Konstantin Simonov

[Geobic]

butgai viết

Chữ chừng là một từ thuần Việt, không có tí gốc Hán hay Latin nào, có nghĩa là áng chừng, đồ chừng, trong chừng mực, dường như .... và trong câu dịch này nó gần như đồng nghĩa với từ có thể.

Chính Thúy Toàn cũng không cắt nghĩa nổi tại sao lại có chữ chừng này mà chỉ nói là: Lúc đó thì có từ nào xuất hiện là viết ra thôi chứ không so đo cắt nghĩa đâu...

Về văn, mỗi người cảm nhận một khác, Geo chỉ nêu ý kiến của mình thôi. Hai câu Geo đề cập trong bài trước là những câu Geo phục nhất ở những dịch giả có tiếng ấy. Những câu khác thì không ấn tượng lắm, tuy cũng hay.

Trích 1 bài thuần Việt, dùng tới 3 chữ gần đồng nghĩa liền mà hình như vẫn "nghe" được:

"Tưởng chừng có thể quên
Nhưng mà quên sao được
Cầu tre này năm trước
Anh còn dìu em qua..."

[butgai]

Em cũng "xuất thần" tặng bác Geo mấy vần thơ:

Trông kìa dường như chừng có thể
Có lẽ đồ rằng thế mới hay!
Tưởng chừng hẳn là ai nghĩ nổi?
Hình như tuyệt tác áng văn đây.

Hoàn toàn có nghĩa đấy ạ

[Geobic]

butgai viết

Em cũng "xuất thần" tặng bác Geo mấy vần thơ:

Trông kìa dường như chừng có thể
Có lẽ đồ rằng thế mới hay!
Tưởng chừng hẳn là ai nghĩ nổi?
Hình như như tuyệt tác áng văn đây.

Hoàn toàn có nghĩa đấy ạ

So với bài Butgai "xuất thần" làm ra trên đây thì câu sau của Dân Gian có vẻ nhuần nhị hơn?

"Nửa đêm giờ tý canh ba
Nữ nhi con gái đàn bà đi đâu?"

[rung_bach_duong]

Konstantin Simonov

Nhân tiện các bác bàn luận về bài thơ "Đợi anh về" của Konstantin Simonov, chúng ta cùng đi tìm hiểu thêm về sự ra đời của bài thơ này nhé. Đây là những lời kể của ông:

“Ngay đầu cuộc chiến trên mặt trận phía Tây - điều này còn xảy ra hơn một năm trước đó – tôi đã viết bài thơ “Đợi anh về”. Vấn đề ở chỗ là thường tôi không thích viết thư và trong thời gian chiến tranh tôi không hề viết một lá thư nào. Nhưng đôi lúc tôi cảm thấy nặng nề và cô đơn (điều này trong chiến tranh có thể là lẽ thường tình). Thỉnh thoảng tôi vẫn viết thơ khi ngồi trên xe, trong hầm trú ẩn, của đáng tội, cả những bức thư viết nhưng không gửi cho một người phụ nữ, người mà đang ở cách xa tôi và tôi cảm tưởng như chẳng bao giờ được gặp lại cô ấy nữa.

Trong một dịp khi di chuyển từ mặt trận này sang mặt trận khác, có vài ngày ở Moscova, tôi đã viết tặng cô ấy những dòng thơ này thay cho những lá thư cô ấy đã không nhận được từ tôi. Tôi coi những dòng thơ này là của riêng mình với cô ấy. Nhưng sau đó vài tháng, khi tôi có mặt ở phương Bắc xa xôi, lúc đó bão tuyết mịt mù và thời tiết rất xấu đã buộc chúng tôi phải ngồi lỳ nhiều ngày trời dưới hầm sâu, hoặc trong những ngôi nhà gỗ tròn phủ đầy tuyết. Hàng giờ liền để giết chết thời gian, tôi đem đọc cho mọi người nghe những vần thơ cũ của mình. Trong ánh đèn dầu leo lét và đèn pin, những người lính đã cặm cụi chép lại bài thơ “Đợi anh về” của tôi vào những mẩu giấy nhỏ, bài thơ mà trước đây tôi chỉ dành riêng cho một người. Chính những gì của bài thơ mà mọi người chép lại và những gì đã thấm sâu vào trái tim họ đã thôi thúc tôi nửa năm sau quyết định công bố bài thơ của mình lên báo. Khi báo vừa mới đăng, tôi đã nhận được hàng trăm lá thư hồi âm quanh bài thơ của mình. Đôi lúc có những lá thư vụng về nhưng thực sự xúc động. Và tôi hiểu rằng, không chỉ do bài thơ có cái gì đó hay đặc biệt mà vì chính bài thơ là tâm tư tình cảm thiết tha của hàng trăm ngàn con người. Đó chính là niềm tin vào sự chờ đợi của những người yêu, người vợ ở hậu phương xa với họ, rằng người ta cần phải chờ đợi họ - những người lính ngoài mặt trận. Tin rằng sự chờ đợi sẽ làm vơi đi nỗi khổ hạnh của chiến tranh đối với những người lính và chính nó đôi khi đã cứu sống họ….”.
*********

