Trận chiến Borodino

[SSX]

Để mô tả cho có hình ảnh thì bức tranh trên là biểu tượng CM Pháp "La Liberté guidant le peuple (Liberty Leading The People) by Eugène Delacroix". Tất nhiên với dân ngốc thì chẳng cần giới thiệu. Ở đây chỉ nói với người chưa biết thôi, như một minh họa cho HP.

CM Pháp như thế, Nữ thần tự do đấy! Bức đó quá nổi tiếng với dân Pháp. Đừng nói là bịa. Giẫm lên xác người mà đi tìm tự do công bằng.

Ở Đức, ở Nga, CM là 700 năm từ những tổ thợ, nhờ làm chủ công nghệ và kỹ thuật, họ mua được các lò rèn, nhà máy rồi khu phố, rồi cả thành phố. Đó là CNCS. Hãy tìm khái niệm CS gốc, đơn sơ nhưng nguyên bản ở đó, chứ không phải từ con đĩ "tự do" vén váy. Đoạn vén váy đốt đuốc thì sau đó một tý, như này:

[mosmai]

Ủa sao bài của tôi bị xóa vậy nhỉ?
PS: cô Nina thân mến, bài ở đây cháu bôi bác ai ạ? Sao cái người gọi nick danngoc là Dân Ngốc mà cô chẳng có ý kiến, cháu chỉ ra cái đó thì là bôi bác? Bình thường cháu thấy mọi người hay phát hiện lỗi và nhanh chóng chỉ trích, lần này ko thấy nên cháu thắc mắc. Cô Nina có dám đưa lại bài đã xóa của cháu ra đây xem thử cháu khích bác ai không ạ?

[Nina]

Mình đã PM cho bạn mosmai, nên đề nghị bạn không cần tiếp tục thắc mắc làm loãng trong chủ đề này.

Gửi tất cả: nếu các bạn thấy có bài viết vi phạm, xin vui lòng nhấn nút trên bài viết hoặc PM cho các mod, tránh lạc đề.

[SSX]

Các trận đánh của năm 1812 là những trận gần đến cuối cùng của chiến thuật dàn quân cổ điển. Pháp thua Anh một cách đau đớn vì quân kỵ hạng nặng, mang giáo dài, giáp sắt thậm chí bọc cả giáp cho ngựa.

Đến 1812, đội hình 2 bên Nga - Pháp tương đối giống nhau. Súng, pháo (canon) cũng đã nhiều, quân kỵ Cô-dắc là kỵ binh nhẹ cơ động, quân kỵ Murat cũng phần nhiều là kỵ binh nhẹ. Murat là tướng em rể của Napoleon, cũng là 1 tướng tài trong thời chinh phục châu Âu. Theo thống kê, năm 1805 quân kỵ Pháp chiếm tỉ lệ 1/5,2 bộ binh; 1809 là 1/4,88; năm 1812; là 1/3,1; trận Waterloo năm 1815 là 1/3,4.

Qua các trận đánh, thấy kỵ binh nhẹ 2 bên đều được bố trí ở tiền quân và hậu quân. Trung quân là bộ binh và pháo. Pháo (canon) thời này là loại ngựa kéo đã chia thành hạng nặng và hạng nhẹ, khi bắn đổ thuốc rời đựng trong bao vào nòng, một người cầm gậy quấn giẻ nhồi thuốc vào đáy nòng, thả quả đạn tròn đúc bằng gang vào, châm lửa đốt... Có vẻ bên Nga pháo hạng nhẹ phát triển hơn, sau đó khi đánh núi vùng Bankan năm 1829 họ lại tiếp tục thu nhỏ pháo để kéo trên núi.

Như các bài trên cho biết, mỗi trung đoàn kỵ binh Cô-dắc có 1 đại đội pháo hạng nhẹ (bài #22).

Khi bộ binh tấn công, pháo cứ nhằm đội hình mà bắn. Quân kỵ có thể xông lên hay tạt sườn đánh vào pháo binh như thấy ở mấy bài trước, quân kỵ Cô-dắc xông cả vào trung tâm bắt được cả pháo cho ngựa kéo về. Trong các trận, Kutuzov cũng bố trí quân kỵ nhẹ lên phía trước để bảo vệ trung quân pháo và bộ binh, như trận Maloyaroslavets, và cả ở sườn, ở phía sau quân Pháp để tấn công. Mất pháo thì bộ binh làm mồi ngon cho pháo binh đối phương, xé lẻ để tránh pháo thì lại chết với kỵ binh.

Tỷ lệ kỵ binh ở quân Nga thấp hơn chút. Rõ ràng, kỵ binh nhẹ mang tính cơ động đột phá trong các trận đánh. Và Kỵ binh Cô-dắc thì thiện chiến hơn kỵ binh Napoleon. Như đồn đại, Napoleon xuất thân từ pháo binh nên lính Pháp rất giỏi pháo, nhưng xem ra không hẳn như thế.

Bác HP lúc nào rảnh phân tích giùm chiến thuật dàn trận kiểu cổ điển này. Bởi đó là những trận đánh dàn quân cổ điển cuối cùng ở châu Âu. Khi súng pháo nhiều và mạnh lên, thì không còn dàn trận kiểu này nữa. Riêng anh Mèo cho đến tận về sau, thời nội chiến khi đã toàn súng vẫn cứ dàn trận 2 bên bắn nhau rất tức cười. Đặc biệt tận đến ngày nay, bộ binh cơ giới của anh ấy vẫn cứ xưng là Cavalry mới lạ! Không có truyền thống, từ cách gọi cho đến chiến thuật bộ binh kỵ binh cứ loạn xạ.

[SSX]

Chúng ta mở rộng một chút, không chỉ trận Borodino, các trận đánh sau đó mà cả chiến dịch của quân Nga ở nước ngoài giải phóng đông Âu. Phải nói là, cả đông Âu trước đó, bị Napoleon đánh chiếm khá dễ dàng bởi tình trạng gọi là “lãnh địa cát cứ”, duy nhất trước đó, có một quốc gia lớn mạnh, có thể gọi là đế quốc, đó là Thụy Điển đã bị Nga đánh bại. Chẳng hạn chỉ riêng ở Đức có đến ba chục vùng miền rời rạc có thể gọi là bang nhưng không có mối liên hệ ràng buộc theo nghĩa một quốc gia. Chiến thắng của Nga 1812 và ở châu Âu tạo điều kiện thay đổi địa chính trị một loạt các nước đông Âu, là nền móng để Liên bang Đức ra đời, và sau này là Phổ và đế quốc Áo-Hung trỗi dậy lại nện cho Pháp vài trận nữa nhớ đời.

Chúng ta có cái bản đồ, trên đó đánh dấu ngày 18 tháng 3 năm 1814, quân Nga tiến vào thành Paris.


