Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thăm chính thức Liên bang Nga (tháng 7-2012)

[Мужик]

Con bài biển đảo II: Việt Nam, Trung Quốc, Nga và Mỹ (tiếp)

Oleg Truvakhin

Nhà phân tích Cẩn Linh cho rằng, trong cuộc xung đột này Nga là nước có thể có lợi nhất: khi chạm trán nhau... không, không phải Việt Nam và Trung Quốc, mà Trung Quốc và Mỹ. Nga sẽ hợp tác với Việt Nam, Việt Nam sẽ kết bạn với Phi-líp-pin, còn đối với Mỹ, Trung Quốc chính xác là địch thủ. Mỹ không thể để Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng ở khu vực Châu Á-Thái Bình Dương và trên thế giới. Cẩn Linh cho rằng, Trung Quốc đối với Mỹ cũng như Liên Xô đối với Mỹ trong thời chiến tranh lạnh.

Lại còn Ấn Độ nữa. Như người đứng đầu Lầu Năm góc Leon Panetta đã nhận định, Mỹ đặt hy vọng đặc biệt vào Ấn Độ trong việc hỗ trợ Áp-ga-ni-xtan. Ấn Độ chơi cả với Nga, dù chỉ trong khuôn khổ BRICS (nhóm 5 nước đang phát triển nhanh), và không thù địch với Mỹ.

Có ý kiến cho rằng, việc tiếp tục công việc trên thềm lục địa Việt Nam không phải do lãnh đạo tập đoàn quốc gia ONGC quyết định, mà do Chính phủ Ấn Độ với sự hậu thuẫn của Mỹ. Viện trưởng Viện Năng lượng quốc gia Sergei Pravosudov tin rằng “người Mỹ hàng động nhằm mục đích để có chuyện xảy ra tại các nước cung cấp dầu cho Trung Quốc như Iran, Su-đăng, Li-bi và một số nước khác. Ý đồ chiến lược của họ trên bàn cờ là thu hẹp dần không gian xoay sở của đối thủ, tức là cắt dần các nguồn cung cấp dầu tới Trung Quốc”.

Không lạ khi “ExxonMobile” hợp tác với Việt Nam cũng có động thái như ONGC của Ấn Độ (lúc thì hợp tác, lúc thì rút, sau đó lại tiếp tục). Đứng sau “ExxonMobile” (Công ty năng lượng lớn nhất thế giới), cũng như sau ONGC bây giờ, là Mỹ. Trong phạm vi nào đó, các trò khiêu khích địa chính trị của Trung Quốc lại có lợi cho Oa-sinh-tơn, khi đầu năm nay họ chọn khu vực Châu Á-Thái Bình Dương là ưu tiên chiến lược.

Đứng trước nguồn dầu khí gần cứ trôi xa dần, Trung Quốc còn biết làm gì ngoài việc thô thiển với các nhân viên ngoại giao nước ngoài và ra lệnh cho Ngoại trưởng qua báo chí “ngậm miệng”. Trung Quốc đừng mơ chiếm đảo, dù đã xây xong cái thành phố tí hon với ngàn dân. Trong cuộc xung đột vì Trường Sa-Hoàng Sa, chính xác hơn là vì dầu và khí, Bắc Kinh vấp phải những lợi ích rất lớn của Việt Nam, Nga và Mỹ. Các nhà chính trị Trung Quốc sẽ không bước vào cuộc phiên lưu quốc tế như vậy. Đứng về phía Nga, Mỹ và Việt Nam sẽ còn có Phi-líp-pin, Ma-lai-xi-a và Bru-nei, những quốc gia cũng mơ về phần dầu khí của mình trên thềm lục địa.

Nhưng không nên nghĩ rằng Trung Quốc sẽ sớm buông dầu và khí. Doanh trại trên đảo Phú Lâm có lẽ không phải để dọa dẫm các địch thủ tiềm năng, mà hoàn toàn là để cho việc phân chia tài nguyên và khu vực khai thác chúng có thể đang được hình thành. Giải pháp thực tế nhất để tháo gỡ xung đột là tìm được sự thỏa hiệp thông qua “trao đổi” hoặc cùng khai thác. Chính “PetroVietnam” và CNOOC cũng đã hợp tác trong các dự án khai thác dầu khí phía Bắc Vịnh Bắc bộ. Tổng cộng “PetroVietnam” có đến 60 đối tác nước ngoài. Ngay giữa mùa hè căng thẳng năm nay, Việt Nam một lần nữa nhắc lại lời mời Trung Quốc hợp tác, nhưng chỉ với tư cách là nhà đầu tư nước ngoài và bình đẳng với các nhà đầu tư khác.

Ngoài ra, trong lĩnh vực đối ngoại Việt Nam tỏ ra khá thận trọng: giải tán cả một số cuộc biểu tình chống Trung Quốc xảy ra lẻ tẻ tại Hà Nội

Tóm lại, Hà Nội đã “ngầm mách” cho Bắc Kinh lối thoát ra khỏi tình thế căng thẳng hiệnnay: hãy trở thành đối tác. Là câu chuyện khác, nếu Trung Quốc thấy con chim sẻ trong tay là quá bé – hãy đưa họ con sếu đang bay lượn trên trời./.

Hết