Konstanchin Simonov đã phục vụ trong quân đội ngay từ những ngày đầu của chiến tranh vệ quốc vĩ đại. Ông là phóng viên thường trú của những tờ báo nổi tiếng Красная Звезда", "Правда", "Комсомольская правда", "Боевое знамя" ... Trong những năm làm báo quân đội ông có mặt tại nhiều chiến trường như Rumania, Bungaria, Nam tư, Ba lan, Đức. Ông là nhân chứng chứng kiến những trận đánh cuối cùng vì Beclin. Sau chiến tranh trong vòng 3 năm ông đi công tác nước ngoài tại Nhật, Mỹ, Trung Quốc. Năm 1946 -1950, ông là biên tập viên chính tạp chí “Thế giới mới”. Năm 1950- 54 là biên tập viên của Báo Văn học, năm 54 -58 lại một lần nữa là biên tập viên của tạp chí “Thế giới mới”. Những năm 1958 -1960 ông sống tại Tasken và là phóng viên báo Sự thật, phụ trách khu vực Trung Á. Ông mất vào ngày 28/8/1979 tại Matxcova. Tro của ông, theo nguyện vọng cá nhân được rải khắp những nơi mà ông đã đi qua trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại.

Cả cuộc đời ông cống hiến cho thơ. Tuy nhiên, cuộc đời của ông khá buồn, cô đơn bên người vợ xinh đẹp mà chẳng chung tình. Nhưng bà lại là nguồn cảm hứng để ông viết lên những trang thơ hay cho nhân loại. Giữa những năm 50 không thể chịu nổi hơn nữa cách sống của người đàn bà tài năng nổi tiếng luôn dấn mình trong những cuộc phiêu lưu tình ái, ông đã chia tay bà. Sự ra đi của ông làm người đàn bà đa tình này sốc và bà đã bị dằn vặt mãi cho đến tận lúc mất. Ngoài bài thơ “Đợi anh về” nổi tiếng được công chúng biết rộng rãi, ông còn rất nhiều bài thơ tình tặng vợ.

Theo báo Nga.

[Nina]

Bác Geo ơi, em hơi chậm hiểu một tý, nhưng bác giải thích giúp em cái. Em mới đọc lướt qua thì thấy bài "Жди меня, и я вернусь" của Simonov cũng vần điệu nhiều và chuẩn đấy chứ ạ?

[Geobic]

Nina viết

Bác Geo ơi, em hơi chậm hiểu một tý, nhưng bác giải thích giúp em cái. Em mới đọc lướt qua thì thấy bài "Жди меня, и я вернусь" của Simonov cũng vần điệu nhiều và chuẩn đấy chứ ạ?

Đúng thế Nina à. Nhìn chung thơ Nga, nhất là của các nhà kinh điển, đều gieo vần rất chuẩn. Do vậy dịch họ, cũng nên cố gắng có vần...

[weekdaysman]

phuongnn viết

...Nếu nói "Chết!" thì hoàn toàn có thể hiểu là động từ: "Sẽ chết!" "Chết đấy!" hoặc thậm chí "Đã chết!" nhưng cũng có thể hiểu được là trạng thái chết - "Chết thật!" (tính từ)...