Chiến dịch quân sự hùng tráng năm 1812 đã kết thúc bằng việc đánh bại Napoleon. 600 ngàn quân tham gia đánh Nga, một nửa trong số đó là lính Áo, Phổ, Tây Ban Nha và Saxon… chưa bao giờ vào quá sâu trong đất Nga và chỉ còn 50-60 ngàn trở về. Napoleon vội vã bỏ chạy một mình về thành Paris giữ ngai vàng, tuyển người, gây dựng lại quân đội và chờ thời.

Chính xác là từ ngày 23 tháng 11-1812 (các con số ngày tháng trong bài là lịch mới), Napoleon giao quyền lại cho tướng, em rể Murat, chạy một mình không nghỉ, và nửa đêm mùng 6 tháng 12 thì về đến kinh thành Paris. Cái tin dữ “quân đội vĩ đại” đã tan tành và chẳng còn tồn tại đã loang ra khắp châu Âu. Bao nhiêu vương tôn công tử châu Âu trước nay từng nghĩ gấu Nga hoang dã nhưng chẳng mường tượng “quân đội vĩ đại” lại thiệt hại ghê gớm đến thế. Vì vậy, họ lại thì thầm bí mật lập liên minh mới chống Pháp, lần này là lần thứ 6.

[SSX]

Mở màn chiến dịch 1813

Quân đội Nga với sự chỉ huy của tướng Mikhail Kutuzov đã trú đông gần Vilno, đích thân Sa Hoàng đến đây gặp ông. Quân đoàn của tướng Peter Wittgenstein với 30 ngàn binh lính và của đô đốc Paul Chichagov là 14 ngàn người, cùng các trung đoàn Cô-dắc khoảng 7 ngàn người nữa đã đẩy phần còn lại của Napoleon ra khỏi Lithuania. Quân đoàn Wittgenstein được giao nhiệm vụ phong tỏa lối thoát qua núi Neman của quân đoàn Pháp-Phổ đô đốc MacDonald.

Binh lính của tướng Pháp MacDonald sau khi chạy khỏi Riga đã chia ra, phần quân Phổ dưới sự chỉ huy của tướng York tách ra khỏi sư đoàn Pháp MacDonald bởi hoạt động của đội tiền phong tướng Ivan Dibich. Ngày 18-12-1812, đặc sứ Nga đến gặp tướng York thuyết phục một thỏa thuận ngừng bắn riêng rẽ. Tướng York biết mình đang trong tình thế nguy hiểm nên mặc dù không có ủy quyền của vua Phổ đã vẫn ký thỏa thuận ngừng chiến và trung lập là thỏa hiệp Taurogensk. York cùng quân đội của ông ta tiến vào vùng trung lập Đông Phổ (nằm giữa Tilsit và Memel), trên thực tế là mở đường cho quân Nga tiến vào Phổ mà không phải chiến đấu. Tướng York đã giữ đúng cam kết không tham gia đánh quân Nga cho đến tận ngày 1-3-1813, lúc vua Phổ quyết định vẫn giữ mối liên minh trung thành với Pháp.

Ở Berlin lúc này là nơi đồn trú của quân Pháp, vua Phổ ở đây khi biết tin tức tướng York đã tuyên bố sẽ đưa tướng York ra xử ở tòa án quân sự. Ông ta thậm chí đã cử tướng Gattsfeld đến Paris để chính thức xin lỗi. Cùng lúc, vua Phổ thi hành chính sách 2 mặt và bắt đầu bí mật đàm phán với Nga và Áo. Cùng với phong trào yêu nước nổi dậy, công khai đòi vua Phổ từ bỏ đồng minh hổ thẹn với Pháp, điều đã làm cho binh lính Pháp chiếm đóng nước Phổ. Bắt đầu có nổi loạn trong quân đội Phổ, với hàng ngàn người tự nguyện, binh lính bắt đầu bất tuân lệnh nhà vua. Như vậy, thỏa hiệp Taurogensk với tướng York đã tạo ra làn sóng không mong muốn chống lại vua Phổ, có nghĩa là, Phổ sẽ chẳng còn là đồng minh của Pháp trong bao lâu nữa mà sẽ là đồng minh của Nga trong mặt trận chống Napoleon.

Sau khi ký thỏa thuận với York, tướng Wittgenstein có cơ hội truy đuổi phần còn lại của quân đoàn MacDonald trên đất Phổ. Ngày 23-12-1812, quân Nga tiến đến Konigsberg, tuy họ không phải chiến đấu nhưng đã có một ngày thật bận rộn ở đây, bắt giữ đến 10 ngàn binh lính Pháp, phần lớn là những kẻ bị thương, ốm yếu và bị tụt lại phía sau đoàn quân rút chạy.

[SSX]

Dịch xuống phần phía Nam là nước Áo, họ cũng đã từng cùng Nga chống Pháp trước kia, nhưng khi Pháp quá mạnh họ đành phải làm chư hầu cất quân theo chân Napoleon tấn công Nga. Áo đến lúc này cũng giống Phổ, tức là cố gắng làm trung lập. Tướng Nga trong thế thắng cũng không muốn đánh đồng minh cũ, họ giải quyết các vấn đề tồn tại bằng đàm phán. Ngày 13 tháng 12-1812, quân đoàn Áo-Saxon-Ba Lan của tướng Schwarzenberg rút lui về Ba Lan đóng ở Pultusk. Đội tiền phong của tướng Nga Illarion Vasilchikov tiến theo sau.

Ngày 1 tháng 1 năm 1813, đại quân đoàn Nga dưới sự chỉ huy của nguyên soái Kutuzov chia làm 3 mũi vượt sông Neman. Họ bắt đầu ra khỏi biên giới nước Nga, khởi đầu chiến dịch kéo dài, đầy khó khăn gian khổ và hy sinh cho đến tận ngày tiến vào Paris 1814.

Quân đoàn 40 Áo-Saxon-Ba Lan của tướng Schwarzenberg khi đóng ở Pultusk đã bỏ thành Vác-xa-va rút xuống Krakow ở phía nam, ngày 27-1-1812, quân Nga chiếm được thủ đô Ba Lan mà không gặp phải kháng cự. Binh lính Áo dưới sự chỉ huy của tướng Schwarzenberg đã không còn muốn chiến đấu trong phe Napoleon nữa. Chỉ còn độ 15 ngàn quân Ba Lan của tướng Poniatowski là vẫn đứng cùng phe Napoleon.

Phần còn lại của quân đoàn Saxon Rainier thì rút lui về phía tây, đến Kalisz. Công quốc Ba Lan, nhà nước đồng minh của Napoleon đã chấm dứt tồn tại. Quân Nga đã thu được những thắng lợi đầu tiên phá vỡ liên minh tiền duyên phía đông của Napoleon mà không tốn mấy công sức. Tuyến mặt trận của Napoleon dọc con sông Vistula dài nhất Ba Lan bị phá vỡ. Đó là nhờ khéo léo ngoại giao và quân sự, với nhân tố Phổ trung lập và sự sa sút mất tinh thần của đế chế Áo. Thiếu những đồng minh bản địa, quân Pháp chẳng thể nào dám kháng cự ở phòng tuyến sông Vistula hay ngăn chặn quân Nga tấn công.

