Tuyển tập những bài hát Nga đã được dịch ra tiếng Việt

[dubravka]

Bài hát này cho vào mục những bài hát Nga dịch ra tiếng Việt thì hơi “ép”, nhưng dù sao cũng là một bài rất hay nên em cứ post đại vào đây vậy.

1. Bài hát của 2 tác giả, người Do Thái, xuất xứ đều từ Nga, định cư ở Mỹ.
Bài hát viết bằng tiếng Do Thái, được dịch ra tiếng Nga và do hai ca sỹ người Nga gốc Do Thái trình bày:

Dona Dona - Bài hát Do Thái
Дона дона – Еврейская Песня

Nhạc: Sholom Secunda
Музыка: Шолом Секунда
Lời tiếng Do Thái: Aaron Zeitlin
Слова: Аарон Цейтлин

Lời tiếng Nga: Anatoly Pinsky
Русский текст: Анатолий Пинский
Trình bày: Evguenya Slavina & Ygor Belyi
Исполнитель: Евгения Славина & Игорь Белый

Дона-дона, дона-дона,
Дона-дона, дона-дон.
Дона-дона, дона-дона,
Дона-дона, дона-дон.

Вот на рынок катит бричка,
Грустный в ней телок лежит.
А высоко в небе птичка,
Вьется ласточка, кружит.

Как смеется ветер,
Гонит тучи прочь.
Он смеется день и вечер,
И еще всю ночь.

Дона-дона, дона-дона,
Дона-дона, дона-дон.
Дона-дона, дона-дона,
Дона-дона, дона-дон.

«Хватит хныкать, — крикнул возчик. —
На кого тебе пенять?
Сам родился ты теленком,
Сам не хочешь, брат, летать».

Как смеется ветер,
Гонит тучи прочь.
Он смеется день и вечер,
И еще всю ночь.

Дона-дона, дона-дона,
Дона-дона, дона-дон.
Дона-дона, дона-дона,
Дона-дона, дона-дон.

И зачем телят зарежут,
Им никто не объяснит.
А кому мила свобода,
Тот, как ласточка взлетит.

Дона-дона, дона-дона,
Дона-дона, дона-дон.
Дона-дона, дона-дона,
Дона-дона, дона-дон.
Дона-дона, дона-дона,
Дона-дона, дона-дона…

Дона-дона, дона-дона,
Дона-дона, дона-дон.

Link:

http://www.youtube.com/watch?v=eQpjegkohj8&feature=plcp


Ghi thêm:

Sholom Sekunda, gốc dân tộc Do Thái, sinh năm 1894 ở Alexandrya (Александрия) [nay là vùng Kirovograd (Кировоградская область) – Nga], theo gia đình sang định cư ở Mỹ từ năm 1907. Ông là một nhạc sỹ, viết nhiều nhạc cho các vở diễn của Nhà hát Kịch Do Thái tại Mỹ và cho một số bộ phim. Bài hát được nhiều người ưa thích của ông là Dona-Dona, trong vở nhạc kịch “Esterke”, công diễn đầu những năm 1940, phần lời của nhà thơ Aaron Zeitlin. Ông mất năm 1974 tại New York.

Aaron Zeitlin, gốc dân tộc Do Thái, sinh năm 1898 tại Uvarovichi (Уваровичи) huyện Gomen (Гомельский уезд), tỉnh Moguilyov (Могилевская губерния) [Nay là vùng Gomensk (Гомельская область) – Belorussya]. Từ 1907 – 1939 ông sống tại Warsaw. Sau khi Thế chiến thứ 2 nổ ra, ông dịnh cư ở Mỹ. Ông mất năm 1973 tại New York.


2. Có khá nhiều bản tiếng Việt cho bài hát này. Sau đây là bản tiếng Việt, do ca sỹ Mai Khôi trình bày. Cũng như mọi bản lời Việt khác đang lưu hành, tất thảy đều chẳng có gì chung với nguyên bản.

Có một người đàn ông thẫn thờ trong mưa giông,
Cất từng tiếng theo khúc nhạc êm ái.
Tiếng đàn như thoi đưa, bức rèm buông lưa thưa,
Ai ngồi đó mơ giấc mơ mặn nồng.

Khi mưa rơi, lá hoa vui đùa,
Còn một người với thương đau.
Mưa thôi rơi em cũng xa rồi,
Tình anh đã tan theo mây trời.

Dona-Dona Dona-Dona,
Dona-Dona Dona-Don.
Dona-Dona Dona-Dona,
Thế là tan giấc mơ mặn nồng!

Vẫn ngồi trong cô đơn, nỗi lòng càng buồn hơn,
Mưa rả rích giữa khung trời xa vắng.
Nhớ lại chuyện hôm xưa, có một buổi chiều mưa,
Bỗng nhận thấy nước mắt rơi bao giờ.

Em yêu ơi xa nhau thật rồi,
Trời lất phất mưa rơi,
Em yêu ơi anh luôn mơ về
Ngày anh sẽ bên em suốt đời.

Dona-Dona Dona-Dona,
Dona-Dona Dona-Don.
Dona-Dona Dona-Dona,
Lẽ nào ta mất nhau muôn đời!

Link:

http://www.youtube.com/watch?v=Qb7-x...1&feature=plcp


3. Theo thiển ý cá nhân em, ngoài bản tiếng Nga nói trên thì bản tiếng Anh do Joan Baez (trình bày lần đầu tiên năm 1960) là bản xuất sắc. Chính nhờ có Joan Baez mà bài hát này đã “vươn lên tầm cao mới” mà được truyền tải đi khắp thế giới, trong đó có Việt nam.

Dona Dona
Donna Donna

Nhạc: Sholom Secunda
Music: Sholom Secunda
Lời: Aaron Zeitlin
Lyrics: Aaron Zeitlin

Lời tiếng Anh: Arthur Kevess & Teddi Schwartz
English lyrics: Arthur Kevess & Teddi Schwartz
Trình bày: Joan Baez
Singer: Joan Baez

On a wagon bound for market
There's a calf with a mournful eye
High above him there's a swallow
Winging swiftly through the sky.
How the winds are laughing
They laugh with all their might
Laugh and laugh the whole day through
And half the summer's night.
Donna, Donna, Donna, Donna
Donna, Donna, Donna, Don
Donna, Donna, Donna, Donna
Donna, Donna, Donna, Don.

"Stop complaining", said the farmer
Who told you a calf to be?
Why don't you have wings to fly with
Like the swallow so proud and free?
How the winds are laughing
They laugh with all their might
Laugh and laugh the whole day through
And half the summer's night.
Donna, Donna, Donna, Donna
Donna, Donna, Donna, Don
Donna, Donna, Donna, Donna
Donna, Donna, Donna, Don.

Calves are easily bound and slaughtered
Never knowing the reason why
But whoever treasures freedom
Like the swallow has learned to fly.
How the winds are laughing
They laugh with all their might
Laugh and laugh the whole day through
And half the summer's night.
Donna, Donna, Donna, Donna
Donna, Donna, Donna, Don
Donna, Donna, Donna, Donna
Donna, Donna, Donna, Don.

Link:

http://www.youtube.com/watch?v=hAn15ZXGWBQ&feature=plcp


Ghi thêm:

Ngay sau khi sáng tác “Dona-Dona” cho vở nhạc kịch “Esterke” đầu những năm 1940, các tác giả bài hát bằng tiếng Do Thái đã cố gắng chuyển tải nó sang Anh ngữ để dễ dàng lưu hành tại Mỹ. Tiếc thay, nỗ lực của họ không thành công và bài hát vẫn chỉ lan truyền trong cộng đồng Do Thái.

Người cấp giấy khai sinh mới cho bài hát là Joan Baez. Với bản dịch khá sát của Arthur Kevess & Teddi Schwartz vào cuối những năm 1950, Joan Baez đã trình bày một âm hưởng đầy cảm xúc trong một phong cách nhạc đồng quê năm 1960 tại Mỹ.

Từ đây, bài hát đã vang xa, được dịch ra nhiều thứ tiếng, được hát ở nhiều quốc gia. Tại Việt nam, có nhiều ca sỹ hát bài hát này, có nhiều bản lời Việt khác nhau…Tiếc thay, chưa có một lời Việt nào theo được đúng ý như nguyên bản và do đó cũng tất nhiên là chưa có ca sỹ nào thể hiện được cái hồn của bài hát. Một tiếng vọng tha thiết của những người Do Thái, dù dân tộc bị kỳ thị, dù phải tha phương khắp thế giới…nhưng họ vẫn muốn bay bổng, vẫn muốn tìm lấy đôi cánh ước mơ của mình để vươn tới tự do.

Joan Baez, tên khai sinh là Joan Chandos Baez, sinh ngày 09/01/1941 tại New York, Mỹ. Bà là một trong những nhạc sỹ, ca sỹ nhạc đồng quê xuất sắc nhất nước Mỹ. Tiếng hát và phong cách trình diễn của bà đã mang vào âm nhạc truyền thống Mỹ những đổi mới đáng kinh ngạc.

Bà chính là thần tượng âm nhạc của riêng em.
Còn nhớ, cuối năm 1972, khi Mỹ điên cuồng mang B52 dội bom vào Hà Nội, Hải Phòng và cả miền Bắc. Bà đã không ngại gian khổ hy sinh, sang Hà Nội, Việt Nam, để dưới mưa bom bão đạn, cất cao lời ca chống lại cuộc xâm lăng phi nghĩa của Chủ nghĩa Đế quốc Mỹ. Trong những tháng ngày này, bà đã sáng tác và thu âm một bài hát nổi tiếng của mình “Where Are You Now My Son” ngay trong căn hầm ngầm trú ẩn của Khách sạn Thắng Lợi (Nay là Ks Metropole – Hà Nội). Vang vọng vào bản ghi thu âm của bà là tiếng gầm rú của còi báo động, tiếng bom đạn, tiếng khóc tìm con ở Khâm Thiên…và cả tiếng hát tràn đầy niềm tin của dân tộc Việt nam thuở ấy: Rầm rập bước chân đi, rung chuyển đường phố Sài gòn…

Link tới bài hát “Where Are You Now My Son” của Joan Baez:

http://www.youtube.com/watch?v=PgDm85StSQs&feature=plcp


Xin cảm ơn các bác đã quan tâm.