Em tra cuốn Đại từ điển tiếng Việt của NXB Văn hóa - Thông tin xuất bản năm 1998, của các tác giả Nguyễn Như Ý (chủ biên), Nguyễn Văn Khang, Vũ Quang Hào và Phan Xuân Thành (thư ký), thì chết được xác định đúng là động từ hoặc trợ từ các bác ạ, còn cái có một trong các nghĩa là để ghép với động từ, tính từ tạo thành danh từ. Nghĩa là phải là "cái chết" mới được hiểu là danh từ. Nhưng mà thấy các bác bàn luận thì em cũng tán thêm cho rôm rả vậy, chứ ngôn ngữ chưa kể sự phát triển như là sinh ngữ của nó, thì những trường hợp có quy tắc và bất quy tắc, ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết... thì cũng đủ bình luận đến mấy trống canh rồi, chắc phải chuyển sang mục "Tất tần tật về ngôn ngữ" mất các bác nhỉ!

Để thêm nốt một ý, em tưởng tượng ra tình huống dùng câu "Trông chết cười ngạo nghễ" để bình luận về một người hay sự việc toát ra vẻ ngạo nghễ đến mức lố bịch, đến mức phải cười chê không tả xiết... thì lúc này cả, "chết", "cười" cũng như "ngạo nghễ" đều thay đổi ý nghĩa hết cả, phải không các bác?

[butgai]

Geobic viết

Trích 1 bài thuần Việt, dùng tới 3 chữ gần đồng nghĩa liền mà hình như vẫn "nghe" được:

"Tưởng chừng có thể quên
Nhưng mà quên sao được
Cầu tre này năm trước
Anh còn dìu em qua..."

Hihi, mất ngủ nên lại bới móc tí, nhân tiện có bác Phuongnn nhắc lại về từ ngữ.

Bác Geo ơi, em chả thấy có từ nào đồng nghĩa ở đây cả. Ý bác 3 từ là Tưởng - Chừng-Có thể???

Tưởng chừng là 1 từ, có nghĩa là dường như, cho rằng, nghĩ rằng, tưởng rằng...

Bác còn bài nào của Simonov hay hay thì khuấy động topic này tí đi ạ. Anh Si này mới có mỗi 2 trang. Em đang bận với anh A. Blok. Bên đó cũng mới chỉ có mấy bài.

Mà em thấy cái bài Mỏm đá của anh Lermontov bác dịch thật tuyệt vời, xứng đáng được đưa vào SGK.

[Geobic]

butgai viết

Hihi, mất ngủ nên lại bới móc tí, nhân tiện có bác Phuongnn nhắc lại về từ ngữ.

Bác Geo ơi, em chả thấy có từ nào đồng nghĩa ở đây cả. Ý bác 3 từ là Tưởng - Chừng-Có thể???

Tưởng chừng là 1 từ, có nghĩa là dường như, cho rằng, nghĩ rằng, tưởng rằng...

Bác còn bài nào của Simonov hay hay thì khuấy động topic này tí đi ạ. Anh Si này mới có mỗi 2 trang. Em đang bận với anh A. Blok. Bên đó cũng mới chỉ có mấy bài.

Mà em thấy cái bài Mỏm đá của anh Lermontov bác dịch thật tuyệt vời, xứng đáng được đưa vào SGK.

Có thể Geo có chút sai sót, xin bỏ qua nếu so sánh có khập khiễng. Nhưng căn cứ vào những câu trích từ của Butgai trên và dưới đây, có thể thấy:

"chừng" có nghĩa "dường như"
"tưởng chừng" cũng có nghĩa "dường như"
Và chúng gần như đồng nghĩa với "có thể", có lẽ vì thế mà Butgai "tiếc" cho câu dịch của Thúy Toàn, để 2 từ đồng nghĩa gần nhau, có vẻ thừa.

"Chữ chừng là một từ thuần Việt, không có tí gốc Hán hay Latin nào, có nghĩa là áng chừng, đồ chừng, trong chừng mực, dường như .... và trong câu dịch này nó gần như đồng nghĩa với từ có thể". (Butgai)

Như vậy "Chừng", "tưởng chừng" và "có thể" gần đồng nghĩa.

Việc Geo tách "tưởng", "chừng" và "có thể" đúng là có khiên cưỡng. Công nhận.

Nhưng ở đây, Geo muốn chứng minh rằng hai chữ mà Butgai cho là đồng nghiã, đứng cạnh nhau một cách "ngớ ngẩn" trong "Tôi yêu em đến nay chừng có thể", thực ra nó vẫn có nghĩa, hoàn toàn có thể hiểu được, tưng tự như câu "Tưởng chừng có thể quên..." vậy. Nó không vô nghĩa chút nào, mà bổ sung cho nhau.

