Kỷ niệm 63 năm Chiến thắng Vĩ đại

[phuongnn]

Đàn sếu

Mátxcơva trong những ngày này bắt đầu có những affiche cho Ngày chiến thắng. Tối hôm qua có một cô bạn ở thành phố Hồ Chí Minh nhờ tìm bài hát “Đàn sếu” (của Frenkel/Gamzatov), sau khi gửi bài đó cho bạn, ngày hôm nay tôi mang bài hát đó đến lớp mở cho bà giáo già nghe. Bà đã gọi thêm cả mấy bà cụ nữa sang nghe, và tất cả đã khóc. Và chính tôi cũng đã không ngăn được những giọt nước mắt của mình trước hình ảnh đó… nhất là khi một bà cụ đưa ra một tấm ảnh ố vàng của người cha đã không trở về trong cuộc chiến tranh khốc liệt đó. Tấm ảnh đã luôn đi cùng với bà cụ trong suốt mấy chục năm, từ khi cụ còn là một cô bé con đến tận ngày hôm nay.

Tôi có cảm giác rằng, những người lính đã ngã xuống trên chiến trường đẫm máu, sẽ không nằm lại trên mặt đất mà sẽ biến thành những con sếu trắng… trong chiều tà đàn sếu mệt mỏi bay ngang bầu trời, trong hàng có một chỗ trống, phải chăng đó là chỗ giành cho tôi?... Đến ngày đó thì chính tôi cũng sẽ đi theo đàn sếu, và từ bầu trời tiếng kêu của bầy sếu vẫn đang gọi tất cả chúng ta, những người đã nằm lại trên mặt đất… (Đàn sếu)

Журавли

Мне кажется порою, что солдаты
С кровавых не пришедшие полей,
Не в землю нашу полегли когда-то,
А превратились в белых журавлей.

Они до сей поры с времен тех дальних
Летят и подают нам голоса.
Не потому ль так часто и печально
Мы замолкаем глядя в небеса?

Летит, летит по небу клин усталый,
Летит в тумане на исходе дня.
И в том строю есть промежуток малый -
Быть может это место для меня.

Настанет день и журавлиной стаей
Я поплыву в такой же сизой мгле.
Из-под небес по-птичьи окликая
Всех вас, кого оставил на земле.

Мне кажется порою, что солдаты
С кровавых не пришедшие полей,
Не в землю нашу полегли когда-то,
А превратились в белых журавлей.

Với người lính Nga, thì chiến tranh không phải là một trò chơi, chiến thắng không chỉ là vinh quang vì để đổi lấy vinh quang đó, là sự đau khổ của biết bao con người, biết bao gia đình. Chính vì thế mà người ta đã gọi ngày Chiến thắng 9 tháng Năm là “Ngày lễ Lệ tràn mi” – không ai là không khóc. Không có gia đình Xô-viết nào là không có mất mát trong cuộc chiến tranh đó. Chỉ một bài hát thôi, nhưng nó đã nói lên tâm trạng của người lính Nga một cách rõ ràng nhất và đơn giản nhất. Chỉ thế thôi, có thể trong trận chiến đấu hôm nay, hoặc ngày mai, hoặc tôi, hoặc anh – sẽ nằm xuống. Chiến tranh, đó là tuyết lạnh buốt quất vào mặt, là nằm trong bùn lầy quánh lạnh sắp đóng thành băng, là đôi ủng nặng trĩu dưới chân, khẩu súng trong tay và những giọt mưa từ vành mũ sắt… và còn là người bạn đồng hành dai dẳng – cái chết. Thế mới biết, để có được chiến thắng và hòa bình, con người đã phải trả một giá đắt đến thế nào…

Có một điều rõ ràng là, người Nga không phải là một dân tộc “thiện chiến”, chuyên nghiệp đi đánh nhau. Ngay cả trong số thanh niên Nga hiện nay, thì số hung dữ, như chúng ta vẫn thường gọi – bọn đầu trọc, có nhưng không nhiều. Đại đa số người Nga vẫn là những người hết sức hiền lành.

Thời gian sống ở nước Nga, làm tôi nhìn rõ được nhiều điều. Một thời gian dài, những hình ảnh về nước Nga trên báo chí Việt Nam bị xấu đi nhiều, nhất là với những sự kiện trong mấy năm gần đây càng làm tình hình tệ hơn. Dần dần, tôi phát hiện ra, một phần nhiều cái hình ảnh tệ hại đó, lại là do chính người Việt chúng ta tạo ra.

Mỗi ngày qua, tôi lại nhìn thấy những hình ảnh không phai mờ trong ký ức của những người Việt Nam đã được học tập và lao động ở đây vài chục năm trước, đó là hình ảnh về người Nga đôn hậu và tốt bụng. Bất chấp những lời cảnh báo nguy hiểm, tôi vẫn cứ lang thang một mình ở những khu nhà cũ, công viên và quảng trường... cố gắng bắt chuyện với những người Nga, từ người già đến người công nhân, và cả những anh chàng công an trẻ măng nữa. Dù không hiểu nhiều về nhau, nhưng cũng có thể cảm nhận được đôi điều. Và tôi lại càng thấy yêu nước Nga hơn – “dù ai nói ngả nói nghiêng, lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân” và nếu đã trót yêu nước Nga xin vẫn cứ yêu như thế, đừng thay đổi. Nước Nga sẽ không làm bạn thất vọng đâu.

Nước Nga sẽ còn nhiều khó khăn để tìm được cho người dân của mình một cuộc sống tốt hơn, nhưng tôi tin là, tình hình sẽ khá hơn…

“Đàn Sếu” do Mark Bernes hát:

“Đàn Sếu” do Dmitri Khvorostovsky hát: