũng có thể bài thơ này không nói đến các cô gái Annam, Lào, hoặc Campuchia (đây cũng chỉ là lập luận của tôi).

Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 5 thành viên gửi lời cảm ơn nthach cho bài viết trên:
@@@ (01-04-2009), Hoa Pion (29-12-2010), Nina (31-03-2009), sad angel (07-01-2011), Trăng Quê (06-05-2009)
Trả lời

Bookmarks


Quyền sử dụng ở diễn đàn
Bạnkhông có quyền mở chủ đề mới.
Bạn không có quyền trả lời trong chủ đề này.
Bạn không có quyền gửi file đính kèm.
Bạn không có quyền sửa chữa bài viết.

BB code is Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt

Chuyển đến

Các chủ đề gần tương tự với chủ đề trên:
Ðề tài Người gửi Forum Trả lời Bài viết cuối
Nhà văn Nikolai Gogol và người đọc Việt Nam chem-vgasu Văn học 28 15-04-2010 13:42
Thép đã tôi thế đấy _ Nikolai Ostrovski river_mayahn Văn học 58 10-04-2010 02:26
Các truyện ngắn của Nikolai Gogol tykva Văn học 19 03-04-2009 12:09
Nhà thơ Nikolai Dorizo - các bản dịch Made in NNN hongducanh Thi ca 4 19-03-2008 08:40
Chiếc áo khoác- Nikolai Gogol. comeafteralone Văn học 6 30-01-2008 14:37


Giờ Hà Nội. Hiện tại là 06:07.


Powered by: vBulletin v3.8.5 & Copyright © 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.
VBulletin ® is registered by www.nuocnga.net license.