[butgai]

Bác Geo ơi, 1 từ có nhiều nghĩa và đôi khi phải hiểu nghĩa trong bối cảnh.

Vậy bác định dịch câu thơ của Thúy Toàn thành

Tôi yêu em, đến nay tưởng chừng có thể ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai ???

Ý em là lắp hết cả các nghĩa của từ chừng vào câu đó thì đều không ra sao cả.... Nó chỉ là một từ đệm vô nghĩa thì 2 câu thơ đó mới có nghĩa hoặc không bị sai ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt. Nó còn rối rắm hơn khi đằng sau còn đèo thêm chữ chưa hẳn.

Cặp từ Tưởng chừng có thể sẽ có nghĩa khi đằng sau nó là một động từ chứ không phải là danh từ "ngọn lửa tình" hay trợ động từ "chưa hẳn".

Lần này thì nó ngược với trường hợp Trông chết cười ngạo nghễ của Tố Hữu: Thúy Toàn lại để 1 danh từ vào chỗ mà trong tiếng Việt phải là một động từ thì mới đúng nghĩa. Sự hoán đổi tính chất của từ vựng này tạo thành một "phá cách" và có thể vì thế mà nó gây ấn tượng chăng?
"Chừng có thể" lắm, vì rất nhiều người bị ấn tượng bởi 2 câu trong 2 bài thơ này. Cái tài của nhà thơ là dù về ngữ nghĩa, ngữ pháp chưa hẳn đã chuẩn, nhưng lại được đông đảo bạn đọc chấp nhận, không xét nét, thậm chí ca tụng...

[Geobic]

butgai viết

"Chừng có thể" lắm, vì rất nhiều người bị ấn tượng bởi 2 câu trong 2 bài thơ này. Cái tài của nhà thơ là dù về ngữ nghĩa, ngữ pháp chưa hẳn đã chuẩn, nhưng lại được đông đảo bạn đọc chấp nhận, không xét nét, thậm chí ca tụng...

Đúng thế, trừ Butgai Họ là những nhà "ảo thuật" của ngôn từ, và làm cho ngôn ngữ đúng là Sinh Ngữ, người ta có thể sáng tạo ra rất nhiều cái gì đó mới. Nhưng sáng tạo mà không được người đời chấp nhận thì sẽ "chết" . Còn trong các trường hợp trên, kể cả một số chỗ rất sáng tạo của Bằng Việt nữa, họ đã làm phong phú thêm tiếng Việt. Nếu để ý sẽ thấy Trịnh Công Sơn không ít đóng góp kiểu ấy...

[butgai]

Xin phép lạc đề tí, nhưng quả thật Butgai quá choáng khi đọc những "bài thơ" như thế này của Trần Dần, người đã từng được tặng giải thưởng Văn học nghệ thuật gì đó vì những sáng tạo ngôn ngữ kiểu này.


Quả đạt

Ở quả thoạt
tôi hát - tôi mát - tôi xạt
tôi ngạt - tôi thạt - tôi đạt
tôi phạt - tôi lạc tạc
tôi tác vác - tôi xốc lốc
tôi thúc - tôi múc - tôi xúc
tôi đúc - tôi khục - tôi pục
tôi đục - tôi đoác
tôi tát - tôi tạt - tôi vạc
tôi đạc... tôi nhìn gừm gựt...
tôi ghì xồn xột...
ở quả đạt


Sạch

Công viên chiều sạch
thạch ngày...
thơm giày
mây mài - lai bùn - chun quần - thăn mần - gương trần - mâm đùi - mui nhài - co cài - xoong nồi - vai mùi - dui kèo - kheo đồng hồ - thơ cờ - lơ rèm - tim phèn
bùn sen... men đèn

Công viên chiều sạch
thạch ngày... sao mát

ngọt nhoát - soạt nách - hạch thoát - ngoạt xếch - lệch vát - hát - ngát - cát - thát vát - vạt thía - mía - khía - tía - lía phía - tôi ngiá - quạt thoạt - loạt hoạt - lath nhạt - lạc loác - ngoạc lác - làn nhàn - sao - sột soạt - thạch ngày

Các bác thử cho ý kiến nhé!

