Dịch "Chiều Mátxcơva"

[Lệ Hằng]

Lệ Hằng đã hai lần nấu cháo... hành để hâm nóng lại CHIỀU MATSCOVA mà chưa thành công. Lần này có thêm sự mách nước và góp sức của một thành viên cũ (tạm thời chứa được phép nói tên - mà thực ra cũng chưa biết là ai, tên là gì ngoài cái nick name vô thưởng vô phạt ra.
Vậy nên lại hì hụi quạt lò than tổ ong để nấu lần ba trình làng xem sao. Lần này mà không thành nhân thì cũng thành... vỏ, còn nếu vỏ cũng không thành thì đành Botay.com thôi
Món cháo lần này như sau:

Không nghe một tiếng xạc xào
Vườn lặng lẽ tới lúc chào bình minh
Biết chăng em thấm đậm tình
Mats-cơ-va của chúng mình mến yêu

Sông đầy ánh bạc trăng treo
Ngưng lại chảy như nhịp theo ca từ
Nghe chăng khúc nhạc mơ hồ
Khi dìu dặt, lúc lặng tờ trong đêm

Em ơi sao mắt nhìn nghiêng
Mái đầu cúi, tóc xõa mềm trên vai
Nói sao đây biết bao lời
Con tim dồn dập nhịp đời trong anh

Kìa bình minh đã long lanh
Hãy cùng trải rộng lòng mình đi em
Đừng bao giờ nhé, lãng quên
Mat-cơ-va lúc vào đêm những hè!

[Saomai]

Lệ Hằng viết

Ngoài những "tếu táo" vui vẻ khi phát ngôn, thì SM thấy lao động của các Lệ Hằng thực sự nghiêm túc, đáng trân trọng. Dù biết việc lục bát hóa 1 bài thơ Nga là vô cùng khó, thâm chí có những trường hợp bất khả thi. Nhưng cố gắng ấy, cùng với sự góp ý của mọi người đã được đền bù, với 1 version khá đẹp.

SM có mấy góp ý sau đây:

Ngưng lại chảy như nhịp theo ca từ - chữ ca từ không hợp lý, không có trong 2 câu đầu của khổ thơ nguyên tác. Đơn thuần chỉ có trăng và sông lặng lờ, mơ màng chảy. Vả lại, dù có níu kéo bài hát ở 2 câu sau vào, thì vẫn không ổn, vì ca từ là một khái niệm khác, không phải là lời hát.

Nói sao đây biết bao lời - Nếu chú ý kết cấu của nguyên tác, thì Nói hay không - biết bao lời... có thể hợp lý hơn.

Hãy cùng trải rộng lòng mình đi em - không đúng ý nguyên tác, và nghĩa tiếng Việt cũng khiên cưỡng. Có lẽ tác giả muốn thể hiện ý Chúc một ngày mới tốt lành thì đúng hơn chăng?

Mat-cơ-va lúc vào đêm những hè! - Chữ "những hè" cũng không ổn, vì biết đâu chỉ là vài đêm của 1 mùa hè thôi. Vài đêm cũng đủ làm nên 1 bài ca bất hủ!

Mạo muội đẽo cày cùng bác Lệ hằng, mong bác có được 1 tác phẩm ưng ý nhất.

[Nina]

Thể thơ lục bát có cái khó là nếu không đúng luật bằng trắc thì câu thơ đọc lên nghe chẳng xuôi tai mấy.

Luật của thơ Lục Bát thông thường được định như sau:

b B t T b B
b B t T b B t B

Bằng viết tắc là B
Trắc viết tắc là T
Chữ b và chữ t không có viết hoa ở đây nghĩa là chữ này vần Bằng hay vần Trắc cũng được

Em thấy hai câu sau

Sông đầy ánh bạc trăng treo
Ngưng lại chảy như nhịp theo ca từ

thì có vẻ không theo niêm luật, nên đọc lên thấy rất trúc trắc.

Ngoài ra có lẽ là cảm nhận cá nhân, nhưng mà ấn tương chung của em là bản dịch trở nên hơi bình lặng và hơi nhợt nhạt, thiếu cái mâu thuẫn do hiệu ứng "hô ứng" của bản gốc.

[Phanhoamay]

Lệ Hằng viết

L
Một lần anh Mai Văn Phấn để vào chiếc máy tính của tôi gửi ở nhà Thi Hoàng khoảng vài ngàn bài thơ đã dịch theo kiểu ấy của nhiều tác giả ở nhiều quốc gia...

Tiếc quá, làm sao quen được với các ông Mai Văn Phấn và Thi Hoàng nhỉ?

Tôi bỗng nhớ đến một người. Khi nói chuyện với một ông nọ, người này bảo tớ thân với Giám đốc nhà cậu lắm đấy nhé!

[Saomai]

Phanhoamay viết

Tiếc quá, làm sao quen được với các ông Mai Văn Phấn và Thi Hoàng nhỉ?

Tôi bỗng nhớ đến một người. Khi nói chuyện với một ông nọ, người này bảo tớ thân với Giám đốc nhà cậu lắm đấy nhé!