[SSX]

Giải phóng đất Đức

Berlin lúc đó đang là đồng minh của Paris. Thất bại của cả 3 đồng minh Napoleon ở mặt trận phía đông là Phổ-Ba Lan-Áo cùng cuộc tiến quân rầm rộ của Kutuzov nhanh chóng làm thay đổi tình hình ở Đức. Vua Phổ vẫn tại vị nhưng bị ép buộc phải phá bỏ liên minh với Pháp.

Lại nói về tướng Phổ, ông York lúc này đang đóng ở Konigsberg, đại diện của Sa Hoàng Nga Alexander I là cựu bộ trưởng Phổ Stein đã đến đây gặp tướng York, bị thuyết phục về sự sinh tồn của Đông Phổ, tướng York đã đồng ý đứng ra kêu gọi quân du kích và tình nguyện, rồi nhanh chóng thành lập quân đoàn 60 ngàn tay súng chiến đấu chống Napoleon cùng quân đội Nga. Ngai vàng vua Phổ lung lay khi ông ta vẫn đứng về phía Pháp. Tình thế buộc Frederick William III phải bỏ chạy khỏi Berlin, nơi Pháp đang chiếm đóng để về Silesia. Ông ta bí mật gửi thư đến đại diện của Sa Hoàng là nguyên soái Knesebeck ở Kalisz đề nghị đàm phán về liên minh quân sự chống Napoleon. Ngày 9 tháng 2, nước Phổ ban bố tổng động viên quân sự.

Hành động đứng về phía Nga của toàn bộ quân đội Phổ khiến cho nỗ lực tổ chức phòng tuyến chống Nga thứ 2 của Pháp dọc sông Oder thất bại. Quân Nga sau khi chiếm được Vác-xa-va liền tiến thẳng về hướng tây đến Kalisz. Ngày 13-2, đội tiền phong 16 ngàn người dưới sự chỉ huy của tướng Ferdinand Wintzingerode đánh tan 10 ngàn quân của quân đoàn Saxon Rainier ở Kalisz. Quân đoàn Rainier chết tại trận 3 ngàn người. Chiếm được Kalisz, quân Nga có bàn đạp quan trọng để từ đó cùng quân Phổ tấn công vào đất Đức.

Đại quân Nga của Kutuzov lúc đó đã đóng ở phía tây Vác-xa-va cả tháng. Kutuzov nhận thấy lẽ ra cần phải chấm dứt chiến dịch đánh Napoleon, khi mà giải phóng nước Đức và chiến tranh với Napoleon ở phía tây châu Âu không phải là lợi ích của nước Nga, mà là lợi ích cho chính phủ Đức lưu vong, lúc đó đang tá túc trên đất Anh quốc. Nhưng còn nhân tố khác: nước Phổ.

Ngày 28 tháng 2 năm 1813, nguyên soái Kutuzov cùng chỉ huy quân đội Phổ, tướng Scharnhorst ký kết hiệp định hợp tác quân sự chống Pháp tại Kalisz. Theo ký kết, Nga và Phổ sẽ không có những thỏa hiệp riêng rẽ với Pháp, sau chiến tranh, nước Phổ được khôi phục lại theo đường biên giới 1806. Tất cả các bang của Đức trở thành độc lập. Cho đến tháng 3-1813, qua tổng động viên, quân đội Phổ đã có quân số lên đến 120 ngàn người.

Ngày 27 tháng 3 năm 1813 chính phủ Phổ tuyên chiến với Pháp. Lúc đó, toàn bộ lãnh thổ Phổ cho đến sông Elbe đã được giải phóng khỏi quân Pháp chiếm đóng, ngoại trừ một vài pháo đài trên bờ sông Vistula và Oder. Trên thực tế, tướng Alexander Chernyshev đã chiếm thành Berlin ngày 4-3 dễ dàng, quân Pháp đóng ở đây đã rút đi mà không hề chiến đấu. Ngày 11-3 đội quân chiến thắng của tướng Wittgenstein, ngày 17-3 là quân đoàn Phổ của tướng York tiến vào Berlin. Bên kia bờ sông Elbe và xuôi về phía nam đã là đất Đức, nhà nước liên minh sông Rhine, phần trung thành của đồng minh với Pháp. Cũng ngày 27-3, liên quân Nga-Phổ đánh chiếm Dresden và ngày 3-4 họ tiến đến Leipzig.

[SSX]

Lập đội quân mới và tiếp tục chiến tranh

Napoleon sau khi chạy về thành Paris, dù đại bại nhưng các cổ đông, tức là đám buôn vua vẫn sẵn sàng bỏ vốn vào sinh vật chúng đã nhắm và tài năng Napoleon đã chứng tỏ tuyển mộ và khôi phục quân đội một cách nhanh chóng đến ngạc nhiên.

Chỉ trong ít tháng ông ta đã tuyển mộ được 140 ngàn quân mới, 80 ngàn nữa từ đội Cận vệ hoàng gia, hàng ngàn sĩ quan khác tuyển dụng dưới thời đi đánh Nga cộng với đồng minh Đức là có được tổng cộng 200-250 ngàn quân.

Tổng số quân Pháp chiến đấu ở bán đảo Iberia là khoảng 300 ngàn, ông ta rút bớt một số trung đoàn. Với năng lực phi thường, ông ta ngày đêm khôi phục lại pháo binh và kỵ binh Pháp với đầy đủ vũ khí và dự trữ hậu cần. Ông ta sử dụng các giải pháp phi chuẩn để gọi lại các viên lính đã bị thải hồi hay từ nhiệm. Ông ta kêu gọi các ông lớn Pháp giúp đỡ, và thúc giục lớp trẻ gia nhập quân đội. Ông ta tuyển thủy thủ làm bộ binh, đã có 12 ngàn pháo thủ và 24 tiểu đoàn lính thủy gia nhập bộ binh. Ngay đầu năm 1813, Napoleon đã có trong tay đội quân 500 ngàn người. Nhưng cái giá phải trả do nước Pháp gánh chịu như sau này cho thấy là không hề nhỏ.

Ông ta thảo các bức thư dài gửi đến giới quân chủ Đức, các quí ông ở Westphalia, Bavaria, Württemberg... trong đó dãi bày mình bị đồn đại hoang đường là đại bại. Tất cả xem ra rất được việc, cho dù bị tổn thất lớn thì “quân đội vĩ đại” cũ với 200 ngàn chiến binh còn lại như ông ta chứng tỏ vẫn tràn đầy sức mạnh. Chỉ có viên tư lệnh của ông ta, đô đốc Berthier là biết chuyện, “quân đội vĩ đại” chẳng còn tồn tại nữa. Ông ta báo cáo sau đó có 260 ngàn quân cho Napoleon và 300 ngàn khác để lại chiến đấu ở Tây Ban Nha. Napoleon đòi hỏi các đồng minh thi hành mọi biện pháp để tăng cường quân đội, với những lời lẽ trộn lẫn sự thật với dối trá như đã nói ở trên.

