NƯỚC NGA - 65 NĂM CHIẾN THẮNG PHÁT XÍT ĐỨC

[htienkenzo]

Dmitry Medvedev: “Chúng ta không phải ngại ngùng kể sự thật về chiến tranh, sự thật mà vì nó chúng ta đã chịu quá nhiều đau khổ”
Nguồn: Báo Izvestia

(Tiếp theo phần trước)

Vitaly Abramov (V.A.): Dmitry Anatolievich, liên minh chống Hitler đã liên hợp được các nước tưởng như không thể liên hợp về cấu trúc. Sự liên kết theo khối đã giúp chiến thắng một kẻ thù hùng mạnh và có tổ chức tốt. Chính sách các khối được áp dụng sau đó. Nước Nga hiện nay chỉ vào khối Collective Security Treaty Organisation có lực lượng vũ trang không thể so sánh được với NATO. Liệu nước Nga có thể vào một liên minh quân sự nào khác?

Dmitry Medvedev (D.M.): Theo quan điểm của tôi, việc “chiến tranh lạnh” chấm dứt và hết thời của tư duy liên minh đã giúp thống nhất châu Âu, nhận được một châu Âu, nơi có thể sống tiện nghi và thú vị đến đó. Ý tôi muốn nói cả Tây Âu, cả Đông Âu, cả Liên bang Nga. Hệ thống liên minh khối không dẫn tới điều gì tốt đẹp. Mặc dù có quan điểm cho rằng nếu có các khối, sẽ có cân bằng. Ví dụ, từng có khối Warsaw Pact và NATO, và tất cả trong trạng thái cân bằng. Song một khối biến mất, bắt đầu chiến tranh, bắt đầu vẽ lại bản đồ. Đó là lập trường phiến diện, mặc dù, sự có mặt của các đối trọng trên thế giới hiển nhiên là cần thiết. Vấn đề ở chỗ những đối trọng này là gì, chúng phải thế nào, chúng nhất thiết phải có nền tảng vũ khí hay không, chúng có phải chỉ nhằm hạn chế chiến lược. Quan điểm của tôi là không.
Chính vì thế chúng ta mới nói về thế giới đa cực, bởi trong trường hợp ngược lại sẽ phải kết luận rằng chỉ một hệ thống an ninh khối có khả năng bảo đảm hòa bình và phồn vinh trên hành tinh chúng ta. Song không phải như thế. Các sự kiện những năm 90 - ở châu Âu, ở Cận Đông, ở Caucasus, ở các nơi khác chỉ ra rằng: không một khối nào bằng cách như vậy có thể giải quyết được các nhiệm vụ của mình và an ninh, đáng tiếc, nó không thể đảm bảo được ở mức cần thiết. Chính vì thế mới cần xây dựng những cơ chế có thể làm việc trong chế độ ngoài khối.
Song chúng ta có bổn phận đối tác: có Collective Security Treaty Organisation – tổ chức “Hiệp ước an ninh tập thể, mà thành phần của nó là các quốc gia gần gũi với chúng ta. Đây không phải là khối quân sự theo nghĩa truyền thống của từ này, song đây là tổ chức có nhiệm vụ bảo đảm an ninh các quốc gia liên hợp lại. Tôi xin nhắc là theo Cương lĩnh của Hiệp ước này và tổ chức tương ứng, việc tấn công một nước được coi là tấn công tất cả, giống NATO. Song điều đó không có nghĩa là chúng ta phải trở lại tư duy khối và cố biến CSTO thành Warsaw Pact mới, bơm vào nó vũ khí, lực lượng và mãi mãi chạy đua với NATO. Chúng ta biết sự cạnh tranh này đã tác động thế nào tới Liên Xô, cuộc chạy đua vũ trang đã khiến nước ta kiệt quệ như thế nào và điều đó đã dẫn tới kết quả gì: nền kinh tế không hiệu quả, chạy đua vũ trang bất tận, nhà nước tan rã.
Tất nhiên, chúng ta phải giữ được các khả năng chiến lược của mình. Thế giới phức tạp, một loạt các nước muốn có vũ khí hạt nhân, ai đó thử vũ khí mới. Vì thế chúng ta không thể lãng quên an ninh. Vũ khí hạt nhân chiến lược của chúng ta là công cụ quá đỗi hiệu quả để bảo vệ các quyền lợi quốc gia. Chúng ta không cần phóng đại giá trị của nó, song cũng không được coi thường các khả năng và ảnh hưởng của nó tới cục diện các lực lượng. Chúng ta phải hoàn thiện hệ thống phòng thủ của mình và đồng thời thỏa thuận với các đối tác chính của chúng ta, điều chúng ta làm suốt thời gian qua, kể cả khi ký với người Mỹ Hiệp ước hạn chế vũ khí tấn công chiến lược. Bằng cách đó chúng ta đạt được thỏa hiệp, điều cho phép chúng ta bảo vệ quyền lợi của chúng ta, cho người Mỹ bảo vệ quyền lợi của họ và đồng thời không phá vỡ tình huống xung quanh. Tôi cho rằng con đường này là đúng nhất.
Chuyện xảy ra không hoàn toàn như thế. Thứ nhất, chúng ta hóa ra không sẵn sàng trong mọi sự làm được việc đó, bởi quán tính tư duy, đã và vẫn còn sự cần thiết xây dựng cơ cấu kinh tế hiện đại ở nước ta. Và có quá trình trưởng thành của các thể chế xã hội công dân. Song ở phương Tây không phải ai cũng sẵn sàng từ bỏ định kiến.
Đôi khi tóc phải dựng ngược, khi xem người ta thảo luận điều gì trong quốc hội và các cấu trúc chính trị các nước khác. Còn giữ y nguyên các công cụ “chiến tranh lạnh”, những sự ngu xuẩn, nếu nói thẳng, cả về phần những hạn chế mà vào thời của mình được gán cho Liên Xô, cả về phần khái niệm về cơ cấu xã hội ở nước ta, thậm chí ở cấp đời sống hàng ngày. Đôi khi tôi xem phim Hollywood sản xuất và kinh ngạc cách người ta dựng phim về nước Nga hiện đại. Đây đơn giản là một mớ những khái niệm viễn tưởng nào đấy. Trò viễn tưởng này, nó ăn sâu vào lý trí, người ta nhìn chúng ta qua lăng kính những sản phẩm quảng cáo, phim ảnh, sách báo: nước Nga là nước nơi thường xuyên mưa và tuyết rơi, nơi mọi sự hỗn độn, con người độc ác, uống vodka ừng ực hàng cốc, không có năng lực làm gì khác, hiếu chiến, thích đánh nhau, sẵn sàng tấn công bất cứ lúc nào, không thể chìa lưng cho họ, nếu không họ có thể cho ăn đòn từ phía sau. Đây là điều rất tồi tệ!
Tôi thậm chí hiểu là, có thể, người ta làm như thế không cố ý – nhằm cụng đầu các dân tộc. Song đây là những định kiến làm hại sự hiểu biết lẫn nhau và suy cho cùng đầu độc bầu không khí trên hành tinh. Và điều này không chỉ liên quan tới nước Nga. Những định kiến đó tồn tại trong cả một loạt các nước lớn đang phát triển khác, các nước láng giềng của chúng ta. Theo tôi, phải từ bỏ những định kiến đó. Ở đây chúng ta cũng có việc cần làm. Tôi không muốn ném đá chỉ về phía người Mỹ hay người Âu, chúng ta cũng có đủ loại lầm lẫn. Song tôi nghĩ là dù sao chúng ta cũng đã làm một bước quan trọng hơn nhiều về phía trước.