Qua những gì trình trên 4rum, dù chỉ ít bài, có thể biết bác Ngọc Châu-Lệ Hằng là nhà văn đất Cảng, tầm tuổi U70 - quen các nhà thơ đất cảng nổi tiếng Thi Hoàng và Mai Văn Phấn, lại đồng hương với bác Đinh Tiến Hậu - tác giả bài hát Ngôi sao ban chiều đầy bí ẩn, nhưng thật hay.

Chắc dịch giả đang có kế hoạch thứ sức mình trong một lĩnh vực khó - dịch thơ nước ngoài sang lục bát. Đúng là khó thật. Mong bác thành công.

[dubravka]

Lệ Hằng viết

Lệ Hằng đã hai lần nấu cháo... hành để hâm nóng lại CHIỀU MATSCOVA mà chưa thành công. Lần này có thêm sự mách nước và góp sức của một thành viên cũ (tạm thời chứa được phép nói tên - mà thực ra cũng chưa biết là ai, tên là gì ngoài cái nick name vô thưởng vô phạt ra.
Vậy nên lại hì hụi quạt lò than tổ ong để nấu lần ba trình làng xem sao. Lần này mà không thành nhân thì cũng thành... vỏ, còn nếu vỏ cũng không thành thì đành Botay.com thôi
Món cháo lần này như sau:

Không nghe một tiếng xạc xào
Vườn lặng lẽ tới lúc chào bình minh
Biết chăng em thấm đậm tình
Mats-cơ-va của chúng mình mến yêu

Sông đầy ánh bạc trăng treo
Ngưng lại chảy như nhịp theo ca từ
Nghe chăng khúc nhạc mơ hồ
Khi dìu dặt, lúc lặng tờ trong đêm

Em ơi sao mắt nhìn nghiêng
Mái đầu cúi, tóc xõa mềm trên vai
Nói sao đây biết bao lời
Con tim dồn dập nhịp đời trong anh

Kìa bình minh đã long lanh
Hãy cùng trải rộng lòng mình đi em
Đừng bao giờ nhé, lãng quên
Mat-cơ-va lúc vào đêm những hè!

Kính gửi Bác Ngọc Châu - Lệ Hằng.


Em thì cũng ít đăng nhập, cũng không phải là một nhà thơ nhà văn gì, chỉ là một "kỹ thuật viên" thuần túy, do đó em không thể bình luận đặc biệt gì về bản dịch của Bác được đâu ạ. Cách đây vài năm, cũng trên diễn đàn này em có viết mấy bài PM, trao đổi với một thành viên là Bác LN, nay em xin mạn phép Bác LN và các bác khác trích lại ở đây:

TẢN MẠN VỀ THỂ THƠ LỤC BÁT (SÁU – TÁM)


Nói chung, những nhà trí thức Việt nam, kể từ thời phong kiến lập quốc, do ảnh hưởng của cả hơn ngàn năm Bắc thuộc đều bắt đầu ký âm bằng một thứ văn tự tượng hình xuất xứ ở Trung Quốc. Lần hồi, vì hệ thống quan điểm Nho giáo, bắt nguồn từ Khổng phu tử, trở thành nguồn tư tưởng thống lãnh của xã hội Việt nam (lý do chính cũng chỉ là đạo Khổng đã sắp đặt trật tự “quân - thần””phụ - tử”…phù hợp với ý thức hệ phong kiến trong thời đại), nên thứ văn tự ấy cũng còn được gọi là chữ Nho.
Chữ Nho đã giúp ghi lại những biên niên lịch sử, phong tục, tập quán, văn hóa, xã hội…của nước Việt nam trải qua nhiều triều đại hàng trăm năm. Nhưng chữ Nho cũng có một số điểm bất tiện, đặc biệt là nó không thể ký âm một cách chính xác ngôn ngữ của nước Nam ta. Từ đó, hệ thống chữ Nôm (Nam), dựa vào các ký tự của chữ Nho, đã dần dần xuất hiện và ngày càng hoàn thiện.
Do được học hành, rèn tập theo kiểu văn chương của Trung Quốc, nên tuyệt đại đa số những trí thức Nho học Việt nam đều làm văn, làm thơ theo thể loại, kiểu mẫu Trung quốc. Thế nhưng, len lỏi giữa những trào lưu văn chương ấy là một dòng chảy riêng biệt, đặc sắc Việt nam, không hề có ở Trung Quốc: thể thơ lục bát. Trong lịch sử văn học Việt Nam, thể thơ lục bát đóng những vai trò đặc biệt và có một sức sống vô cùng mạnh mẽ. Thể thơ lục bát là linh hồn vi diệu của dân tộc Việt Nam. Từ những bài ca dao, những điệu hát ru em…cho tới đỉnh cao là “Đoạn trường Tân thanh” (Truyện Kiều), đã được ghi nhận là một áng văn chương viết bằng chữ Nôm hay nhất mọi thời đại.
Giải thích cho điều này, ngay từ thế kỷ XI, trong bài tựa sách "Quốc âm từ điệu", nhà thơ Phạm Đình Toái đã viết rất tinh tế: "Ở thể thất ngôn (thơ Đường luật) thì có hình đối lập với nhau, ở lục bát thì có vẻ quanh co, lưu chuyển, đó là chỗ khác nhau vậy (…). Thể lục bát đâu cũng quen thuộc, không hẹn mà giống nhau, tao nhân mặc khách mở miệng nên thơ, gái dệt trai cày nói lời hợp điệu, cho đến câu hát của xóm làng, lời đùa của con trẻ, cũng không gì là không nhịp nhàng, hợp điệu".
Tuy là thể thơ dân dã nhưng người làm thơ lục bát nếu không dụng chữ kết lời, và ngay cả nếu điệu hồn mình không cộng hưởng với cảnh, tình, sự (Lê Quý Đôn) được miêu tả thì khó đạt đến cái tinh tế, cái thần của thơ lục bát.
Thơ lục bát là thơ dân gian, tưởng như rất dễ làm nhưng lại rất khó hay. Nó chênh vênh như đang ở bên mép của một bờ vực , một bên là dãy núi hùng vĩ xanh mát – chính là một thi phẩm tuyệt diệu xao động tâm hồn, còn một bên như vực thẳm không cùng – chỉ là một bài vè thô lậu.

