Hồ sơ thế chiến thứ hai - 1942

[nthach]

Chiến dịch Sao Thiên Vương, 19-23 tháng 11 năm 1942

Chiến dịch Sao Thổ Nhỏ

Theo sự thắng lợi hoàn toàn của chiến dịch Sao Thiên Vương, STAVKA đã ra lệnh tiếp tục tiến hành một chiến dịch mới mang tên Sao Thổ Nhỏ. Quan niệm ban đầu được hình thành là một chiến dịch xuyên sâu mang tên Sao Thổ, dùng các lực lượng của mặt trận Tây Nam để đập vỡ các vị trí phòng thủ thuộc đại đoàn 8 của Ý nằm dọc theo giữa sông Đông và tiếp đến là đánh chiếm Rostov, về sau chiến dịch được thu hẹp lại, do quân Đức đang tăng cường lực lượng để tổ chức một chiến dịch cứu viện đánh thẳng về phía Stalingrad. Đại đoàn cận vệ số 2, nguyên đã được huy động để tác chiến trong chiến dịch này, họ đã được điều sang để trợ giúp cho các ổ chiến ở Stalingrad và sau đó sẽ dàn trận để đối địch với quân đoàn thiết 57 của Đức hiện chúng đang tiến đến Stalingrad từ Kotelnikovski. Do vậy chiến dịch "Sao Thổ Nhỏ" được xem sét lại, để chỉ phải đối phó với đai đoàn 8 của Ý và đai đoàn độc lập Hollidt của Đức, và bảo vệ các vị trí trận địa của Nga dọc theo các bờ sông phía nam của hai dòng sông Đông và Chir

Đại đoàn 8 của Ý, chiếm đóng một dải mặt trận nằm gữa đại đoàn 3 quân Romania, về phía đông Vechenskaia và đại đoàn 2 Hungaria về phía tây Palovsk. Tại đây quân địch đang chấn giữ gồm có, từ phía tây đến phía đông: Quân đoàn 29 gồm có; sư đoàn 3 Celere sư đoàn bộ binh Sforzesca số 2, sư đoàn bán cơ giới Torino số 52. Quân đoàn 35 gồm; sư đoàn 298 Đức và sư đoàn 9 bộ binh Pasubio của Ý. Quân đoàn 2 gồm; sư đoàn Cosseria số 5 và sư đoàn 3 bộ binh Ravenna, các lực lượng này của chúng đang phải đối mặt với các lực lượng đầu cầu sông Đông của Nga đang đóng quân tại phía tây Mamon, và quân đoàn Alpine được thành lập bởi các sư đoàn; sư đoàn 2 Tridentina, sư đoàn 156 Vicenza, sư đoàn Cuneense số 4 và sư đoàn bộ binh Julia số 3.

Đại đoàn độc lập Hollidt của Đức, gồm có những thành phần của các lực lượng quân Trục đã được hoán đổi vị trí trong chiến dịch Sao Thiên Vương. Lực lượng này của chúng bao gồm: Quân đoàn 29 được qui tụ bởi sư; sư đoàn 7, 9, và 11 của Romania, cùng với sư đoàn bộ binh Celere Duce Amadeo D'Aosta số 3, sư đoàn Sforcessca số 2 và sư đoàn bán cơ giới Torino số 52 của Ý. Quân đoàn 17 gồm có; hai sư đoàn kỵ binh số 1 và số14, sư đoàn 1 thiết giáp của Romania, cùng với sư đoàn Không quân Đồng bằng số 8, sư 22 thiết giáp, sư 294 bộ binh của Đức. Cuối cùng là quân đoàn thiết giáp 48 được qui tụ bởi; sư 94 bộ binh và sư 6 thiết giáp của Đức. Lúc này quân đoàn 29 của chúng đang chiếm giữ một mặt trận chạy dài từ Vechenskaya trên sông Đông đến tận khu vực Bokovskaya trên sông Chir. Quân đoàn 17 của chúng thì nắm giữ một tuyến trận địa chạy xuống phía nam, dọc theo sông Chir và chiếm cứ Bolshoi Ternovsky. Từ sông Chir quay lại phía đông, lùi về theo hướng sông
Đông, hiện lúc này quân đoàn thiết giáp của chúng đang chiếm giữ.

