Tinh tế trong tiếng Nga (тонкости русского языка).

[Đan Thi]

СЛОЖНОСТИ РУССКОГО ЯЗЫКА

1. Больных в семь утра закапывать всех (объявление в глазном отделении больницы).
2. В связи с ремонтом парикмахерской укладка женщин будет производиться в мужском зале.
3. В семь вечера в среду в третьем подъезде состоится собрание. Повестка дня: выборы домового.
4. Ввиду холода в рентгеновском кабинете делаем только срочные переломы.
5. Вы получите био-туалет по любому адресу в Москве в течение одного дня. А вместе с ним инструкцию на русском языке и квалифицированную демонстрацию.
6. Девушка по имени Лена, которую я встретил 12 октября неподалеку от станции "Кузьминки". Твои белокурые волосы и красное пальто - все, что у меня осталось. Прошу откликнуться. Игорь.
7. Делаем полиэтиленовые мешки по размеру заказчика.
8. Дети выдаются отцам только в трезвом состоянии.
9. Дети до пятилетнего возраста проходят в цирк на руках.
10. Завтра в 9.00 у магазина будет проводиться распродажа живых кур, по полторы на человека.
11. ЗУБЫ? Наши стоматологи сделают все, чтобы вы навсегда забыли о них!
12. Кондитерская фабрика приглашает на работу двух мужчин - одного для обертки, другого для начинки.
13. Ларек "Вторсырья" принимает отбросы общества охотников и рыболовов в виде костей.
14. Лифт вниз не поднимает.
15. Организация ищет бухгалтера. Вознаграждение гарантируем!!!
16. Москвичка ищет работу по специальности или бухгалтером.
17. Один звонок, и вам оформят свидетельство о смерти, изготовят венки!
18. Приглашаются грузчики для интересной работы.
19. Продается кокер-спаниель. Мать признана "Лучшей с*кой породы".
20. Продается немецкая овчарка. Недорого. Ест любое мясо. Особенно любит маленьких детей.
21. Продается русский голубой кот. Без документов.
22. Продаю коляску для новорожденного синего цвета.
23. Продаются три поросенка, все разного пола.
24. Продаются четыре гусыни и гусак. Все несутся.
25. Ресторан не работает, официантки все распущенные.
26. Сегодня в холле гостиницы состоится лекция на аморальные темы. Читает милиция. — cùng với Iuliia Saunova và Ute Schmidt

[chumkhengot]

Các bác giúp em chút!!!
Các bác phân biệt giúp em cách dùng các động từ:
Пользоваться,
воспользоваться,
использоваться
использовать,
применять,
употреблять
với.
Bởi nghĩa của chúng na ná giống nhau,nên em thấy khó quá.Các bác cho ví dụ cụ thể để dễ hiểu các bác nhé. em cảm ơn trước.!!!

[Dmitri Tran]

chumkhengot viết

Bởi nghĩa của chúng na ná giống nhau,nên em thấy khó quá.Các bác cho ví dụ cụ thể để dễ hiểu các bác nhé. em cảm ơn trước.!!!

Cà tuần bận quá, giờ mới tạm xong, vào đây với các bác.

Cắt nghĩa để phân biệt chúng cho có ngọn có ngành thì khó, cũng như nếu hỏi người Việt: Các từ “dùng”, “sử dụng” khác nhau thế nào thì không phải ai cũng giải thích “hết ý” được.

Nôm na là thế này: Chúng đều là “Dùng”, “Sử dụng”... nhưng:
Пользоваться – “Dùng”, “Sử dụng” phổ biến nhất, khi dựa vào (dùng) công cụ gì đó, nhân (dựa) vào gì đó, có cái gì đó giúp. Thường được dùng khi việc đó có mục đích, đem lại cái mình cần, có lợi cho mình
VD thường dùng “Пользуясь случаем” – nhân dịp..., luôn thể, tiện thể...
Воспользоваться – “Dùng”, “Sử dụng” chỉ khi mình có lợi.
Использовать (chú ý: dạng vừa HT và Không HT) – “Dùng”, “Sử dụng” nhằm phục vụ cái gi (ai) đó, đem lại cái mình cần, có lợi cho mình
Использоваться (cũng vừa HT và Không HT) – “Dùng”, “Sử dụng”khi mình bị (được) dùng hay sử dụng theo đ.từ Использовать
Còn 2 anh này có hơi khác, dễ phân biệt với 3 đ.từ trên
Применять – “Dùng”, “Sử dụng” cho (vào) cái gì đó, bằng cách nào đó, dựa vào cái gì đó
Употреблять – “Dùng”, “Sử dụng” vào mục đích gì, ở đâu, bằng cách gì, thường dùng khi có chi phí (vật chất hay tinh thần).