Ngày 15 tháng 4 năm 1813, Napoleon dẫn quân rời thành Paris đến đóng trại ở Mainz trên biên giới Pháp. Ông ta tuyên bố: “Tôi sẽ dẫn đầu chiến dịch với danh nghĩa tướng quân Bonaparte, chứ không phải hoàng đế." Cuối tháng 4, ông ta đến Leipzig bang Saxony, và kết hợp với Beauharnais. Ông ta có kế hoạch đánh bật quân Nga và “đám chư hầu mới” Phổ. Cần phải nói là, lúc đó châu Âu vẫn còn để ngỏ khả năng hòa bình. Với sự trung gian của BT ngoại giao Áo Klemens von Metternich, một giải pháp dàn xếp hòa bình cho các bên là có thể. Cả Sa Hoàng, vua Phổ và chính phủ Áo đều lo ngại tình hình bất ổn ở châu Âu, xu hướng giải phóng dân tộc tiếp tục lớn mạnh. Nhưng Napoleon nhận ủy thác của đám con buôn, ông ta không cần và cũng không thể hòa bình. Thứ ông ta cần là trì hoãn đến mức có thể, để có thời gian khôi phục quân đội.

Tham vọng che mờ tâm trí, lại bị dẫn dắt bởi niềm tin tôn giáo mù quáng rằng chúa trời ở phía ông ta, rằng sức mạnh quân sự sẽ đưa ông ta lên ngự trên đỉnh toàn bộ châu Âu, Napoleon không nhượng bộ. Ông ta tin tưởng vào cuộc phục thù dữ tợn mà mình chuẩn bị. Nhưng thực ra ông ta đã mắc hết sai lầm này đến sai lầm khác mà không hề nhận ra kẻ thù của ông ta đã thay đổi – quân đội Nga mới là kẻ thắng cuộc, còn đế chế Áo đã có một chuỗi những thay đổi để tăng cường khả năng chinh chiến. Đó là còn chưa kể đến, liên minh phía kẻ thù đang ngày càng bền chặt, không còn có thể đánh tan thành từng mảnh như trước được nữa. Còn Pháp, quân đội Pháp sau đại bại ở nước Nga, dù có khôi phục nhanh chóng thì cũng chẳng còn như xưa, cuộc đấu tranh đòi giải phóng và đánh đuổi quân Pháp xâm lược đang lớn lên nhanh chóng ở Đức, ở Ý, Hà lan và Tây Ban Nha, điều đó đã lấy đi nhiều sức mạnh và nguồn lực của Napoleon.

Thực sự, bằng lời lẽ bề ngoài, ông ta đã liên tục bày tỏ mình sẵn lòng hòa bình với Nga và chỉ riêng đế chế Nga mà thôi, mùa xuân ở Erfurt ông ta nói: hòa bình với Nga sẽ chia rẽ thế giới ra làm đôi. Nhưng đế chế Nga lúc này có bài toán khác, và “nhiệm vụ châu Âu” của họ đã từ chối mọi sự thỏa hiệp riêng rẽ, như cam kết với nước Phổ.

[SSX]

Nga có nên tiếp tục chiến tranh với Napoleon?

Quân Nga sau khi chiếm được Vác-xa-va, thì việc tiếp tục chiến tranh xét trên quan điểm lợi ích quốc gia là không còn. Đánh bại hoàn toàn nước Pháp chỉ mang lại lợi ích cho Đức, Phổ, Áo và Anh. Nga có thể hài lòng với với hiệp định hòa bình sẽ ký kết, với món chiến lợi phẩm Ba Lan, vùng ảnh hưởng được thừa nhận (Bosporus và Dardanelles) cùng món tiền bồi thường chiến phí rất lớn mà Pháp phải trả. Nga sẽ tiếp tục có lợi ích khi duy trì một nước Pháp suy yếu vẫn do Napoleon nắm quyền, không thực sự là mối đe dọa quân sự nghiêm trọng đối với Nga nhưng sẽ là vật cản của Anh… Còn xét trên quan điểm quốc tế, cùng Đồng minh lần thứ 6 kết liễu nước Pháp, giải phóng khối châu Âu cũng sẽ mang lại cho Nga lợi ích khác nhưng ít ỏi hơn và quân đội Nga tiếp tục chịu phí tổn. Tướng quân Kutuzov cũng có ý định dừng chiến trận. Trải qua suốt các chiến dịch trong năm 1812, quân Nga cũng đã hứng chịu thiệt hại khá lớn, nhất là ở trận Borodino và sự hồi phục lại không thể nhanh chóng. Đồng minh lần thứ 6 (Sixth Coalition) gồm Nga, Phổ, Áo, Anh, Tây ban nha, Bồ đào nha, Thụy điển và một số bang của Đức.

Đó là bài toán mà Sa Hoàng Nga phải thực sự cân nhắc vào lúc này. Vua Nga có quan điểm khác Kutuzov: “Tôi, hoặc hắn (Napoleon) cả hai không thể cùng tồn tại.” Hay: Không thể treo súng cho đến khi nào Napoleon vẫn chưa bị phế truất. Quan điểm đó của Alexander được các đồng minh hưởng ứng nhiệt liệt. Và chiến dịch quân sự ở nước ngoài của Nga được tiến hành không vì mục tiêu quân sự chiến lược. Nước Anh, hiển nhiên là kẻ được hưởng lợi nhiều nhất từ quan điểm của vua Nga, họ cũng đã chiến đấu ở bán đảo Iberia, họ sẵn sàng giúp Nga tiền bạc bởi tiêu diệt hoàn toàn Napoleon là lợi ích to lớn của London. Người Anh hành động theo nguyên tắc “chia rẽ để cai trị” vì thế sức mạnh lục địa Pháp là cản trở lớn nhất của họ trước lợi ích địa chính trị ở châu Âu. Nước Phổ cần cuộc chiến tranh này để giành lại độc lập và lãnh thổ, họ muốn đẩy lùi Pháp và kiểm soát các bang Đức trong đó có Berlin. Áo muốn Pháp tan vỡ để phục hồi đế chế và tái kiểm soát phần lãnh thổ đã mất ở Đức và Ý. Hai nước ở bán đảo Iberia cũng giống Phổ còn Thụy Điển muốn hóa giải nguy cơ mất nước. Rõ ràng trong Đồng minh lần thứ 6, đế quốc Nga là kẻ có ít lợi ích nhất.

