Một cuốn sách rất đáng đọc về một nhà văn Nga, người bạn của Việt Nam

[hungmgmi]

hungmgmi viết

Chú Thúy Toàn cũng báo một tin vui:
Sáng thứ Tư 28/3 tới tại trụ sở Hội nhà văn VN, sẽ diễn ra buổi giới thiệu cuốn sách do chú Toàn viết chung với chú Phạm Vĩnh Cư, có tên "Marian Tkachev-người bạn tài hoa và chí tình".
Đây là một nhà văn đã có nhiều duyên nợ với VN và cuốn sách này ra đời nhân dịp nhà văn tròn 80 tuổi. Nhà văn Tkachev đã ra đi cách đây 6 năm, nhưng những người bạn, người học trò VN vẫn nhớ đến ông với lòng kính trọng sâu sắc.
Chú Thúy Toàn cho biết cuốn sách sẽ có 3 phần.
Phần 1: Giới thiệu 25 bài viết của Tkachev về các nhà văn VN tiêu biểu, như chùm 3 bài về Nguyễn Tuân, Nguyễn Đình Thi, Tô Hoài (mỗi người 2 bài), Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Thanh Tịnh, Nguyên Ngọc...
Phần 2: 100 lá thư của các nhà văn Việt Nam gửi Tkachev (Thật là thú vị biết bao khi vẫn còn những lá thư văn học đó để gửi đến chúng ta)
Phần 3: Các bài viết về Tkachev của các nhà văn VN và Nga.
Một cuốn sách, mà theo giọng đầy hứng khởi của chú Thúy Toàn, là rất đáng đọc, rất nhiều tư liệu.
Nhân dịp này, xin giới thiệu với các bác trên NNN.

Trong tay hungmgmi hiện đang có cuốn sách này, bìa cứng, in đẹp, sang trọng, dày 632 trang.
Như đã phỏng đoán, phần 2 cuốn sách có 100 bức thư của các nhà văn gửi Tkachev. Đặc biệt thú vị trong đó là các bức thư của nhà văn Nguyễn Tuân gửi Tkachev.
Trong các bức thư, cụ Nguyễn rất hóm, khi gọi Tkachev mỗi lúc mọt kiểu, đại từ nhân xưng rất tùy hứng, chứng tỏ mối thâm tình đã vượt lên mọi nghi thức ngoại giao thuần túy. Xin gõ lại một số đoạn:

Năm 1961, từ tuyến lửa Vĩnh Linh, Nguyễn Tuân viết cho Tkachev, khoe mình mới in xong "Sông Đà', gọi "Anh Ma-ri-an Tơ-ca-sép" rất trịnh trọng.
Trong các bức thư viết bên bờ sông Bến Hải, thỉnh thoảng cụ Nguyễn lại chêm vài từ tiếng Pháp, nhờ bạn tìm hộ mấy cuốn tạp chí "Phim Xô viết" và cuốn sách của Erenburg bằng tiếng Pháp và gửi lời chào "Thân ái chào đoàn kết Việt Xô".
Năm 1966, ngày 28/5, cụ Nguyễn viết cho Tkachev, mở đầu như sau "Ông bạn cũ Ma Rích thân mến". Cụ Nguyễn viết trong thư:" Hôm nay sinh nhật ông, tôi uống rượu một mình giữa cái gác nhà tôi, thấy rằng rượu nhiều khi đúng là một người bạn có cá tính". Nhớ cả sinh nhật bạn để "uống vọng", cụ Nguyễn thật là tình cảm.
Năm 1968, cụ Nguyễn viết" Ông Ma Rích Mạc Tư Khoa quý mến" chắc gửi ai đó cầm tay qua. Có đoạn này rất thú:"Mình gửi ông nửa lít rượu dân gian. Mình đề nghị:Khi nào ông nhớ mình quá thì hãy dùng. tìm một cái vườn riêng nhiều lá rụng, tìm một cái ghế đá rồi hãy mở nút. Uống xong nửa lít đó, cả người ông sẽ trắng như một pho tượng đá trắng rất cứng và rất đẹp". Thật tuyệt, phải không?
Tháng 10/1969, trong thư gửi “Ông Ma Rích”, Nguyễn Tuân nài bạn:”Anh Ma Rích , anh cho tôi xin anh 2 rúp, anh mua ngay cho một cành cúc tím nhạt, rồi đưa nó vào nghĩa trang Novodevichii đặt trước mộ Ilya Erenburg hộ tôi”. Tái bút: Mình vẫn còn nợ ông 10 rúp, ông có nhớ không?
Cuối năm này, cụ Nguyễn lại gọi bạn mình là…cụ, có đoạn: “Xin Cụ vui lòng nhận lấy cái lẵng mây này để thỉnh thoảng đặt vào đấy một tấm bánh mì và một cành hoa hồng. Chúc Cụ thọ 100 tuổi”.
Năm 1970, trong không khí mùa xuân hào sảng, cụ Nguyễn viết cho Tkachev, nhớ về cái đêm sống ở dacha ngoại ô cùng tác giả “Đợi anh về”: Tôi làm sao quên được cái đêm mùa thu ở dacha nhà Simonov, hai cha con ông đã cho tôi sống một đêm đặm đà-Và Constantin Simonov còn cho tôi hút vào cái điếu pippe của ông. Năm năm rồi mà mùi khói pippe mượn ấy vẫn chưa tan hết”.
Thật là lãng mạn, tinh tế, cụ Nguyễn của "Vang bóng một thời" là như thế đấy.
Qua những bức thư, ta thấy Nguyễn Tuân rất thân thiết với Tkachev, thật lạ lùng tình bạn giữa các nhà văn đồng điệu, trọng tài và có cùng lý tưởng. Nguyễn Tuân gửi cho bạn mình bộ quần áo cho em bé do vợ mình khâu tay, gửi tặng cho Tkachev một chiếc ô có người tặng mới từ Paris về không may bị hỏng, rồi bột cá cơm, khay trà gỗ trắc, vải thiều, cà phê hạt chưa rang xay…và thỉnh thoảng lại gửi cho bạn mình một đồng tiền Việt cổ , khi thì để "ông tiêu dọc đường về Liên xô", khi thì “nếu như ông túng thiếu quá” và dặn:”Ông không phải cảm ơn-nichevo”…

Những dòng chữ tâm giao của Nguyễn Tuân, rồi Thanh Tịnh, rồi Nguyên Ngọc, Xuân Diệu, Tô Hoài, Trịnh Công Sơn, Hoàng Phủ Ngọc Tường…gửi M.Tkachev, hungmgmi chưa thể nào đọc hết, nhưng đọc vội những dòng thư cụ Nguyễn viết để rồi ngồi gõ lại lên đây, đủ cảm thấy hết cái ân tình của các nhà văn Xô-Việt, đồng thời cũng hiện lên đôi nét chấm phá của một thời đất nước khó khăn và lao lung.
Một cuốn sách tư liệu rất bổ ích, thú vị.
Xin cảm ơn dịch giả Thúy Toàn và giáo sư Phạm Vĩnh Cư.

Có một PS ngắn: Cuốn sách này in có 500 cuốn, chắc là dân in lậu chả in cuốn sách kén người đọc này làm gì. Vậy nên nếu bác nào có nhã ý muốn mua, xin đăng ký trong topic này, hungmgmi sẽ làm cầu nối với bác Thúy Toàn để nhận sách. Gía bìa 175.000, nhưng bác Thúy Toàn nói là chỉ lấy 150.000 với các thành viên NNN. Khổ thân các cụ, có khi lại phải nhận nhuận bút bằng sách ấy chứ.
Các bác ở miền Nam muốn có sách, hungmgmi sẽ nhờ quân ta vác vào Đà Nẵng dịp ọp tháng 4 này.

[vidinhdhkt]

