Êxênhin - Đời và thơ

[Wehrmacht]

Chèn lại cột bài này cho đỡ phí, một bài em rất thix vì cảm thấy dịch khá tạm ổn
Mời cả nhà thưởng thức một cảnh Từ biệt nước Nga xanh của anh Nin

http://www.youtube.com/watch?v=noW5WXD5kMg

Từ biệt nước Nga xanh Tôi rời khỏi ngôi nhà xinh thân thuộc Để lại đây góc nhỏ nước Nga xanh Và ánh sao tóc bạch dương mỗi tối Sẽ vỗ về mẹ tôi sớm an lành. Vẫn còn đây ánh trăng vàng da ếch Vời vợi trên ao nước ánh mượt mà Như màu cây táo kia môi trắng xám Nhuộm bạc thêu chòm râu rậm của cha. Đợi tôi nhé, dù ngày xa vắng vẻ Biết khi nào nghe bão tuyết thở than, Thôi đành để cây phong già chân đất Giữ nước Nga xanh cỏ bóng ngút ngàn. Và phong sẽ trót yêu niềm vui mới Gửi nụ hôn theo lá gió mưa nguồn Để phong sẽ sớm mai ngày trẻ lại, Như mái đầu thưở niên thiếu tôi thương. 1918

Прощание голубего Руся Я покинул родимый дом, Голубую оставил Русь. В три звезды березняк над прудом Теплит матери старой грусть. Золотою лягушкой луна Распласталась на тихой воде. Словно яблонный цвет, седина У отца пролилась в бороде. Я не скоро, не скоро вернусь! Долго петь и звенеть пурге. Стережет голубую Русь Старый клен на одной ноге, И я знаю, есть радость в нем Тем, кто листьев целует дождь, Оттого, что тот старый клен Головой на меня похож. <1918>

[Nina]

Wehrmacht viết

Thanks chị Nina nhé, quả thực lúc cóp bản gốc em bỏ mất dòng đầu tặng Kliuev thật, vì thơ anh Nin hay lấy dòng đầu làm tên, ai cũng biết.

Lúc dịch thơ anh Nin ngoài HuyBien và từ điển Nga-Anh Lingvo 2006 thì em còn 1 từ điển khác là đứa bạn học ở Nga từ 5 năm nay.Tuy vậy nhiều từ nó cũng bó tay nên em mới phải đoán với "mò".

Ví dụ như trong bài Nước Nga yêu dấu, câu И гудит за корогодом em tra cả từ điển và hỏi đứa bạn nó cũng chịu, không biết là đằng sau cái gì ?
Em chỉ dám phỏng đoán là tiếng "cùng cục" như thế thì chắc của máy tuốt lúa, vì câu sau có "điệu nhảy trên đồng" (vì mừng vụ gặt chăng ?),
nên em mới dịch

И гудит за корогодом
На лугах веселый пляс.

là

Tiếng máy tuốt ầm ì sau bờ gặt
Rồi nhịp nhàng điệu khuyển vũ vui tươi

Ấy, không phải đâu Wehrmacht ơi, корогод là một phương án khác của хоровод ấy mà, anh Esenin gốc nông thôn mà lỵ

Толковый словарь живого великорусского языка Владимира Даля
viết

КОРОГОД, корогодить южн. зап. искажен. произносится также карагод: хоровод, хороводить: в смол. калужск. карагодом зовут целый ряд, порядок чего либо, и пр. ряд свай.

Thế còn chữ "khuyển vũ" thì ... mình hiểu nhầm thành "điệu vũ của bầy khuyển" mất thì chết

Hai câu trên, theo Nina có nghĩa là - ngoài cánh đồng điệu múa vui vẻ ồn ào cùng với các thanh niên (và trung niên, ông bà già) đang hát đi thành vòng tròn

[Wehrmacht]

Nina viết

Ấy, không phải đâu Wehrmacht ơi, корогод là một phương án khác của хоровод ấy mà, anh Esenin gốc nông thôn mà lỵ

Ui thanks chị Nina nhiều nhiều nhé : (HuyBien) múa vòng tròn, múa khorovot
thế mà em phải ăn bí đao đoạn đấy suốt bao ngày tháng, cũng tại ngại hỏi bọn Nga nữa

Em sửa lại như sau, thích quá đi mất

Hương táo chín và mật ong dịu ngọt
Vang Thánh Ca cầu phước với Chúa Trời,
Trên đồng thảo nối tay tròn đường nhảy
Rồi điệu đàng xoay nhịp vũ buông lơi.

KHông edit lại được nữa, thôi em post lại hoàn chỉnh vậy. Em nghĩ bản dịch này vậy là khá ổn rồi, không sợ mẻ răng vì sạn nữa, hihi

Thơ của anh Nin buồn thì buồn sễn sãi, vui thì lại vui phải biết

Nước Nga yêu dấu ... Ôi nước Nga, đất mẹ tôi yêu dấu Nhà gỗ thông khoác áo lễ xanh tươi, Miền thảo nguyên trải bát ngát mây trời. Cho mắt ai ngắm nhìn xanh trong trẻo. Tôi như kẻ hành hương miền xa lạ Đắm say nhìn đồng ruộng nước Nga tôi, Bên lối mòn líu xíu quanh thôn bãi Là hàng dương cằn cỗi hát ru đời. Hương táo chín và mật ong dịu ngọt Vang Thánh ca cầu phước với Chúa Trời, Trên đồng thảo nối tay tròn đường nhảy Rồi điệu đàng xoay nhịp vũ buông lơi. Tôi thả hồn đường quê mòn đẫm nát Ra mênh mang bờ bãi mướt mát xanh, Đây tiếng vành khuyên đón chào tôi đó Là khúc đồng giao các cô gái quê mình. Nếu chợt như thánh thần kia vẫy gọi : "Bỏ nước Nga, sống trọn cõi thiên đường ! " "Thiên đường ư ? với tôi : không ruột thịt ... Hãy trả tôi về - với đất mẹ, Quê Hương". 1914