[SSX]

Tướng quân ra đi

Kutuzov là vị tướng Nga tài ba lỗi lạc, bậc tướng chiến lược có tầm nhìn xa rộng. Nhưng vị Tổng tư lệnh chiến trường, nguyên soái Kutuzov và Sa Hoàng đã có những mâu thuẫn tầm chiến lược. Đầu xuân 1813, sức khỏe của Kutuzov đã yếu đi trông thấy, những vết thương cũ và mùa đông chinh chiến khắc nghiệt đã lấy đi mất sức lực của ông. Khi đóng quân ở Bunzlau ông bị ốm nặng và khó qua khỏi. Nghe tin dữ, đích thân Sa Hoàng Alexander đến tận nơi để thăm. Người ta kể lại các sĩ quan đã nghe được những câu đối thoại của 2 người bên giường bệnh. Vị quân vương nói: “Hãy tha thứ cho tôi, Mikhail Illarionovich!”. Kutuzov trả lời: “Tôi tha thứ, thưa bệ hạ, nhưng nước Nga sẽ không bao giờ tha thứ.”

Ngày 28 tháng 4 năm 1813, ông mất tại thị trấn nhỏ Bunzlau, nay là Boleszawiec thuộc Ba Lan giáp với đất Đức. Thi hài Kutuzov được đưa về nhà thờ Kazansky Cathedral ở St. Petersburg. Lễ tang ông là cả một đám đông khổng lồ.

Câu nói bên giường bệnh của Kutuzov không có gì khác hơn là ông nói về một chuỗi những sai lầm chết người của Sa Hoàng. Kutuzov là vị tướng đã sớm chứng tỏ tài năng qua các trận đánh khắp đất Âu trước khi Napoleon tiến vào đất Nga năm 1812, nhưng quan hệ của Sa Hoàng với Kutuzov đầy sóng gió. Sau trận để thua quân Pháp ở Austerlitz, đất Áo, ông bị cách chức, mất uy tín và lãng quên. Ngay cả khi Napoleon tấn công vào Nga, cũng chẳng có ai trong triều đình nhớ đến ông. Chỉ đến khi Smolensk thất thủ, thế giặc nguy cấp, bị toàn thể quân dân và tướng lĩnh kêu gọi, Alexander mới cho vời Kutuzov. Ngày Napoleon chiếm được Mat-xcơ-va, cũng không ít hoạn quan nịnh thần xàm tấu bảo ông hèn nhát để mất thủ đô, đòi cách chức và xử ông. Thật may cho nước Nga và cũng thật may cho châu Âu, chẳng có ai để thay ông cả.

Kutuzov không có con trai, hai con rể của ông cũng hy sinh trên chiến trường, trong đó 1 người chết ngay trước mắt ông trong trận Austerlitz. Di sản của ông được thừa kế cho hàng cháu, tức là họ hàng xa, trong số các họ hàng xa có cả Lev Tolstoy, nhà văn nổi tiếng với tác phẩm “Chiến tranh và hòa bình”, cuốn tiểu thuyết lấy bối cảnh Pháp xâm lược Nga 1812.

Thời kỳ Xô-Viết, Kutuzov cũng không được đánh giá cao, người ta chê ông quá mềm yếu, không sống mái, không một mất một còn với kẻ thù… Nhưng dù vậy, người ta phải thừa nhận, ông mang đầy tình người. Là một chỉ huy quân sự, ông giành nhiều chú ý vào đạo đức tinh thần của binh lính, ông coi đó là đặc điểm đầu tiên và trên nhất của một con người. Điều đó cho phép ông giữ vững tinh thần của quân đội và nhìn nhận những gì là cần thiết phải thay đổi để nâng cao đạo đức. Các sĩ quan dưới quyền nhớ đến ông là người gần gũi với binh lính, người họ có thể tin tưởng và trông cậy, có thể truyền cảm hứng và lòng dũng cảm cho hàng ngũ binh lính. Nhưng là một chỉ huy ông cũng rất nghiêm khắc và nguyên tắc, không nhượng bộ, trừng phạt mọi sự vô kỷ luật trong hàng ngũ. Ông cũng không bao giờ nhận chiến công là của riêng mình và luôn luôn nhấn mạnh, trên tất cả, các thành tích có được là của toàn thể binh lính Nga.

Người ta có thể quên chiến công hay chiến thắng, nhưng vẫn nhớ lòng nhân đạo và tình người của tướng quân Kutuzov.

Tham khảo chính của Aleksandr Bondarenko, RT.com
http://russiapedia.rt.com/prominent-...khail-kutuzov/

[SSX]

Nếu như có ai đó nảy ra một ý liên tưởng tướng quân Kutuzov với các vị tướng lĩnh Việt Nam. Thì người đó là tướng Võ Nguyên Giáp.

[SSX]

Sau sự ra đi của tướng quân Kutuzov, tướng Peter Khristianovich Wittgenstein được bổ nhiệm để thay thế. Nhanh chóng, trận đánh đầu tiên của liên quân đã diễn ra ở Lützen ngày 2 tháng 5 năm 1813 và khởi đầu Napoleon đã thắng.

Khởi đầu, tướng Wittgenstein có rất nhiều lợi thế do hành động lưỡng lự của quân đoàn tướng Ney bên Pháp, vì thế ông đã tận dụng để siết chặt thế trận. Nhưng Napoleon đã nhanh chóng tập trung lực lượng để phản công. Liên quân Nga-Phổ bị đánh bại và buộc phải rút lui. Quân Napoleon tái chiếm được toàn bộ bang Saxony. Ngày 20-21 tháng 5, tướng Wittgenstein lại để thua trận Bautzen một lần nữa. Những lợi thế và sự vượt trội ban đầu của liên quân so với Napoleon đã không thể phát huy mà còn phải chịu tổn thất lớn về người. Sau 2 trận thảm bại, Sa Hoàng buộc phải thay tướng Wittgenstein bằng tướng Mikhail Barclay de Tolly nhiều kinh nghiệm hơn. Napoleon tiến vào Breslau và liên quân buộc phải đề nghị ngừng bắn. Sau thắng lợi ban đầu, Napoleon cũng muốn nghỉ ngơi, cũng cố lại quân và bổ xung hậu cần lúc đó đang thiếu thốn, vì vậy ông ta đồng ý ngừng bắn. Đề nghị ngừng bắn được ký vào ngày 4 tháng 6.

[SSX]

Các cuộc giao chiến tiếp tục vào ngày 11 tháng 8, nhưng liên quân được bổ xung vượt trội với sự tham gia của Áo và Thụy điển (mặc dù có một số nguồn trãnh cãi Thụy điển chỉ tham gia về sau) với chỉ huy là đô đốc Áo Karl Schwarzenberg, quân Áo còn gọi là quân Bohemia, xứ thủy tinh pha lê. Từ London tín hiệu ủng hộ liên quân được phát đi mạnh mẽ. Nhưng cho dù liên quân có ưu thế vượt trội về người và phương tiện, Napoleon vẫn chiếm được thế chủ động. Hai ngày đánh trận Dresden, từ ngày 14-15 tháng 8 (hay 26-27 lịch cũ), liên quân lại thua nặng nề. Quân Áo thiệt hại nặng với 20-28 ngàn binh lính chết trận, Napoleon lại tiếp tục đẩy liên quân rút chạy vào rặng núi Ore. Tuy trong thế rút chạy, nhưng liên quân cũng có được một trận thắng để lấy lại dũng khí, đó là trận đánh với quân đoàn Vandam Pháp ở Kulm ngày 29-30 tháng 8. Quân Nga dưới sự chỉ huy của bá tước Osterman-Tolstoy dù bị thiệt hại nặng nề trước quân Vandam vượt trội nhưng vẫn buộc quân đoàn Pháp phải đầu hàng. Đây cũng là một trận đánh lớn, có thể xem thêm chi tiết ở đây.