Còn dưới đây la trích 1 bài bình luận:

CÁI THỪA TRONG NGHỆ THUẬT- ĐỖ MINH TUẤN

Trong Mùa sạch, Trần Dần đã thể hiện một thi pháp độc đáo và bản lĩnh: thi pháp kiên nhẫn của người cầu kinh. Một thi sĩ uyên bác như ông đã từng có những bài thơ súc tích đến mức như đánh đố, giờ đây lại viết bằng cái giọng kể lể chi ly vừa quanh quẩn vừa lảm nhảm: "Tỉnh sạch/ Thành uỷ sạch/ Chi uỷ sạch/ Gạo sạch/ áo sạch/ Cao xạ sạch/ Ðảo sạch/ Duyên sạch/ Nền sạch/ Bền sạch/ Lực sạch/ Tăng năng sạch/ Mức sạch/ Mực sạch/ Ngực sạch...". Có những đoạn lảm nhảm đến ma mỵ, ám ảnh: "Pháo ất tỵ mạng nội thành ất tỵ/ Gái ất tỵ mạng gạo thừa ất tỵ/ Ngực ất tỵ mạng luận chương ất tỵ/ Thủ đô ất tỵ mạng mưa ất tỵ/ Hy vọng ất tỵ mạng phố phường ất tỵ/ Tua rua ất tỵ mạng dẻ xoan ất tỵ/ Ðại thắng lợi ất tỵ mạng non sông ất tỵ..." Ðọc những đoạn thơ trên ta vừa nghe cái âm hưởng cầu kinh gõ mỏ của các bà làm lễ trong chùa, cảm được cái linh thiêng của dân tộc trong những cầu nguyện và nghi lễ rất thân quen, lại vừa thấy cái tâm thế của nhà thơ trân trọng cuộc đời, trân trọng từng điểm mốc thời gian, từng mảnh đời chi tiết. Trong thái độ thi ca của Trần Dần có dáng dấp lam lũ tội nghiệp của bà mẹ nông dân Việt Nam nghèo, đang lau sạch từng đồ vật, kiểm kê tính đếm từng đồ vật, cả những cái chổi cùn rế rách cũng vô cùng gắn bó và quý giá, không thể bỏ đi, không cái gì thừa. Ðó là cái văn minh bảo tàng của những người nghèo nặng tình nặng nghĩa. Nó đối lập với kiểu văn minh của nhà giàu kỹ thuật cao, sẵn khăn giấy, bút bi và những thứ đồ hộp lạnh lùng dùng xong vứt bỏ không lưu luyến, không kỷ niệm, cũng khác hẳn với văn minh máy giặt cho tất cả vào làm sạch đồng loạt bằng một cú bấm nút nhẹ nhàng, đơn giản, dửng dưng. Cái kể lể tham tham của Trần Dần là phát lộ cái tâm lý trân trọng cái cụ thể của người Việt, cái gắn bó ân tình của người nông dân với những đồ vật nghèo cũ rách đã theo mình đằng đẵng bao năm. Không thể lấy vật này thay vật kia, lấy người này thay người kia, vì mỗi vật, mỗi người là một vương quốc riêng một kỷ niệm riêng đầy giá trị và máu thịt. Nếu có một Mùa sạch trời cho, thì cái sạch đó phải đến với từng người từng vật . Nếu có một mùa xuân trời tặng thì xuân ấy toả rạng trong từng con người cụ thể và công việc cụ thể của người đó: Nữ thợ cấy xuân cấy xuân / Nữ thợ tiện xuân tiện xuân / Nữ tự vệ xuân xạ kích xuÊn / Nữ vận động viên xuân thi xuân... Và mỗi một vật một người cụ thể, dù chỉ là một điểm mốc thời gian bình thường như năm ất tỵ cũng có thể được toả lan nhân cách mình vào trong từng ngõ ngách của cuộc đời.
Thế giới thơ Trần Dần trong Mùa sạch là một nhà gương, các gương phản chiếu nhau, hình trong hình, gương soi gương, luỹ thừa lên cuộc đời đúng như nhà thơ Dương Tường đã nói. Khi bước vào nhà gương, ta thấy hình ảnh ta trùng điệp, lặp lại, khi cao khi lùn, khi méo khi nghiêng, nhưng không có hình ảnh nào là thừa cả. Vì đó là hình ảnh của ta, nó đa bội phiêu diêu trong một cuộc chơi, một cách chơi, ta không thể đem nó làm bội số chung của cuộc đời, nhưng ta thẩm định được niềm vui trong lễ hội của khoảnh khắc. Mùa sạch là một nhà gương, là một lễ cầu kinh, một bảo tàng ấn tượng về một thời, một cõi. Ðọc chưa quen, ta thấy thơ có vẻ lặp và thừa, nhưng hiểu luật chơi nghệ thuật của thơ Trần Dần, ta thấy cái lặp cái thừa đó lại chính là thi pháp, là tâm linh, là bóng dáng cuộc đời trì trệ, khổ nghèo, quanh quẩn và tính đếm, là âm vang tôn giáo như những lời nguyện cầu nhẫn nại của chúng sinh trong những mái chùa giản dị quanh ta.
Nhiều khi trong nghệ thuật, cái ta tưởng thừa và lặp dường như vô tích sự có thể vứt bỏ đi, nhưng chúng lại tối cần thiết cho một kiểu thi pháp giống như hơi thở ra của sinh vật hay cái đuôi áo dài tha thướt của mỹ nhân.

