Ngày này năm xưa ở Nga

[hongducanh]

Mặc dù đã nhấn nút cảm ơn notforsale tôi xin cám ơn nhiều vì xem những hình ảnh này của notforsale bỗng dưng gợi lại trong tôi một kỳ nghỉ. Tôi đã lang thang đi khắp nơi bằng nhiều phương tiện, lúc đi bằng tàu hỏa (điện), khi đi bằng ô tô khách... và tôi cũng đã đi ô tô khách từ thủ đô của Bạch Nga đến thành phố Смоленск (nhưng sau thời điểm chụp những bức ảnh này đúng 30 năm - 1994)... Chắc cũng đi trên con đường này.

Дорога Минск-Смоленск, 1964

Khi tôi đặt chân đến thành phố Смоленск đã nhận ngay ra một không khí thật sự trong lành, một thành phố không phồn vinh, không ồn ã như các thành phố khác của Nga. Đa phần những công dân ở đây đều có truyền thống cách mạng... Giao thông chính trong nội thành là tàu điện, xe điện bánh hơi, xe buýt mang nhãn hiệu "chiến thắng" và cả bằng những chiếc xe đơn mã như trong ảnh...mọi thứ đều cũ và có cái gì đó của một cuộc sống thanh đạm.

Đặc biệt vào thành phố này là có rất nhiều các nhà bảo tàng để phục vụ du khách đến tìm hiểu cuộc chiến tranh chống phát xít Đức ...

Смоленск, 1964

[micha53]

30/4-1975 – Kharcov

Buổi chiều, lên giảng đường nghe lekxi như thường lệ.

Thày vừa vào lớp đã nói:
- Tất cả SV Việt nam đứng dậy.

cả bọn chưa kíp hiểu ngô khoai

- Chúc mừng các em, Sài gòn vừa được giải phóng. Các em hãy ra về - ăn mừng.

( Chúng tôi hơi bất ngờ vì tin tức trong nước được cập nhật tối hôm trước qua Đài TNVN chưa thấy giải phóng thêm tỉnh nào, các nhà phân tích – bình luận “vườn” đều khẳng định: Nhanh nhất là 19/5 )

Và giờ phút đó thật tuyệt vời làm sao. Nhào đến chúc mừng là các bạn Cu ba, Châu phi…rồi các bạn LX và các nước khác. Cả giảng đường ồn ào cho tới khi chúng tôi rời khỏi..

Trên đường đi bộ về ob. ( từ Sumskaya tới Artioma ) chúng tôi còn được bắt tay bao người đi đường nữa và bỗng nhớ về quê hương…Nhớ về những làng quê nghèo không có đàn ông, những mái trường bằng tranh tre xung quanh là hào công sự….Nhớ về con đường 1 đổ nát, phương tiện, máy móc bị bom hất vung vãi, mặt đường đầy dầu nhớt và máu người…Nhớ về những người bạn học ra trận đã lâu không còn nghe tin tức…các bạn ơi, mọi người ơi, chúng tôi thay mặt mọi người đón nhận những lời chúc mừng của bạn bè đây.

Rồi lại nghĩ đến những người nhiều năm không dám nhận mình là người Việt nam, luôn sợ người ta chê là nghèo, hèn..

35 năm đã qua, thế hệ chúng tôi đã biết các từ: sơ tán, bom đạn, chiến tranh..rồi tem phiếu, giá - lương - tiền, bao cấp …rồi mở cửa, xuất khẩu, đổi mới…Hôm nay, kể chuyện xưa cho lứa 8x, 9x chúng chê: “lại chuyện ngày xưa..”

Nhưng các bạn ơi: “Để có ngày hôm nay, cả dân tộc đã phải trả một giá rất đắt”.

[hadk_douce]

cảm ơn bác Micha53, cháu thuộc thế hệ 9x đây ạ! Nhưng nếu được nghe bác kể về những câu chuyện lúc trước thì cháu không chê "lại chuyện ngày xưa " đâu, ngược lại còn rất thích thú. Dân tộc ta đã trải qua những năm tháng đấu tranh gian khổ để có được hòa bình độc lập như hôm nay. Thế hệ chúng cháu không dám quên và cũng không bao giờ quên công lao của các bậc cha anh đi trước đâu ạ!