Sự thật là trong trận thua nặng ở Dresden, không chỉ là sai lầm của tướng Nga Wittgenstein và tướng Áo Schwarzenberg, họ thiếu sự tự chủ và thiếu chiến lược chiến thuật đúng đắn trên chiến trường, mà cả 2 đều không phải là đối thủ ngang tầm của Napoleon và đã bị ông ta đánh bại. Liên quân liên tục bị thất thế bởi thiếu những thủ lĩnh tài giỏi cầm đầu, cho đến khi các hoàng đế liên quân đều xuất thân là quân nhân thân chinh ra trận, thế chiến lược mới đảo ngược được: Sa hoàng Alexander, Công tước Constantine, vua Phổ Frederick William III, vua Pháp Francis I.

Chiến thắng liên tiếp ở Lützen, Bautzen và Dresden khiến Napoleon càng tin tưởng vào vì sao chiếu mệnh của mình tỏa sáng trên trời, vào chúa đứng cùng ông ta. Ông ta bắt đầu chủ quan và cho rằng quân đội của mình vượt trội, ông ta coi thường và đánh giá thấp đối thủ. Sự thực, đội quân mới phục dựng vội vàng, không còn là “quân đội vĩ đại”, Grande Armée xưa kia của ông ta nữa. Kể từ đây, hậu quả rồi sẽ rất tồi tệ. Nhưng lúc này, ông ta tin tưởng sẽ tiếp tục những trận thắng oanh liệt như ở Austerlitz và Vienna. Sự thực, không còn như các đồng minh yếu nhược như từ lần thứ 5 trở về trước, càng đánh liên quân càng tan rã. Bây giờ thế và lực liên quân đã khác trước, càng đánh liên quân càng dồn thêm sức mạnh và càng nâng cao ý chí quyết tâm tiêu diệt kẻ xâm lược một lần cuối. Và trận cuối sắp diễn ra, được liên quân gọi là “Trận chiến của các dân tộc” – trận Leipzig.

[Mèo con]

SSX viết

Nếu như có ai đó nảy ra một ý liên tưởng tướng quân Kutuzov với các vị tướng lĩnh Việt Nam. Thì người đó là tướng Võ Nguyên Giáp.

Đại tướng Võ thăng hoa được là do có Bác Hồ tạo điều kiện và có cố vấn tàu quân sư cho. Nếu Điện Biên Phủ không có sự giúp đỡ của TQ từ quả trứng muối, cái xe thồ gạo, viên đạn, lựu đạn và pháo binh bắn pháo giàn mướp thì không có chuyện chấn động địa cầu đâu.
Vai trò của tướng Giáp mờ nhạt trong kháng chiến chống Mỹ. May mà có CỤ Thanh đưa ra cách đánh Mỹ rất dũng cảm và sáng tạo.

[SSX]

Trận chiến của các dân tộc - Битва народов
Trận Leipzig ngày 16-19 tháng 10-1813

Giành độc lập tự do, đó là động lực và là nguồn gốc tinh thần mạnh mẽ nhất của người cầm súng. Kể từ sau cách mạng 1789, nước Pháp nổi lên như một đế quốc, xâm lược, cướp bóc, tàn phá và thống trị cả châu Âu đã quá đủ và quá nhiều để những căm hận trỗi dậy. Chiến thắng ở Nga năm 1812 đã kích thích tất cả châu Âu đứng lên, không cam chịu thân phận chư hầu phục dịch cho “nước mẹ đại Pháp” thêm nữa.

Tháng 9 năm 1813 tình hình khá yên tĩnh, không có nhiều trận đánh lớn ngoại trừ chiến dịch tiến về Berlin không thành của đô đốc Pháp, tướng Ney. Nhưng chiến dịch này đã lộ ra sự sa sút của quân Pháp: một chuỗi những thất bại nhỏ tích tụ dần, hành quân trong kiệt quệ, thiếu thốn lương thực thực phẩm và hậu cần tồi tệ dẫn đến những mất mát thiệt hại to lớn.

Ngay đầu tháng 10, liên quân được bổ xung và củng cố bằng lực lượng mới, họ bắt đầu tấn công những vị trí quân Pháp cố thủ vững chắc ở xung quanh Dresden. Quân Pháp bị đánh bật bởi 2 cánh quân cơ động vu hồi lớn. Cánh Nga-Phổ Silesia của đô đốc Blücher (54-60 ngàn quân, 315 pháo) từ Bohemia bọc quanh Dresden từ phía bắc và di chuyển đến sông Elbe, mạn bắc Leipzig. Gia nhập cùng cánh phía bắc là quân Nga-Phổ-Thụy điển của vua Bernadotte (58-85 ngàn người, 256 pháo).

Cánh quân thứ 2 Nga-Áo-Phổ của đô đốc Schwarzenberg (133 ngàn người và 578 pháo) cũng từ Bohemia đến vây Dresden từ phía nam và tiến thẳng đến Leipzig, chặn phía sau quân địch.

Chiến trường lúc này là bờ tây sông Elbe. Ngoài ra còn có cánh quân Nga-Ba Lan của tướng Bennigsen (46 ngàn quân, 162 pháo) và quân đoàn 1 Colloredo Áo (8 ngàn quân, 24 pháo). Tổng cộng, lực lượng liên quân có 200 ngàn người vào 16-10 cho đến 310-350 ngàn vào 18-10 cùng khoảng 1350-1460 khẩu pháo. Chỉ huy liên quân là đô đốc Karel Schwarzenberg người Áo, tướng Schwarzenberg tuân thủ lời khuyên của ba vị vua. Quân Nga do tướng Barclay de Tolly chỉ huy, mặc dù Sa Hoàng Alexander thường xuyên can thiệp.

Napoleon buộc phải bỏ căn cứ Dresden và để cản quân Bohemia của tướng Schwarzenberg thì phải rời về Leipzig trước. Ông ta muốn đập tan cánh quân Bohemia của đô đốc Blücher và vua Bernadotte ở đây trước tiên. Nhưng họ né tránh và buộc Napoleon phải đương đầu với tất cả liên quân cùng một lúc. Ở Leipzig quân Pháp có 9 quân đoàn bộ binh (với khoảng 120 ngàn người cùng ngựa), quân cận vệ (gồm 3 quân đoàn, cộng với 1 quân đoàn dự bị pháo ngựa kéo với tổng khoảng 42 ngàn người), 5 quân đoàn kỵ binh (khoảng 24 ngàn người), và các đồn bốt ở Leipzig có khoảng 4 ngàn binh lính khác. Tổng cộng, Napoleon có ở Leipzig từ 160-210 ngàn bộ binh và kỵ binh cùng 630-700 khẩu pháo.