Gà Mờ đăng ký cho mình 1 cuốn nhé!
Mình đã hân hạnh được nói chuyện với cụ Мариан Ткачёв một lần. Dạo 1982 mình và bác baodung ở cùng một nhà (ул 1905 г, дом 23), một hôm thấy mấy tờ báo tiếng Việt để dưới tầng 1 - thì ra là cụ Ткачёв đặt mua, nhưng người ta nhầm, quẳng vào cái nhà duy nhất có người Việt trên phố. Mình cầm mấy tờ báo sang trả cho cụ Ткачёв, được cụ mời uống trà, nói chuyện một lúc và tặng mình 1 cuốn Tuyển tập Nguyễn Tuân bằng tiếng Nga do cụ dịch và biên soạn. Cụ nhiệt tình mời mình bằng tiếng VIệt cực chuẩn: "Thỉnh thoảng cậu sang chơi với tớ nhá, dạo này mệt mỏi quá, bà xã đi làm cả ngày, tớ ở nhà một mình cũng buồn!".
Nhưng rồi vì bận và vì...ngại nên mình không đến nhà cụ thêm lần nào nữa (ngại làm phiền cụ và vì cụ hỏi thăm mình bao nhiêu thứ ở Hà Nội, mà về Hà Nội thì mình mù tịt).
Thế là phần lớn tác phẩm của Nguyễn Tuân mình đọc bằng tiếng Nga trước khi được nhìn thấy bản tiếng Việt.

[chaika]

Cho CK đăng ký 1 cuốn và gửi vào Đà nẵng hộ Hùng nhé.

[USY]

Gà cho chị đk 2 cuốn nhé.

[hungmgmi]

Cảm ơn các bác đã quan tâm, em sẽ đặt sách dần với bác Thúy Toàn.
Để biết rõ Tkachev là ai, mời các bác đọc bài viết của nhà VN học Sokolov, viết về Tkachev sau khi ông mất:

Cây cầu Marian đã xây


Nhà Việt Nam học người Nga Marian Tkachev vừa qua đời tuần trước tại Moscow, thọ 73 tuổi. Ông là một dịch giả, nhà văn, nhà sư phạm nổi tiếng suốt đời gắn bó với văn hóa Việt Nam. Như một lời tiễn biệt, chúng tôi trân trọng giới thiệu bài viết về ông của nhà Việt Nam học Anatoli Sokolov.

Marian Tkachev bắt đầu nghiên cứu Việt Nam từ giữa những năm 50 của thế kỷ trước sau khi tốt nghiệp khoa Lịch sử ĐH Tổng hợp quốc gia Lomonosov (MGU). Ra trường, ông đi dạy tại Trường đại học các ngôn ngữ phương Đông (thuộc MGU). Thật tuyệt vời là thay vì đọc những bài giảng khô khan, ông thích dùng tác phẩm của các nhà văn Việt Nam nổi tiếng để dạy tiếng Việt cho sinh viên.

Tkachev là một trong những người đặt nền móng cho bộ môn Việt Nam học tại Liên Xô cũ. Ông đã viết hơn 300 bài nghiên cứu khoa học về văn học Việt Nam. Những tác phẩm xuất sắc nhất của văn học Việt Nam cổ điển và đương đại đã đến với bạn đọc Nga qua những bản dịch của ông. Ông đã dịch "Việt điện u linh tập" của Lý Tế Xuyên, "Lĩnh nam trích quái" của Vũ Quỳnh và Kiều Phú, "Truyền kỳ mạn lục" của Nguyễn Dữ... Nhờ những bản dịch của ông mà độc giả Xô viết làm quen với cả một đội ngũ các nhà văn Việt Nam thế kỷ 20 như Nguyên Hồng, Nguyễn Tuân, Tô Hoài, Nguyễn Đình Thi... Ông là một trong những tác giả của ý tưởng xuất bản Tuyển tập văn học Việt Nam thế kỷ 20 (15 tập) bằng tiếng Nga. Tác phẩm "Dế mèn phiêu lưu ký" của Tô Hoài do Tkachev dịch được nhiều thế hệ bạn đọc nhỏ tuổi Xô viết yêu thích.

Tkachev kết bạn với nhiều nhà văn Việt Nam, đặc biệt là với Nguyễn Tuân. Ông đã dịch ra tiếng Nga hàng loạt tác phẩm của Nguyễn Tuân. Những nhà văn Việt Nam khi đến Liên Xô trước kia và nước Nga ngày nay thường ghé thăm Tkachev. Còn khi sang Việt Nam - nơi ông có một tình yêu dịu dàng và chung thuỷ như yêu thành phố Odessa quê hương ruột thịt thời gian biểu của ông dày đặc tới từng phút - bởi ở đó ông có bao nhiêu bè bạn.

