Lịch sử bản tình ca «Гори, гори, моя звезда…»

[phucanh]

«Гори, гори, моя звезда…» là một bản tình ca được rất nhiều yêu thích, đã được nhiều giọng ca nổi tiếng thể hiện như IA. Lemesev, I.S. Kozlovski, G.P. Vinogradov, Boris Stokolov, Anna German. Tuy nhiên ai là tác giả lời của bài hát vẫn đang là một câu hỏi. Xin giới thiệu một số tư liệu về lịch sử của bản tình ca này đến mọi người.


Trong lịch sử của bản tình ca «Гори, гори, моя звезда…» cho đến nay vẫn còn tiềm ẩn nhiều điều ngờ vực, thậm chí bí ẩn.

Bắt đầu từ việc cho đến nay vẫn không rõ tác giả lời bài hát. Theo một trong những phỏng đoán (được nhiều người biết đến) thì lời bài hát do đô đốc A.V.Kolchak sáng tác. Nhưng nếu so sánh cuộc đời của đô đốc và năm bài hát ra đời thì phỏng đoán này lập tức bị loại bỏ: Aleksander Vasilievich sinh năm 1873, mà bản tình ca lần đầu tiên được nhà xuất bản Matskơva Maikov phát hành ghi năm 1868.

Tuy nhiên trong lần này, cũng như các lần phát hành sau này của bản tình ca, không đâu ghi tác giả lời bài hát. Chỉ có tác giả nhạc là nhạc sĩ Piotr Petrovich Bulakhov (1822-1885). Nhưng bản thân giai điệu của Bulakhov có thể được coi là bản gốc của làn điệu bài hát nổi tiếng ngày nay. Bài hát đã không được phổ biến rộng rãi. Sự nổi tiếng và phổ biến cho đến nay dành cho các bản tình ca khác của Bulakhov như «Тройка мчится, тройка скачет…», «Колокольчики мои», «Нет, не тебя так пылко я люблю...». Ông sáng tác các bài này cho các học sinh - ca sĩ của mình. Những người này đã phát tán các bản tình ca đi khắp Matskơva, và sau đó là toàn nước Nga. Bản thân tác giả của chúng thì chết trong cảnh bần cùng, bị bỏ rơi và lãng quên. Nhưng đó là nhân tiện nhắc đến mà thôi.

Liên quan đến tình ca «Гори, гори, моя звезда…» : ngay trước cách mạng, đêm trước của Chiến tranh thế giới thứ I, nhạc sĩ và ca sĩ Vladimir Aleksanderovich Sabinin (1885-1930) đã cho nó cuộc sống mới. Ông không những căn bản chỉnh sửa lại nhạc và một phần lời trong tình ca của Bulakhov, mà còn biểu diễn rất thành công tại các buổi hòa nhạc và thu đĩa. Bài hát đã tồn tại đến ngày nay như vậy.

Một trong những nguyên nhân sự ra đi của ca sĩ khỏi làng nhạc nhẹ là trong những năm 20-30 nhiều tác phẩm trong chương trình biểu diễn của ông bị cấm. Tình ca «Гори, гори, моя звезда…» cũng cùng chung số phận. Nó không được phát hành, không được biểu diễn ở đâu giống như "bạch vệ" vậy. (Không biết có vì huyền thoại tình ca do đô đốc Kolchak sáng tác không?!) Chỉ đến giữa những năm 40 thế kỷ qua, nhờ nỗ lực của các ca sĩ huyền thoại IA. Lemesev, I.S. Kozlovski, G.P. Vinogradov đã đưa tình ca này vào chương trình biểu diễn của mình, nó mới được gọi là phục hồi danh dự.

Năm 1944 còn ra đời đĩa hát trong đó Georgi Pavlovich Vinogradov thể hiện tình ca này. Trên bìa có ghi tác giả lời bài hát là V.Chuievski. Như chính ca sĩ, mà tôi có dịp gặp vào những năm 70, kể cho tôi thì việc làm này chính là để kết thúc huyền thoại về tác giả Kolchak. Không có nguyên nhân nào khác trong việc chuyển tên tác giả cho Vasili Ivanovich Chuievich. Ông là người cùng thời và là đồng tác giả một số ca khúc của Bulakhov. Nhưng điều này đã được ghi nhận khi công bố. Hơn nữa trong các ấn bản của tình ca «Гори, гори, моя звезда…» sau đĩa được nhắc ở trên, tác giả lời bài hát được nhắc đến chính là Chuievski. Và cứ giữ như thế cho đến ngày nay.

Nhưng ở đây lại không may cho Sabinin mà vai trò của ông trong số phận của tình ca rất khó đánh giá lại. Ông không chỉ đơn thuần là người phối khí, mà còn là đồng tác giả với Bulakhov. Tuy nhiên tên của Sabinin trong các ấn phẩm lại không hề được nhắc đến, không được giới thiệu trong các chương trình hòa nhạc, chương trình radio và truyền hình.

Về người trình bày. Trong nhiều năm theo truyền thống thì tình ca này chỉ được các ca sĩ giọng nam cao đưa vào chương trình biểu diễn. Nhưng có một lần truyền thống bị phá vỡ: tình ca được thể hiện cực kỳ thành công bởi ca sĩ giọng bas Boris Stokolov. Chính nhờ phần trình diễn của ông mà «Гори, гори, моя звезда…» được yêu thích và ghi nhớ bởi những người đương thời, có thêm những người hâm mộ và tôn sùng mới. Trải qua một thời gian tác phẩm này được biểu diễn theo truyền thống bởi nam ca sĩ, bất ngờ nó đã được ca sĩ người Ba Lan Anna German đưa vào chương trình biểu diễn của mình. Trong thời gian lưu diễn ở Nga, bà đã thu âm bài hát này tại Xưởng thu âm Matskơva với sự hỗ trợ của dàn nhạc giao hưởng dưới sự chỉ huy của Panaiot Boiadgiev.

Dưới đây là nhạc và lời bài hát:

Гори, гори, моя звезда
Слова неустановленного автора
Музыка: П. БУЛАХОВА, В. САБИНИНА

Гори, гори, моя звезда,
Гори, звезда приветная!
Ты у меня одна заветная,
Другой не будет никогда.
Сойдет ли ночь на землю ясная,
Звезд много блещет в небесах,
Но ты одна, моя прекрасная,
Горишь в отрадных мне лучах.
Звезда надежды благодатная,
Звезда любви волшебных дней,
Ты будешь вечно незакатная
В душе тоскующей моей.
Твоих лучей небесной силою
Вся жизнь моя озарена.
Умру ли я – ты над могилою
Гори, гори, моя звезда!

Nghe bài hát do Олег Погудин trình bày ở đây

Nguồn: http://www.vmdaily.ru/article.php?aid=5481