[SSX]

Trận chiến của các dân tộc - Битва народов

Leipzig là thành phố khoảng 50 ngàn dân, địa hình chia cắt bởi rất nhiều các nhánh sông và các cây cầu, các vùng đất lầy trũng thích hợp cho việc phòng thủ và khó tấn công. 200 ngàn liên quân đến Leipzig đầu tiên là quân của tướng Bennigsen ở phía nam, vua Áo Bernadotte ở phía bắc và quân đoàn Áo Colloredo. Mở màn, lực lượng 2 bên không chênh lệch nhiều.

Kế hoạch tấn công của tướng tổng tư lệnh Karel Schwarzenberg vạch ra, ban đầu lực lượng chính liên quân phải đập tan kháng cự của Pháp ở gần Konnevitts để tiến qua vùng đất thấp nằm giữa 2 con sông Weisse-Elster và Pleisse, ở mạn phải quân Pháp trên tuyến phòng thủ phía nam, rồi theo tuyến đường ngắn nhất tiến về hướng tây Leipzig. Khoảng 20 ngàn quân của tướng Áo Giulay cần tiến về ngoại ô theo hướng tây để đến Lindenau, còn đô đốc Blücher thì đánh vào thành phố từ Schkeuditz ở hướng bắc.

Kế hoạch này bị Sa Hoàng phản đối, ông chỉ ra địa hình phức tạp trên trận địa, với rất nhiều sông ngòi và đầm lầy, nên kế hoạch đã thay đổi. Theo đó, Schwarzenberg chỉ huy chỉ khoảng 35 ngàn quân Áo. Quân đoàn 4 Áo Klenau, quân Nga của tướng Wittgenstein và quân Phổ của đô đốc Kleist dưới sự chỉ huy chung của tướng Barclay de Tolly phải đánh trực diện vào hướng đông nam. Và như vậy, quân Áo bị chia ra làm 3 phần bởi các con sông và đầm lầy: phía tây là tướng Giulay, phần giữa đảm trách khu vực giữa 2 nhánh sông Weisse-Elster và Pleisse, phần còn lại theo tướng Nga Barclay de Tolly ở đông nam.

Ngày 16-10, khoảng 8h sáng quân Nga-Phổ của tướng Barclay de Tolly bắt đầu nã pháo vào kẻ thù. Sau đó, quân tiên phong tấn công. Đến 9h30, quân Nga-Phổ của đô đốc Kleist chiếm được làng Markleyberg do đô đốc Pháp Augereau và Ba Lan Jozef Poniatowski bảo vệ. Bốn lần quân Pháp đánh bật liên quân ra khỏi làng và bốn lần liên quân tấn công chiếm lại.

Ở làng Wachau phía đông Leipzig, nơi binh lính dưới sự chỉ huy của Napoleon đóng quân, quân Nga-Phổ của tướng Evgenya Württemberg đã chiếm được làng, nhưng rồi họ bị thiệt hại lớn bởi đạn pháo Pháp nên đến buổi chiều đành phải rút lui.

Quân Nga-Phổ của tướng Andrey Gorchakov cùng quân đoàn 4 Klenau Áo tấn công vào Libertvolkvitts từ hướng nam. Nơi này là phòng tuyến của đô đốc Pháp MacDonald và quân đoàn bộ binh của Jacques Lauriston. Sau trận đánh dữ dội trên từng con đường họ chiếm được làng nhưng cả 2 bên đều thiệt hại nặng. Khi quân chi viện Pháp đến thì họ buộc phải lui quân khỏi làng vào 11h. Như vậy, cuộc tấn công đã không thành công và trận địa bị bộc lộ sơ hở khiến liên quân phải lui về phòng thủ các vị trí xung yếu của họ. Quân Áo đánh vào Konnevitts cũng không thắng được và đến buổi chiều, đô đốc Karl Schwarzenberg tập trung quân đi giúp đỡ tướng Barclay de Tolly.

Nhận thấy liên quân sơ hở, quả nhiên Napoleon ra lệnh phản công. Lúc 3h chiều, 10 ngàn kỵ binh Pháp của đô đốc Murat tấn công hòng phá vỡ trận địa và thọc vào trung tâm liên quân ở làng Wachau. Yểm trợ cho kỵ binh Murat là 160 khẩu pháo. Kỵ binh mang giáp và kỵ binh hạng nặng Murat đã tràn qua phòng tuyến Nga-Phổ, đánh lùi kỵ binh cận vệ và thọc vào tận trung tâm liên quân. Napoleon nghĩ mình đã thắng trận. Nhưng khi kỵ binh Murat tiến đến nơi các vị vua liên quân và đô đốc Schwarzenberg đứng chân thì bị trung đoàn kỵ binh cận vệ của đại tá Ivan Yefremov đẩy lùi.

Sa Hoàng nhận thấy tình thế khó khăn trước tiên, đã ra lệnh tung khẩu đội pháo Sukhozanet của mình, sư đoàn Raebski và lữ đoàn Phổ Kleist vào trận. Cuộc tấn công của quân đoàn bộ binh 5 Lauriston ở Gyuldengoss thất bại hoàn toàn. Tướng Schwarzenberg tung lực lượng dự trữ của bá tước danh tiếng Konstantin Pavlovich vào trận.

[SSX]

Trận chiến của các dân tộc - Битва народов

Cuộc tấn công của quân Áo do đô đốc Giulay chỉ huy ở hướng tây Lidenau cũng gặp phải kháng cự của quân Bertrand. Ở phía bắc, quân Silesia của đô đốc Blücher đã có được thành công quan trọng. Ông đã không chờ vua Bernadotte Thụy Điển đến nơi (ông ta đã do dự trong khi đang cố gắng đánh chiếm Na-uy), mà vẫn tấn công. Ở làng Viderits và Mekern, quân Silesia đã vấp phải kháng cự dữ dội. Tướng Ba Lan Jan Dabrowski đã bảo vệ được làng Viderits trọn cả ngày, đánh trả quân Nga của tướng Lanzheron. Sau một loạt trận đánh thì 20 ngàn quân Phổ của tướng York đã chiếm được Mekern do quân đoàn Marmont phòng thủ. Những người Phổ đã chứng tỏ lòng dũng cảm phi thường trong trận đánh này. Quân đoàn của đô đốc Blücher đã vượt qua Viderits, phá vỡ phòng tuyến phía bắc Leipzig của Napoleon.

Tuy vậy, về tổng thể sau ngày đầu tiên vẫn chưa thể đoán được bên thắng cuộc. Các trận đánh rất khốc liệt đã làm thương vong nhiều cho cả hai bên. Đêm 16 và ngày 17-10, quân đoàn của vua Thụy Điển Bernadotte và Nga-Ba Lan đến vị trí. Lực lượng liên quân được tăng thêm rõ rệt về quân số.