Ông thường xuyên giảng bài cho các dịch giả Việt Nam tại Viện Văn học ở Moscow, giúp đỡ các nghiên cứu sinh và thực tập sinh Việt Nam. Phát biểu trên radio và TV, cộng tác với các nhà làm phim tài liệu. Ông là một nhà văn tài năng đã viết những tác phẩm văn xuôi xuất sắc xuất bản trên các tạp chí và in thành sách.

Những năm gần đây ông thường đau ốm. Nhưng khi tại Moscow diễn ra các hoạt động truyền thống của các nhà hoạt động văn hóa Việt Nam và Nga, bao giờ ông cũng tham dự. Bất chấp bệnh tật ông vẫn không ngừng làm việc, dịch, tập hợp tuyển tập Nguyễn Tuân, dự định đi Việt Nam gặp gỡ các bạn bè và đồng nghiệp.

Về vóc dáng, Marian Tkachev không phải người cao lớn, thậm chí có thể gọi là nhỏ bé, nhưng trong công việc của mình - ông thực sự là một người khổng lồ. Ông là cái trụ chính của cây cầu nối liền Việt Nam và Liên Xô, nối liền văn học nói riêng và văn hóa nói chung của hai đất nước. Mặc dù Marian Tkachev đã ra đi, nhưng cây cầu mà ông xây, thì vẫn còn lại mãi.
Theo ND

[NISH532006]

Mình đăng ký một cuốn, Hungmgmi gửi cho anh em vào off thì mang luôn giúp nhé. Cảm ơn nhiều!

[NISH532006]

vidinhdhkt viết

Gà Mờ đăng ký cho mình 1 cuốn nhé!
Mình đã hân hạnh được nói chuyện với cụ Мариан Ткачёв một lần...
Thế là phần lớn tác phẩm của Nguyễn Tuân mình đọc bằng tiếng Nga trước khi được nhìn thấy bản tiếng Việt.

Mấy người được như bác! Bác Vidinh nhỉ?

[Ngo_Lam_Vu]

Cho cháu đăng kí một cuốn ạ. Cháu muốn hỏi sẽ nhận sách và thanh toán như thế nào?


P/s: Cháu đang ở ngoài Hà Nội.

[nqbinhdi]

Hùng-gà-mờ cho tớ đăng ký 2 cuốn với nhé.

Thanh-kiu vi-na-miu!

[nqbinhdi]

NISH532006 viết

Mấy người được như bác! Bác Vidinh nhỉ?

Thằng cha ấy số son nhỉ? Thảo nào...

Nhà iêm tị quá đi mất (tị nhiều thứ).

[Huonghongvang]

Hungmgmi cho chị đăng ký một quyển nhé. Cảm ơn em.

[minminixi]

Bác TT lấy giá này tính ra chỉ khoảng 500 đồng/ tờ A5, rẻ hơn photo mà. Anh Gà có gửi sách vào Nam cho QKMN thì tăng thêm cho 1 cuốn nhé!

[Hoa May]

Cho Hoa May đăng ký 1 cuốn nhé.
Chuyển trả tiền thế nào đây ạ?
Cảm ơn bác Hunggm

Như vậy, Sài gòn đã đăng ký 3 cuốn (Chaika, Minminixi, HM). Cũng nặng.
Gửi lời cảm tạ trước đến bác hanoi nào đó sẽ mang dùm sách quý vào Đà Nẵng giao cho mem Sài Gòn

[USY]

Hoa May viết

Cho Hoa May đăng ký 1 cuốn nhé.
Chuyển trả tiền thế nào đây ạ?
Cảm ơn bác Hunggm
Như vậy, Sài gòn đã đăng ký 3 cuốn (Chaika, Minminixi, HM). Cũng nặng.
Gửi lời cảm tạ trước đến bác hanoi nào đó sẽ mang dùm sách quý vào Đà Nẵng giao cho mem Sài Gòn

Chị cầm tinh lạc đà nè HM

[hungmgmi]

Cảm ơn các bác đã ủng hộ nhiệt tình cho cuốn sách mới của 2 bác nhà văn, dịch giả già. Giờ em mới vào được ngôi nhà NNN này, rất xúc động vì tình cảm của các bác. Thú thực là cả đêm qua em nghiền 2/3 cuốn sách đó rồi, vì không dứt ra được, sau rốt là dừng, vì...để dành. Rồi đang đọc, khuya lại ra tủ sách lọ mọ lục lại cuốn Chân dung và đối thoại của Trần Đăng Khoa, để đọc lại bài viết rất hay của thần đồng một thuở:Marian Tkachop và Nguyễn Tuân. Đọc để hiểu thêm thôi, coi như thêm gia vị ấy mà.
Bác Phạm Vĩnh Cư (đồng chủ biên cuốn sách) là bạn vong niên, có thể gọi là người bạn thân nhất của nhà văn Tkachev, vì sau khi ông mất, bác PVC sang Mát đã tiếp nhận hầu như toàn bộ di cảo của nhà văn, cùng với các thư từ trao đổi với các nhà văn VN, được để riêng trong tủ kính. Bài viết cuối cuốn sách của bác PVC rất có sức nặng, các bác đọc rồi sẽ thấy. Thêm nữa. đọc thư các nhà văn trưởng lão VN gửi Tkachev, có thể thấy chân dung của họ cũng dần được tái hiện lại. Người nghiêm cẩn, người tếu táo, người tài hoa, lãng mạn....
Hungmgmi sẽ liên hệ lại với bác Thúy Toàn và sẽ có phản hồi nhanh nhất tới các bác, về hình thức chuyển tiền, chuyển sách (kèm chữ ký)....

[hungmgmi]

Sáng nay, một thành viên NNN đã gọi cho hungmgmi, nhờ lấy 5 cuốn.
Vậy là đến giờ này, QKTD có bác X này 5 cuốn, bác USY 2 cuốn, bác Vỉ đinh 1 cuốn, chị HHV 1 cuốn, bạn Ngô Lâm Vũ 1 cuốn, bác Dị 2 cuốn.
ĐN có bác NISH 1 cuốn.
QKMN (chị chaika, HM, MIN) 3 cuốn nhờ camel USY thồ giúp.

[hungmgmi]

Nhẽ ra, Marian Tkachev phải là một nhà văn chuyên sáng tác và có vị trí vững vàng trên văn đàn, bởi như Trần Đăng Khoa viết trong Chân dung và đối thoại:

ở nước Nga, thời Liên Xô cũ, một nhà văn có đến mười cuốn sách đã có thể được xem như một tác giả lớn. Marian Tkachôp có số lượng sách nhiều gấp đôi, gấp ba như thế, nhưng nói đến anh, người ta vẫn nghĩ anh là một dịch giả, một chuyên gia văn học Việt Nam, và hơn thế, có người còn gọi anh là nhà Việt Nam học

Tkachev, ảnh của Dương Minh Long

Cái duyên với VN đã gắn Tkachev với Việt Nam, với văn học Việt Nam.
Ông thích viết truyện khoa học viễn tưởng, sau đây là một bộ phim hoạt hình dựa trên kịch bản của Tkachev viết chung với Strugatskii: Những người hành tinh khác:


Đây là cuốn Dế mèn phiêu lưu ký của Tô Hoài do Tkachev dịch ra tiếng Nga. Dịch giả Thúy Toàn cho biết, nhiều nước đã dựa vào bản tiếng Nga này để dịch ra ngôn ngữ của nước họ:

Cũng trong cuốn sách này:

Chúng ta biết thêm các nhà văn, nhà thơ của chúng ta có mối quan hệ rất thân tình với các nhà văn, nhà thơ Xô viết nổi tiếng như Simonov, Polevoi, Evtushenco, Dolmatovski, Matusovski...vì qua thư gửi cho Marian Tkachev, họ thường gửi lời thăm hỏi chân tình và nhắc đến kỷ niệm với các "anh".

[Linhlan]

Hungmgmi cho Linhlan đăng ký hai quyển nhé. Xin cảm ơn

[Мужик]

hungmgmi cho MU đăng ký 1 quyển và nhờ thông báo giúp bác Thúy Toàn về việc Trường Sư phạm Lê Nin tổ chức kỷ niệm 140 năm ngày thành lập vào tháng 6/2012 và hỏi xem bác có ý định sang dự không nhé!

[Thien Nga]

Anh Hùng ơi cho em đăng kí 2 quyển ạ !Tiện thể cho em hỏi phương cách chuyển tiền ạ?

Em xin cảm ơn!