V.A.: Đến tận giờ giữa Nga và Nhật vẫn không có hiệp định hòa bình. Người Nhật gắn việc ký nó với việc trả đảo Nam-Kuril. Liệu có cơ hội tìm thỏa hiệp và ký hiệp định đó?

D.M.: Chúng ta và Nhật không trong trạng thái chiến tranh từ năm 56, khi ký Tuyên bố nổi tiếng. Mối quan hệ giữa hai nước được bình thường hóa, các tiếp xúc kinh tế và chính trị phát triển. Có những vấn đề, trong đó có vấn đề lãnh thổ ai cũng biết. Vấn đề hiệp định hòa bình mà người Nhật gắn vào việc giải quyết vấn đề lãnh thổ. Đây là vấn đề rất phức tạp, song không có nghĩa là bỏ mặc nó. Chúng ta vẫn cố nghiên cứu đề tài này, ngụ ý rõ những khái niệm của chúng ta về việc nó có thể được giải quyết bằng cách nào, trước hết phải tính tới quyền lợi của Liên bang Nga. Các đối tác Nhật cũng làm như thế.
Tôi nghĩ, nếu tích cực làm việc này, tôi nói thực, nếu từ bỏ cái gọi là các quan điểm cực đoan, thì suy cho cùng về mặt triển vọng lịch sử vấn đề này là giải quyết được.

V.A.: 7 tháng 5, tròn đúng hai năm từ thời điểm Ngài nhậm chức tổng thống Nga. Sự quan tâm về cựu chiến binh và hậu vệ binh, lương hưu và căn hộ cho họ - là một trong những thành tựu của hai năm qua. Theo Ngài, còn có những thành tích hiển nhiên nào trong hai năm này, khi Ngài lãnh đạo đất nước?