I. NIÊM LUẬT CỦA THỂ THƠ LỤC BÁT

I.1. HỆ THỐNG THÔNG DỤNG

I.1.1. Hai nguyên tắc niêm luật của thể thơ Lục – Bát:
I.1.1.1. Nguyên tắc 1: Tuân thủ theo luật bằng trắc sau đây:
1 2 3 4 5 6 7 8
Câu Lục B B T T B B
Câu Bát B B T T B B T B
B: Ký hiệu thanh Bằng – Không có dấu hoặc có dấu huyền.
T: Ký hiệu thanh Trắc - Dấu Hỏi, Dấu Sắc, Dấu Nặng và Dấu Ngã.
I.1.1.2. Nguyên tắc 2: Tuân thủ quy ước đối nghịch, đối xứng thanh bằng chữ thứ hai:
Chữ thứ hai và thứ sáu (kể cả Lục, cả Bát), phải là hai thanh Bằng khác nhau: Một thanh không có dấu và một thanh có dấu huyền.
Chữ thứ hai và thứ tám câu Bát, phải là hai thanh Bằng giống nhau: Hoặc thanh không có dấu, hoặc thanh có dấu huyền.
Ví dụ:
Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người.
I.1.2. Các Biệt lệ:
I.1.2.1. Nhất, Tam, Ngũ, Thất bất luận,
Nhị, Tứ, Lục, Bát phân minh.
Câu này có nghĩa là:
Chữ thứ nhất, thứ ba, thứ năm và thứ bảy ở trong câu (kể cả Lục, cả Bát) có thể phá luật bằng trắc.
Chữ thứ hai, thứ tư, thứ sáu và thứ tám) trong câu, phải tuyệt đối tuân thủ niêm luật.
Ví dụ:
Nhiễu điều phủ lấy giá gương,
Người trong một nước phải thương nhau cùng.
I.1.2.2. Riêng về chữ thứ hai:
Chữ thứ hai (kể cả Lục, cả Bát) là một chữ đặc biệt. Riêng nó lại có thể linh động tới mức có thể dùng cả thanh Bằng lẫn thanh Trắc.
Ví dụ:
Chẳng thơm cũng thể hoa nhài,
Chẳng lịch cũng thể con người Tràng an.
I.1.3. Ghi chú:
Tất nhiên, biệt lệ chỉ là biệt lệ; nó phản ánh việc câu thơ bị ép vần, ép điệu. Nếu một “cao thủ” trong “nghề”, ngoài việc cố tình sử dụng biệt lệ nhằm tạo hiệu ứng gây chú ý, thì nếu ít phải áp dụng biệt lệ mới là hơn.

I.2. HỆ THỐNG KHÔNG THÔNG DỤNG

I.2.1. Vần không phải thanh bằng mà là thanh trắc:
Ví dụ:
Tò vò mà nuôi con nhện
Ngày sau nó lớn, nó quện nhau đi.
I.2.2. Vần không phải ở chữ thứ sáu mà lại ở chữ thứ tư của câu Bát (vần lưng):
Ví dụ:
Núi cao chi mấy núi ơi,
Núi che mặt trời chẳng thấy người thương.
I.2.3. Không còn là câu Lục – Bát truyền thống mà đã kéo dài thêm ra nhiều chữ:
Ví dụ:
Con ong làm mật yêu hoa
Con cá bơi yêu nước, con chim ca yêu trời.

II. NHỊP ĐIỆU CỦA THỂ THƠ LỤC BÁT

II.1. NGẮT NHỊP

Có thể ngắt nhịp 2, nhịp 3, nhịp 4…
Ví dụ ngắt nhịp 2:
Trời mưa ướt bụi/ướt bờ
Ướt cây/ướt lá/ai ngờ ướt em.
Ví dụ ngắt nhịp 3:
Chồng gì anh/vợ gì tôi
Chẳng qua là cái nợ đời chi đây.

II.2. ĐỐI TRONG CÂU

Có thể tạo vế đối trong câu Lục, câu Bát riêng rẽ hoặc trong cả câu Lục, câu Bát để tạo hiệu ứng.
Ví dụ về đối trong câu:
Người quốc sắc - kẻ thiên tài
Tình trong như đã - mặt ngoài còn e.

.......

Như vậy thì em xin cố thêm một chút nữa là tạm dịch lại bài thơ của Bác Ngọc Châu - Lệ Hằng ra thể thơ lục bát như sau:

Vườn hoang cả tiếng rì rào,
Không gian ngừng đọng đợi chào ban mai.
Người ơi, sao nhớ thương hoài
Moskva thanh vắng đêm dài chung đôi.

Một dòng suối lững lờ trôi
Khi ngừng khi chảy lắng soi ánh vàng.
Một lời ca thoáng dịu dàng
Khi trầm khi bổng mênh mang bóng chiều.

Thẹn thùng giấu ánh mắt yêu
Em như lảng tránh bao điều nhớ thương.
Để cho anh phải ngập ngừng
Trái tim muốn nói dè chừng lại thôi.

Mà bình minh ửng lên rồi
Thì đành phải nói một lời chia tay.
Đừng quên, em nhé, hè này
Moskva thanh vắng đêm dài chung đôi.


Em chỉ xin nói là tạm dịch lại, là bởi vì em không có hứng dịch bản này ra lục bát, do vậy ý và lời của em đầy khiên cưỡng...Chẳng qua là em minh họa cho phần trao đổi với Bác LN mà em trích lại ở trên. Nó giống như Bác mimmixipi đã mô tả chính xác: thơ máy.

Em cũng rất khâm phục Bác Ngọc Châu - Lệ Hằng kiên trì theo đuổi mục tiêu của mình, nên em đã viết thêm một lời bình này. Em mong Bác đạt được mục đích của mình. Kính chúc Bác mạnh giỏi và vui vẻ.

Em xin các bác thành viên khác tha thứ cho em nhiều chuyện.

Em xin kính chào các bác.
Dubravka.

[USY]

dubravka viết

Kính gửi Bác Ngọc Châu - Lệ Hằng.

Như vậy thì em xin cố thêm một chút nữa là tạm dịch lại bài thơ của Bác Ngọc Châu - Lệ Hằng ra thể thơ lục bát như sau:

Vườn hoang cả tiếng rì rào,
Không gian ngừng đọng đợi chào ban mai.
Người ơi, sao nhớ thương hoài
Moskva thanh vắng đêm dài chung đôi.

Một dòng suối lững lờ trôi
Khi ngừng khi chảy lắng soi ánh vàng.
Một lời ca thoáng dịu dàng
Khi trầm khi bổng mênh mang bóng chiều.

Thẹn thùng giấu ánh mắt yêu
Em như lảng tránh bao điều nhớ thương.
Để cho anh phải ngập ngừng
Trái tim muốn nói dè chừng lại thôi.

Mà bình minh ửng lên rồi
Thì đành phải nói một lời chia tay.
Đừng quên, em nhé, hè này
Moskva thanh vắng đêm dài chung đôi.


Em xin kính chào các bác.
Dubravka.

Bác Dubravka ạ, mấy từ em tô đỏ giá bác đổi đi một chút (từ "dè chừng" không đúng ý, hai từ "này-dài" bị lệch vần, tuy em biết bác muốn bê nguyên xi "đêm dài" ở khổ thơ thứ nhất xuống") thì hay hơn. Đọc thơ bác dịch mà không thấy "nuột" em cứ tiêng tiếc làm sao! Thà rằng không dịch
Nhưng đoạn thơ sau thì hay quá, bác không dịch cũng phí
Một dòng suối lững lờ trôi
Khi ngừng khi chảy lắng soi ánh vàng.
Một lời ca thoáng dịu dàng
Khi trầm khi bổng mênh mang bóng chiều.

[Lệ Hằng]

Phanhoamay viết

Tiếc quá, làm sao quen được với các ông Mai Văn Phấn và Thi Hoàng nhỉ?

Tôi bỗng nhớ đến một người. Khi nói chuyện với một ông nọ, người này bảo tớ thân với Giám đốc nhà cậu lắm đấy nhé!

Nếu bác đã nói thế thì Lệ Hằng đành nói thật là LH là nickname của Ngọc Châu ,nhà văn-dịch giả Hải Phòng. Đã viết và dịch (với nghĩa đã có nhà xuất bản mua bản quyền) khoảng 20 đầu sách. Thi Hoàng và Mai Văn Phấn đều là bạn từ 30 năm nay. có điều NC bỏ văn chương hơn 20 năm nên it xuất hiện tên tuổi thôi. Bác cứ gõ Ngọc Châu- nhà văn dịch giả ở google sẽ thấy só lượng tác phẩm đã công bố trên mang (sau khi in ấn ) như thế nào.
Lần sau xin tất cả các bạn đừng bao giờ nói với NC (Lệ Hằng) những câu như vậy vì cái danh của hai vị ấy cũng chưa là gì cả đâu.
Danh hiệu nhà văn này nọ không đánh giá được gì cũng như áo cà sa không làm nên ông thày tu. Hãy cừ từ từ mà đánh giá nhau qua tác phẩm và sức sáng tạo bác ạ!
NC-LH đến với Nước Nga Trong Tôi với nhiệt tâm và thiện chí trở thành bạn bè với nhau là chính. Nếu thiếu sự tôn trọng nhau đúng mức cần thiết thì LH sẽ bái bai ngay vì không thiếu gì diễn đàn hưu nghị và thân thiện cho NC kết bạn . Xin bác hiểu cho như vậy.
NC-LH

[Lệ Hằng]

Saomai viết

Qua những gì trình trên 4rum, dù chỉ ít bài, có thể biết bác Ngọc Châu-Lệ Hằng là nhà văn đất Cảng, tầm tuổi U70 - quen các nhà thơ đất cảng nổi tiếng Thi Hoàng và Mai Văn Phấn, lại đồng hương với bác Đinh Tiến Hậu - tác giả bài hát Ngôi sao ban chiều đầy bí ẩn, nhưng thật hay.

Chắc dịch giả đang có kế hoạch thứ sức mình trong một lĩnh vực khó - dịch thơ nước ngoài sang lục bát. Đúng là khó thật. Mong bác thành công.

Cám ơn lời chúc của bạn! Cũng đã quen quen rồi nên bây giờ nói thật với nhau: Lệ Hằng thích đùa vui, biết pha trò nhưng luôn thiện chí, không hề đùa ác bao giờ. Hoàn toàn không phải là người khoe khoang nhưng có sao nói vậy, không cần giả bộ khiêm tốn làm gì
Về anh Đinh Tiến Hậu xin bạn xem lại lời tôi nói ở phần trước. Tôi không phải đồng hương, chưa từng gặp mặt và chỉ mãi khi đọc báo Tiền Phong khoảng hơn 10 năm trước đây mới biết anh ấy là tác giả NGÔI SAO BAN CHIỀU. Nghĩ rằng việc này nên để những người yêu âm nhạc cùng biết để trả lại sự công bằng cho một tác giả và tác phẩm. Hoàn toàn không có ý dựa vào cái tên ĐTH để khoe khoang gì đâu
Lệ Hằng

[Lệ Hằng]

[QUOTE=dubravka;100905]Kính gửi Bác Ngọc Châu - Lệ Hằng.


Em thì cũng ít đăng nhập, cũng không phải là một nhà thơ nhà văn gì, chỉ là một "kỹ thuật viên" thuần túy, do đó em không thể bình luận đặc biệt gì về bản dịch của Bác được đâu ạ. Cách đây vài năm, cũng trên diễn đàn này em có viết mấy bài PM, trao đổi với một thành viên là Bác LN, nay em xin mạn phép Bác LN và các bác khác trích lại ở đây:

TẢN MẠN VỀ THỂ THƠ LỤC BÁT (SÁU – TÁM)

Chào bạn.
Cám ơn vì bạn đã bỏ công tìm trên mạng để giới thiệu với Lệ Hằng và các bạn bè về niêm luật của thể thơ lục bát.
Nhưng để về sau chúng ta không phải mất công làm điều gì không thật cần thiết LH xin được cấp thêm thông tin:
Lệ Hằng đang phụ trách biên tập mục ĐƯỜNG THI VÀ CỔ THI cho trang Web Vandanviet.net, cũng đăng rất nhiều thơ luật Đường ở các trang Web văn chương (với bút danh Ngọc Châu ) mà cũng chỉ mới bắt đầu làm thơ luật Đường được hơn một năm nay (có nghĩa là tốc độ học tập và nắm vấn đề vào loại nhanh)
Thơ luật Đường còn khó hơn thơ Lục bát nhiều nhưng luật là để cho thơ trở nên thanh, cao và có tầm vóc hơn trong việc diễn đạt tứ thơ chứ không phải là để cho bất kì dạng thơ nào đó bị gò đến mức khô như ngói. Mời bạn đánh vào google "Suy nghĩ về thơ luật Đường thời @" để tìm bài mà Lệ Hằng (Ngọc Châu) đã viết và đăng trên nhiều trang WEb văn chương. Đầu tiên đăng ở VanVn (trang Web của hội Nhà văn VN), sau đó là nhiều trang Web văn chương khác.
Lệ Hằng muốn rằng từ đây chúng ta coi như đã hiểu và đủ lòng tin để tôn trọng và yêu quí lẫn nhau, sao cho NNTT càng ngày càng vui hơn, sôi động hơn, có ích hơn, tránh những dò xét kiểu "mẹ chồng đón nàng dâu mới".

Như thê có được không bạn?