Các lực lượng quân đội Nga lúc này đang dàn trận, để đối phó địch từ phía tây đến phía đông gồm có các đại đoàn quân;1) dọc theo sông Đông có đại đoàn 6, họ được thành lập bởi các sư đoàn bộ binh số 127, 172, 350 và số 195, cùng với sự hỗ trợ của quân đoàn tăng 17; 2) Đại đoàn vệ binh số 1 gồm có, các sư đoàn bộ binh số 44, 38, 153, và số 197, cùng với sự hỗ trợ của các quân đoàn tăng số 18, 24 và số 25. Ở mặt trận phía đông nam dọc theo sông Chir quân đội Nga cũng triển khai các lực lượng, 1) đại đoàn 3 vệ binh gồm, các sư đoàn vệ binh súng trường số 14 và số 50, cùng với các sư đoàn súng trường số 159, 203, 197, 266, và số 278, hỗ trợ cho họ là quân đoàn vệ binh cơ giới số 1.

Vào ngày 16 tháng 12, đại đoàn 6 của Nga bất ngờ bung ra khỏi điểm đầu cầu trên sông Đông ở phía tây Mamon, đánh thẳng vào các hàng phòng ngự của đại đoàn 8 quân Ý, với một mũi tấn công chính yếu và quyết liệt, đánh thẳng vào sư đoàn 6 bộ binh của Ý. Một phòng tuyến của địch bị chọc thủng, các đơn vị của đại đoàn quân Nga đã thọc sâu được xuống phía nam và sau đó tràn sang phía tây nam của mặt trận, đập tan hậu quân của quân đoàn 2 Ý, trong lúc này quân đoàn tăng 17 của Nga cũng đã đánh chiếm được Kantemirovka.

Ở phương diện phía đông, các đơn vị thuộc đại đoàn vệ binh số 1 cũng đồng loạt mở các cuộc tấn công ào ạt vào quân địch, sư đoàn 44 bộ binh của Nga cũng giáng những đòn sấm sét xuống đầu sư đoàn 6 bộ binh của Ý, trong khi đó, sư đoàn 38 bộ binh của Nga đã vượt qua sông Đông tại Bogoutscher và dội lửa hận như vũ bão lên đầu sư đoàn 8 bộ binh của Ý. Hiện cũng trên phương diện phía đông này, sư đoàn 153 bộ binh của Nga cũng đang đánh thẳng vào sư đoàn 10 bộ binh của ý trên mặt trận tại Kasanskaia. Trong lúc này, sư đoàn 197 bộ binh của Nga đang đánh tạt vào sườn phía nam của sư đoàn 10 bô binh Ý, làm cho chúng bị tổn thất nặng nề.

Các sư đoàn quân của Ý nhanh chóng bị áp đảo, đến ngày 19 chúng buộc phải rút lui hoàn toàn trên toàn mặt trận. Quân đoàn 35 của Ý tháo chạy tớn tác về phía tây nam theo hướng Mankova. Trong khi đó, quân đoàn 29 của chúng cũng rút lui ra khỏi mọi phương diện ở Millerovo và Likhaia. Các sư đoàn quân Ý bỏ chạy cuối cùng cũng tập hợp lại, chúng cố gắng thành lập một tuyến phòng thủ mới dọc theo sông Donets, nằm ở giữa Likhaia và Vorochilovgrad, tại tuyến phòng thủ này, chúng liều chết kháng cự và tồn tại được đến cuối tháng 12.

Trong khi toàn bộ lực lượng của Ý phải tháo chạy từ mặt trận sông Đông. Các quân đoàn tăng số 25 và 24 của Nga, đã thâm nhập vào sâu trong các tuyến trận địa của quân Trục, đe dọa trực tiếp đến hậu quân trên các vị trí thuộc đại đoàn độc lập Hollidt của Đức trên sông Chir. Cũng tại các vị trí trên sông Chir, những đơn vị thuộc đại đoàn 3 vệ binh của Nga đã bẻ gãy được toàn bộ các tuyến trận địa của địch từ bên này sang bên kia dòng sông tại Bokovskaia, và quân đoàn 1 vệ binh cơ giới cũng đã chọc thủng được một tuyển phòng thủ của địch, sau đó họ tiến đánh thẳng về đông nam theo hướng sân bay của Đức tại Morozovsk. Vào đêm ngày 18 tháng 12, quân đoàn 1 của Romania cũng buộc phải bắt đầu tháo chạy về phía tây nam, đến các vị trí tại phía tây thung lũng Chernaya nằm ở giữa Kalinovsky và Verh Tokin. Ở tại đây, quân địch đã vấp phải một lực lượng cơ giới thuộc quân đoàn tăng 18 của Nga, và một cuộc giao tranh dữ dội đã xảy ra, sau khi kết thúc trận đánh, các lực lượng quân Trục bị thảm bại nặng nề.