Родная Русь ... Гой ты, Русь, моя родная, Хаты - в ризах образа... Не видать конца и края - Только синь сосет глаза. Как захожий богомолец, Я смотрю твои поля. А у низеньких околиц Звонно чахнут тополя. Пахнет яблоком и медом По церквам твой кроткий Спас. И гудит за корогодом На лугах веселый пляс. Побегу по мятой стежке На приволь зеленых лех, Мне навстречу, как сережки, Прозвенит девичий смех. Если крикнет рать святая: "Кинь ты Русь, живи в раю!" Я скажу: "Не чадо рая, Дайте родину мою". 1914

[Wehrmacht]

PS: Em vẫn thuộc lòng khổ thơ trong bài Hạnh phúc, hình như là bản dịch của bác Thúy Toàn được đưa vào SGK, không đưa toàn bài này vào mà chỉ đưa khổ giữa trong phần giới thiệu về anh Esenin

Nước Nga Vàng hãy vang ngân réo rắt
Ngọn gió cuồng hãy lay động xốn xang
Hạnh phúc kẻ đem niềm vui dào dạt
Hát nỗi sầu thương đồng ruộng Nước Nga Vàng
Nước Nga Vàng hãy vang ngân réo rắt

Hồi đấy em đọc một phát là mê luôn, có thể nói là choáng ngợp,
Em có đọc bản dịch của bác HTQ trong mục Thư viện/Thi ca , thấy có vẻ không perfect = của bác TT
http://www.nuocnga.net/default.aspx?...339&CateID=248

Bản dịch của em ở trang trước

Hạnh phúc Hạnh phúc ư ? Tôi tin Người có thực Khi ánh dương còn le lói mỗi chiều, Rồi bình minh mang Thánh Kinh đỏ rực Rằng mỗi ngày đời vẫn nở tình yêu. Hạnh phúc ư ? Tôi tin Người có thực Nước Nga vàng, hát ngân nga lên nhé Gửi nỗi lòng rạo rực với gió mây, Hát sầu thương man mác đời du mục Gieo niềm vui ai nhung nhớ vơi đầy. Nước Nga vàng, hát ngân nga lên nhé Tôi yêu sao tiếng suối buồn róc rách Và ánh sao cài tóc cuốn sóng ngân Và tôi yêu tình đồng bào thân ái Gửi tặng tôi niềm thương nhớ tri ân. Tôi yêu sao tiếng suối buồn róc rách 1917

Cчастье О верю, верю, счастье есть! Еще и солнце не погасло. Заря молитвенником красным Пророчит благостную весть. О верю, верю, счастье есть. Звени, звени, златая Русь, Волнуйся, неуемный ветер! Блажен, кто радостью отметил Твою пастушескую грусть. Звени, звени, златая Русь. Люблю я ропот буйных вод И на волне звезды сиянье. Благословенное страданье, Благословляющий народ. Люблю я ропот буйных вод. 1917

[Geobic]

Eve viết
"Thà tôi cháy vèo trong gió
Còn hơn thối rữa trên cành"
Ôi lâu quá rồi ko vào đây nên ko biết các bác đã dịch giúp Eve bài thơ của Exenhin. Cám ơn các bác nhiều lắm, tuy nhiên có vẻ như bác Geo nói, 2 câu thơ mà Eve muốn hỏi ko nằm trong bài thơ của Nina gửi lên đây. Đây là chữ ký của 1 nick thơ trên net mà Eve thấy hay hay.

Eve thân mến, giờ thì chính Nina đã tìm ra "bài thơ gốc" rồi, chính xác 100%. Hai câu dịch của dịch giả nào đó phải nói là rất hay, chưa ai tìm lại được bản dịch đó đầy đủ. Do vậy Geo dịch tạm thế này nhé, sẽ trau chuốt hơn khi có thời gian.
Bài này Esenin viết vào năm cuối đời, muốn trấn an bà mẹ, biện hộ cho cuộc sống phiêu lưu du đãng của mình.

* * * Заря окликает другую, Дымится овсяная гладь... Я вспомнил тебя, дорогую, Моя одряхлевшая мать. Как прежде ходя на пригорок, Костыль свой сжимая в руке, Ты смотришь на лунный опорок, Плывущий по сонной реке. И думаешь горько, я знаю, С тревогой и грустью большой, Что сын твой по отчему краю Совсем не болеет душой. Потом ты идешь до погоста И, в камень уставясь в упор, Вздыхаешь так нежно и просто За братьев моих и сестер. Пускай мы росли ножевые, А сестры росли, как май, Ты все же глаза живые Печально не подымай. Довольно скорбеть! Довольно! И время тебе подсмотреть, Что яблоне тоже больно Терять своих листьев медь. Ведь радость бывает редко, Как вешняя звень поутру, И мне - чем сгнивать на ветках - Уж лучше сгореть на ветру 1925

* * * Binh minh tiếp nối những bình minh, Đồng mạch vương sương khói trắng… Con nhớ, mẹ ơi, nhớ lắm, Mẹ già nua, yêu dấu của con. Ngọn đồi xưa nay mẹ lại đi lên, Tay vẫn nắm chặt cây gậy nhỏ, Mẹ ngắm chiếc hài - trăng rách tã, Bồng bềnh trôi trên dòng sông mơ. Con biết mẹ đang cay đắng nghĩ suy, Lòng trĩu nặng nỗi buồn đau khôn xiết: Thằng con mẹ vẫn phiêu bồng, đi miết, Chẳng bận tâm chút ít tới quê nhà. Rồi mẹ đi thăm lại bãi tha ma Dừng trước đá - lô xô hàng bia mộ, Me thở nhẹ, nghẹn ngào tưởng nhớ Những chị, em con yên nghỉ nơi đây. Hãy mặc chúng con lăn lóc giữa đời này, Các em con - mẹ dốc lòng chăm bẵm, Cặp mắt mẹ từng sáng trong, đằm thắm, Đừng ngước lên ảm đạm thế mẹ ơi! Mẹ buồn đau, như vậy quá đủ rồi! Đã đến lúc cần tĩnh tâm nhìn lại: Đến cây táo cũng còn đau điên dại Khi thu sang từng chiếc lá vàng rơi. Bởi niền vui thường thật hiếm trong đời, Như tiếng xuân sớm mai reo trước ngõ, Chẳng cam lắt lay - như lá rữa trên cành - Con trai mẹ thà cháy bùng trong gió. 1925

[Nina]

Ồ, không phải là em tìm ra bài thơ ấy đâu, bác Geobic ạ, một người khác đấy! Nếu người ấy có đọc những dòng này, thì chắc cũng nhận ra rằng bạn yêu thơ của NNN rất cảm kích!

[Wehrmacht]

Bài thơ về mùa xuân cuối cùng của anh Nin, bài này hồi đó em dịch khá vội và gà công nghiệp thế nào cũng còn chấu với sạn,
thôi cứ post lên NNN rồi sửa chữa lọc sạn sau

Tháng Năm Xanh Tiếng lúc lắc cổng chào sao vắng vẻ Trời trong veo ấm áp rực hơi nồng Tháng Năm Xanh dậy mùi hương đinh tử Để anh đào vùi ngủ đệm trắng bông. Khung cửa sổ cánh buông lơi hờ hững Đã vội treo rèm xiêm áo nở nang Trăng gàn dở dệt sàn nhà loang loáng Vải đăng tên viền kim tuyến mơ màng. Đây căn phòng bé xinh nho nhỏ Vẫn gọn gàng ngăn nắp sạch tinh tươm Sao chiều nay bỗng chợt yêu đời vậy Kí ức về bạn bè cũ thân thương. Nồng hương đêm vườn ươm hơi lửa đốt Và mặt trăng lả lướt dệt tâm tình Cho cặp đôi đang nồng nàn run rẩy Lời "Anh yêu" sao nức nở lặng thinh ? Tôi lặng nghe tiếng phong cầm réo rắt Tháng năm xanh thổi ấm áp hơi nồng Thật chả còn uớc mong nào giản dị Tôi ôm đồm đây tất cả hư không. Tôi đón nhận - dư vị đời xô đến Từ nỗi đau đến hạnh phúc vỡ òa Nguyện cho Người , khúc ru đời êm ấm Và bình yên đời xanh mát mùa hoa ... 1925

Синий май Синий май. Заревая теплынь. Не прозвякнет кольцо у калитки. Липким запахом веет полынь. Спит черемуха в белой накидке. В деревянные крылья окна Вместе с рамами в тонкие шторы Вяжет взбалмошная луна На полу кружевные узоры. Наша горница хоть и мала, Но чиста. Я с собой на досуге... В этот вечер вся жизнь мне мила, Как приятная память о друге. Сад полышет, как пенный пожар, И луна, напрягая все силы, Хочет так, чтобы каждый дрожал От щемящего слова "милый". Только я в эту цветь, в эту гладь, Под тальянку веселого мая, Ничего не могу пожелать, Все, как есть, без конца принимая. Принимаю - приди и явись, Все явись, в чем есть боль и отрада... Мир тебе, отшумевшая жизнь. Мир тебе, голубая прохлада. <1925>

Em chèn cột lại bài này cho đỡ phí, bài này với bài Tháng Năm Xanh em dịch thoang thoáng cùng nhau, hơi gà công nghiệp

Chuyện đã qua ... Xin người đừng nhắc lại một đêm buồn Đừng thức dậy một tình yêu đã chết Giờ vô nghĩa khúc nhạc tình êm đẹp Chỉ tiếng hoạ mi - rơi thánh thót trong vườn. Đêm diệu huyền nay chỉ là kí ức Lời ấm êm, sao không nói : "Quay về ..." Để thu ấy cơn sầu rơi ẩm ướt Nhạt vàng phai lá buồn úa mù sương. Giờ em đã ngủ sâu hầm mộ địa Giọt tình ta em giữ nhé, trong tim Và anh biết giọt thu buồn kia ấy Chẳng nỡ đành lay tỉnh giấc hồn em. Rồi cũng đến lúc khuyên vàng vỗ cánh Nhạc hoạ mi tắt lịm bóng thu tàn Thế là thôi khúc diệu huyền đêm vắng Cũng chào tôi vĩnh biệt giấc trần gian. Khúc đời này cõi trần ai tủi phận Đến rồi đi cõi mộng kiếp nhân loài Xin giữ lại tim này cơn buốt lạnh Đừng gợi chi giấc sầu úa tàn phai ... 1911-1912

Что прошло ... Не вернуть мне ту ночку прохладную, Не видать мне подруги своей, Не слыхать мне ту песню отрадную, Что в саду распевал соловей! Унеслася та ночка весенняя, Ей не скажешь: Вернись, подожди. Наступила погода осенняя, Бесконечные льются дожди. Крепким сном спит в могиле подруга, Схороня в своем сердце любовь. Не разбудит осенняя вьюга Крепкий сон, не взволнует и кровь. И замолкла та песнь соловьиная, За моря соловей улетел, Не звучит уже более, сильная, Что он ночкой прохладною пел. Пролетели и радости милые, Что испытывал в жизни тогда. На душе уже чувства остылые. Что прошло - не вернуть никогда. <1911-1912>

[Wehrmacht]

Hình như anh Nin tâm niệm tháng Năm là tháng of màu xanh thì fải. Qua bài tháng năm Xanh cóa thể thấy thấy điều đó

Thế nên trong bài bình minh em mới dịch май thành mùa xanh

Пускай мы росли ножевые, А сестры росли, как май, Ты все же глаза живые Печально не подымай.

Để chúng con lớn lên cùng mưa nắng Và các em khôn lớn mỗi mùa xanh. Thế nên mẹ đừng thêm sầu lệ úa Trong mắt hiền vẫn rực ánh long lanh.

Hi vọng anh Nin sẽ ko zận cái sự fóng tác nì của iem

[Geobic]

Có người cho rằng Esenin không làm thơ vì mục đích chính trị. Nhưng không hẳn vậy. Ông từng yêu Lênin, yêu CM tháng 10 và làm không ít bài thơ ca ngợi cách mạng và lãnh tụ Lênin… Những bài thơ như thế đã góp phần cho Esenin đứng vững trong những giai đoạn mà nhiều nhà thơ Nga khác phải điêu đứng, thậm chí phải sống lưu vong.

Xin nêu một ví dụ nhỏ: Một đoạn trích từ trường ca "Gulyai-Polye" - 1924
(Nguyễn Viết Thắng dịch)

И вот он умер... Плач досаден. Не славят музы голос бед. Из меднолающих громадин Салют последний даден, даден. Того, кто спас нас, больше нет. Его уж нет, а те, кто вживе, А те, кого оставил он, Страну в бушующем разливе Должны заковывать в бетон. Для них не скажешь: "Л е н и н умер!" Их смерть к тоске не привела.

Và bây giờ ông mất đi... Tiếng khóc làm ta choáng váng. Không còn nghe giọng của Nàng Thơ. Từ những khẩu đại bác to Vang lên những phát súng Rằng người cứu chúng ta đã không còn. Ông không còn nhưng những người còn sống Sẽ tiếp tục sự nghiệp của ông Để đất nước như dòng sông cuộn chảy Sẽ kết thành một khối tựa bê-tông. Đối với họ "Lê Nin không bao giờ chết!" Cái chết không dẫn đến đau buồn.

[Nina]

Ôi, đúng là như thế, Esenin không đứng ngoài cuộc sống mà! Ngay trong các bài thơ liên khúc "Những đóa hoa" của ông cũng nói đến tháng Mười đỏ, chưa kể những trường ca của ông, bây giờ Nina không nhớ lắm, nhưng rất nhiều đoạn nhắc đến Lenin. Chưa kể hình như còn cả một trường ca ca ngợi Emilian Pugachev nữa...

XI Сергей Есенин Октябрь! Октябрь! Мне страшно жаль Те красные цветы, что пали. Головку розы режет сталь, Но все же не боюсь я стали. Цветы ходячие земли! Они и сталь сразят почище, Из стали пустят корабли, Из стали сделают жилища.

XI Sergei Esenin Tháng Mười! Tháng Mười! Tôi vô cùng tiếc Những đóa hoa ngã xuống đỏ tươi. Lưỡi thép cắt mái đầu hoa hồng thắm Nhưng dù sao tôi không sợ thép rồi. Những bông hoa bước đi, hoa của đất! Bây giờ lưỡi thép cũng thua hoa Và lấy thép đóng tàu đi bốn biển Lấy thép ta xây dựng cửa nhà.

[Wehrmacht]

Cũng như Tố Hữu thì Esenin cũng có lúc thấy yêu CM Tháng 10 và chính quyền Xô Viết những ngày đầu và còn làm việc cho chính quyền Xô Viết.
Nên tất nhiên thơ ca của ảnh trong thời gian đó ca ngợi chính quyền Xô Viết và Lê Nin.

Lúc hứng chí nhất thì Tố Hữu cũng viết : Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ ...
Việc này không khác mấy việc đem lòng yêu một ai đó thì làm thơ ca ngợi người ta.

Khác nhau ở chỗ : khi nhận ra những mặt negative của chính quyền/cá nhân mà họ thì từng tôn thờ thì một người vẫn tiếp tục làm thơ ca ngợi (nâng bi) cho cái cá thể mà người ta đã trót yêu. Còn một người - Esenin - thì quay ra chán nản, làm thơ biểu lộ sự thất vọng, thậm chí phê phán những mặt tiêu cực của những gì mà ảnh từng yêu, từng tôn thờ , mặc dù điều này không có lợi cho sự nghiệp của ảnh. Cái này thì quá rõ ràng.

Thế nên giờ vẫn còn nhiều nghi ngờ về cái chết của Esenin, vì thơ của Esenin lúc cuối đời không có lợi cho "Cách Mạng" nên có bàn tay nào đó đã ra tay sát hại ảnh, tương tự như Gestapo của PX Đức.

Đặt trường hợp Tố Hữu nếu dám thẳng thừng viết thơ như Esenin không biết có cùng số phận với ảnh không nữa, ví dụ như thơ khóc những người chết oan trong vụ CCRĐ 51-54 chẳng hạn. Nếu là Esenin, ảnh chẳng ngại gì mà không viết thơ cho đúng lương tâm cả.

Iem nhớ không nhầm thì bác Phạm Tiến Duật cũng điêu đứng một thời vì bài thơ 3 cái vòng khóc đồng đội hi sinh trên đường Trường Sơn, vì nó bi đát quá, làm nhụt ý chí anh em chiến sĩ, không có lợi cho "Cách Mạng".

Cũng chính vì thế mà từ nhà thơ lại lên được Bộ Trưởng KT, rồi nghĩ ra cái vụ đổi tiền những năm 8x làm bao người ôm hận đến bây giờ vì không giữ vàng mà lại ôm tiền mặt trong nhà.

Đây bài thơ cuối cùng của Esenin viết = máu của ảnh , em chép lại từ trong trí nhớ, bản dịch trong SGK lớp 12, có thể có một vài sai sót :

(Dasvidanja. milyi moj, dasvidanja)
...

Vĩnh biệt nhé, bạn ơi vĩnh biệt
Hình bạn luôn trong trái tim đây
Cuộc chia tay này đã là định trước
Thì kiếp sau ta hẹn ước sum vầy

Vĩnh biệt nhé nghẹn lời ta chẳng nói
Không ôm hôn xin bạn cũng đừng buồn
Cõi đời này cái chết là chẳng mới
Và sống cũng chẳng có gì mới hơn.

[Nina]

Đúng là trời xui đất khiến, tự dưng hôm nay em dịch xong phần cuối cùng trong 12 bài thơ Hoa của Esenin. Xin giới thiệu và mời các bác góp ý nhé

Цветы Сергей Есенин I Цветы мне говорят прощай, Головками кивая низко. Ты больше не увидишь близко Родное поле, отчий край. Любимые! Ну что ж, ну что ж! Я видел вас и видел землю, И эту гробовую дрожь Как ласку новую приемлю. II Весенний вечер. Синий час. Ну как же не любить мне вас, Как не любить мне вас, цветы? Я с вами выпил бы на «ты». Шуми, левкой и резеда. С моей душой стряслась беда. С душой моей стряслась беда. Шуми, левкой и резеда. III Ах, колокольчик! твой ли пыл Мне в душу песней позвонил И рассказал, что васильки Очей любимых далеки. Не пой! не пой мне! Пощади. И так огонь горит в груди. Она пришла, как к рифме «вновь» Неразлучимая любовь. IV Цветы мои! Не всякий мог Узнать, что сердцем я продрог, Не всякий этот холод в нем Мог растопить своим огнем. Не всякий, длани кто простер, Поймать сумеет долю злую. Как бабочка — я на костер Лечу и огненность целую. V Я не люблю цветы с кустов, Не называю их цветами. Хоть прикасаюсь к ним устами, Но не найду к ним нежных слов. Я только тот люблю цветок, Который врос корнями в землю, Его люблю я и приемлю, Как северный наш василек. VI И на рябине есть цветы, Цветы — предшественники ягод, Они на землю градом лягут, Багрец свергая с высоты. Они не те, что на земле. Цветы рябин другое дело. Они как жизнь, как наше тело, Делимое в предвечной мгле. VII Любовь моя! Прости, прости. Ничто не обошел я мимо. Но мне милее на пути, Что для меня неповторимо. Неповторимы ты и я. Помрем — за нас придут другие. Но это все же не такие — Уж я не твой, ты не моя. VIII Цветы, скажите мне прощай, Головками кивая низко, Что не увидеть больше близко Ее лицо, любимый край. Ну что ж! пускай не увидать. Я поражен другим цветеньем И потому словесным пеньем Земную буду славить гладь. IX А люди разве не цветы? О милая, почувствуй ты, Здесь не пустынные слова. Как стебель тулово качая, А эта разве голова Тебе не роза золотая? Цветы людей и в солнь и в стыть Умеют ползать и ходить. X Я видел, как цветы ходили, И сердцем стал с тех пор добрей, Когда узнал, что в этом мире То дело было в октябре. Цветы сражалися друг с другом, И красный цвет был всех бойчей. Их больше падало под вьюгой, Но все же мощностью упругой Они сразили палачей. XI Октябрь! Октябрь! Мне страшно жаль Те красные цветы, что пали. Головку розы режет сталь, Но все же не боюсь я стали. Цветы ходячие земли! Они и сталь сразят почище, Из стали пустят корабли, Из стали сделают жилища. XII И потому, что я постиг, Что мир мне не монашья схима, Я ласково влагаю в стих, Что все на свете повторимо. И потому, что я пою, Пою и вовсе не впустую, Я милой голову мою Отдам, как розу золотую.

Những bông hoa Sergei Esenin I Những bông hoa nói với tôi tạm biệt Mái đầu xinh cúi thấp thiết tha Sẽ không bao giờ tôi còn về đây nữa Với cánh đồng và mảnh đất ông cha Hoa yêu quý! Biết làm gì được nữa! Tôi đã thấy hoa, và cũng thấy đất rồi Và cái run trong quan tài này đấy Tôi cũng coi là được vuốt ve thôi II Chiều mùa xuân. Đất trời đang tím sẫm Làm sao mà không yêu được hoa ơi Làm sao mà tôi không yêu hoa được? Chén rượu này mời hoa nhé, xin mời. Hãy rung lên, mộc tê, đinh hương hỡi. Tâm hồn tôi gặp tai họa lớn rồi. Tâm hồn tôi đang gặp tai họa lớn. Hãy rung lên, đinh hương, mộc tê ơi. III Này hoa chuông! Phấn của hoa đấy nhỉ Gọi nên bài ca giữa hồn tôi Và kể rằng đôi mắt xanh biếc ấy Đôi mắt thân thương đã xa lắm, xa rồi. Thôi đừng hát! Đừng hát cho tôi nữa! Thương tôi đi. Lửa cháy rực tim rồi Lửa lại đến, như vần thơ “tuyệt diệu” Vần với “tình yêu”, vốn chẳng thể tách rời. IV Hoa yêu quý! Đâu phải ai cũng biết Trái tim tôi đã lạnh giá lắm rồi Đâu phải ai cũng đem được lửa Của lòng mình đến sưởi ấm tim tôi. Đâu phải ai cũng dài tay với Bắt được cuộc đời độc ác hoa ơi Như con bướm tôi bay quanh đống lửa Hôn lưỡi lửa kia nóng đến ghê người V Những bông hoa yêu kiều trên bụi Tôi không yêu, cũng không gọi là hoa Dù đôi khi cũng kề môi thật đấy Nhưng lời yêu – chẳng tìm được đâu mà Tôi chỉ yêu những bông hoa giản dị Rễ mọc lên từ đất cùng hoa Tôi yêu quý và tôi trìu mến Như cúc thỉ xa phương bắc của ta VI Những bông hoa cả trên cây thanh trà Người đi trước báo một mùa trái chín Quả nằm trên đất hàng hàng lớp Sắc đỏ mặt trời chắc nằm hết ở đây Nhưng hoa kia đâu có nằm trên đất Hoa thanh trà giống cuộc sống ta thôi Hoa thanh trà – hay chính là ta đó Đang chia ra trước giấc ngủ đời đời VII Em yêu dấu! Xin em tha thứ nhé Tôi thấy mọi điều và chẳng chút thờ ơ Nhưng trên đường tôi vẫn yêu quý nhất Là những gì không lặp lại bao giờ Tôi và em không bao giờ lặp lại Ta chết đi, người khác sẽ tới thôi Nhưng họ không phải là ta em ạ Tôi chẳng của em, em chẳng của tôi VIII Này hoa ơi, nói đi lời tạm biệt Mái đầu xinh hãy cúi thấp thiết tha Rằng tôi chẳng bao giờ thấy nữa Khuôn mặt em, và mảnh đất ông cha Biết làm sao! Thì đành không thấy nữa. Vườn hoa khác kia đang cuốn hút tôi Nên xin dâng khúc ca này nhé Tôn vinh mảnh đất đáng yêu ơi IX Còn con người, không lẽ không phải hoa, Ôi em yêu, hãy cảm nhìn, em nhé Những lời này đâu phải là vô nghĩa Như thân hoa trước gió lắc lư Em nhìn đây, há chẳng phải đầu Của đóa hoa hồng vàng rực rỡ? Hoa của người qua nắng và giá lạnh Cũng biết bò và chập chững biết đi X Tôi đã nhìn từng gót chân hoa bước, Và trái tim bỗng hiền từ dạo ấy hoa ơi. Khi tôi biết trong cuộc đời này có Chuyện xảy ra vào cuối tháng mười Những đóa hoa chiến đấu với nhau, Màu hoa đỏ rực rỡ hơn Hoa đỏ ngã nhiều dưới trời bão tuyết Nhưng chúng dùng sức mạnh dẻo dai Chiến thắng cả những đao phủ miệt mài. XI Tháng Mười! Tháng Mười! Tôi vô cùng tiếc Những đóa hoa ngã xuống đỏ tươi. Lưỡi thép cắt mái đầu hoa hồng thắm Nhưng dù sao tôi không sợ thép rồi. Những bông hoa bước đi, hoa của đất! Bây giờ lưỡi thép cũng thua hoa Và lấy thép đóng tàu đi bốn biển Lấy thép ta xây dựng cửa nhà. XII Và bởi vì bây giờ tôi đã hiểu Tôi không tu hành, tôi sống trên đời Nên tôi dịu dàng đặt trong câu chữ Rằng mọi điều sẽ lặp lại thôi Và bởi vì giờ đây tôi đang hát Mà hát đâu có vô ích hoàn toàn Tôi sẵn sàng tặng đầu tôi đó Cho người yêu, tựa một đóa hồng vàng

[Wehrmacht]

Ui bản dịch của chị Nina great quá, lại công phu nữa ,

Thế ra bài Bông hoa ko nở lại là anh Nin chắt lọc từ bộ này ra, từ những khổ phi ý tứ chính chị chính em

Anh Nin cũng có bộ thư gửi em gái Shu-ra mấy phần liền nhưng iem mới dịch được phần đầu, em đang tìm lại trong e-mail, hix,
Chỉ nhớ khổ đầu em dịch là:

Gửi em gái - cánh hồng tươi đẹp nhất
Giờ nơi đây, anh chôn giấu lệ sầu
Không tồi đâu, xin em đừng lo lắng
Nhớ nhắc anh về thời thơ trẻ xa xăm

Hix nhìn bộ thơ dịch 12 phần của chị em thấy thièm quá, hix, khi nèo có thời gian, đầu óc thoải mái em cũng phải dịch trọn bộ 12 phần này mới được. Đọc qua thấy ý tứ trong đó hay qué

[Nina]

Hihi, thì bộ 12 bài thơ này Nina bắt tay vào dịch từ lâu rồi, nhưng bí 2 bài cuối . Chắc là gần đây box Thơ sôi nổi nên bỗng dưng có hứng thú

[hungmgmi]

Wehrmacht viết

Cũng như Tố Hữu thì Esenin cũng có lúc thấy yêu CM Tháng 10 và chính quyền Xô Viết những ngày đầu và còn làm việc cho chính quyền Xô Viết.
Nên tất nhiên thơ ca của ảnh trong thời gian đó ca ngợi chính quyền Xô Viết và Lê Nin.