Ngày 17-10, chiến trường tạm yên ắng, không có các trận đánh lớn, 2 bên thu gom binh lính thương vong. Có ngoại lệ là ở phía bắc, đô đốc Blücher nhân đà thắng lợi đã đánh nốt các làng Oytritssh và Golis rồi tiến sát thành phố. Tình thế mới khiến Napoleon phải kéo quân về gần Leipzig nhưng không hề định bỏ cuộc. Ông ta hy vọng tiến hành thương lượng, và tin tưởng vào sự hỗ trợ ngoại giao của “họ hàng” hoàng đế Áo. Sau khi bắt được tướng Áo Merfeld vào đêm khuya ngày 16-10, ông ta trao điều kiện ngừng bắn của mình cho đối phương, ông ta mặc cả số phận tướng Áo, nhưng không có hồi đáp.

[SSX]

Trận chiến của các dân tộc - Битва народов

Ngày 18-10, vòng vây đã thu hẹp dần. Tổng tư lệnh Karl Schwarzenberg ra lệnh tấn công còn quân Pháp liều mạng kháng cự. Hai bên quần nhau trong mỗi ngôi làng, mỗi con đường, hay từng ngôi nhà. Các làng mạc bị trà đi sát lại, thay ngôi đổi chủ đến mấy lần trong ngày. Ở phía nam, bên cánh trái quân Pháp, tướng Nga Lanzheron tấn công đến lần thứ 3, sau trận đấu tay đôi kinh hoàng đã chiếm được làng Shelfeld. Tuy nhiên, đô đốc Pháp Marmont từ phía bắc đã kịp gửi quân cứu viện đánh bật quân Nga ra khỏi làng Shelfeld.

Đặc biệt là trận đánh sôi sục ở gần làng Probsteyd, một vị trí trung tâm trong phòng tuyến quân Pháp, quân đoàn của đô đốc Kleist và tướng Gorchakov sau 15 giờ nỗ lực chiến đấu đã xuyên được vào các ngôi làng và bắt đầu chiếm lấy từng ngôi nhà một. Trong một nỗ lực phản công, Napoleon tung quân Cận vệ cũ và lực lượng pháo binh cận vệ Druo (150 khẩu pháo) vào trận. Quân Pháp đã đẩy lui liên quân ra khỏi làng và tiến gần đến cánh quân chủ lực Áo. Giữa lúc gay go thì mũi cận vệ của Napoleon bị “tan vỡ”. Cuộc tấn công của quân Pháp bị dừng lại bởi pháo binh. Ngoài ra, sư đoàn Saxon, rồi sau đó là Baden Württemberg và các toán quân khác đã phản bội Napoleon, bỏ hàng ngũ chạy về phía liên quân.

Tuy nhiên, các trận đánh vẫn tiếp tục kéo dài đến đêm. Quân Pháp vẫn giữ được tất cả các vị trí quan trọng ở phòng tuyến phía nam. Còn ở phía bắc và phía đông, liên quân đã tiến sát thành phố Leipzig. Đến lúc này, thì pháo binh Pháp đã gần như hết sạch cả đạn. Napoleon biết thế trận đã mất liền ra lệnh rút lui. Các toán quân của MacDonald, Ney và Lauriston đóng trong thành phố để bảo vệ cuộc rút quân. Binh lính Napoleon chỉ có một đường rút duy nhất, đó là theo đường Weissenfels về hướng tây.

[SSX]

Trận chiến của các dân tộc - Битва народов

Ngày 19-10, liên quân tiếp tục các trận đánh để buộc binh lính Pháp đầu hàng. Đề xuất hợp lý của Nga về việc vượt sông Pleisse và đô đốc Blücher tập trung 20 ngàn kỵ binh để săn đuổi kẻ thù đã bị bác bỏ. Vào lúc bình minh, liên quân nhận ra kẻ thù đã sạch bóng trên chiến trường, họ tiến vào Leipzig.

Thành phố Leipzig đang được binh lính của Poniatowski và MacDonald bảo vệ. Các bức tường được đục lỗ trổ ra đường, cây cối vườn tược bị cài chông và đặt súng. Binh lính Napoleon vẫn chiến đấu liều mạng và đổ máu. Chỉ đến buổi trưa, liên quân mới chiếm được ngoại ô, đánh bật các trận tấn công bằng lưỡi lê của lính Pháp. Trong khi rút lui vội vàng, công binh Pháp đã cho nổ tung cây cầu Elsterbryukk ngay trước cổng Randshtadsky vào thành phố. 20 ngàn binh lính của Poniatowski, MacDonald và Lauriston vẫn cố gắng tổ chức phản công và tìm cách rút lui. Đô đốc Ba Lan Jozef Poniatowski bị thương đến 2 lần và ngã xuống sông. Tướng Lauriston bị bắt còn đô đốc MacDonald thì khó khăn lắm mới thoát chết bằng cách bơi qua sông. Hàng ngàn binh lính Pháp đã bị bắt.

Ảnh: trận đánh trước cổng Grimmskih thành phố Leipzig ngày 19-10-1813 - Ernst Wilhelm Shtrasberger

Kết thúc trận đánh Leipzig, đội quân mới phục dựng của Napoleon đã bị đánh bại. Hai chiến dịch quân sự lớn trong 2 năm liên tiếp của Napoleon đều thất bại (1812 và 1813). Liên quân lần lượt tiến lên giải phóng bang Saxony, Bavaria, nhà nước liên minh sông Rhine sụp đổ. Napoleon thiệt hại ở Leipzig 70-80 ngàn quân, trong đó 40 ngàn chết trận và bị thương, 15 ngàn bị bắt làm tù binh, 15 ngàn khác bị bắt trong các nhà thương, 5 ngàn binh lính Saxons và lính Đức đầu hàng. Phía liên quân có 54 ngàn chết và bị thương, trong đó 23 ngàn lính Nga, 16 ngàn Phổ, 15 ngàn Áo và khoảng 180 lính Thụy Điển.

Trải qua một số trận đánh nữa, cho đến cuối năm 1813, các đồn bốt, pháo đài Pháp trên đất Đức đầu hàng hoàn toàn, liên minh của Pháp với Đức, Ý, Tây Ban Nha tan rã. Napoleon còn lại một mình đơn độc.

Tháng 3 năm 1814, liên quân tiến vào Paris, buộc Pháp phế truất hoàng đế Napoleon. Ông ta bị bắt đi đày ở đảo Elba rồi vượt ngục, đảo chính tiếm quyền lần nữa rồi bị đánh bại hẳn trong trận Waterloo năm 1815.

http://topwar.ru/15500-bitva-narodov.html
http://wreferat.baza-referat.ru/%D0%...B3%D0%BE%D0%BC

Ngày nay Leipzig thật thanh bình, nét cổ kính xen lẫn với hiện đại. Người Đức lập một đài kỷ niệm rất lớn ở thành phố để tướng nhớ các trận đánh giải phóng năm 1813. Họ gọi là Das Völkerschlachtdenkmal – Đài tưởng niệm Trận đánh của các dân tộc.

Leipzig ngày nay