[chumkhengot]

Hôm nay lại gặp phải một từ rất quen thuộc mà khi dịch ra tiếng Việt em lại không tìm được từ tương ứng có thể thể hiện hết nghĩa của nó, bác nào hiểu rõ giúp em với:"Оперативно" Ví dụ :Он всегда оперативно работает в критических моментах.
em cảm ơn trước!

[baodung]

chumkhengot viết

Hôm nay lại gặp phải một từ rất quen thuộc mà khi dịch ra tiếng Việt em lại không tìm được từ tương ứng có thể thể hiện hết nghĩa của nó, bác nào hiểu rõ giúp em với:"Оперативно" Ví dụ :Он всегда оперативно работает в критических моментах.
em cảm ơn trước!

Nhà iem hiểu đó là " hắn luôn chủ động làm việc ở các tình huống căng thẳng". Từ đó còn có thể dịch là năng động, phối hợp nhịp nhàng. Trong quân sự thì lại là tác chiến,

[chumkhengot]

Nhưng mà ngoài các nghĩa bác Baodung đã đưa ra,theo em hiểu thì khidùng từ Оперативно nó còn kèm theo ý nghĩa chỉ kết quả tích cực của công viêc nữa nên mới khó tìm thấy từ tương ứng trong tiếng Việt ,bác còn Вариант nào khác nữa không?

[Nina]

Оперативно ở đây có thể hiểu là giải quyết một cách nhanh chóng và hiệu quả. Do đó tùy theo tình hình văn cảnh và kinh nghiệm, bạn có thể dùng mấy chữ đại loại - chuyên nghiệp, hiệu quả, chuẩn xác..

[Thao vietnam]

chumkhengot viết

Hôm nay lại gặp phải một từ rất quen thuộc mà khi dịch ra tiếng Việt em lại không tìm được từ tương ứng có thể thể hiện hết nghĩa của nó, bác nào hiểu rõ giúp em với:"Оперативно" Ví dụ :Он всегда оперативно работает в критических моментах.
em cảm ơn trước!

Мой вариант: linh hoạt.

[masha90]

Cháu không biết phải dịch ra tiếng Việt thế nào cho chính xác, nhưng theo như cháu hiểu thì từ “оперативно” chỉ dùng khi làm việc tập thể (từ 2 người trở lên) chứ không dùng cho trường hợp làm việc độc lập (một mình) và nghĩa chính của từ này là “ăn ý”, “đồng bộ”, “phối hợp nhịp nhàng”.

[Tom Cat]

chumkhengot viết

Hôm nay lại gặp phải một từ rất quen thuộc mà khi dịch ra tiếng Việt em lại không tìm được từ tương ứng có thể thể hiện hết nghĩa của nó, bác nào hiểu rõ giúp em với:"Оперативно" Ví dụ :Он всегда оперативно работает в критических моментах.
em cảm ơn trước!

Các bạn tham khảo: người ta hay đánh giá cán bộ chiến sĩ ... "Он всегда оперативно работает в критических моментах" tức là "Anh/Ông/Hắn/Nó ấy luôn nhạy bén (quyết đoán) trong những thời khắc quyết định".

[sinhi kbac]

masha90 viết

Cháu không biết phải dịch ra tiếng Việt thế nào cho chính xác, nhưng theo như cháu hiểu thì từ “оперативно” chỉ dùng khi làm việc tập thể (từ 2 người trở lên) chứ không dùng cho trường hợp làm việc độc lập (một mình) và nghĩa chính của từ này là “ăn ý”, “đồng bộ”, “phối hợp nhịp nhàng”.

