Kể chuyên quê hương

[Huonghongvang]

Trang 8 mình đã kể về Văn miếu Mao Điền Hải Dương quê mình, hôm nay mình kể về Văn miếu Huế. Sẽ cố gắng kể tiếp về Văn miếu Bắc Ninh và Văn miếu Xích Đằng Hưng Yên.

Văn miếu Huế xây dựng năm Gia Long thứ 7 (1808) nằm trên ngọn đồi thấp bên bờ sông Hương, thuộc phường Hương Long Thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên – Huế. Trải qua bao năm tháng và chiến tranh nên Văn Miếu Huế đã bị tàn phá nặng nề. Đại Thành điện, nhà Tả Vu, nhà Hữu Vu... đều đã bị hủy hoại. Linh Tinh Môn chỉ còn là các hàng cột đổ nát, trơ lại các trụ thép han rỉ. Đến nay Văn miếu Huế đã được trùng tu, bảo tồn, sửa lại Văn miếu môn, những tấm bia đã được dựng thẳng lại và làm nhà bia che mưa nắng. Linh Tinh Môn mới được tôn tạo khánh thành ngày 30/11/2011 một phần kinh phí do Ba Lan tài trợ.





Văn miếu - Quốc tử giám Hà Nội nhìn thẳng từ ngoài vào bắt đầu là tứ trụ (nghi môn), Văn Miếu môn, khu Nhập đạo có Đại Trung môn, Khuê Văn các, Thiên Quang tỉnh, khu điện thờ có Đại Thành môn, Đại Thành điện (gồm tòa Đại Bái Đường, Tiểu Đình, tòa Thượng Điện), Thái Học môn và khu Thái Học thì Văn miếu Huế cũng có Linh tinh môn, Văn miếu môn, Đại Thành môn, Đại Thành điện.

Trước cổng Văn Miếu, từ bờ sông Hương là Linh Tinh Môn gồm bốn trụ. Hai trụ giữa được đắp rồng cuốn quanh cột, hai cột bên được trang trí mây đắp nổi, phần trên trang trí pháp lam. Tấm biển ở giữa phía trước có bốn chữ “Đạo Tại Lưỡng Gian” (đạo giữa trời đất), mặt sau có bốn chữ “Trác Việt Thiên Cổ” (vượt cao ngàn xưa).





Văn miếu môn.



Trước sân miếu, hai bên là hai bi đình (nhà bia)



Bi đình bên phải có tấm bia khắc bài dụ ngày 17/3/1836 của vua Minh Mạng về việc “Thái Giám không được liệt vào hạng quan lại”.



Bi đình bên trái có tấm bia khắc bài dụ ngày 2/12/1844 của vua Thiệu Trị về việc “bà con bên ngoại của vua không được tham gia chính quyền”.



Hai dãy bia đối diện nhau gồm 32 tấm khắc tên 293 vị Tiến sĩ triều Nguyễn, bắt đầu từ khoa thi đầu tiên năm Minh Mạng thứ 3 (1822) đến khoa thi cuối cùng vào năm Khải Định thứ 4 (1919).





Các tấm bia có kích thước và kiến trúc khác nhau có lẽ do sự thịnh suy của từng đời vua.



Mỗi dãy bia có 16 tấm bia Tiến sĩ đã được làm nhà che mưa nắng.





Đại Thành môn.



Biểu tượng rồng ở bậc lên Đại Thành môn.





Trong khu Đại Thành nhìn ra Đại Thành môn.



Vẻ trầm mặc, cổ kính, rêu phong của Đại Thành môn.



Người dân thăm viếng Văn miếu vẫn thắp nhang trên nền Đại Thành điện đã đổ nát.



Từ Đại Thành môn nhìn ra phía trước Văn miếu.



Việc lập Văn Miếu và dựng bia Tiến sĩ nhằm nhắc lại cụ thể sự tôn trọng việc học, đề cao nhân tài của đất nước và những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Văn miếu Huế là một công trình có ý nghĩa lịch sử, đánh dấu một thời kỳ hưng thịnh của Nho giáo thời nhà Nguyễn.
Các bạn khi du lịch đến Tp. Huế nên đến thăm viếng khu Văn thánh miếu này (theo cách gọi của người dân Huế).