Một cuốn sách rất đáng đọc về một nhà văn Nga, người bạn của Việt Nam

[hungmgmi]

hungmgmi viết

Chú Thúy Toàn cũng báo một tin vui:
Sáng thứ Tư 28/3 tới tại trụ sở Hội nhà văn VN, sẽ diễn ra buổi giới thiệu cuốn sách do chú Toàn viết chung với chú Phạm Vĩnh Cư, có tên "Marian Tkachev-người bạn tài hoa và chí tình".
Đây là một nhà văn đã có nhiều duyên nợ với VN và cuốn sách này ra đời nhân dịp nhà văn tròn 80 tuổi. Nhà văn Tkachev đã ra đi cách đây 6 năm, nhưng những người bạn, người học trò VN vẫn nhớ đến ông với lòng kính trọng sâu sắc.
Chú Thúy Toàn cho biết cuốn sách sẽ có 3 phần.
Phần 1: Giới thiệu 25 bài viết của Tkachev về các nhà văn VN tiêu biểu, như chùm 3 bài về Nguyễn Tuân, Nguyễn Đình Thi, Tô Hoài (mỗi người 2 bài), Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Thanh Tịnh, Nguyên Ngọc...
Phần 2: 100 lá thư của các nhà văn Việt Nam gửi Tkachev (Thật là thú vị biết bao khi vẫn còn những lá thư văn học đó để gửi đến chúng ta)
Phần 3: Các bài viết về Tkachev của các nhà văn VN và Nga.
Một cuốn sách, mà theo giọng đầy hứng khởi của chú Thúy Toàn, là rất đáng đọc, rất nhiều tư liệu.
Nhân dịp này, xin giới thiệu với các bác trên NNN.

Trong tay hungmgmi hiện đang có cuốn sách này, bìa cứng, in đẹp, sang trọng, dày 632 trang.
Như đã phỏng đoán, phần 2 cuốn sách có 100 bức thư của các nhà văn gửi Tkachev. Đặc biệt thú vị trong đó là các bức thư của nhà văn Nguyễn Tuân gửi Tkachev.
Trong các bức thư, cụ Nguyễn rất hóm, khi gọi Tkachev mỗi lúc mọt kiểu, đại từ nhân xưng rất tùy hứng, chứng tỏ mối thâm tình đã vượt lên mọi nghi thức ngoại giao thuần túy. Xin gõ lại một số đoạn:

Năm 1961, từ tuyến lửa Vĩnh Linh, Nguyễn Tuân viết cho Tkachev, khoe mình mới in xong "Sông Đà', gọi "Anh Ma-ri-an Tơ-ca-sép" rất trịnh trọng.
Trong các bức thư viết bên bờ sông Bến Hải, thỉnh thoảng cụ Nguyễn lại chêm vài từ tiếng Pháp, nhờ bạn tìm hộ mấy cuốn tạp chí "Phim Xô viết" và cuốn sách của Erenburg bằng tiếng Pháp và gửi lời chào "Thân ái chào đoàn kết Việt Xô".
Năm 1966, ngày 28/5, cụ Nguyễn viết cho Tkachev, mở đầu như sau "Ông bạn cũ Ma Rích thân mến". Cụ Nguyễn viết trong thư:" Hôm nay sinh nhật ông, tôi uống rượu một mình giữa cái gác nhà tôi, thấy rằng rượu nhiều khi đúng là một người bạn có cá tính". Nhớ cả sinh nhật bạn để "uống vọng", cụ Nguyễn thật là tình cảm.
Năm 1968, cụ Nguyễn viết" Ông Ma Rích Mạc Tư Khoa quý mến" chắc gửi ai đó cầm tay qua. Có đoạn này rất thú:"Mình gửi ông nửa lít rượu dân gian. Mình đề nghị:Khi nào ông nhớ mình quá thì hãy dùng. tìm một cái vườn riêng nhiều lá rụng, tìm một cái ghế đá rồi hãy mở nút. Uống xong nửa lít đó, cả người ông sẽ trắng như một pho tượng đá trắng rất cứng và rất đẹp". Thật tuyệt, phải không?
Tháng 10/1969, trong thư gửi “Ông Ma Rích”, Nguyễn Tuân nài bạn:”Anh Ma Rích , anh cho tôi xin anh 2 rúp, anh mua ngay cho một cành cúc tím nhạt, rồi đưa nó vào nghĩa trang Novodevichii đặt trước mộ Ilya Erenburg hộ tôi”. Tái bút: Mình vẫn còn nợ ông 10 rúp, ông có nhớ không?
Cuối năm này, cụ Nguyễn lại gọi bạn mình là…cụ, có đoạn: “Xin Cụ vui lòng nhận lấy cái lẵng mây này để thỉnh thoảng đặt vào đấy một tấm bánh mì và một cành hoa hồng. Chúc Cụ thọ 100 tuổi”.
Năm 1970, trong không khí mùa xuân hào sảng, cụ Nguyễn viết cho Tkachev, nhớ về cái đêm sống ở dacha ngoại ô cùng tác giả “Đợi anh về”: Tôi làm sao quên được cái đêm mùa thu ở dacha nhà Simonov, hai cha con ông đã cho tôi sống một đêm đặm đà-Và Constantin Simonov còn cho tôi hút vào cái điếu pippe của ông. Năm năm rồi mà mùi khói pippe mượn ấy vẫn chưa tan hết”.
Thật là lãng mạn, tinh tế, cụ Nguyễn của "Vang bóng một thời" là như thế đấy.
Qua những bức thư, ta thấy Nguyễn Tuân rất thân thiết với Tkachev, thật lạ lùng tình bạn giữa các nhà văn đồng điệu, trọng tài và có cùng lý tưởng. Nguyễn Tuân gửi cho bạn mình bộ quần áo cho em bé do vợ mình khâu tay, gửi tặng cho Tkachev một chiếc ô có người tặng mới từ Paris về không may bị hỏng, rồi bột cá cơm, khay trà gỗ trắc, vải thiều, cà phê hạt chưa rang xay…và thỉnh thoảng lại gửi cho bạn mình một đồng tiền Việt cổ , khi thì để "ông tiêu dọc đường về Liên xô", khi thì “nếu như ông túng thiếu quá” và dặn:”Ông không phải cảm ơn-nichevo”…

Những dòng chữ tâm giao của Nguyễn Tuân, rồi Thanh Tịnh, rồi Nguyên Ngọc, Xuân Diệu, Tô Hoài, Trịnh Công Sơn, Hoàng Phủ Ngọc Tường…gửi M.Tkachev, hungmgmi chưa thể nào đọc hết, nhưng đọc vội những dòng thư cụ Nguyễn viết để rồi ngồi gõ lại lên đây, đủ cảm thấy hết cái ân tình của các nhà văn Xô-Việt, đồng thời cũng hiện lên đôi nét chấm phá của một thời đất nước khó khăn và lao lung.
Một cuốn sách tư liệu rất bổ ích, thú vị.
Xin cảm ơn dịch giả Thúy Toàn và giáo sư Phạm Vĩnh Cư.

Có một PS ngắn: Cuốn sách này in có 500 cuốn, chắc là dân in lậu chả in cuốn sách kén người đọc này làm gì. Vậy nên nếu bác nào có nhã ý muốn mua, xin đăng ký trong topic này, hungmgmi sẽ làm cầu nối với bác Thúy Toàn để nhận sách. Gía bìa 175.000, nhưng bác Thúy Toàn nói là chỉ lấy 150.000 với các thành viên NNN. Khổ thân các cụ, có khi lại phải nhận nhuận bút bằng sách ấy chứ.
Các bác ở miền Nam muốn có sách, hungmgmi sẽ nhờ quân ta vác vào Đà Nẵng dịp ọp tháng 4 này.