[nthach]

butgai viết

Xin phép lạc đề tí, nhưng quả thật Butgai quá choáng khi đọc những "bài thơ" như thế này của Trần Dần, người đã từng được tặng giải thưởng Văn học nghệ thuật gì đó vì những sáng tạo ngôn ngữ kiểu này.


Quả đạt

Ở quả thoạt
tôi hát - tôi mát - tôi xạt
tôi ngạt - tôi thạt - tôi đạt
tôi phạt - tôi lạc tạc
tôi tác vác - tôi xốc lốc
tôi thúc - tôi múc - tôi xúc
tôi đúc - tôi khục - tôi pục
tôi đục - tôi đoác
tôi tát - tôi tạt - tôi vạc
tôi đạc... tôi nhìn gừm gựt...
tôi ghì xồn xột...
ở quả đạt


Sạch

Công viên chiều sạch
thạch ngày...
thơm giày
mây mài - lai bùn - chun quần - thăn mần - gương trần - mâm đùi - mui nhài - co cài - xoong nồi - vai mùi - dui kèo - kheo đồng hồ - thơ cờ - lơ rèm - tim phèn
bùn sen... men đèn

Công viên chiều sạch
thạch ngày... sao mát

ngọt nhoát - soạt nách - hạch thoát - ngoạt xếch - lệch vát - hát - ngát - cát - thát vát - vạt thía - mía - khía - tía - lía phía - tôi ngiá - quạt thoạt - loạt hoạt - lath nhạt - lạc loác - ngoạc lác - làn nhàn - sao - sột soạt - thạch ngày

Các bác thử cho ý kiến nhé!

.

Thú thật rằng, hay vì tôi ít hiểu biết về các thể loại thơ bác học, nên tôi chả hiểu tẹo nào về các "vần thơ tự do" trên.

[weekdaysman]

Nếu không phải là bác Butgai dùng "copy và paste" thì em xin cúi rạp mình ngưỡng mộ kỳ công gõ bàn phím của bác!

Nhưng mà nghe như là thơ Lê Hưng Tiến ấy các bác nhỉ?

[hungmgmi]

Bác đạo diễn Đỗ Minh Tuấn thông minh, đọc nhiều biết rộng và đa tài, nhưng thú thực đọc bài bình luận trên đây của bác ý, tôi càng hoang mang hơn, chả hiểu cần phải "Sửa lại lề lối"... đọc thơ của mình như thế nào cho nó kịp thời đại.

[Cá Măng]

Em coppy bài phỏng vấn của bạn Quỳnh Hương - Báo Phụ nữ TP Hồ Chí Minh gửi các bác đọc tạm. Bài phỏng vấn thực hiện hồi đầu năm. Những quả kỳ án văn chương như thế này em không đủ sức khỏe để tìm hiểu, bởi nếu đi tìm những câu thơ khác của Trần Dần thì các bác còn hoang mang nhiều hơn nữa. Theo thiển ý của em, chắc là một động tác PR của nhà xuất bản, hình như là Nhã Nam. ( Xin lỗi nếu em nghĩ sai)


Nhóm Nhân Văn Giai Phẩm nhận Giải thưởng Nhà Nước:
NHỮNG GIÁ TRỊ ĐÍCH THỰC SẼ ĐƯỢC TRẢ LẠI


Trong danh sách các tác giả được vinh danh trong Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật đợt V - có 4 nhân vật của “Nhân Văn Giai Phẩm” là nhà thơ Trần Dần, nhà thơ Phùng Quán, nhà thơ Hoàng Cầm và nhà thơ Lê Đạt. Nhân dịp này, báo Phụ Nữ trò chuyện với nhà quay phim Trần Trọng Văn – con trai cố nhà thơ Trần Dần.


-Thưa anh Trần Trọng Văn, những người thân trong gia đình anh có bất ngờ khi đón nhận tin vui về Giải thưởng nhà nước của nhà thơ Trần Dần?

+Thực sự là tới giờ này gia đình tôi vẫn chưa chính thức nhận được thông báo nào về giải thưởng này. Tôi làm tại đài Truyền Hình Hà Nội, nên khi biết có họp báo công bố giải thưởng tôi xin đi đưa tin. Tôi mang về nhà tờ photo bản quyết định, gia đình xúc động truyền tay nhau xem. Chúng tôi đã mang bản photo ấy đốt trước mộ bố tôi. Nếu có cõi sau, bố tôi được chứng giám ngày hôm nay, hẳn ông sẽ vui lắm. Riêng mẹ tôi thì bà rất bất ngờ, bởi đã hơn 20 năm nay nhiều lần gia đình tưởng như bố tôi sẽ được công nhận- rồi lại thôi. Qua nhiều hứa hẹn không thành, mẹ tôi không dám chờ đợi nữa. Nhưng 3 chị em tôi thì vẫn luôn tin rằng rồi sẽ có ngày chân lý sẽ được công nhận , và hàm oan của nhà thơ Trần Dần sẽ được hoá giải.

-Giải thưởng này có ý nghĩa như thế nào với gia đình anh?

+Nhà thơ Trần Dần chịu kỷ luật Nhân Văn từ năm 28 tuổi đến năm 72 tuổi, ông qua đời vừa tròn 10 năm- đã có những nhìn nhận lại về ông và bạn bè trong Nhân Văn Giai Phẩm, nhưng chưa có sự công nhận chính thống nào. Điều ấy khiến mẹ tôi, một người phụ nữ cả nghĩ và yếu đuối, hàng chục năm chia sẻ những hàm oan với ông- luôn bị mặc cảm giày vò. Bà rất khổ tâm và đau lòng là cha tôi vẫn bị mang tiếng, sợ nhỡ sau này các cháu lớn lên, có đọc được đâu đó những tài liệu về Nhân Văn- lại phải hoang mang về ông. Trong khi đúng ra tất cả chúng tôi đều phải kiêu hãnh vì được là máu mủ của Trần Dần. Giải thưởng này không chỉ mát mẻ hương hồn người đã khuất, mà còn là điều an ủi để những người đang sống được nhẹ lòng.

-Được vinh danh bởi một giải thưởng cao quý nhất, đích đến ấy có thể coi như đã thoả mãn- kể cả với một người thơ khổng lồ như Trần Dần, thưa anh?

+Vậy nhưng đích đến của cha tôi chưa bao giờ là giải thưởng và sự xưng tụng. Nếu chỉ để đạt đến vinh quang, ông đã không sống cực đoan với xác tín của mình như thế, và không phải trả giá đến như thế. Điều ông đau đáu nhất, đó là được đến với độc giả và tạo ra độc giả Của Ông. Đáng tiếc là trong số hơn 30 tác phẩm và 200 hồ sơ sáng tạo của Trần Dần, mới có “Đi! Đây Việt Bắc”, “Mùa sạch”, “Cổng Tỉnh”, “Người ngưòi lớp lớp” được công bố, còn lại vẫn là phận bản thảo nằm. Ông yêu nghề viết quá, để cả đời khổ luỵ vì nó. Bây giờ gia đình chỉ ao ước in được tập sách cho ông. Không phải vì cá nhân Trần Dần, mà vì một điều lớn hơn: không để uổng phí mất, không để câm lặng những sáng tạo của ông.

-Tôi đã nghe nói về tập thơ Trần Dần đầu tiên do gia đình chuẩn bị bản thảo. Vậy bao giờ tập thơ này có thể ra mắt?