Lúc hứng chí nhất thì Tố Hữu cũng viết : Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ ...
Việc này không khác mấy việc đem lòng yêu một ai đó thì làm thơ ca ngợi người ta.

Khác nhau ở chỗ : khi nhận ra những mặt negative của chính quyền/cá nhân mà họ thì từng tôn thờ thì một người vẫn tiếp tục làm thơ ca ngợi (nâng bi) cho cái cá thể mà người ta đã trót yêu. Còn một người - Esenin - thì quay ra chán nản, làm thơ biểu lộ sự thất vọng, thậm chí phê phán những mặt tiêu cực của những gì mà ảnh từng yêu, từng tôn thờ , mặc dù điều này không có lợi cho sự nghiệp của ảnh. Cái này thì quá rõ ràng.

Thế nên giờ vẫn còn nhiều nghi ngờ về cái chết của Esenin, vì thơ của Esenin lúc cuối đời không có lợi cho "Cách Mạng" nên có bàn tay nào đó đã ra tay sát hại ảnh, tương tự như Gestapo của PX Đức.

Đặt trường hợp Tố Hữu nếu dám thẳng thừng viết thơ như Esenin không biết có cùng số phận với ảnh không nữa, ví dụ như thơ khóc những người chết oan trong vụ CCRĐ 51-54 chẳng hạn. Nếu là Esenin, ảnh chẳng ngại gì mà không viết thơ cho đúng lương tâm cả.

Iem nhớ không nhầm thì bác Phạm Tiến Duật cũng điêu đứng một thời vì bài thơ 3 cái vòng khóc đồng đội hi sinh trên đường Trường Sơn, vì nó bi đát quá, làm nhụt ý chí anh em chiến sĩ, không có lợi cho "Cách Mạng".

Cũng chính vì thế mà từ nhà thơ lại lên được Bộ Trưởng KT, rồi nghĩ ra cái vụ đổi tiền những năm 8x làm bao người ôm hận đến bây giờ vì không giữ vàng mà lại ôm tiền mặt trong nhà.

Tôi hơi bất ngờ khi đọc những so sánh khập khiẽng của bạn Wehrmacht đã thể hiện trong bài viết trên. Để tránh lạc đề, tôi xin có mấy ý kiến sau:
1.Xin hỏi bạn Wehrmacht dựa vào đâu mà viết những nhận định mà Hungmgmi đã tô đậm ở trên? Chỗ này có 2 từ xa lạ mà bạn dùng khi chỉ nhà thơ Tố Hữu: nâng bi. Xin giải thích nghĩa của 2 từ này. Tôi chỉ đoán là nó không được lịch sự cho lắm, và tôi chợt nghĩ đến 2 từ "vô lễ" khi đọc đến đoạn văn trên của bạn. Bạn có thể không thích nhà thơ này, nhưng không thể phủ nhận tài năng và những đóng góp lớn lao của ông vào nền thi ca nước nhà.
2.Cũng xin nói thêm là nhà thơ Tố Hữu chưa bao giờ là Bộ trưởng KT như bạn viết. Chuyện đổi tiền là chính sách của Đảng và Chính phủ vào thập niên 80 của thế kỷ trước, có thể chưa phù hợp vào thời điểm đó khiến nền kinh tế nước nhà thêm lao đao. Đổ cho nhà thơ Tố Hữu, giữ chức Phó Chủ tịch Hội đồng bộ trưởng vào thời điểm đó là người nghĩ ra vụ đổi tiền e là hơi phiến diện và vô căn cứ.
3. Nhà thơ Phạm Tiến Duật chẳng sáng tác bài thơ nào có "3 vòng" như bạn nói. Ông chỉ gặp "tai nạn" khi viết bài "Vòng trắng" mà thôi.

[Jan]

Nina viết

Và bởi vì bây giờ tôi đã hiểu
Tôi không tu hành, tôi sống trên đời
Nên tôi dịu dàng đặt trong câu chữ
Rằng mọi điều sẽ lặp lại thôi
Và bởi vì giờ đây tôi đang hát
Mà hát đâu có vô ích hoàn toàn
Tôi sẵn sàng tặng đầu tôi đó
Cho người yêu, tựa một [B]đóa hồng vàng

Hẳn là Esenin muốn nhắc đến sự tích "Bông hồng vàng" của K.Pautopxky.

[Nina]

Jan viết

Hẳn là Esenin muốn nhắc đến sự tích "Bông hồng vàng" của K.Pautopxky.

Thời Esenin còn sống thì Paustovsky còn chưa có tên tuổi gì Jan ạ. Tác phẩm đầu tiên được công chúng chú ý đến của Paustovsky là cuốn tiểu thuyết «Кара-Бугаз» xuất bản năm 1932, tên tiếng Việt hình như là "Vịnh mõm đen".

[Geobic]

Khi dẫn bài thơ Esenin ca ngợi Lênin, Geo đã chú ý ghi năm sáng tác bài thơ đó (1924), nghĩa là chỉ 1 năm trước khi ông mất. Không thể nói trong những năm đầu CM thì Esenin đứng về phía CM, còn về sau thì chống lại được, vì Esenin chỉ sống với cách mạng có 8-9 năm, và 1924 đã ở cuối giai đọan đó.