[degiocuondi]

Ngày này năm ngoái mình đang ở Saint, ký ức còn chưa xa, như mới của ngày hôm qua, những ngày đó vì chỉ có vài ngày nghỉ để đi chơi nên suốt cả tuần lễ cứ mải miết đi hết những con đường ở Saint, đi như từng được đi, đi như sợ ai cướp mất phần, đi như sợ không ngắm hết những cảnh đẹp nơi đây... Sông Nheva thật đẹp, một đêm trăng trong rừng, những rung động nhỏ nhỏ, hoàng hôn đỏ rực trên sông....tất cả như một giấc mơ, một năm trôi qua..vẫn nhớ da diết mười ngày ngắn ngủi đó...

[MIG21bis]

hongducanh viết

Mặc dù đã nhấn nút cảm ơn notforsale tôi xin cám ơn nhiều vì xem những hình ảnh này của notforsale bỗng dưng gợi lại trong tôi một kỳ nghỉ. Tôi đã lang thang đi khắp nơi bằng nhiều phương tiện, lúc đi bằng tàu hỏa (điện), khi đi bằng ô tô khách... và tôi cũng đã đi ô tô khách từ thủ đô của Bạch Nga đến thành phố Смоленск (nhưng sau thời điểm chụp những bức ảnh này đúng 30 năm - 1994)... Chắc cũng đi trên con đường này.

Дорога Минск-Смоленск, 1964

Khi tôi đặt chân đến thành phố Смоленск đã nhận ngay ra một không khí thật sự trong lành, một thành phố không phồn vinh, không ồn ã như các thành phố khác của Nga. Đa phần những công dân ở đây đều có truyền thống cách mạng... Giao thông chính trong nội thành là tàu điện, xe điện bánh hơi, xe buýt mang nhãn hiệu "chiến thắng" và cả bằng những chiếc xe đơn mã như trong ảnh...mọi thứ đều cũ và có cái gì đó của một cuộc sống thanh đạm.

Đặc biệt vào thành phố này là có rất nhiều các nhà bảo tàng để phục vụ du khách đến tìm hiểu cuộc chiến tranh chống phát xít Đức ...

Смоленск, 1964

Nhìn ảnh của bác chụp và hình ảnh người nông dân Nga cách đây mấy chục năm làm em nhớ lại nước Nga xưa. Em nhớ lần đâu tiên được xả trại đi thu hoạch hoa qua giúp nông trường cũng gặp những gương mặt Nga bình dị như trong ảnh của bác chụp trên kia.
Em còn nguyên cái cảm giác được họ quý hóa thế nào khi đó. Dân châu Á nhà ta ít bộc lộ tình cảm ra ngoài nên con cháu lúc nhỏ chưa thấm được tình cảm của cha mẹ. Tụi em hồi đó mới mười tám đôi mươi, thực ra là những chú nhóc mặc quân phục, nhìn cái gì cũng trong veo. Mấy thằng bọn em nói vụng với nhau rằng đến bố mẹ mình ở nhà cũng không quý hóa mình như mấy ông bà tây ở đây.
Em mong có một ngày nào đó có dịp quay lại những vùng đất Nga mình đã từng sống và học tập bác ạ !

[MIG21bis]

Siren viết

6/10/19...
Tuyết rơi!
Lần đầu tiên trong đời tôi được nhìn thấy tuyết!
Những bông tuyết đầu mùa mỏng manh, trong veo và tinh khiết rơi rơi...
Ngoài mặt thì hớn hở nhưng trong lòng lại se buồn vì biết rằng đã đi qua mùa thu, có cái gì đó thật tiếc nuối!