Masha 90 hiểu sai từ này rồi. Đây là 1 từ ngoại lai tiếng Anh: "operation", nghĩa gốc là: thao tác, vận hành, hoạt động, quay vòng, v.v..Tùy theo ngữ cảnh mà dịch. Ở đây ta có thể dịch là: anh ta là người làm việc rất linh hoạt giải quyết trong những trường hợp khó khăn.

[USY]

Phương án của em là: nhanh nhạy

[Dmitri Tran]

Như mọi người phân tích, khi dùng từ (hành động, ứng xử...) “оперативно” thì hàm ý chính là về tốc độ như "nhanh", "nhanh nhạy", "linh hoạt". Về tính hiệu quả như "nhịp nhàng", "chuẩn xác", tuy cũng có, nhưng ít hơn hoặc không có.
VD câu nói thường ngày: "Комары залетели в дом, мы так оперативно отреагировали но всё равно они нас крепко закусили" có nghĩa là "Muỗi bay vào nhà, chúng tôi đối phó ngay lập tức nhưng chúng vẫn cứ đốt chúng tôi khủng khiếp"

Khi dịch cần phải theo ngữ cảnh trong nguyên bản. Để thấy toàn cảnh nghĩa từ này ta xem tính từ "оперативный". VD cụm từ "Группа оперативного реагирования" hay "Группа быстрого реагирования" đều dịch là "Đội phản ứng nhanh".
Hay từ thường dùng trong cảnh sát, quân đội, lực lượng bảo vệ: "оперативник", viết tắt là "опер" có nghĩa là nhân viên cảnh sát làm nhiệm vụ truy tìm để phá án, ta thường dịch là "Cảnh sát hình sự" hay đơn giản là "cảnh sát" , tức là cả nghĩa "nhanh nhạy" hay về tính hiệu quả đều không có. Trong những trường hợp này nó chỉ công tác có t/c phản ứng, đối phó,

Riêng ý này, theo tôi cũng có lý:

masha90 viết

từ “оперативно” chỉ dùng khi làm việc tập thể (từ 2 người trở lên) chứ không dùng cho trường hợp làm việc độc lập (một mình)...

Những người hiểu thấu đáo tiếng Nga đều biết là: Khi dùng từ “оперативно” cho 1 cá nhân thì không nên vì có phần thiếu khiêm tốn, mà cần dùng быстро реагировать. Cho nên hầu như không nói "я оперативно отреагировал..." mà thường dùng cho số nhiều, VD như "мы оперативно отреагировали..."

P.S. Trong câu này:

Он всегда оперативно работает в критических моментах.

cái khó còn ở từ "критический". Đây chưa hẳn là "quan trọng" hay "quyết định" (nhiều lúc nó chẳng có ý nghĩa gì nhưng buộc ta phải giải quyết) và về mức độ thì hơn "khó khăn" nhiều.
Chắc nên dịch: "Anh ta luôn biết đối phó linh hoạt trong những thời điểm cay cấn" (nếu ngữ cảnh có t/c nguy hiểm thì dùng "... thời điểm hiểm nghèo")

[LENINGRADTSY]

Xin chào các anh chị em (ACE) trên 3N !
Tôi là người mới trên forum. Công việc thỉnh thoảng cũng phải dich dot từ Việt ra Nga ( устно thôi ). Vì không phải là dân chuyên nghiệp nên không có sẵn các обороты словосочетания tương đồng giữa hai thứ tiếng. Trước đây tôi được biết выпускники Институтa им. Моиса Тореза ở Mat. là những phiên dich rất siêu, không hiểu có ai trong số họ tham gia forum không ? Trên 3N tôi thấy có nhiếu ACE với thâm niên sống hàng chục năm ở Nga. Rất mong các ACE chỉ giáo cho một số обороты словосочетания tương đồng giữa hai thứ tiếng. Tôi sẽ pot lên mỗi lần vài câu hỏi thôi.
Câu hỏi ngày hôm nay như sau :
Có một số câu từ thông dụng trong tiếng Việt nhưng khi dịch sang tiêng thấy không thỏa đáng lắm. Ví dụ :
- Hợp tình hợp lý, có lý có tình. Tôi tạm dịch là логично и разумно ( рационально) или в духе человечности и законности tùy văn cảnh (контекст) , nhưng chính xác tiếng Nga là thế nào ?
- Phụ nữ VN anh hùng ,bất khuất ,trung hậu, đảm đang. Đảm đang và trung hậu tiếng Nga thế nào em chịu ! Tôi dich liều là домовсеуспевающая и глубоковеровнушительная и т.д. mặc dù thừa biết nó rất không Nga ngữ.
- Khi nói với ngươi Nga các bác VN hay dùng từ ăn ở có trước có sau. Dich có trước có sau thế nào cho chuẩn ? Nếu chỉ nói последовательно как было, так и потом thì chỉ là dich chơi thôi ( chữa cháy ). Chắc chắn trong tiếng Nga có эквивалентное выражение , но какое именно ?
Kính mong các ACE giúp đỡ !
Những câu hỏi dạng này nhiều lắm, tôi xin pot từ từ dể còn kịp переварить.
С уважением

[chumkhengot]

"ăn ở có trước có sau " -Ведет себя последовательно
"Hợp tình ,hợp lý" -Разумно поступить по-человечески
có được không các bác?

[Dmitri Tran]

LENINGRADTSY viết

Có một số câu từ thông dụng trong tiếng Việt nhưng khi dịch sang tiêng thấy không thỏa đáng lắm. Ví dụ :
- Hợp tình hợp lý, có lý có tình. Tôi tạm dịch là логично и разумно ( рационально) или в духе человечности и законности tùy văn cảnh (контекст) , nhưng chính xác tiếng Nga là thế nào ?
- Phụ nữ VN anh hùng ,bất khuất ,trung hậu, đảm đang. Đảm đang và trung hậu tiếng Nga thế nào em chịu ! Tôi dich liều là домовсеуспевающая и глубоковеровнушительная и т.д. mặc dù thừa biết nó rất không Nga ngữ.
- Khi nói với ngươi Nga các bác VN hay dùng từ ăn ở có trước có sau. Dich có trước có sau thế nào cho chuẩn ? Nếu chỉ nói последовательно как было, так и потом thì chỉ là dich chơi thôi ( chữa cháy ). Chắc chắn trong tiếng Nga có эквивалентное выражение , но какое именно ?

Ý kiến rất hay, trước đây tôi cũng muốn đưa chúng vào topic “Tinh tế” này để phân tích nhưng sợ bị hơi phù phiếm.

Theo thống kê, người Nga bình thường chỉ dùng hàng ngày khoảng 5-6 nghìn từ, nhưng nhờ diễn đạt đúng nên giao tiếp của họ phong phú. Đó là nhờ sử dụng словообороты (nghĩa là: các phương thức cấu tạo từ thông dụng), nếu ta diễn đạt đúng văn phạm và nêu đúng nghĩa nhưng người Nga không dùng phổ biến thì chỉ là kiểu hành văn cứng nhắc sách vở.
Cho nên, khi biết nhiều cách cấu tạo từ thường dùng thì nói và viết tiếng Nga hay và phong phú, không khô cứng như người nước ngoài biết ngoại ngữ.

Nhưng словообороты trong tiếng Nga khá đa dạng, sử dụng chúng hợp hoàn cảnh là việc khó. Chúng cũng khác với những thành ngữ quen thuộc, nên các cô gái Nga có câu đùa: “Водоворот знаю, а словооборот - это что? (Xoáy nước thì tôi biết, còn "xoáy từ ngữ" là cái gì?)”

Tôi thử vài cụm từ nêu ở trên:
- Hợp tình hợp lý , có lý có tình – И мудро, и разумно.
- Đảm đang – Заботливая
- Trung hậu – Доброверная (верная и добрая). Theo tôi hiểu, đây là hai từ ghép Hán-Việt: Trung là Trung thành, trung tín; Hậu là Hậu ơn, có lòng tốt, tử tế,
- Ăn ở có trước có sau – Каким был, таким и остался.

P.S. Nhân tiện, xin hỏi vì có nhiều cụm từ đời mới dịch ra tiếng Nga còn “chết người” hơn.
Hôm nọ nghe trên tivi nói “Phong trào thi đua yêu nước”. Phong trào là Движение ; thi đua là Соревнование, конкурс ; nếu dịch là «Движение патриотического соревнования» thì tiếng Nga nghe không lọt tai tý nào cả? Các bác xem thử có cách nào khác không?