Tôi vẫn nghĩ Esenin có cảm tình với Cách mạng đến cuối đời (chí ít là đến 1924). Ông ví Cách mạng tháng 10 với Mùa Xuân. Ông yêu mùa xuân ấy. Và ông đã đau khổ vì nó, ông đợi chờ, mong mỏi duy nhất Mùa Xuân đó…

Trong hoàn cảnh khó khăn, khốc liệt của nước Nga vào thời Esenin sống, ông thấy trước mắt mình là một tinh cầu giá lạnh. Ông vẫn kính trọng Lênin, gọi vị lãnh tụ CM là Mặt Trời. Năm 1924, nghĩa là năm Lênin mất, ông vẫn viết “Mặt trời-Lênin” – chứng tỏ chưa bao giờ Nhà thơ nghĩ xấu về lãnh tụ CM tháng 10. Chưa bao giờ ông phỉ báng những gì ông từng yêu và tôn trọng. Đó là bởi ông có lòng tự trọng.

Còn việc, với tâm hồn bệnh hoạn của nhà thơ, ông sinh sự, uống rượu, du đãng... - thì những người như thế ở thời nào chẳng có. Với Esenin, điều quan trọng nhất là những gì ông để lại cho Đời.

@ Hungmgmi: Geo thấy bài "Vòng Trắng" của Phạm Tiến Duật không nói gì đến Trường Sơn, đến đồng đội. Mà nói về vụ ném bom của Mỹ ở hậu phương Miền Bắc vào một "đêm sau chiến tranh". Ngày đó Geo cũng có đọc bài này trên báo Thanh niên. Và Geo cảm nhận bài thơ không có gì là bi đát.

Khói bom lên trời thành một vòng đen
Trên mặt đất lại sinh bao vòng trắng
Tôi với bạn tôi đi trong im lặng
Cái im lặng bình thường đêm sau chiến tranh.

Có mất mát nào lớn bằng cái chết
Khăn tang vòng tròn như một số không
Nhưng bạn ơi, ở bên trong vòng trắng
Là cái đầu bốc lửa ở bên trong.

[hungmgmi]

Thú thực với những gì mà em biết cho tới nay thì Esenin vẫn là một người có cảm tình với Lenin, với những người Bolshevich. Cho đến tận những ngày cuối cùng của mình, năm 1925, khi mà anh đã ngập sâu vào rượu và nhiều khi không kiểm soát được bản thân.
Năm 1918, nhà thơ đã viết:
- Небо - как колокол,
Месяц - язык,
Мать моя - родина,
Я - большевик[/B].
Nhà thơ đã tự nhận mình là Bolshevich, dù anh có thú nhận thực lòng là vẫn chưa hề đọc các tác phẩm của Mác và Ăng-ghen...
Thời gian sau đó thì sao, có đúng Esenin " nhận ra những mặt negative của chính quyền/cá nhân mà họ từng tôn thờ" và quay ra "chán nản, làm thơ biểu lộ sự thất vọng, thậm chí phê phán những mặt tiêu cực của những gì mà ảnh từng yêu, từng tôn thờ" như bạn Wehrmacht đã viết trên đây hay không?
Chúng ta đều biết Esenin có tới mấy người vợ. Năm 1922, anh đi du hí châu Âu cùng với người vợ thứ ba. Đến năm 1923 anh mới trở về Nga. Từ nước ngoài, khi đã có độ lùi xa với Tổ quốc Xô viết, anh vẫn viết trong thư (năm 1922) những câu như:"“Только за границей я понял совершенно ясно, как велика заслуга русской революции”-Chỉ khi ở nuớc ngoài, tôi mới hoàn toàn hiểu ra công lao của cuộc cách mạng Nga vĩ đại đến nhường nào. Và năm 1923, 2 năm trước khi mất, Esenin viết thư cho bạn từ nước ngoài:"я еще больше влюбился в коммунистическое строительство"-Tôi tin yêu vào công cuộc xây dựng CNCS".
Bài thơ về Lenin, bác Geobic đã nhắc ở trên.Trong trường ca «Гуляй-поле» cũng viêt năm 1924 sau cái chết của Lenin, Esenin đã viết:
И вот он умер...
Плач досаден.
Не славят музы голос бед.
Из меднолающих громадин
Салют последний даден, даден.
ТОГО, КТО СПАС НАС, больше нет.
Dòng thơ mà Hungmgmi tô đậm cuối cùng kia, Esenin đã đau đớn thốt lên: Người cứu chúng ta đã không còn nữa. Những dòng này Esenin viết chỉ khoảng 1 năm trước khi mất.
Vậy thời gian nào để nhà thơ đồng quê Nga sám hối để viết nên những dòng thơ "chán nản, ....biểu lộ sự thất vọng, thậm chí phê phán những mặt tiêu cực của những gì mà ảnh từng yêu, từng tôn thờ"?
Năm 2005, truyền hình Nga chiếu phim truyền hình nhiều tập Esenin, trong đó tập trung nghi vấn dường như троцкисты-cánh Trốt-kít đã giết chết nhà thơ. Quan điểm này ngay lập tức vấp phải sự phản đối của dư luận báo chí và người xem.

[Wehrmacht]

Bản dịch Vĩnh biệt của em,

Vĩnh biệt Bạn tôi ơi, thôi từ ly vĩnh biệt ! Trong tim này, tình bạn vẫn chứa chan Vì định mệnh kiếp này ta chia cách Thì bạn ơi, gặp lại giữa gió ngàn. Ta chia tay mà nghẹn lời chẳng nói Đừng hoen mi, bạn nhé, chớ sầu buồn Cái chết ư ? Một điều xưa cũ lắm Tất nhiên vì sống mãi, chẳng thể mới hơn ... 1925

До свиданья ... До свиданья, друг мой, до свиданья. Милый мой, ты у меня в груди. Предназначенное расставанье Обещает встречу впереди. До свиданья, друг мой, без руки, без слова, Не грусти и не печаль бровей, - В этой жизни умирать не ново, Но и жить, конечно, не новей. 1925