+Đã gần 1 năm nay, tập bản thảo “Thơ Trần Dần” (do Trần Trọng Vũ và Dương Tường biên soạn) đi hết nhà xuất bản này đến Nhà xuát bản khác vẫn chưa xin được giấy phép. Đã 3 NXB trả lời rằng “tập sách vẫn nhạy cảm- chỉ có thể in khi cắt bỏ phần nào”. Dù rất tha thiết với việc ra mắt bộ sách, nhưng người thân của Trần Dần từ chối đề nghị này. Bởi ông, khi sinh thời đã trả bao nhiêu đau đớn, chỉ để khăng khăng một mực là chính mình- nguyên vẹn! Điều gia đình chúng tôi hy vọng là: sau Giải thưởng nhà nước, những sáng tác của Trần Dần sẽ được in ấn. Giải thưởng để ghi nhận những đóng góp của Trần Dần cho nghệ thuật nước nhà, ghi nhận ấy sẽ thực sự có ý nghĩa khi tác phẩm của Trần Dần được có đời sống trong công chúng chứ không phải im lặng như hiện nay.[/I][/I][/I]

[butgai]

Ngày trần tục

Tôi lục- tôi bục- sôi sùng sục-

Sáng đục-
tập thể zụk-
hùng hục-

Chiều nhục-
cười khùng khục-
nói tục-

Tối mục-
lại hùng hục-
Nhưng không tập thể zụk-
Mà cứ ục ục.
Thế mới tục...

Gọi là ngày "Thế tục"

Hê hê, thơ Butgai đấy. Có giống Trần Dần không các bác???

[Geobic]

butgai viết

Ngày trần tục

Tôi lục- tôi bục- sôi sùng sục-

Sáng đục-
tập thể zụk-
hùng hục-

Chiều nhục-
cười khùng khục-
nói tục-

Tối mục-
lại hùng hục-
Nhưng không tập thể zụk-
Mà cứ ục ục.
Thế mới tục...

Gọi là ngày "Thế tục"

Hê hê, thơ Butgai đấy. Có giống Trần Dần không các bác???

Chưa giống đâu, 1 bài thơ TD có đặc điểm là có thể bỏ đi vài đoạn, hoặc chép thiếu chữ, chép sai đấu, thiếu câu... đều không ảnh hưởng gì cả. Thế mới khó. Bài thơ trên của BG còn hiền quá, mà bỏ câu, chép sai dấu hình như còn chưa được? Và bài thơ vẫn có chủ đề, chứ chưa lung tung phèng. Vậy nên, đứng trên quan điểm sáng tác của trường phái Trần Dần, thì CHƯA ĐẠT.

Geo có mua 1 cuốn TD Thơ, và hứa trao giải thưởng 2 triệu VND cho ai đọc hết được từ đầu đến cuối cuốn đó. Nhưng khi đọc vài trang xong, ai cũng lắc đầu bái phục Trần Dần ?

[USY]

Các bác ơi, em trộm nghĩ các bác nên dừng câu chuyện về Trần Dần ở đây được không, vì đây là box của nhà thơ Nga Simonov mà. Có thể chuyển mạch bàn luận về các trường phái thơ hiện đại Việt Nam sang một box nào khác hoặc về blog riêng chẳng hạn. Nói thật đến bây giờ em vẫn còn hãi thơ anh Lê Hưng Tiến lắm

[butgai]

Cá Măng viết

Em coppy bài phỏng vấn của bạn Quỳnh Hương - Báo Phụ nữ TP Hồ Chí Minh gửi các bác đọc tạm. .....
+Đã gần 1 năm nay, tập bản thảo “Thơ Trần Dần” (do Trần Trọng Vũ và Dương Tường biên soạn) đi hết nhà xuất bản này đến Nhà xuát bản khác vẫn chưa xin được giấy phép. Đã 3 NXB trả lời rằng “tập sách vẫn nhạy cảm- chỉ có thể in khi cắt bỏ phần nào”. Dù rất tha thiết với việc ra mắt bộ sách, nhưng người thân của Trần Dần từ chối đề nghị này. Bởi ông, khi sinh thời đã trả bao nhiêu đau đớn, chỉ để khăng khăng một mực là chính mình- nguyên vẹn! [/I][/I][/I][/I]

Đọc đoạn trả lời phỏng vấn trên của người thân Trần Dần, Butgai em không nghĩ là có thể thoải mái cắt bớt câu, bớt chữ, gõ sai dấu ... vv và vv thơ của Trần Dần đâu bác Geo ạ.