Lần đầu tiên thấy tuyết rơi, đoàn Việt nam sướng rơn ùa ra sân " tắm " tuyết. Chú nào cũng giơ tay hứng tuyết rơi rồi thè lưỡi nhấm nháp xem mùi vì nó thế nào. Sướng !
Một cậu Nhọ đứng nhìn thấy kỳ kỳ hất hàm hỏi. " Nước chúng mày không có tuyết à ? " Tôi đáp " Có " . Thằng Nhọ ngẩn mặt ra " Thật à ? "
"Ừ ! Thật , trong tủ lạnh ở nước tao đầy tuyết ". Phì cười nhìn thằng Nhọ mặc lỡm. Biết rồi mà còn hỏi .
Mà thực ra thì mình cũng xạo . Việt nam hồi đó tủ lạnh hiếm lắm. Kể cả tuyết trong tủ lạnh cũng lấy đâu ra mà đầy !
Một chút cảm xúc chợt đến khi đọc mấy dòng tuyết của bạn ! Cám ơn bạn !

[micha53]

Tháng 7-1974 – Coi Giải vô địch bóng đá thế giới.

Chúng tôi qua LX cuối thu 1970 khi mà giải BĐTG đã khép lại, chỉ còn dư âm và lời bàn tán của lứa đàn anh, vì vậy mà thật háo hức đón chờ giải lần thứ 10 tổ chức tại Tây Đức.

Khi đó giải chỉ có 16 đội và còn thể thức thi đấu cũ ( 8 đội qua vòng 1 sẽ được chia tiếp thành 2 bảng ở vòng 2, nhất nhì đấu chéo tranh vô địch.).

Ngày xưa, tại KTX, TV chỉ đặt ở “Góc đỏ “, SV cũng như người dân Liên xô cũng không quá cuồng nhiệt với WC khi mà đội Khúc côn cầu của họ “làm mưa làm gió” trên thế giới. Vì vậy mấy chiến sĩ Việt góp tiền thuê luôn cái TV màu 55cm về phòng coi. SV Việt nam cũng như phần lớn SV các nước ủng hộ các đội XHCN: Đông Đức, Balan và cả Nam tư nữa.

Cho đến bây giờ nhiều kí ức vẫn không thể quên được:

1 – Bình luận viên Николай Озеров, sôi nổi, sâu sắc, dễ hiểu… và có một thời BLV Trần tiến Đức cũng được gọi là "Ozepov Việt nam".

2 - Sự suất sắc của đội Balan với các cái tên như: DEYNA; LATO…và trong trận đối đầu với Đội Tây Đức ở vòng 2, nếu không có trận mưa lịch sử thì không biết Đức có thắng được không? Năm đó BL hạ Brazil giành Huy chương Đồng.

3- Đội Đông Đức cũng không đến nỗi tệ khi thắng Tây Đức ở vòng 1 ( tuy rằng nhiều người nói rằng Tây Đức cố tình né Bảng A ở vòng 2 )

4- Đội Hà lan lần đầu tiên trình diện “летающие голландцы” với sự dẫn dắt của Johan CRUYFF. Khi coi đội này đá, ta có cảm giác như sân cỏ màu da cam.

5 - Đội Tây Đức vô địch với đầy đủ Thiên thời ( mưa đúng lúc ); Địa lợi ( sân nhà ) và Nhân hòa ( với các tên tuổi như BECKENBAUER, MUELLER ..)

Thật thú vị là 36 năm sau, đội tuyển Đức cũng có cầu thủ tên là MUELLER khoác áo số 13

[MIG21bis]

Bác kể chuyện xem bóng đá thế giới làm em cũng muốn góp một câu chuyện về bóng đá nhưng vào năm 1986. Năm đó tổ chức tại Mexico và đội Đức Á quân với trận thua Argentina.
Gào khỏe nhất khi cổ động bóng đá là mấy chú Ả rập và mấy chú châu Phi. Trong khách sạn bọn em ở lại phân chia ra làm hai ban bay, một ban ca sáng một ban ca chiều. Mùa bóng đá tháng 6 lại đúng là mùa bay đang vào thời kỳ cao điểm. Nhà trường cấm phi công xem đá bóng trong ngày làm việc vì sợ ban này xem ban kia ngủ gào thét làm mất giấc ngủ của nhau.
Các đoàn trưởng cùng kiến nghị với trường cho phép xem và đều hứa hẹn là không gào to ảnh hưởng tới nhau. Vậy mà đâu có được duyệt. Tóm lại là vẫn cấm xem.
Một đêm em đang ngủ có tiếng gõ cửa. Bọn em ở chung khách sạn với mấy chục nước XHCN anh em mà ! hihihi ! Một chú Ả bạn thân em thò cổ vào thì thào" Mày ra ngoài này với tao "
Mắt nhắm mắt mở em ra với nó xem nó nhờ cái gì. Hóa ra là nó vần cái Tivi to tướng nặng trịch chuyên đặt ở " Góc đỏ " ở tầng em ra tận ngoài ban công. Nó nhờ em nâng hộ qua thành ban công ném xuống đất ( Đoàn VN và đoàn Ả ở tầng 5 ). Sẵn ghét vụ cấm xem tivi và cũng đang mắt nhắm mắt mở em cùng nó hò dô thả luôn quả tivi Liên xô to cụ xuống. Chả biết nó nổ hay là chỉ va cham vói sàn bê tông thôi mà nó kêu rầm một tiếng nghe như bom. Cũng là tưởng tượng thế thôi chứ đi bém bom có nghe được bom nó nổ thế nào đâu.
Hai thằng chạy biến về phòng nó ngồi cài cửa vào thì thào với nhau. Tự nhiên em thấy nó đeo cái găng tay bay bằng da. Em hỏi nó, nó bảo tao sợ để lại vân tay. Em nhìn xuống tay mình trống trơn chả đeo gì . Tự nhiên sợ ! Trong đầu cứ nghĩ đến cảnh quân pháp Nga xuống điều tra lấy vân tay trên tivi thì mình chết.
Vậy mà chả sao cả vì ngoài em với chú Ả kia không ai biết. Vụ việc sau đó chìm xuồng. Giờ nghĩ lại thấy đúng là một lũ trẻ ranh mặc quân phục nên làm bậy. Nước Nga cho ăn, cho mặc, cho học vậy mà còn bầy trò phá phách họ đúng là chả ra làm sao. May mà vụ đó không bị túm. Nếu bị chắc là giờ em chả còn hứng thu với cái tên nick Mig21bis nữa !

[hungmgmi]

MIG21bis viết

quả tivi Liên xô to cụ xuống. Chả biết nó nổ hay là chỉ va cham vói sàn bê tông thôi mà nó kêu rầm một tiếng nghe như bom. Cũng là tưởng tượng thế thôi chứ đi bém bom có nghe được bom nó nổ thế nào đâu.
!

Nó đây đúng không bác? Tình cờ bác có biết bác Tuấn "phi công", giờ làm trên Sóc Sơn không?

[MIG21bis]

Thực ra tớ chả nhận ra là tớ đã phá hoại loại nào đâu. Nhưng chắc chắn là na ná cái tivi bác đưa ra làm tang chứng vật chứng thế này. Cùng chủng loại này thôi vì hồi đó chưa có loại .....màn hình tinh thể lỏng. He he he
Trên Sóc sơn phi công nhiều lắm ! Thế hệ tớ hiện còn bay là Trung " bột " Sư trưởng 371 vào cùng Mai lĩnh với tớ. Bác Tú Sư phó là đàn anh. Còn Thảo lên thay Vinh trung đoàn trưởng vừa hy sinh khi bay tập hồi tháng 11 năm ngoái ( 12/11/1009) cùng đoàn bay với tớ ở Liên xô. Phi công Mig học Nga về cũng không nhiều lắm, nên nếu không biết mặt cũng nghe tên nhau.
Thế bác Tuấn đó có tham gia diễn đàn này không bác ! Nếu có thì bác giới thiệu hộ nick bác nhé ! Cám ơn bác !

[hungmgmi]

Bác Tuấn em quen trước học Gagarin, nguyên sư trưởng 371, giờ đã rút về quân chủng rồi bác ah.

[USY]

Bác MIG21bis học ở Krasnodar hay ở đâu thế ạ?

[MIG21bis]

USY viết

Bác MIG21bis học ở Krasnodar hay ở đâu thế ạ?

Em học Krasnodar bác ạ ! Nhưng thực ra em bay lung tung mỗi vùng một năm chứ không được bay chuyên ở Kras như bọn học Su 22. Dù sao thì chỗ Aviagorodoc có cái máy bay to tướng ở cổng vẫn là trường chính của chúng em.
Vậy ra bác cũng biết ạ ! Cũng là học phản lực nhưng học Mig 21bis và Su 22 thì học ở đó còn các loại cánh quạt và Mig 21 kém hiện đại hơn thì học ở trường Phờ run gie tận vùng trung Á cơ bác ạ. Dù chúng em cùng là đi từ trường dự bị bay Mai lĩnh cả.
Em lính mới vào 3 N có gì bác chỉ giáo nhé !

[micha53]

MIG21bis viết

Em học Krasnodar bác ạ !

Năm 87 tớ có nghe 1 em gốc Krasnodar kể chuyện về học viên VN tại trường bay đã hy sinh khi luyện tập để cứu 1 trường học. Dân làng có dựng Đài kỉ niệm chiến sĩ VN này.
Không biết thực hư thế nào?

[MIG21bis]

hungmgmi viết

Bác Tuấn em quen trước học Gagarin, nguyên sư trưởng 371, giờ đã rút về quân chủng rồi bác ah.

Mình không quen anh đó ! Từ năm 1992 là mình rút hết quân khỏi Học viện Gagarin rồi. Anh đó học chắc là lớp trên bọn mình nhiều.
Trong học viện có Viện bảo tàng không quân lớn lắm và có nhiều loại máy bay chưa hề đưa ra ngoài vì đang ở giai đoạn thử nghiệm. Hồi đó nhìn mê lắm còn giờ xem ảnh trên mạng mấy chiếc đó chả ăn thua gì .
Mấy hôm nay lúc lọi trong 3N nhiều chủ đề thú vị nên bỏ bê hết công việc ! Chắc là sẽ tìm được nhiều người quen cũ ở nước Nga thông qua 3N.

[MIG21bis]

micha53 viết

Năm 87 tớ có nghe 1 em gốc Krasnodar kể chuyện về học viên VN tại trường bay đã hy sinh khi luyện tập để cứu 1 trường học. Dân làng có dựng Đài kỉ niệm chiến sĩ VN này.
Không biết thực hư thế nào?

Chuyện đó có thật bác ạ ! Anh đó hy sinh những năm 70 nhưng cụ thể năm nào em quên rồi. Anh ấy hôm đó chưa bay Mig mà vẫn đang bay L39 ở một thành phố sát biển Azop. Tên dài ngoằng em không viết bằng tiếng Nga nên ngại viết quá. Thành phố đó là Primorxko - Actarxki , một thành phố nhỏ có sân bay trực thuộc trường em. Kiểu sân bay dã chiến đường băng đất nện cho phi công học bay thôi.
Nghe các đời trước kể lại là anh đó cho máy bay đâm tránh khu nhà ( nghe bảo là vườn trẻ) nên không kịp nhảy dù. Dân địa phương khi đó thương lắm và em bay ở đó môt thời gian cũng được thơm lây.
Khi bọn em sang thì hài cốt cũng được quân đội đưa về rồi bác ạ.

[hungmgmi]

Báo Nga viết về việc đào tạo phi công VN lái MIG ở Krasnodar như sau các bác:

Высокие достижения товари­щей мадьяр вполне обоснованы, по­чти все курсанты уже прошли летную подготовку на родине в авиационно-спортивных клубах, в то время боль­шинство вьетнамцев впервые в жиз­ни увидели самолет и совершенно не понимали зачем стальной птице кры­лья, которые не машут в полете. Не удивительно, что советские настав­ники общению с азиатами предпочи­тали обучение венгров. На уровне подготовки вьетнамцев отразились и сроки - их пришлось сжимать, так как в 60-е годы боевые действия во Вьет­наме принимала все большие масш­табы.

После изучения основ русско­го языка осенью 1960 г. курсанты приступили к изучению теоретичес­ких дисциплин, всего порядка 20 предметов: устройство самолета, ус­тройство двигателя, прочность, тео­рия полета, основы радиоэлектрони­ки, авиационная метеорология, так­тика боевого применения истреби­тельной авиации, воздушная навига­ция и т.д. Осень и зиму отвели под теорию и наземную подготовку, вес­на и лето идеально подходили для обучения технике пилотирования.

В апреле 1961 г. вьетнамцы приступили к полетам с инструкто­ром на самолете Як-18 на полевом аэродроме Батайск, а в сентябре они летали на МиГ-15УТИ и МиГ-17 с аэродрома Кущевская. До конца года курсанты налетали на Як-18А в сред­нем по 150 ч, на реактивной технике - по 100 ч. Взлет с аэродрома Кущев­ская производился с бетонной поло­сы, посадка - на грунт, для увеличе­ния срока службы пневматиков реак­тивных самолетов. Полеты, как пра­вило, начинались в 6 ч утра и завер­шались к полудню, когда обычно за­вершалось формирование мощной кучевой облачности.

Курсанты летали только в дневные часы и только в простых метеоусловиях. Вьетнамцы имели преимущества перед курсантами дру­гих национальностей - им требова­лось в среднем в два раза больше вы­возных перед первым самостоятель­ным вылетом. Большой проблемой стал переход с поршневого Як-18 на реактивный МиГ-15УТИ.

В ходе обучения часто случа­лись ошибки, особенно - на посадке, для вьетнамцев чересчур часто поло­са оказывалась слишком «короткой» из-за позднего касания колесами зем­ли. Если подобную ошибку совершал кубинец или венгр, то его на несколь­ко дней отстраняли от полетов, у вьетнамцев перерыва в полетах не было, им требовалось как можно ско­рее вернуться на родину, чтобы при­нять участие в боях.

Летная подготовка включала выполнение простых фигур пилотажа, полеты по маршруту, упрощен­ные воздушные бои, имитацию атак воздушных и наземных целей - все днем и в простых метеоусловиях. Практические стрельбы выполнялись один-два раза в год на самолетах МиГ-15УТИ или МиГ-17, для стрельб на каждого курсанта выделя­лось по 30 снарядов на ствол.

Помимо полетов курсанты дважды в год прыгали с парашютом с самолета Ан-2 и один раз «выстре­ливались» из катапульты ослаблен­ным пороховым зарядом на имитато­ре, кроме того инструктор по пара­шютно-десантной подготовке на­глядно демонстрировал над аэродро­мом реальное катапультирование из специально модернизированного са­молета МиГ-15.

Ежедневно в Краснодаре все курсанты, назначенные в этот день в полеты, проходили медицинское ос­видетельствование. Для вьетнамцев медики не представляли особой угро­зы. Верные «хошиминцы» вели здо­ровый образ жизни: ни сигарет, пива, водки с салом и уж тем более - ника­ких казачек в свободной от учебы время! Некоторую конфронтацию с русскими вызвала установка вьет­намских политработников, надзи­равших за своими подопечными, на всемерное и всестороннее изучение трудов Мао, с Китаем Союз в те вре­мена находился в больших «кон­трах». Вьетнамцы всегда питали к Китаю больший пиетет, чем к Совет­скому Союзу, так подготовка высше­го командного состава вооруженных сил ДРВ в большинстве своем велась не в Москве, а в китайских военных академиях.

Курсанты набора 1962 г. изу­чали теорию в Батайске, а осваивали Як-18 в Приморско-Ахтарске, затем учились летать на реактивных МиГ-15УТИ и МиГ-17 в Кущевской.

Об этом периоде по сей день ходит много историй, связанных с вьетнамскими курсантами. Вот одна из них. Русский инструктор ушел в полет вместе с вьетнамцем. Предва­рительно все детали полета обсуди­ли на земле и отработали на моделях методом «пеший по летному». Сразу после взлета МиГ-15УТИ курсант набрал высоту 1500 м, хотя полетное задание предусматривало эшелон в 500 м. Инструктор приказал прове­рить высоту. «Есть, товарищ капи­тан!»- бодро прозвучал ответ. Само­лет продолжал лететь на высоте 1500 м. «Товарищ капитан» взял управле­ние на себя и сбросил лишний кило­метр высоты, после чего приказал вьетнамцу считать показания прибо­ра: «Как и было - 500 метров, това­рищ капитан». Альтиметр на МиГ-15УТИ имел две шкалы, большую, отградуированную в диапазоне от нуля до тысячи метров и малую, ко­торая отсчитывало только километ­ры. Вьетнамец смотрел только на большую шкалу, на которой стрелка действительно будет показывать 500 метров хоть на 500 м, хоть на 10 500 м. Можно, конечно, посмеяться над тупым азиатом, однако неслабые претензии в данном случае можно предъявить продвинутому выпускнику кафедры авиационного приборостро­ения МАИ, которые спроектировал сей прибор, совершенно не думая об особенностях психологии летчика.

Удачные, смешные и печаль­ные примеры из практики вьетнамс­ких курсантов советские инструкто­ры широко использовались при обучении новичков всех национально­стей.

В первые шесть месяцев 1962 г. в Краснодар прибыло несколько вьетнамцев для обучения полетов на самом современном тогда советском истребителе МиГ-21. Сверхзвуковой МиГ-21 предъявлял к летчику куда более жесткие требования, чем доз­вуковой МиГ-17. Идеальным пило­том считался физически крепкий лет­чик в возрасте 18-20 лет, скорее вы­сокого, чем среднего роста. Средний вьетнамец представлял собой пол­ную противоположность - низкорос­лый по европейским меркам, с малым весом и недостаточно накаченный. Нередко вес кандидата в пилоты был меньше минимальной массы летчика, необходимой для нормального сра­батывания катапульты. Недостаток физической силы затруднял управле­ние самолетом. В ходе освоения МиГ-21 перед вьетнамцами встал ряд объективно трудноразрешимых про­блем, которые в отдельных случаях стали фатальными. Голова летчика оказывалась намного ниже линии прицеливания, а ноги не доставали до педалей. При перегрузках в 5-7G курсанты полностью теряли способ­ность управлять истребителем, их ошибки приходилось исправлять си­дящему во второй кабине спарки МиГ-21 инструктору. МиГ-21 проек­тировался как чистый перехватчик, однако в ходе подготовки вьетнамцев упор сделали на поражение наземных целей. Большое внимание уделялось практическим пускам 57-мм неуправ­ляемых ракет по наземным мишеням из подвешенных на пилонах блоков НАРУБ-16-57.

В 1966 г. в программе обуче­ния произошли существенные изме­нения: на смену поршневым Як-18 пришли реактивные самолеты L-29 «Дельфин» чешского производства. Курсантам требовалось налетать на них 80 ч, прежде чем начать освоение МиГ-15УТИ и МИГ-17. Программа предусматривала 40-часовой налет на МиГах-15/17. Завершался курс обучения на аэродроме Краснодар, где курсанты налетывали еще 40 ча­сов на спарке МиГ-21УС и боевом МиГ-21 ПФМ. Первая вьетнамская группа курсантов завершила такой курс в 1968 г., эта же группа первой практиковала полеты ночью - 10 ча­сов на L-29, Ю-12 на МиГ-15/17 и 8-10 на МиГ-21.

Некоторые вьетнамцы из чис­ла тех, что прибыли научиться летать на МиГ-21, уже освоили в Китае МиГ-17. Им не требовалось изучать «Дельфины» или МиГи-15/17. Этих летчиков сразу сажали в кабину МиГ-21. Из прибывших 40 курсантов к концу обучения осталось 20. Всего через шесть месяцев восемь человек из этих 20 сложат головы в небе сво­ей родины.

Программа первоначального обучения на «Дельфинах» была бо­лее сложной и насыщенной, по сравнению с программой обучения на Як-18 и включала элементы высшего пилотажа, пролеты на минимальной эволютивной скорости и штопор. Неудивительно, что с эти самолетом связано несколько инцидентов. Слу­чались посадки с неработающим дви­гателем, пожары двигателя в полете, посадки с горящим двигателем. Один вьетнамский курсант в первом само­стоятельном вылете на L-29 не спра­вился с управлением и врезался в жилой дом Приморско-Ахтарска. Курсант погиб.

Когда в 1972 г. резко возрос­ла интенсивность воздушной войны в небе Вьетнама всех курсантов-вьетнамцев отозвали на Родину еще до завершения полного курса обучения на L-29/МиГ-15УТИ/МиГ-21УС/ Миг-21ПФМ. Следующая группа из Ханоя прибыла в Краснодар уже пос­ле заключения в 1974 г. Парижских соглашений по Индокитаю.
http://wunderwaffe.narod.ru/Magazine/AirWar/16/05.htm

[hungmgmi]

Còn đây ảnh chụp vụ tai nạn máy bay đó:

В начале 70-х годов вьетнамский курсант не справился с управлением "Дельфина" и протаранил при заходе на посадку жилой дом в городе Приморско-Ахтарск, летчик погиб в своем первом и последнем самостоятельном полете
http://www.nhat-nam.ru/phpBB2/viewtopic.php?t=1077

[MIG21bis]

Tôi vừa đọc xong đoạn Bác Hùng vừa gửi và cũng ngắm nghía cái ảnh.
Nhìn cái ảnh đó thấy bâc đàn anh hy sinh không được đẹp như những gì chúng tôi thấy trong phòng truyền thống của không quân. Có lẽ nó thật hơn và đây là ảnh kiểu thời sự , không dùng để truyền. Đúng là thời đó những ảnh này nhà trường không cho chúng tôi xem cũng là đúng thôi. Có thể tất cả lú́c đó cần một hình ảnh đẹp của Không quân nhân dân Việt nam đánh đế quốc Mỹ.
Cám ơn bác Hùng đã mở ra những điều được giấu kín mà chúng tôi có lẽ sẽ không bao giờ biết nếu không có Nét.
Có những việc thế hệ sau được " mặc định " là thế và không tìm hiểu thêm nữa ngoài những gì những bậc cha anh nói cho mình.
Đoàn trưởng của tôi lúc đầu là chú Đoàn Thanh Cần thuộc phi đội bay đêm cùng Phạm Tuân. Tới năm cuối bay Mig đoàn trưởng là chú Vũ ĐÌnh Rạng , phi đội trưởng đánh đêm của Pham Tuân và chú cũng là phi công đầu tiên bắn trúng B52. Chiếc này bị thưong hạ cánh ở Utapao Thái lan.
Chuyện về không quân thì cũng nhiều giai thoại vui vui bác Hùng ạ ! Chả biết có nên viết vài việc lạ lạ lên cho bà con xem chơi không bác.

[MIG21bis]

@ Gửi bác Hùng !
Báo Nga viết về việc đào tạo phi công VN lái MIG ở Krasnodar....

Xem đoạn trên bằng tiếng Nga tôi mới thấy khái quát quá trình đào tạo phi công Việt nam tại Liên xô.
Vào những năm 80 chúng tôi sang học thì chắc một vài thay đổi. Vẫn là bay huấn luyện trên L 39 " Cá heo " đó nhưng học về thuật lái cao cấp nhiều hơn và kỹ hơn lớp đàn anh.Thậm trí là có cả bay bắn và ném bom U ở trường bắn của khối Vacsava. Có thể là do tình năng của L39 cho phép thực hiện nhiều động tác kỹ thuật tốt hơn L29 hoặc các loại máy bay huấn luyện khác.
Sau đó chuyển loại lên Mig 21 bis học thuật lái ít hơn chủ yếu là thuật lái đơn giản và bay điều kiện thời tiết bình thường.
Tốt nghiệp xong thành phi công không số. Để trở thành phi công thực thụ trực chiến được thì phải vào sân bay Phù cát bay năng cao ít nhất 1 năm mới về trung đoàn chiến đấu.
Cũng lắm gian nan lắm bác Hùng ạ !
Đào tạo kiểu thời chiến gấp quá nên hy sinh nhiều lắm. Thế hệ sau này bay khá hơn và cũng ít tai nạn hơn.
Trường không quân Nha trang cũng đào tạo ra phi công chất lượng không kém lứa đi học ở Nga dù số giờ bay thường là chỉ bằng 2/ 3 số giờ bay ở Nga.
Phiếm bàn với bác Hùng chút cho vui gợi nhớ tới một thời trai trẻ " bay bò " !