[dubravka]

Lệ Hằng viết

Chào bạn.
Cám ơn vì bạn đã bỏ công tìm trên mạng để giới thiệu với Lệ Hằng và các bạn bè về niêm luật của thể thơ lục bát.
Nhưng để về sau chúng ta không phải mất công làm điều gì không thật cần thiết LH xin được cấp thêm thông tin:
Lệ Hằng đang phụ trách biên tập mục ĐƯỜNG THI VÀ CỔ THI cho trang Web Vandanviet.net, cũng đăng rất nhiều thơ luật Đường ở các trang Web văn chương (với bút danh Ngọc Châu ) mà cũng chỉ mới bắt đầu làm thơ luật Đường được hơn một năm nay (có nghĩa là tốc độ học tập và nắm vấn đề vào loại nhanh)
Thơ luật Đường còn khó hơn thơ Lục bát nhiều nhưng luật là để cho thơ trở nên thanh, cao và có tầm vóc hơn trong việc diễn đạt tứ thơ chứ không phải là để cho bất kì dạng thơ nào đó bị gò đến mức khô như ngói. Mời bạn đánh vào google "Suy nghĩ về thơ luật Đường thời @" để tìm bài mà Lệ Hằng (Ngọc Châu) đã viết và đăng trên nhiều trang WEb văn chương. Đầu tiên đăng ở VanVn (trang Web của hội Nhà văn VN), sau đó là nhiều trang Web văn chương khác.
Lệ Hằng muốn rằng từ đây chúng ta coi như đã hiểu và đủ lòng tin để tôn trọng và yêu quí lẫn nhau, sao cho NNTT càng ngày càng vui hơn, sôi động hơn, có ích hơn, tránh những dò xét kiểu "mẹ chồng đón nàng dâu mới".

Như thê có được không bạn?

Thứ nhất: Bác tự khoe khoang mình hơi nhiều trong khi chưa biết người đối thoại với mình là ai, có nguồn gốc thế nào.

Thứ hai: Em không rõ và cũng không cần google để rõ các "tác phẩm" của người mới làm thơ được 1 năm mà lại tự cho là mình thanh cao và có tầm vóc...này kia nọ.

Thứ ba: Với các bài thơ dịch lục bát của Bác đưa lên trang NNN này thì em rất nghi ngờ khả năng của Bác và trình độ những trang web mà Bác đang cộng tác về chuyên mục thơ.

Thứ tư: em rất có thiện chí với Bác mà Bác có hành vi rất "giang hồ" khi ra vẻ "ta đây" dọa dẫm các thành viên khác và muốn rời bỏ diễn đàn tìm nơi khác "hữu nghị" hơn.

...

Kết luận: Kể từ nay, em không còn gì để thảo luận và góp ý với Bác nữa. Bất kể bác có thêm ý kiến gì cũng vậy.

Xin các bác thành viên khác thông cảm vì em spam hơi nhiều.

Trân trọng.
Dubravka.

[dubravka]

USY viết

Bác Dubravka ạ, mấy từ em tô đỏ giá bác đổi đi một chút (từ "dè chừng" không đúng ý, hai từ "này-dài" bị lệch vần, tuy em biết bác muốn bê nguyên xi "đêm dài" ở khổ thơ thứ nhất xuống") thì hay hơn. Đọc thơ bác dịch mà không thấy "nuột" em cứ tiêng tiếc làm sao! Thà rằng không dịch
Nhưng đoạn thơ sau thì hay quá, bác không dịch cũng phí
Một dòng suối lững lờ trôi
Khi ngừng khi chảy lắng soi ánh vàng.
Một lời ca thoáng dịu dàng
Khi trầm khi bổng mênh mang bóng chiều.

Em xin lỗi Bác USY vì "bản dịch minh họa" ở trên. Em đâu có ý định dịch ra thể thơ lục bát đâu. Trong bản dịch đó em áp dụng các kiểu thông dụng cũng như có biệt lệ...để minh chứng cho bài tạp luận với Bác LN mà thôi.
Nhưng Bác đã nói đúng: Thà rằng không dịch.

Xin cảm ơn Bác vì đã nhắc nhở em đúng lúc. Nói theo kiểu cũ, vậy xin phép có thơ rằng:

Ếch già thì hóa yêu tinh,
Ngồi trong đáy giếng nghĩ mình thanh cao.
Ngóng nhìn về phía trời sao,
Ngậm bùn mà tưởng sơn hào thủy trân.

Mọi việc tiếp diễn thế nào xin xem hồi sau sẽ rõ.

Trân trọng.
Dubravka.

[phuongnn]

Văn mình, vợ người, thằng nào dám chê văn thơ của ông, ông oánh cho tòe mỏ!

Các bác mê văn thơ cần xử lý ông nào, cần mặt rô, đội thương binh, cứ bảo em, giá cả hữu nghị, giảm giá đặc biệt cho các gạo cội dịch thơ văn của NNN.

Em mới mở cái trên kèm theo THÔNG TẮC VỆ SINH, HÚT BỂ PHỐT (KHÔNG ĐỤC PHÁ), KHOAN CẮT ĐỤC PHÁ BÊ TÔNG (VẪN ĐỤC PHÁ) điện thoại

09132299xx

Chỉ nghe điện trong giờ hành chính, ngoài giờ, em đi nhậu nhậu nhậu.

[ADAM]

Trân trọng kính mời các bác "đẽo" giúp em bản dịch bài "Thư gửi mẹ" của Exenhin, em dịch theo cảm hứng, không áp được theo niêm luật. iem pot vào đây vì sân có nhiều bác có thể giúp được iem, tks các bác:

THƯ GỬI MẸ

Mẹ yêu quý, con xin chào mẹ
Nơi quê xa mẹ có khỏe không,
Nhà ta con vẫn hình dung,
Chiều hôm mẹ vẫn lửa hồng hắt hiu.

Con nghe ai nói những điều:
Nhớ con quay quắt bao nhiêu nỗi lòng,
Đường quê thui thủi ngóng trông
Bóng xiêu lặng lẽ áo bông nâu sờn.

Rằng khi bóng tối chiều buông
Mẹ hay mơ dữ khôn lường lắm thay:
Mơ con quán xá chẳng may,
Tai bay vạ gió trúng ngay con mình.

Mẹ ơi con vẫn yên bình.
Mẹ đừng lo nữa, hại mình lắm nghe
Con đâu nát rượu thế kia
Phải nhìn thấy mẹ mới về cõi xa.

Vẫn như khi bé ở nhà
Với con chỉ có ước mơ một điều,
Về ngôi nhà nhỏ thân yêu
Cho nguôi day dứt bởi nhiều nhớ thương.

Mai ngày con sẽ về luôn
Khi cây xanh mướt trong vườn mầm xuân
Sáng con buồn ngủ con nằm
Mẹ đừng gọi nhé! tám năm xưa rồi.

Ước mơ cũng đã xa xôi
Mẹ đừng gợi nữa, để rồi suy tư
Con từ thuở hãy còn thơ
Phong ba, mất mát đã qua nhiều rồi

Cần chi cầu nguyện, mẹ ơi!
Cũng không mang lại quãng đời ngày xưa
Cho con sức mạnh xông pha
Mẹ là lửa ấm, mẹ là niềm vui.

Xin đừng lo nữa mẹ ơi,
Đừng buồn quay quắt cho vơi nỗi lòng
Đừng ra đường nữa ngóng trông
Bóng xiêu lặng lẽ áo bông nâu sờn.

LTHung
Hanoi 12.2011

[ADAM]

Nguyên bản đây ạh (đã có nguyên bản, bác SM edit hộ)

[Saomai]

ADAM viết

Trân trọng kính mời các bác "đẽo" giúp em bản dịch bài "Thư gửi mẹ" của Exenhin, em dịch theo cảm hứng, không áp được theo niêm luật. iem pot vào đây vì sân có nhiều bác có thể giúp được iem, tks các bác:


LTHung
Hanoi 12.2011

Hoan nghênh bản dịch ra lục bát của bác ADAM, khá nuột... (chữ dùng của bác USY)
Vài chứ bôi xanh, mong bác xem lại cho nuột hơn.

[thanhnam76]

Về văn thơ em ko rành lắm vì em là dân chuyên "t án", nhưng em nghĩ văn thơ thấy hay hay ko tùy thuộc cảm nhận mỗi người, tùy theo mỗi thời điểm ko gian, hoàn cảnh, môi trường cảm nhận... hì (trừ những kiệt tác vĩ đại sống mãi theo thời gian). Văn mình, vợ ngừoi đều cảm thấy có nét đáng yêu cả (được ví vui vậy) chứ ko phải ko được bình luận hay phê bình. Có những nhà phê bình rất nổi tiếng cùng tác phẩm vawn thơ mà họ phê bình. vd rụ như "Chân dung và đối thoại" của nhà thơ trẻ TDK chẳng hạn, phê bình 1 cách vui, hóm hỉnh, dù có thể chuẩn hay chưa chuẩn... cũng là 1 thể hiện mới.
Việc dịch thơ đã khó thì việc phê bình, nhận xét thơ càng khó hơn. Những bài phê bình sâu sắc có ý kiến đóng góp sẽ hay hơn cả tác phẩm thơ dịch...
Có điều này em thấy ko ổn, mỗi người 1 tính cách, 1 thành viên dịch thơ tính cách có tự cao hay chưa đúng mực, dù đúng hay ko đúng là 1 nhà thơ có tên tuổi như bác LH đã nhận thì các bác cũng ko nên tranh luận nhiều và nặng nề quá (còn trường hợp biết đâu ko phải tên tuổi bác ý thì sẽ có tổn thương). Chỉ cần góp ý là đủ, nếu thấy cần thiết...
-Ai mua hoa tui bán hoa cho..o..o.. hihiii, Chẳng bán tình duyên với hẹn hò

[ADAM]

@ thanhnam76: Học PT tớ cũng học lớp "t án", học ĐH tớ lại học ngành ngôn ngữ (đương nhiên là văn rồi), có 1 bà giáo cũng xuất thân là dân toán rồi chuyển sang ngành ngôn ngữ học (trực tiếp dạy bác MU và OT), bả nói rằng, ngôn ngữ học có tính chính xác cao không kém gì toán học.
Văn xuôi hay thơ đều tuân thủ những quy tắc riêng của chúng, người không chuyên thì không thể nhìn thấy được những quy tắc này mà chỉ cảm nhận được vần điệu, ý nghĩa, lôgich... thấy được hình tượng, diễn biến... của tác phẩm mà thôi.
Chính vì thế mà để có những tác phẩm thực sự là tác phẩm văn chương có giá trị thì tác giả hay dịch giả phải có kiến thức lý luận văn học nhất định, nếu không thì sản phẩm sẽ buồn cười lắm, giống như là bạn kiếm được những bông hoa đẹp nhưng không biết cách kết hoa cho hợp lý thì chỉ được một đống lộn xộn bừa bãi, ngổn ngang chồng chéo mà thôi...thơ con cóc chính là ví dụ minh chứng cho điều này,
Cho nên tớ mới cần các bác trong sân này "đẽo" giúp bản dịch trong lúc "thăng".
Các vấn đề về cách góp ý, kiềm chế, tránh manh động, nặng nề... tớ hoàn toàn nhất trí.

[Old Tiger]

Gã họ Nông viết

Văn mình, vợ người, thằng nào dám chê văn thơ của ông, ông oánh cho tòe mỏ!

Các bác mê văn thơ cần xử lý ông nào, cần mặt rô, đội thương binh, cứ bảo em, giá cả hữu nghị, giảm giá đặc biệt cho các gạo cội dịch thơ văn của NNN.].

Gã họ Nông sao bữa ni hung hăng tợn?

Gã họ nông viết

Em mới mở cái trên kèm theo THÔNG TẮC VỆ SINH, HÚT BỂ PHỐT (KHÔNG ĐỤC PHÁ), KHOAN CẮT ĐỤC PHÁ BÊ TÔNG (VẪN ĐỤC PHÁ) điện thoại

09132299xx

Gã có ý định mở chi nhánh hay văn phòng đại diện tại miền Trung Không?

[Phanhoamay]

Trước đây trên diễn đàn Nước Nga Nét từng có một "dịch giả" có lối phản ứng là mỗi khi được mọi người góp ý chân thành về câu chữ, ý tứ bài thơ dịch của người đó thì "dịch giả" tuyên bố rằng là đã tham khảo ý kiến tiến sỹ ngôn ngữ học XXX hoặc đã đưa bản thảo cho một người rất giỏi dịch tiếng Nga tên là YYY xem rồi. Ý như là các anh các chị làm sao bằng mấy người kia mà đòi góp ý?

Văn chương nói chung, dịch thơ nói riêng, là chuyện cụ thể của một tác phẩm. Người đọc thẩm định tác phẩm đó, chứ không căn cứ vào nhân thân của tác giả mà đánh giá tác phẩm.

Diễn đàn Nước Nga Net là nơi tập trung nhiều người giỏi tiếng Nga và không ít người giỏi dịch thơ Nga. Nếu tôi không lầm thì có ít nhất 3 người đã có sách dịch thơ Nga được xuất bản tại Nhà xuất bản danh giá nhất (về văn chương) là NXB Hội Nhà văn, trong đó hai người có học vị tiến sĩ.

Diễn đàn Nước Nga Net không có thói quen đả kích vu vơ theo kiểu "mẹ chồng nàng dâu". Anh chị em thường góp ý cho nhau (trong việc dịch thơ) rất chân thành trên tinh thần cầu thị và khoa học.

Lúc đầu tôi cũng góp ý với bác Ngọc Châu như vậy, nhưng bác ấy đã lôi một vài nhà thơ vào để chứng minh rằng mình không phải là người tầm thường. Sau lại công bố thân phận của mình với hơn 20 đầu sách đã xuất bản.

Giả sử cụ Tô Hoài, một nhà văn đáng kính, một ngày đẹp trời bỗng nổi hứng dịch thơ nước ngoài. Nếu bản dịch hay thì đồng nghiệp bạn bè khen hay. Mà lỡ bản dịch không hay thì thể nào cũng có người nói là nó không hay.

Người ta thường chỉ khoe thân phận của mình, các mối quan hệ của mình trong lúc trà dư tửu hậu và trong phạm vi những người đã quen thân.
Còn trong khi bàn về dịch thuật (hay học thuật) với những người xa lạ mà khoe mình quen ông nọ bà kia là gây phản cảm.

Giả sử (Ôi hôm nay tôi hay giả sử quá?) tôi đưa lên diễn đàn một bài thơ dịch. Anh em vào góp ý, có chỗ góp ý đúng, có chỗ góp ý chưa thật chuẩn xác lắm. Thế là tôi viết: "Hôm kia tớ cùng nhà thơ - dịch giả Bằng Việt, nhà văn Hoàng Minh Tường tác giả cuốn Thời của Thánh thần... đi dự đám tang mẹ một ông họa sỹ nổi tiếng...".
Hehe, viết thế có lố không?

Còn diễn đàn "VanDanViet.Net" thì tôi không xa lạ và cũng xin khuyên bác Ngọc Châu không nên quá tự hào về việc mình là một biên tập viên của trang đó.

Chúng tôi rất biết người sáng lập và đội ngũ cốt cán của trang này. Và cũng biết rằng trên trang chủ của nó có slide trang trọng đưa ảnh nhà thơ - tiến sỹ Nguyễn Nguyên Hùng chụp khi đến thăm thi hữu ở Quy Nhơn. Nguyễn Nguyên Hùng với nick là nguyenanh đã chơi với diễn đàn NNN từ những ngày đầu và từng phụ trách mục thơ văn của diễn đàn này.

Cuối cùng tôi xin nói tôi cũng là U70 rồi chứ không phải là trẻ người non dạ gì. Mà càng già đầu thì càng phải cố viết và ứng xử sao cho các bạn trẻ hơn không cười mình là to đầu mà dại.