D.M.: Sẽ là tuyệt nhiên không khiêm tốn và đúng nếu tôi tự nói về những thành tích nào đó. Cần có thái độ phê phán với hoạt động của mình. Nếu làm được điều gì đó tốt – thì rất tốt. Song riêng về các cựu chiến binh tôi xin nói một điều mà tôi cho là thực sự quan trọng về nguyên tắc – đó là ngày 7 tháng 5 năm 2008, vào ngày nhậm chức, tôi đã ký sắc lệnh về việc giải quyết vấn đề căn hộ cho các cựu chiến binh. Và chúng ta đã làm việc đó. Trong thời gian gần nhất sẽ nhận được căn hộ những ai ghi danh sách sớm hơn, còn tất cả những người đứng tên sau 1 tháng 3 năm 2005 còn lại sẽ nhận được cũng trong tương lai gần nhất.
Các cựu chiến binh quả thật trong tầm quan tâm đặc biệt của chúng ta. Chúng ta cố thực hiện các chương trình khác nhau. Mới đây tôi thăm bệnh viện các cựu chiến binh Vệ quốc Vĩ đại, tôi thấy nó trông rất không tồi. Ở nước ta có hơn 50 bệnh viện như thế, nhà nước chi kinh phí cho chúng, chúng ta mua về dụng cụ y tế mới. Chúng ta thậm chí tổ chức cuộc thi, quyết định trợ giúp các bác sỹ làm việc ở đó bằng tiền.
Chúng ta bằng đôi chút gì đó đã giúp tô điểm số phận phức tạp xảy ra với các cựu chiến binh của chúng ta, cho dù chỉ bằng việc trả ơn họ bằng vật chất. Đây không phải là những món tiền khổng lồ, song việc cựu chiến binh Vệ quốc Vĩ đại, người tham gia chiến tranh hay thương bệnh binh hiện nhận trung bình tổng cộng tất cả các khoản gần 23 ngàn roubles hàng tháng (770USD), theo tôi, đây chỉ là một phần nhỏ trách nhiệm của chúng ta, bổn phận của chúng ta mà chúng ta phải làm trước các cựu chiến binh. Chúng ta sẽ tiếp tục làm việc đó. Đây là điều cực kỳ quan trọng đối với tương lai của chúng ta. Để các thế hệ trong tương lai cũng đối xử đúng với các cựu chiến binh tương lai. Để không làm đứt sợi chỉ thời gian giữa con người, giữa các thế hệ, giữa thế hệ hiện đại và những người đã mang về cho chúng ta Chiến thắng gian nan như thế.

V.A.: Dmitry Anatolievich, ở Nga, các nước châu Âu khác có nhiều đài tưởng niệm các sự kiện và anh hùng chiến tranh thế giới thứ Hai. Đài tưởng niệm nào gây ấn tượng mạnh nhất cho Ngài?

D.M.: Tôi người Leningrad (St. Peterburg hiện tại), và, tất nhiên, đối với tôi các địa danh Leningrad có ý nghĩa đặc biệt. Thời học sinh và sau đó tôi thường đến nghĩa trang Piskaryovskoye. Một số lượng khổng lồ người được chôn cất ở đó. Chúng ta không chỉ không biết họ tên của họ, chúng ta thậm chí không biết tất cả họ có bao nhiêu người. Ở đó thậm chí không có cả bia mộ, đơn giản chỉ được viết: “Chôn cất năm 1941, 1942”. Điều đó thật đáng buồn và gây ấn tượng rất mạnh. Tiếng phách kế metronom vang nhịp ở đó, mỗi khi tiến lại tượng đài...
Ngoài nghĩa trang Piskaryovskoye ở Leningrad, tôi tất nhiên từng và vẫn đến những nơi khác. Không thể không ghi nhận Đồi mộ Mamaev Kurgan tuyệt nhiên hùng vĩ. Trong những năm gần đây tôi đến đó mấy lần. Đây là một địa danh độc đáo, và không chỉ từ góc độ sự ảnh hưởng của nó tới chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, tới sự phát triển của nó, mà còn về mặt hơi thở sự sống toát ra từ nó. Khi anh tiến lại gần nó, anh cũng cảm nhận được sự hòa âm, như chạm tay vào những sự kiện thời kỳ đó.
Không thể không nhắc tới một sự kiện xảy ra cách đây không lâu mà tôi trực tiếp tham gia. Đó là lễ đốt ngọn lửa Vĩnh cửu tưởng niệm Chiến sỹ Vô danh trong vườn Alexandrovsky sad sau thời gian tu sửa. Đó là những cảm xúc hoàn toàn riêng, song chúng mạnh đến mức tôi không thể không nói về nó. Như anh biết, đối với tôi, về mặt biểu cảm, đây có lẽ là một trong những ngày xúc động nhất trong đời tôi: trách nhiệm to lớn và trực tiếp chạm tay vào lịch sử đất nước. Tôi không bao giờ quên ngày đó.

V.A.: Cảm ơn Ngài, Dmitry Anatolievich, vì cuộc trả lời phỏng vấn. Xin chúc mừng Ngài nhân ngày chiến Thắng!

D.M.: Cảm ơn anh. Chúc anh và báo “Tin tức” thành tích. Và qua báo tôi muốn chân thành chúc tất cả các cựu chiến binh của chúng ta nhân ngày lễ sắp tới, chúc cả nước Nga, bởi Ngày Chiến thắng ở nước ta được tiếp nhận như ngày hội tuyệt nhiên của toàn dân.

Dinh thự Tổng thống “Gorki”

Hết.